pli: “haṁ, samma, puṇṇamukhā”ti.


nikaya: ja

layer: root

title_pli: Jātaka Asītinipāta

pli: “Haṁ, samma, kuṇālā”ti.


pli: Atha khalu, bho kuṇālo sakuṇo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ pakkhehi ca mukhatuṇḍakena ca pariggahetvā vuṭṭhāpetvā nānābhesajjāni pāyāpesi.


pli: Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa so ābādho paṭippassambhīti.


pli: Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ gilānavuṭṭhitaṁ aciravuṭṭhitaṁ gelaññā etadavoca—


pli: “Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kaṇhā dvepitikā pañcapatikāya chaṭṭhe purise cittaṁ paṭibandhantiyā, yadidaṁ kabandhe pīṭhasappimhī”ti.


pli: Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—


pli: “Athajjuno nakulo bhīmaseno,


pli: Yudhiṭṭhilo sahadevo ca rājā;


pli: Ete patī pañca maticca nārī,


pli: Akāsi khujjavāmanakena pāpanti.


pli: Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, saccatapāpī nāma samaṇī susānamajjhe vasantī catutthabhattaṁ pariṇāmayamānā surādhuttakena pāpamakāsi.


pli: Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kākavatī nāma devī samuddamajjhe vasantī bhariyā venateyyassa naṭakuverena pāpamakāsi.


pli: Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kuruṅgadevī nāma lomasuddarī eḷikakumāraṁ kāmayamānā chaḷaṅgakumāradhanantevāsinā pāpamakāsi.


pli: Evañhetaṁ mayā ñātaṁ,


pli: Brahmadattassa mātaraṁ;


pli: Ohāya kosalarājaṁ,


pli: Pañcālacaṇḍena pāpamakāsi.


pli: Etā ca aññā ca akaṁsu pāpaṁ,


pli: Tasmāhamitthīnaṁ na vissase nappasaṁse;


pli: Mahī yathā jagati samānarattā,


pli: Vasundharā itarītarā patiṭṭhā;


pli: Sabbasahā aphandanā akuppā,


pli: Tathitthiyo tāyo na vissase naro.


pli: Sīho yathā lohitamaṁsabhojano,


pli: Vāḷamigo pañcāvudho suruddho;


pli: Pasayhakhādī parahiṁsane rato,


pli: Na khalu, samma puṇṇamukha, vesiyo nāriyo gamaniyo, na hetā bandhakiyo nāma, vadhikāyo nāma etāyo, yadidaṁ vesiyo nāriyo gamaniyoti.


pli: Coro viya veṇikatā, madirāva diddhā vāṇijo viya vācāsanthutiyo, issasiṅghamiva viparivattāyo, uragāmiva dujivhāyo, sobbhamiva paṭicchannā, pātālamiva duppūrā rakkhasī viya duttosā, yamovekantahāriyo, sikhīriva sabbabhakkhā, nadīriva sabbavāhī, anilo viya yenakāmaṁcarā, neru viya avisesakarā, visarukkho viya niccaphalitāyoti.


pli: Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—


pli: Yathā coro yathā diddho,


pli: Vāṇijova vikatthanī;


pli: Issasiṅghamiva parivattā,


pli: Dujivhā urago viya.


pli: Sobbhamiva paṭicchannā,


pli: pātālamiva duppurā;


pli: Rakkhasī viya duttosā,


pli: yamovekantahāriyo.


pli: Yathā sikhī nadī vāto,


pli: Nerunāva samāgatā;


pli: Visarukkho viya niccaphalā,


pli: Nāsayanti ghare bhogaṁ;


pli: Ratanantakaritthiyoti.


pli: Cattārimāni, samma puṇṇamukha, yāni vatthūni kicce jāte anatthacarāni bhavanti;


pli: tāni parakule na vāsetabbāni—


pli: goṇaṁ dhenuṁ yānaṁ bhariyā.


pli: Cattāri etāni paṇḍito dhanāni gharā na vippavāsaye.


pli: Goṇaṁ dhenuñca yānañca,


pli: Bhariyaṁ ñātikule na vāsaye;


pli: Bhañjanti rathaṁ ayānakā,


pli: Ativāhena hananti puṅgavaṁ;


pli: Dohena hananti vacchakaṁ,


pli: Bhariyā ñātikule padussatīti.


pli: Cha imāni, samma puṇṇamukha, yāni vatthūni kicce jāte anatthacarāni bhavanti—


pli: Aguṇaṁ dhanu ñātikule ca bhariyā,


pli: Pāraṁ nāvā akkhabhaggañca yānaṁ;


pli: Dūre mitto pāpasahāyako ca,


pli: Kicce jāte anatthacarāni bhavanti.


pli: Aṭṭhahi khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī sāmikaṁ avajānāti.


pli: Daliddatā, āturatā, jiṇṇatā, surāsoṇḍatā, muddhatā, pamattatā, sabbakiccesu anuvattanatā, sabbadhanaanuppadānena—


pli: imehi khalu, samma puṇṇamukha, aṭṭhahi ṭhānehi itthī sāmikaṁ avajānāti.


pli: Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—


pli: Daliddaṁ āturañcāpi,


pli: jiṇṇakaṁ surasoṇḍakaṁ;


pli: Pamattaṁ muddhapattañca,


pli: sabbakiccesu hāpanaṁ;


pli: Sabbakāmappadānena,


pli: avajānāti sāmikanti.


pli: Navahi khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī padosamāharati.


pli: Ārāmagamanasīlā ca hoti, uyyānagamanasīlā ca hoti, nadītitthagamanasīlā ca hoti, ñātikulagamanasīlā ca hoti, parakulagamanasīlā ca hoti, ādāsadussamaṇḍanānuyogamanuyuttasīlā ca hoti, majjapāyinī ca hoti, nillokanasīlā ca hoti, sadvāraṭhāyinī ca hoti—


pli: imehi khalu, samma puṇṇamukha, navahi ṭhānehi itthī padosamāharatīti.


pli: Ārāmasīlā ca uyyānaṁ,


pli: Nadī ñāti parakulaṁ;


pli: Ādāsadussamaṇḍanamanuyuttā,


pli: Yā citthī majjapāyinī.


pli: Yā ca nillokanasīlā,


pli: Yā ca sadvāraṭhāyinī;


pli: Navahetehi ṭhānehi,


pli: Padosamāharanti itthiyoti.


pli: Cattālīsāya khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī purisaṁ accācarati.


pli: Vijambhati, vinamati, vilasati, vilajjati, nakhena nakhaṁ ghaṭṭeti, pādena pādaṁ akkamati, kaṭṭhena pathaviṁ vilikhati, dārakaṁ ullaṅghati ullaṅghāpeti, kīḷati kīḷāpeti, cumbati cumbāpeti, bhuñjati bhuñjāpeti, dadāti, yācati, katamanukaroti, uccaṁ bhāsati, nīcaṁ bhāsati, aviccaṁ bhāsati, viviccaṁ bhāsati, naccena gītena vāditena rodanena vilasitena vibhūsitena jagghati, pekkhati, kaṭiṁ cāleti, guyhabhaṇḍakaṁ sañcāleti, ūruṁ vivarati, ūruṁ pidahati, thanaṁ dasseti, kacchaṁ dasseti, nābhiṁ dasseti, akkhiṁ nikhanati, bhamukaṁ ukkhipati, oṭṭhaṁ upalikhati, jivhaṁ nillāleti, dussaṁ muñcati, dussaṁ paṭibandhati, sirasaṁ muñcati, sirasaṁ bandhati—


pli: imehi khalu, samma puṇṇamukha, cattālīsāya ṭhānehi itthī purisaṁ accācarati.


pli: Pañcavīsāya khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī paduṭṭhā veditabbā bhavati.


pli: Sāmikassa pavāsaṁ vaṇṇeti, pavuṭṭhaṁ na sarati, āgataṁ nābhinandati, avaṇṇaṁ tassa bhaṇati, vaṇṇaṁ tassa na bhaṇati, anatthaṁ tassa carati, atthaṁ tassa na carati, akiccaṁ tassa karoti, kiccaṁ tassa na karoti, paridahitvā sayati, parammukhī nipajjati, parivattakajātā kho pana hoti kuṅkumiyajātā, dīghaṁ assasati, dukkhaṁ vedayati, uccārapassāvaṁ abhiṇhaṁ gacchati, vilomamācarati, parapurisasaddaṁ sutvā kaṇṇasotaṁ vivaramodahati, nihatabhogā kho pana hoti, paṭivissakehi santhavaṁ karoti, nikkhantapādā kho pana hoti, visikhānucārinī aticārinī kho pana hoti, niccaṁ sāmike agāravā paduṭṭhamanasaṅkappā, abhiṇhaṁ dvāre tiṭṭhati, kacchāni aṅgāni thanāni dasseti, disodisaṁ gantvā pekkhati—


pli: imehi khalu, samma puṇṇamukha, pañcavīsāya ṭhānehi itthī paduṭṭhā veditabbā bhavati.


pli: Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—


pli: Pavāsaṁ tassa vaṇṇeti,


pli: Gataṁ tassa na socati;


pli: Disvāna patimāgataṁ nābhinandati,


pli: Bhattāravaṇṇaṁ na kadāci bhāsati;


pli: Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.


pli: Anatthaṁ tassa carati asaññatā,


pli: Atthañca hāpeti akiccakārinī;


pli: Paridahitvā sayati parammukhī,


pli: Parivattajātā ca bhavati kuṅkumī,


pli: Dīghañca assasati dukkhavedinī;


pli: Uccārapassāvamabhiṇhaṁ gacchati,


pli: Vilomamācarati akiccakārinī,


pli: Saddaṁ nisāmeti parassa bhāsato;


pli: Nihatabhogā ca karoti santhavaṁ,


pli: Kicchena laddhaṁ kasirābhataṁ dhanaṁ,


pli: Vittaṁ vināseti dukkhena sambhataṁ;


pli: Paṭivissakehi ca karoti santhavaṁ,


pli: Nikkhantapādā visikhānucārinī,


pli: Niccañca sāmimhi paduṭṭhamānasā;


pli: Aticārinī hoti apetagāravā,


pli: Abhikkhaṇaṁ tiṭṭhati dvāramūle,


pli: Thanāni kacchāni ca dassayantī;


pli: Disodisaṁ pekkhati bhantacittā,


pli: Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.


pli: Sabbā nadī vaṅkagatī,


pli: sabbe kaṭṭhamayā vanā;


pli: Sabbitthiyo kare pāpaṁ,


pli: labhamāne nivātake.


pli: Sace labhetha khaṇaṁ vā raho vā,


pli: Nivātakaṁ vāpi labhetha tādisaṁ;


pli: Sabbāva itthī kayiruṁ nu pāpaṁ,


pli: Aññaṁ alattha pīṭhasappināpi saddhiṁ.


pli: Narānamārāmakarāsu nārisu,


pli: Anekacittāsu aniggahāsu ca;


pli: Sabbattha nāpītikarāpi ce siyā,


pli: Na vissase titthasamā hi nāriyoti.


pli: Yaṁ ve disvā kaṇḍarīkinnarānaṁ,


pli: Sabbitthiyo na ramanti agāre;


pli: Taṁ tādisaṁ maccaṁ cajitvā bhariyā,


pli: Aññaṁ disvā purisaṁ pīṭhasappiṁ.


pli: Bakassa ca bāvarikassa rañño,


pli: Accantakāmānugatassa bhariyā;


pli: Avācarī paṭṭhavasānugassa,


pli: Kaṁ vāpi itthī nāticare tadaññaṁ.


pli: Piṅgiyānī sabbalokissarassa,


pli: Rañño piyā brahmadattassa bhariyā;


pli: Taṁ vāpi sā nājjhagā kāmakāminī.


pli: Luddhānaṁ lahucittānaṁ,


pli: Akataññūna dubbhinaṁ;


pli: Nādevasatto puriso,


pli: Thīnaṁ saddhātumarahati.


pli: Na tā pajānanti kataṁ na kiccaṁ,


pli: Na mātaraṁ pitaraṁ bhātaraṁ vā;


pli: Anariyā samatikkantadhammā,


pli: Sasseva cittassa vasaṁ vajanti.


pli: Cirānuvuṭṭhampi piyaṁ manāpaṁ,


pli: Anukampakaṁ pāṇasamampi bhattuṁ;


pli: Āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti,


pli: Tasmāhamitthīnaṁ na vissasāmi.


pli: Thīnañhi cittaṁ yathā vānarassa,


pli: Kannappakannaṁ yathā rukkhachāyā;


pli: Calācalaṁ hadayamitthiyānaṁ,


pli: Cakkassa nemi viya parivattati.


pli: Yadā tā passanti samekkhamānā,


pli: Ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ;


pli: Saṇhāhi vācāhi nayanti menaṁ,


pli: Kambojakā jalajeneva assaṁ.


pli: Yadā na passanti samekkhamānā,


pli: Samantato naṁ parivajjayanti,


pli: Tiṇṇo nadīpāragatova kullaṁ.


pli: Silesūpamā sikhiriva sabbabhakkhā,


pli: Tikkhamāyā nadīriva sīghasotā;


pli: Sevanti hetā piyamappiyañca,


pli: Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.


pli: Na tā ekassa na dvinnaṁ,


pli: āpaṇova pasārito;


pli: Yo tā mayhanti maññeyya,


pli: vātaṁ jālena bādhaye.


pli: Yathā nadī ca pantho ca,


pli: pānāgāraṁ sabhā papā;


pli: Evaṁ lokitthiyo nāma,


pli: velā tāsaṁ na vijjati.


pli: Ghatāsanasamā etā,


pli: kaṇhasappasirūpamā;


pli: Gāvo bahitiṇasseva,


pli: omasanti varaṁ varaṁ.


pli: Ghatāsanaṁ kuñjaraṁ kaṇhasappaṁ,


pli: Muddhābhisittaṁ pamadā ca sabbā;


pli: Ete naro niccayato bhajetha,


pli: Tesaṁ have dubbidu sabbabhāvo.


pli: Naccantavaṇṇā na bahūna kantā,


pli: Na dakkhiṇā pamadā sevitabbā;


pli: Na parassa bhariyā na dhanassa hetu,


pli: Etitthiyo pañca na sevitabbā”.


pli: Atha khalu, bho, ānando gijjharājā kuṇālassa sakuṇassa ādimajjhakathāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi—


pli: “Puṇṇampi cemaṁ pathaviṁ dhanena,


pli: Dajjitthiyā puriso sammatāya;


pli: Laddhā khaṇaṁ atimaññeyya tampi,


pli: Tāsaṁ vasaṁ asatīnaṁ na gacche.


pli: Uṭṭhāhakañcepi alīnavuttiṁ,


pli: Komārabhattāraṁ piyaṁ manāpaṁ;


pli: Āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti,


pli: Tasmāhamitthīnaṁ na vissasāmi.


pli: Na vissase icchati manti poso,


pli: Na vissase rodati me sakāse;


pli: Sevanti hetā piyamappiyañca,


pli: Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.


pli: Na vissase sākhapurāṇasanthataṁ,


pli: Na vissase mittapurāṇacoraṁ;


pli: Na vissase rājānaṁ sakhā mamanti,


pli: Na vissase itthi dasanna mātaraṁ.


pli: Na vissase rāmakarāsu nārisu,


pli: Accantasīlāsu asaññatāsu;


pli: Accantapemānugatassa bhariyā,


pli: Na vissase titthasamā hi nāriyo.


pli: Haneyyuṁ chindeyyuṁ chedāpeyyumpi,


pli: Kaṇṭhepi chetvā rudhiraṁ piveyyuṁ;


pli: Mā dīnakāmāsu asaññatāsu,


pli: Bhāvaṁ kare gaṅgatitthūpamāsu.


pli: Musā tāsaṁ yathā saccaṁ,


pli: saccaṁ tāsaṁ yathā musā;


pli: Gāvo bahitiṇasseva,


pli: omasanti varaṁ varaṁ.


pli: Gatenetā palobhenti,


pli: pekkhitena mhitena ca;


pli: Athopi dunnivatthena,


pli: mañjunā bhaṇitena ca.


pli: Coriyo kathinā hetā,


pli: vāḷā ca lapasakkharā;


pli: Na tā kiñci na jānanti,


pli: yaṁ manussesu vañcanaṁ.


pli: Asā lokitthiyo nāma,


pli: velā tāsaṁ na vijjati;


pli: Sārattā ca pagabbhā ca,


pli: sikhī sabbaghaso yathā.


pli: Natthitthīnaṁ piyo nāma,


pli: Appiyopi na vijjati;


pli: Sevanti hetā piyamappiyañca,


pli: Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.


pli: appiyopi na vijjati;


pli: Dhanattā paṭivallanti,


pli: latāva dumanissitā.


pli: Hatthibandhaṁ assabandhaṁ,


pli: Gopurisañca maṇḍalaṁ;


pli: Chavaḍāhakaṁ pupphachaḍḍakaṁ,


pli: Sadhanamanupatanti nāriyo.


pli: Kulaputtampi jahanti akiñcanaṁ,


pli: Chavakasamasadisampi;


pli: Anugacchanti anupatanti,


pli: Dhanahetu hi nāriyo”ti.


pli: Atha khalu, bho, nārado devabrāhmaṇo ānandassa gijjharājassa ādimajjhakathāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi—


pli: “Cattārome na pūrenti,


pli: te me suṇātha bhāsato;


pli: Samuddo brāhmaṇo rājā,


pli: itthī cāpi dijampati.


pli: Saritā sāgaraṁ yanti,


pli: yā kāci pathavissitā;


pli: Tā samuddaṁ na pūrenti,


pli: ūnattā hi na pūrati.


pli: Brāhmaṇo ca adhīyāna,


pli: vedamakkhānapañcamaṁ;


pli: Bhiyyopi sutamiccheyya,


pli: Rājā ca pathaviṁ sabbaṁ,


pli: sasamuddaṁ sapabbataṁ;


pli: Ajjhāvasaṁ vijinitvā,


pli: anantaratanocitaṁ;


pli: Pāraṁ samuddaṁ pattheti,


pli: Ekamekāya itthiyā,


pli: aṭṭhaṭṭha patino siyā;


pli: Sūrā ca balavanto ca,


pli: sabbakāmarasāharā;


pli: Kareyya navame chandaṁ,


pli: Sabbitthiyo sikhiriva sabbabhakkhā,


pli: Sabbitthiyo nadīriva sabbavāhī;


pli: Sabbitthiyo kaṇṭakānaṁva sākhā,


pli: Sabbitthiyo dhanahetu vajanti.


pli: Vātañca jālena naro parāmase,


pli: Osiñcaye sāgaramekapāṇinā;


pli: Sakena hatthena kareyya ghosaṁ,


pli: Yo sabbabhāvaṁ pamadāsu osaje.


pli: Corīnaṁ bahubuddhīnaṁ,


pli: yāsu saccaṁ sudullabhaṁ;


pli: Thīnaṁ bhāvo durājāno,


pli: macchassevodake gataṁ.


pli: Analā mudusambhāsā,


pli: duppūrā tā nadīsamā;


pli: Sīdanti naṁ viditvāna,


pli: ārakā parivajjaye.


pli: Āvaṭṭanī mahāmāyā,


pli: brahmacariyavikopanā;


pli: Yaṁ etā upasevanti,


pli: chandasā vā dhanena vā;


pli: Jātavedova saṇṭhānaṁ,


pli: khippaṁ anudahanti nan”ti.


pli: Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo nāradassa devabrāhmaṇassa ādimajjhakathāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi—


pli: “Sallape nisitakhaggapāṇinā,


pli: Paṇḍito api pisācadosinā;


pli: Uggatejamuragampi āside,


pli: Eko ekāya pamadāya nālape.


pli: Lokacittamathanā hi nāriyo,


pli: Naccagītabhaṇitamhitāvudhā;


pli: Bādhayanti anupaṭṭhitassatiṁ,


pli: Dīpe rakkhasigaṇova vāṇije.


pli: Natthi tāsaṁ vinayo na saṁvaro,


pli: Majjamaṁsaniratā asaññatā;


pli: Tā gilanti purisassa pābhataṁ,


pli: Sāgareva makaraṁ timiṅgalo.


pli: Pañcakāmaguṇasātagocarā,


pli: Uddhatā aniyatā asaññatā;


pli: Osaranti pamadā pamādinaṁ,


pli: Loṇatoyavatiyaṁva āpakā.


pli: Yaṁ naraṁ upalapenti nāriyo,


pli: Chandasā va ratiyā dhanena vā;


pli: Jātavedasadisampi tādisaṁ,


pli: Rāgadosavadhiyo dahanti naṁ.


pli: Aḍḍhaṁ ñatvā purisaṁ mahaddhanaṁ,


pli: Osaranti sadhanā sahattanā;


pli: Rattacittamativeṭhayanti naṁ,


pli: Sāla māluvalatāva kānane.


pli: Tā upenti vividhena chandasā,


pli: Citrabimbamukhiyo alaṅkatā;


pli: Uhasanti pahasanti nāriyo,


pli: Sambarova satamāyakovidā.


pli: Jātarūpamaṇimuttabhūsitā,


pli: Sakkatā patikulesu nāriyo;


pli: Rakkhitā aticaranti sāmikaṁ,


pli: Dānavaṁva hadayantarassitā.


pli: Tejavāpi hi naro vicakkhaṇo,


pli: Sakkato bahujanassa pūjito;


pli: Nārinaṁ vasagato na bhāsati,


pli: Rāhunā upahatova candimā.


pli: Yaṁ kareyya kupito diso disaṁ,


pli: Duṭṭhacitto vasamāgataṁ ariṁ;


pli: Tena bhiyyo byasanaṁ nigacchati,


pli: Nārinaṁ vasagato apekkhavā.


pli: Kesalūnanakhachinnatajjitā,


pli: Pādapāṇikasadaṇḍatāḷitā;


pli: Hīnamevupagatā hi nāriyo,


pli: Tā ramanti kuṇapeva makkhikā.


pli: Tā kulesu visikhantaresu vā,


pli: Rājadhāninigamesu vā puna;


pli: Oḍḍitaṁ namucipāsavākaraṁ,


pli: Cakkhumā parivajje sukhatthiko.


pli: Ossajitva kusalaṁ tapoguṇaṁ,


pli: Yo anariyacaritāni mācari;


pli: Devatāhi nirayaṁ nimissati,


pli: Chedagāmimaṇiyaṁva vāṇijo.


pli: So idha garahito parattha ca,


pli: Dummatī upahato sakammunā;


pli: Gacchatī aniyato gaḷāgaḷaṁ,


pli: Duṭṭhagadrabharathova uppathe.


pli: So upeti nirayaṁ patāpanaṁ,


pli: Sattisimbalivanañca āyasaṁ;


pli: Āvasitvā tiracchānayoniyaṁ,


pli: Petarājavisayaṁ na muñcati.


pli: Dibyakhiḍḍaratiyo ca nandane,


pli: Cakkavatticaritañca mānuse;


pli: Nāsayanti pamadā pamādinaṁ,


pli: Duggatiñca paṭipādayanti naṁ.


pli: Dibyakhiḍḍaratiyo na dullabhā,


pli: Soṇṇabyamhanilayā ca accharā,


pli: Ye caranti pamadāhanatthikā.


pli: Kāmadhātusamatikkamā gati,


pli: Rūpadhātuyā bhāvo na dullabho;


pli: Vītarāgavisayūpapatti yā,


pli: Sabbadukkhasamatikkamaṁ sivaṁ,


pli: Accantamacalitaṁ asaṅkhataṁ;


pli: Nibbutehi sucihī na dullabhaṁ,


pli: Ye caranti pamadāhanatthikā”ti.


pli: “Kuṇālohaṁ tadā āsiṁ,


pli: udāyī phussakokilo;


pli: Ānando gijjharājāsi,


pli: sāriputto ca nārado;


pli: Parisā buddhaparisā,


pli: evaṁ dhāretha jātakan”ti.


pli: Kuṇālajātakaṁ catutthaṁ.


pli: 5. Mahāsutasomajātaka


pli: “Kasmā tuvaṁ rasaka edisāni,


pli: Karosi kammāni sudāruṇāni;


pli: Hanāsi itthī purise ca mūḷho,


pli: Maṁsassa hetu adu dhanassa kāraṇā”.


pli: “Na attahetū na dhanassa kāraṇā,


pli: Na puttadārassa sahāyañātinaṁ;


pli: Bhattā ca me bhagavā bhūmipālo,


pli: So khādati maṁsaṁ bhadantedisaṁ”.


pli: “Sace tuvaṁ bhatturatthe payutto,


pli: Pātova antepuraṁ pāpuṇitvā,


pli: Lapeyyāsi me rājino sammukhe taṁ”.


pli: “Tathā karissāmi ahaṁ bhadante,


pli: Yathā tuvaṁ bhāsasi kāḷahatthi;


pli: Vakkhāmi te rājino sammukhe taṁ”.


pli: Tato ratyā vivasāne,


pli: sūriyuggamanaṁ pati;


pli: Kāḷo rasakamādāya,


pli: rājānaṁ upasaṅkami;


pli: Upasaṅkamma rājānaṁ,


pli: idaṁ vacanamabravi.


pli: “Saccaṁ kira mahārāja,


pli: rasako pesito tayā;


pli: Hanati itthipurise,


pli: tuvaṁ maṁsāni khādasi”.


pli: “Evameva tathā kāḷa,


pli: rasako pesito mayā;


pli: Mama atthaṁ karontassa,


pli: kimetaṁ paribhāsasi”.


pli: “Ānando sabbamacchānaṁ,


pli: khāditvā rasagiddhimā;


pli: Parikkhīṇāya parisāya,


pli: attānaṁ khādiyā mato.


pli: Evaṁ pamatto rasagārave ratto,


pli: Bālo yadī āyati nāvabujjhati;


pli: Vidhamma putte caji ñātake ca,


pli: Parivattiya attānaññeva khādati.


pli: Idaṁ te sutvāna vigetu chando,


pli: Mā bhakkhayī rāja manussamaṁsaṁ;


pli: Mā tvaṁ imaṁ kevalaṁ vārijova,


pli: Dvipadādhipa suññamakāsi raṭṭhaṁ”.


pli: “Sujāto nāma nāmena,


pli: oraso tassa atrajo;


pli: Jambupesimaladdhāna,


pli: mato so tassa saṅkhaye.


pli: Evameva ahaṁ kāḷa,


pli: bhutvā bhakkhaṁ rasuttamaṁ;


pli: Aladdhā mānusaṁ maṁsaṁ,


pli: maññe hissāmi jīvitaṁ”.


pli: “Māṇava abhirūposi,


pli: kule jātosi sotthiye;


pli: Na tvaṁ arahasi tāta,


pli: abhakkhaṁ bhakkhayetave”.


pli: “Rasānaṁ aññataraṁ etaṁ,


pli: kasmā maṁ tvaṁ nivāraye;


pli: Sohaṁ tattha gamissāmi,


pli: yattha lacchāmi edisaṁ.


pli: Sovāhaṁ nippatissāmi,


pli: na te vacchāmi santike;


pli: Yassa me dassanena tvaṁ,


pli: nābhinandasi brāhmaṇa”.


pli: “Addhā aññepi dāyāde,


pli: putte lacchāma māṇava;


pli: Tvañca jamma vinassassu,


pli: yattha pattaṁ na taṁ suṇe”.


pli: “Evameva tuvaṁ rāja,


pli: dvipadinda suṇohi me;


pli: Pabbājessanti taṁ raṭṭhā,


pli: soṇḍaṁ māṇavakaṁ yathā”.


pli: “Sujāto nāma nāmena,


pli: bhāvitattāna sāvako;


pli: Accharaṁ kāmayantova,


pli: na so bhuñji na so pivi.


pli: Kusaggenudakamādāya,


pli: samudde udakaṁ mine;


pli: Evaṁ mānusakā kāmā,


pli: dibbakāmāna santike.


pli: Evameva ahaṁ kāḷa,


pli: bhutvā bhakkhaṁ rasuttamaṁ;


pli: Aladdhā mānusaṁ maṁsaṁ,


pli: maññe hissāmi jīvitaṁ”.


pli: “Yathāpi te dhataraṭṭhā,


pli: haṁsā vehāyasaṅgamā;


pli: Abhuttaparibhogena,


pli: sabbe abbhatthataṁ gatā.


pli: Evameva tuvaṁ rāja,


pli: dvipadinda suṇohi me;


pli: Abhakkhaṁ rāja bhakkhesi,


pli: tasmā pabbājayanti taṁ”.


pli: “Tiṭṭhāhīti mayā vutto,


pli: So tvaṁ gacchasi pammukho;


pli: Aṭṭhito tvaṁ ṭhitomhīti,


pli: Lapasi brahmacārini;


pli: Idaṁ te samaṇāyuttaṁ,


pli: Asiñca me maññasi kaṅkapattaṁ”.


pli: “Ṭhitohamasmī sadhammesu rāja,


pli: Na nāmagottaṁ parivattayāmi;


pli: Corañca loke aṭhitaṁ vadanti,


pli: Āpāyikaṁ nerayikaṁ ito cutaṁ.


pli: Sace tvaṁ saddahasi rāja,


pli: sutaṁ gaṇhāhi khattiya;


pli: Tena yaññaṁ yajitvāna,


pli: evaṁ saggaṁ gamissasi”.


pli: “Kismiṁ nu raṭṭhe tava jātibhūmi,


pli: Atha kena atthena idhānupatto;


pli: Akkhāhi me brāhmaṇa etamatthaṁ,


pli: Kimicchasī demi tayajja patthitaṁ”.


pli: “Gāthā catasso dharaṇīmahissara,


pli: Sugambhiratthā varasāgarūpamā;


pli: Taveva atthāya idhāgatosmi,


pli: Suṇohi gāthā paramatthasaṁhitā”.


pli: “Na ve rudanti matimanto sapaññā,


pli: Bahussutā ye bahuṭhānacintino;


pli: Dīpañhi etaṁ paramaṁ narānaṁ,


pli: Yaṁ paṇḍitā sokanudā bhavanti.


pli: Attānaṁ ñātī udāhu puttadāraṁ,


pli: Dhaññaṁ dhanaṁ rajataṁ jātarūpaṁ;


pli: Kimeva tvaṁ sutasomānutappe,


pli: Korabyaseṭṭha vacanaṁ suṇoma tetaṁ”.


pli: “Nevāhamattānamanutthunāmi,


pli: Na puttadāraṁ na dhanaṁ na raṭṭhaṁ;


pli: Satañca dhammo carito purāṇo,


pli: Taṁ saṅkaraṁ brāhmaṇassānutappe.


pli: Kato mayā saṅkaro brāhmaṇena,


pli: Raṭṭhe sake issariye ṭhitena;


pli: Taṁ saṅkaraṁ brāhmaṇasappadāya,


pli: Saccānurakkhī punarāvajissaṁ”.


pli: “Nevāhametaṁ abhisaddahāmi,


pli: Sukhī naro maccumukhā pamutto;


pli: Amittahatthaṁ punarāvajeyya,


pli: Korabyaseṭṭha na hi maṁ upesi.


pli: Mutto tuvaṁ porisādassa hatthā,


pli: Gantvā sakaṁ mandiraṁ kāmakāmī;


pli: Madhuraṁ piyaṁ jīvitaṁ laddha rāja,


pli: Kuto tuvaṁ ehisi me sakāsaṁ”.


pli: “Mataṁ vareyya parisuddhasīlo,


pli: Na jīvitaṁ garahito pāpadhammo;


pli: Na hi taṁ naraṁ tāyati duggatīhi,


pli: Yassāpi hetu alikaṁ bhaṇeyya.


pli: Sacepi vāto girimāvaheyya,


pli: Cando ca suriyo ca chamā pateyyuṁ;


pli: Sabbā ca najjo paṭisotaṁ vajeyyuṁ,


pli: Na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ.


pli: Nabhaṁ phaleyya udadhīpi susse,


pli: Saṁvaṭṭaye bhūtadharā vasundharā;


pli: Siluccayo meru samūlamuppate,


pli: Asiñca sattiñca parāmasāmi,


pli: Sapathampi te samma ahaṁ karomi;


pli: Tayā pamutto anaṇo bhavitvā,


pli: Saccānurakkhī punarāvajissaṁ”.


pli: “Yo te kato saṅgaro brāhmaṇena,


pli: Raṭṭhe sake issariye ṭhitena;


pli: Taṁ saṅgaraṁ brāhmaṇasappadāya,


pli: Saccānurakkhī punarāvajassu”.


pli: “Yo me kato saṅgaro brāhmaṇena,


pli: Mutto ca so porisādassa hatthā,


pli: Gantvāna taṁ brāhmaṇaṁ etadavoca;


pli: “Suṇoma gāthāyo satārahāyo,


pli: Yā me sutā assu hitāya brahme”.


pli: “Sakideva sutasoma,


pli: sabbhi hoti samāgamo;


pli: Sā naṁ saṅgati pāleti,


pli: nāsabbhi bahu saṅgamo.


pli: Sabbhireva samāsetha,


pli: sabbhi kubbetha santhavaṁ;


pli: Sataṁ saddhammamaññāya,


pli: seyyo hoti na pāpiyo.


pli: Jīranti ve rājarathā sucittā,


pli: Atho sarīrampi jaraṁ upeti;


pli: Satañca dhammo na jaraṁ upeti,


pli: Santo have sabbhi pavedayanti.


pli: Nabhañca dūre pathavī ca dūre,


pli: Pāraṁ samuddassa tadāhu dūre;


pli: Tato have dūrataraṁ vadanti,


pli: Satañca dhammo asatañca rāja”.


pli: “Sahassiyā imā gāthā,


pli: nahimā gāthā satārahā;


pli: Cattāri tvaṁ sahassāni,


pli: khippaṁ gaṇhāhi brāhmaṇa”.


pli: “Āsītiyā nāvutiyā ca gāthā,


pli: Satārahā cāpi bhaveyya gāthā;


pli: Paccattameva sutasoma jānahi,


pli: Sahassiyā nāma kā atthi gāthā”.


pli: “Icchāmi vohaṁ sutavuddhimattano,


pli: Santoti maṁ sappurisā bhajeyyuṁ;


pli: Ahaṁ savantīhi mahodadhīva,


pli: Na hi tāta tappāmi subhāsitena.


pli: Aggi yathā tiṇakaṭṭhaṁ dahanto,


pli: Na tappatī sāgarova nadīhi;


pli: Evampi te paṇḍitā rājaseṭṭha,


pli: Sutvā na tappanti subhāsitena.


pli: Sakassa dāsassa yadā suṇomi,


pli: Gāthaṁ ahaṁ atthavatiṁ janinda;


pli: Tameva sakkacca nisāmayāmi,


pli: Na hi tāta dhammesu mamatthi titti.


pli: Idaṁ te raṭṭhaṁ sadhanaṁ sayoggaṁ,


pli: Sakāyuraṁ sabbakāmūpapannaṁ;


pli: Kiṁ kāmahetu paribhāsasi maṁ,


pli: Gacchāmahaṁ porisādassa ñatte”.


pli: “Attānurakkhāya bhavanti hete,


pli: Hatthārohā rathikā pattikā ca;


pli: Assāruhā ye ca dhanuggahāse,


pli: Senaṁ payuñjāma hanāma sattuṁ”.


pli: “Sudukkaraṁ porisādo akāsi,


pli: Jīvaṁ gahetvāna avassajī maṁ;


pli: Taṁ tādisaṁ pubbakiccaṁ saranto,


pli: Dubbhe ahaṁ tassa kathaṁ janinda”.


pli: Vanditvā so pitaraṁ mātarañca,


pli: Anusāsetvā negamañca balañca;


pli: Saccavādī saccānurakkhamāno,


pli: Agamāsi so yattha porisādo.


pli: “Kato mayā saṅgaro brāhmaṇena,


pli: Raṭṭhe sake issariye ṭhitena;


pli: Taṁ saṅgaraṁ brāhmaṇasappadāya,


pli: Saccānurakkhī punarāgatosmi;


pli: Yajassu yaññaṁ khāda maṁ porisāda”.


pli: “Na hāyate khāditaṁ mayhaṁ pacchā,


pli: Citakā ayaṁ tāva sadhūmikāva;


pli: Niddhūmake pacitaṁ sādhupakkaṁ,


pli: Suṇoma gāthāyo satārahāyo”.


pli: “Adhammiko tvaṁ porisādakāsi,


pli: Raṭṭhā ca bhaṭṭho udarassa hetu;


pli: Dhammañcimā abhivadanti gāthā,


pli: Dhammo ca adhammo ca kuhiṁ sameti.


pli: Adhammikassa luddassa,


pli: niccaṁ lohitapāṇino;


pli: Natthi saccaṁ kuto dhammo,


pli: kiṁ sutena karissasi”.


pli: “Yo maṁsahetu migavaṁ careyya,


pli: Yo vā hane purisamattahetu;


pli: Ubhopi te pecca samā bhavanti,


pli: Kasmā no adhammikaṁ brūsi maṁ tvaṁ”.


pli: “Pañca pañca na khā bhakkhā,


pli: khattiyena pajānatā;


pli: Abhakkhaṁ rāja bhakkhesi,


pli: tasmā adhammiko tuvaṁ”.


pli: “Mutto tuvaṁ porisādassa hatthā,


pli: Gantvā sakaṁ mandiraṁ kāmakāmī;


pli: Amittahatthaṁ punarāgatosi,


pli: Na khattadhamme kusalosi rāja”.


pli: “Ye khattadhamme kusalā bhavanti,


pli: Pāyena te nerayikā bhavanti;


pli: Tasmā ahaṁ khattadhammaṁ pahāya,


pli: Saccānurakkhī punarāgatosmi;


pli: Yajassu yaññaṁ khāda maṁ porisāda”.


pli: “Pāsādavāsā pathavīgavāssā,


pli: Kāmitthiyo kāsikacandanañca;


pli: Sabbaṁ tahiṁ labhasi sāmitāya,


pli: Saccena kiṁ passasi ānisaṁsaṁ”.


pli: “Ye kecime atthi rasā pathabyā,


pli: Saccaṁ tesaṁ sādhutaraṁ rasānaṁ;


pli: Sacce ṭhitā samaṇabrāhmaṇā ca,


pli: Taranti jātimaraṇassa pāraṁ”.


pli: “Mutto tuvaṁ porisādassa hatthā,


pli: Gantvā sakaṁ mandiraṁ kāmakāmī;


pli: Amittahatthaṁ punarāgatosi,


pli: Na hi nūna te maraṇabhayaṁ janinda;


pli: Alīnacitto asi saccavādī”.


pli: “Katā me kalyāṇā anekarūpā,


pli: Yaññā yiṭṭhā ye vipulā pasatthā;


pli: Visodhito paralokassa maggo,


pli: Dhamme ṭhito ko maraṇassa bhāye.


pli: Katā me kalyāṇā anekarūpā,


pli: Anānutappaṁ paralokaṁ gamissaṁ,


pli: Yajassu yaññaṁ ada maṁ porisāda.


pli: Pitā ca mātā ca upaṭṭhitā me,


pli: Dhammena me issariyaṁ pasatthaṁ;


pli: Ñātīsu mittesu katā me kārā,


pli: Dinnaṁ me dānaṁ bahudhā bahūnaṁ,


pli: Santappitā samaṇabrāhmaṇā ca;


pli: Yajassu yaññaṁ ada maṁ porisāda”.


pli: “Visaṁ pajānaṁ puriso adeyya,


pli: Āsīvisaṁ jalitamuggatejaṁ;


pli: Muddhāpi tassa viphaleyya sattadhā,


pli: Yo tādisaṁ saccavādiṁ adeyya.


pli: Sutvā dhammaṁ vijānanti,


pli: Narā kalyāṇapāpakaṁ;


pli: Api gāthā suṇitvāna,


pli: Dhamme me ramate mano”.


pli: “Sakideva mahārāja,


pli: sabbhi hoti samāgamo;


pli: Sā naṁ saṅgati pāleti,


pli: nāsabbhi bahu saṅgamo.


pli: Sabbhireva samāsetha,


pli: sabbhi kubbetha santhavaṁ;


pli: Sataṁ saddhammamaññāya,


pli: seyyo hoti na pāpiyo.


pli: Jīranti ve rājarathā sucittā,


pli: Atho sarīrampi jaraṁ upeti;


pli: Satañca dhammo na jaraṁ upeti,


pli: Santo have sabbhi pavedayanti.


pli: Nabhañca dūre pathavī ca dūre,


pli: Pāraṁ samuddassa tadāhu dūre;


pli: Tato have dūrataraṁ vadanti,


pli: Satañca dhammo asatañca rāja”.


pli: “Gāthā imā atthavatī subyañjanā,


pli: Subhāsitā tuyha janinda sutvā;


pli: Ānandi vitto sumano patīto,


pli: Cattāri te samma vare dadāmi”.


pli: “Yo nattano maraṇaṁ bujjhasi tuvaṁ,


pli: Hitāhitaṁ vinipātañca saggaṁ;


pli: Giddho rase duccarite niviṭṭho,


pli: Kiṁ tvaṁ varaṁ dassasi pāpadhamma.


pli: Ahañca taṁ dehi varanti vajjaṁ,


pli: Tvañcāpi datvāna avākareyya;


pli: Sandiṭṭhikaṁ kalahamimaṁ vivādaṁ,


pli: Ko paṇḍito jānamupabbajeyya”.


pli: “Na taṁ varaṁ arahati jantu dātuṁ,


pli: Yaṁ vāpi datvāna avākareyya;


pli: Varassu samma avikampamāno,


pli: Pāṇaṁ cajitvānapi dassameva”.


pli: “Ariyassa ariyena sameti sakhyaṁ,


pli: Paññassa paññāṇavatā sameti;


pli: Passeyya taṁ vassasataṁ arogaṁ,


pli: Etaṁ varānaṁ paṭhamaṁ varāmi”.


pli: Passāsi maṁ vassasataṁ arogaṁ,


pli: Etaṁ varānaṁ paṭhamaṁ dadāmi”.


pli: “Ye khattiyāse idha bhūmipālā,


pli: Muddhābhisittā katanāmadheyyā;


pli: Na tādise bhūmipatī adesi,


pli: Etaṁ varānaṁ dutiyaṁ varāmi”.


pli: Na tādise bhūmipatī ademi,


pli: Etaṁ varānaṁ dutiyaṁ dadāmi”.


pli: “Parosataṁ khattiyā te gahitā,


pli: Talāvutā assumukhā rudantā;


pli: Sake te raṭṭhe paṭipādayāhi,


pli: Etaṁ varānaṁ tatiyaṁ varāmi”.


pli: “Parosataṁ khattiyā me gahitā,


pli: Sake te raṭṭhe paṭipādayāmi,


pli: Etaṁ varānaṁ tatiyaṁ dadāmi”.


pli: “Chiddaṁ te raṭṭhaṁ byathitā bhayā hi,


pli: Puthū narā leṇamanuppaviṭṭhā;


pli: Manussamaṁsaṁ viramehi rāja,


pli: Etaṁ varānaṁ catutthaṁ varāmi”.


pli: “Addhā hi so bhakkho mama manāpo,


pli: Etassa hetumhi vanaṁ paviṭṭho;


pli: Sohaṁ kathaṁ etto upārameyyaṁ,


pli: Aññaṁ varānaṁ catutthaṁ varassu”.


pli: “Na ve piyaṁ meti janinda tādiso,


pli: Attaṁ niraṅkacca piyāni sevati;


pli: Attāva seyyo paramā ca seyyo,


pli: Labbhā piyā ocitatthena pacchā”.


pli: “Piyaṁ me mānusaṁ maṁsaṁ,


pli: Sutasoma vijānahi;


pli: Namhi sakkā nivāretuṁ,


pli: Aññaṁ varaṁ samma varassu”.


pli: “Yo ve piyaṁ meti piyānurakkhī,


pli: Soṇḍova pitvā visamissapānaṁ,


pli: Teneva so hoti dukkhī parattha.


pli: Yo cīdha saṅkhāya piyāni hitvā,


pli: Kicchenapi sevati ariyadhamme;


pli: Dukkhitova pitvāna yathosadhāni,


pli: Teneva so hoti sukhī parattha”.


pli: “Ohāyahaṁ pitaraṁ mātarañca,


pli: Manāpiye kāmaguṇe ca pañca;


pli: Etassa hetumhi vanaṁ paviṭṭho,


pli: Taṁ te varaṁ kinti mahaṁ dadāmi”.


pli: “Na paṇḍitā diguṇamāhu vākyaṁ,


pli: Saccappaṭiññāva bhavanti santo;


pli: Varassu samma iti maṁ avoca,


pli: Iccabravī tvaṁ na hi te sameti”.


pli: “Apuññalābhaṁ ayasaṁ akittiṁ,


pli: Pāpaṁ bahuṁ duccaritaṁ kilesaṁ;


pli: Manussamaṁsassa kate upāgā,


pli: Taṁ te varaṁ kinti mahaṁ dadeyyaṁ”.


pli: “Na taṁ varaṁ arahati jantu dātuṁ,


pli: Yaṁ vāpi datvāna avākareyya;


pli: Varassu samma avikampamāno,


pli: Pāṇaṁ cajitvānapi dassameva.


pli: Pāṇaṁ cajanti santo nāpi dhammaṁ,


pli: Datvā varaṁ khippamavākarohi,


pli: Etena sampajja surājaseṭṭha.


pli: Caje dhanaṁ aṅgavarassa hetu,


pli: Aṅgaṁ caje jīvitaṁ rakkhamāno;


pli: Aṅgaṁ dhanaṁ jīvitañcāpi sabbaṁ,


pli: Caje naro dhammamanussaranto.


pli: Yasmā hi dhammaṁ puriso vijaññā,


pli: Ye cassa kaṅkhaṁ vinayanti santo;


pli: Taṁ hissa dīpañca parāyaṇañca,


pli: Na tena mittiṁ jirayetha pañño”.


pli: “Addhā hi so bhakkho mama manāpo,


pli: Etassa hetumhi vanaṁ paviṭṭho;


pli: Sace ca maṁ yācasi etamatthaṁ,


pli: Etampi te samma varaṁ dadāmi.


pli: Satthā ca me hosi sakhā ca mesi,


pli: Vacanampi te samma ahaṁ akāsiṁ;


pli: Tuvampi me samma karohi vākyaṁ,


pli: Ubhopi gantvāna pamocayāma”.


pli: “Satthā ca te homi sakhā ca tyamhi,


pli: Vacanampi me samma tuvaṁ akāsi;


pli: Ahampi te samma karomi vākyaṁ,


pli: “Kammāsapādena viheṭhitattha,


pli: Talāvutā assumukhā rudantā;


pli: Na jātu dubbhetha imassa rañño,


pli: Saccappaṭiññaṁ me paṭissuṇātha”.


pli: “Kammāsapādena viheṭhitamhā,


pli: Na jātu dubbhema imassa rañño,


pli: Saccappaṭiññaṁ te paṭissuṇāma”.


pli: “Yathā pitā vā atha vāpi mātā,


pli: Anukampakā atthakāmā pajānaṁ;


pli: Evameva vo hotu ayañca rājā,


pli: Tumhe ca vo hotha yatheva puttā”.


pli: Evameva no hotu ayañca rājā,


pli: Mayampi hessāma yatheva puttā”.


pli: “Catuppadaṁ sakuṇañcāpi maṁsaṁ,


pli: Sūdehi randhaṁ sukataṁ suniṭṭhitaṁ;


pli: Sudhaṁva indo paribhuñjiyāna,


pli: Hitvā katheko ramasī araññe.


pli: Tā khattiyā vallivilākamajjhā,


pli: Alaṅkatā samparivārayitvā;


pli: Indaṁva devesu pamodayiṁsu,


pli: Tambūpadhāne bahugoṇakamhi,


pli: Subhamhi sabbassayanamhi saṅge;


pli: Seyyassa majjhamhi sukhaṁ sayitvā,


pli: Pāṇissaraṁ kumbhathūṇaṁ nisīthe,


pli: Athopi ve nippurisampi tūriyaṁ;


pli: Bahuṁ sugītañca suvāditañca,


pli: Uyyānasampannaṁ pahūtamālyaṁ,


pli: Migājinūpetapuraṁ surammaṁ;


pli: Hayehi nāgehi rathehupetaṁ,


pli: Hitvā katheko ramasī araññe”.


pli: “Kāḷapakkhe yathā cando,


pli: hāyateva suve suve;


pli: Kāḷapakkhūpamo rāja,


pli: asataṁ hoti samāgamo.


pli: Yathāhaṁ rasakamāgamma,


pli: sūdaṁ kāpurisādhamaṁ;


pli: Akāsiṁ pāpakaṁ kammaṁ,


pli: yena gacchāmi duggatiṁ.


pli: Sukkapakkhe yathā cando,


pli: vaḍḍhateva suve suve;


pli: Sukkapakkhūpamo rāja,


pli: sataṁ hoti samāgamo.


pli: Yathāhaṁ tuvamāgamma,


pli: sutasoma vijānahi;


pli: Kāhāmi kusalaṁ kammaṁ,


pli: yena gacchāmi suggatiṁ.


pli: Thale yathā vāri janinda vuṭṭhaṁ,


pli: Anaddhaneyyaṁ na ciraṭṭhitīkaṁ;


pli: Evampi hoti asataṁ samāgamo,


pli: Anaddhaneyyo udakaṁ thaleva.


pli: Sare yathā vāri janinda vuṭṭhaṁ,


pli: Ciraṭṭhitīkaṁ naravīraseṭṭha;


pli: Evampi ve hoti sataṁ samāgamo,


pli: Ciraṭṭhitīko udakaṁ sareva.


pli: Abyāyiko hoti sataṁ samāgamo,


pli: Yāvampi tiṭṭheyya tatheva hoti;


pli: Khippañhi veti asataṁ samāgamo,


pli: Tasmā sataṁ dhammo asabbhi ārakā”.


pli: “Na so rājā yo ajeyyaṁ jināti,


pli: Na so sakhā yo sakhāraṁ jināti;


pli: Na sā bhariyā yā patino na vibheti,


pli: Na te puttā ye na bharanti jiṇṇaṁ.


pli: Na sā sabhā yattha na santi santo,


pli: Na te santo ye na bhaṇanti dhammaṁ;


pli: Rāgañca dosañca pahāya mohaṁ,


pli: Dhammaṁ bhaṇantāva bhavanti santo.


pli: Nābhāsamānaṁ jānanti,


pli: missaṁ bālehi paṇḍitaṁ;


pli: Bhāsamānañca jānanti,


pli: desentaṁ amataṁ padaṁ.


pli: Bhāsaye jotaye dhammaṁ,


pli: Paggaṇhe isinaṁ dhajaṁ;


pli: Subhāsitaddhajā isayo,


pli: Dhammo hi isinaṁ dhajo”ti.


pli: Mahāsutasomajātakaṁ pañcamaṁ.


pli: Asītinipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Sumukho pana haṁsavaro ca mahā,


pli: Sudhabhojaniko ca paro pavaro;


pli: Sakuṇāladijādhipativhayano,


pli: Sutasomavaruttamasavhayanoti.


title_pli: Jātaka Mahānipāta

pli: 1 Mūgapakkhajātaka


pli: “Mā paṇḍiccayaṁ vibhāvaya,


pli: Bālamato bhava sabbapāṇinaṁ;


pli: Sabbo taṁ jano ocināyatu,


pli: Evaṁ tava attho bhavissati”.


pli: “Karomi te taṁ vacanaṁ,


pli: yaṁ maṁ bhaṇasi devate;


pli: Atthakāmāsi me amma,


pli: hitakāmāsi devate”.


pli: “Kiṁ nu santaramānova,


pli: kāsuṁ khaṇasi sārathi;


pli: Puṭṭho me samma akkhāhi,


pli: kiṁ kāsuyā karissasi”.


pli: “Rañño mūgo ca pakkho ca,


pli: putto jāto acetaso;


pli: Somhi raññā samajjhiṭṭho,


pli: puttaṁ me nikhaṇaṁ vane”.


pli: “Na badhiro na mūgosmi,


pli: na pakkho na ca vīkalo;


pli: Adhammaṁ sārathi kayirā,


pli: mañce tvaṁ nikhaṇaṁ vane.


pli: Ūrū bāhuñca me passa,


pli: bhāsitañca suṇohi me;


pli: mañce tvaṁ nikhaṇaṁ vane”.


pli: “Devatā nusi gandhabbo,


pli: adu sakko purindado;


pli: Ko vā tvaṁ kassa vā putto,


pli: kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.


pli: “Namhi devo na gandhabbo,


pli: nāpi sakko purindado;


pli: Kāsirañño ahaṁ putto,


pli: yaṁ kāsuyā nikhaññasi.


pli: Tassa rañño ahaṁ putto,


pli: yaṁ tvaṁ sammūpajīvasi;


pli: Yassa rukkhassa chāyāya,


pli: nisīdeyya sayeyya vā;


pli: Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,


pli: mittadubbho hi pāpako.


pli: Yathā rukkho tathā rājā,


pli: yathā sākhā tathā ahaṁ;


pli: Yathā chāyūpago poso,


pli: evaṁ tvamasi sārathi;


pli: Adhammaṁ sārathi kayirā,


pli: mañce tvaṁ nikhaṇaṁ vane.


pli: Pahūtabhakkho bhavati,


pli: vippavuttho sakaṁ gharā;


pli: Bahū naṁ upajīvanti,


pli: yo mittānaṁ na dubbhati.


pli: Yaṁ yaṁ janapadaṁ yāti,


pli: nigame rājadhāniyo;


pli: Sabbattha pūjito hoti,


pli: Nāssa corā pasāhanti,


pli: nātimaññanti khattiyā;


pli: Sabbe amitte tarati,


pli: Akkuddho sagharaṁ eti,


pli: sabhāyaṁ paṭinandito;


pli: Ñātīnaṁ uttamo hoti,


pli: Sakkatvā sakkato hoti,


pli: garu hoti sagāravo;


pli: Vaṇṇakittibhato hoti,


pli: Pūjako labhate pūjaṁ,


pli: vandako paṭivandanaṁ;


pli: Yaso kittiñca pappoti,


pli: Aggi yathā pajjalati,


pli: devatāva virocati;


pli: Siriyā ajahito hoti,


pli: yo mittānaṁ na dubbhati.


pli: Gāvo tassa pajāyanti,


pli: khette vuttaṁ virūhati;


pli: Vuttānaṁ phalamasnāti,


pli: Darito pabbatāto vā,


pli: rukkhato patito naro;


pli: Cuto patiṭṭhaṁ labhati,


pli: Virūḷhamūlasantānaṁ,


pli: nigrodhamiva māluto;


pli: Amittā nappasāhanti,


pli: yo mittānaṁ na dubbhati”.


pli: “Ehi taṁ paṭinessāmi,


pli: rājaputta sakaṁ gharaṁ;


pli: Rajjaṁ kārehi bhaddante,


pli: kiṁ araññe karissasi”.


pli: “Alaṁ me tena rajjena,


pli: ñātakehi dhanena vā;


pli: Yaṁ me adhammacariyāya,


pli: rajjaṁ labbhetha sārathi”.


pli: “Puṇṇapattaṁ maṁ lābhehi,


pli: rājaputta ito gato;


pli: Pitā mātā ca me dajjuṁ,


pli: rājaputta tayī gate.


pli: Orodhā ca kumārā ca,


pli: vesiyānā ca brāhmaṇā;


pli: Tepi attamanā dajjuṁ,


pli: Hatthārohā anīkaṭṭhā,


pli: rathikā pattikārakā;


pli: Bahudhaññā jānapadā,


pli: negamā ca samāgatā;


pli: Upāyanāni me dajjuṁ,


pli: rājaputta tayī gate”.


pli: “Pitu mātu cahaṁ catto,


pli: raṭṭhassa nigamassa ca;


pli: Atho sabbakumārānaṁ,


pli: natthi mayhaṁ sakaṁ gharaṁ.


pli: Anuññāto ahaṁ matyā,


pli: sañcatto pitarā mahaṁ;


pli: Ekoraññe pabbajito,


pli: na kāme abhipatthaye.


pli: Api ataramānānaṁ,


pli: phalāsāva samijjhati;


pli: Vipakkabrahmacariyosmi,


pli: evaṁ jānāhi sārathi.


pli: sammadattho vipaccati;


pli: nikkhanto akutobhayo”.


pli: “Evaṁ vaggukatho santo,


pli: visaṭṭhavacano casi;


pli: Kasmā pitu ca mātucca,


pli: santike na bhaṇī tadā”.


pli: “Nāhaṁ asandhitā pakkho,


pli: na badhiro asotatā;


pli: Nāhaṁ ajivhatā mūgo,


pli: mā maṁ mūgamadhārayi.


pli: Purimaṁ sarāmahaṁ jātiṁ,


pli: yattha rajjamakārayiṁ;


pli: Kārayitvā tahiṁ rajjaṁ,


pli: pāpatthaṁ nirayaṁ bhusaṁ.


pli: Vīsatiñceva vassāni,


pli: tahiṁ rajjamakārayiṁ;


pli: Asītivassasahassāni,


pli: nirayamhi apaccisaṁ.


pli: Tassa rajjassahaṁ bhīto,


pli: mā maṁ rajjābhisecayuṁ;


pli: Tasmā pitu ca mātucca,


pli: santike na bhaṇiṁ tadā.


pli: Ucchaṅge maṁ nisādetvā,


pli: pitā atthānusāsati;


pli: Ekaṁ hanatha bandhatha,


pli: ekaṁ khārāpatacchikaṁ;


pli: Ekaṁ sūlasmiṁ uppetha,


pli: iccassa manusāsati.


pli: Tāyāhaṁ pharusaṁ sutvā,


pli: vācāyo samudīritā;


pli: Amūgo mūgavaṇṇena,


pli: apakkho pakkhasammato;


pli: Sake muttakarīsasmiṁ,


pli: acchāhaṁ samparipluto.


pli: Kasirañca parittañca,


pli: tañca dukkhena saṁyutaṁ;


pli: Komaṁ jīvitamāgamma,


pli: veraṁ kayirātha kenaci.


pli: Paññāya ca alābhena,


pli: dhammassa ca adassanā;


pli: Api ataramānānaṁ,


pli: phalāsāva samijjhati;


pli: Vipakkabrahmacariyosmi,


pli: evaṁ jānāhi sārathi.


pli: sammadattho vipaccati;


pli: nikkhanto akutobhayo”.


pli: “Ahampi pabbajissāmi,


pli: rājaputta tavantike;


pli: Avhāyassu maṁ bhaddante,


pli: pabbajjā mama ruccati”.


pli: “Rathaṁ niyyādayitvāna,


pli: anaṇo ehi sārathi;


pli: Anaṇassa hi pabbajjā,


pli: etaṁ isīhi vaṇṇitaṁ”.


pli: “Yadeva tyāhaṁ vacanaṁ,


pli: akaraṁ bhaddamatthu te;


pli: Tadeva me tvaṁ vacanaṁ,


pli: yācito kattumarahasi.


pli: Idheva tāva acchassu,


pli: yāva rājānamānaye;


pli: Appeva te pitā disvā,


pli: patīto sumano siyā”.


pli: “Karomi tetaṁ vacanaṁ,


pli: yaṁ maṁ bhaṇasi sārathi;


pli: Ahampi daṭṭhukāmosmi,


pli: pitaraṁ me idhāgataṁ.


pli: Ehi samma nivattassu,


pli: kusalaṁ vajjāsi ñātinaṁ;


pli: Mātaraṁ pitaraṁ mayhaṁ,


pli: vutto vajjāsi vandanaṁ”.


pli: Tassa pāde gahetvāna,


pli: katvā ca naṁ padakkhiṇaṁ;


pli: Sārathi rathamāruyha,


pli: rājadvāraṁ upāgami.


pli: Suññaṁ mātā rathaṁ disvā,


pli: ekaṁ sārathimāgataṁ;


pli: Assupuṇṇehi nettehi,


pli: rodantī naṁ udikkhati.


pli: “Ayaṁ so sārathi eti,


pli: nihantvā mama atrajaṁ;


pli: Nihato nūna me putto,


pli: pathabyā bhūmivaḍḍhano.


pli: Amittā nūna nandanti,


pli: patītā nūna verino;


pli: Āgataṁ sārathiṁ disvā,


pli: nihantvā mama atrajaṁ”.


pli: rodantī paripucchi naṁ.


pli: “Kiṁ nu mūgo kiṁ nu pakkho,


pli: kiṁ nu so vilapī tadā;


pli: Nihaññamāno bhūmiyā,


pli: taṁ me akkhāhi sārathi.


pli: Kathaṁ hatthehi pādehi,


pli: mūgapakkho vivajjayi;


pli: taṁ me akkhāhi pucchito”.


pli: “Akkheyyaṁ te ahaṁ ayye,


pli: dajjāsi abhayaṁ mama;


pli: Yaṁ me sutaṁ vā diṭṭhaṁ vā,


pli: rājaputtassa santike”.


pli: “Abhayaṁ samma te dammi,


pli: abhīto bhaṇa sārathi;


pli: Yaṁ te sutaṁ vā diṭṭhaṁ vā,


pli: “Na so mūgo na so pakkho,


pli: visaṭṭhavacano ca so;


pli: Rajjassa kira so bhīto,


pli: akarā ālaye bahū.


pli: Purimaṁ sarati so jātiṁ,


pli: yattha rajjamakārayi;


pli: Kārayitvā tahiṁ rajjaṁ,


pli: pāpattha nirayaṁ bhusaṁ.


pli: Vīsatiñceva vassāni,


pli: tahiṁ rajjamakārayi;


pli: Asītivassasahassāni,


pli: nirayamhi apacci so.


pli: Tassa rajjassa so bhīto,


pli: mā maṁ rajjābhisecayuṁ;


pli: Tasmā pitu ca mātucca,


pli: santike na bhaṇī tadā.


pli: Aṅgapaccaṅgasampanno,


pli: Visaṭṭhavacano pañño,


pli: magge saggassa tiṭṭhati.


pli: Sace tvaṁ daṭṭhukāmāsi,


pli: rājaputtaṁ tavatrajaṁ;


pli: Ehi taṁ pāpayissāmi,


pli: yattha sammati temiyo”.


pli: “Yojayantu rathe asse,


pli: Kacchaṁ nāgāna bandhatha;


pli: Udīrayantu saṅkhapaṇavā,


pli: Vādantu ekapokkharā.


pli: Vādantu bherī sannaddhā,


pli: vaggū vādantu dundubhī;


pli: Negamā ca maṁ anventu,


pli: gacchaṁ puttanivedako.


pli: Orodhā ca kumārā ca,


pli: vesiyānā ca brāhmaṇā;


pli: Khippaṁ yānāni yojentu,


pli: Hatthārohā anīkaṭṭhā,


pli: rathikā pattikārakā;


pli: Samāgatā jānapadā,


pli: negamā ca samāgatā;


pli: gacchaṁ puttanivedako”.


pli: Asse ca sārathī yutte,


pli: sindhave sīghavāhane;


pli: Rājadvāraṁ upāgacchuṁ,


pli: “yuttā deva ime hayā”.


pli: “Thūlā javena hāyanti,


pli: kisā hāyanti thāmunā;


pli: Kise thūle vivajjetvā,


pli: saṁsaṭṭhā yojitā hayā”.


pli: Tato rājā taramāno,


pli: yuttamāruyha sandanaṁ;


pli: Itthāgāraṁ ajjhabhāsi,


pli: “sabbāva anuyātha maṁ.


pli: Vālabījanimuṇhīsaṁ,


pli: khaggaṁ chattañca paṇḍaraṁ;


pli: Upādhī rathamāruyha,


pli: suvaṇṇehi alaṅkatā”.


pli: Tato sa rājā pāyāsi,


pli: purakkhatvāna sārathiṁ;


pli: Khippameva upāgacchi,


pli: yattha sammati temiyo.


pli: Tañca disvāna āyantaṁ,


pli: jalantamiva tejasā;


pli: Khattasaṅghaparibyūḷhaṁ,


pli: temiyo etadabravi.


pli: “Kacci nu tāta kusalaṁ,


pli: kacci tāta anāmayaṁ;


pli: Sabbā ca rājakaññāyo,


pli: arogā mayha mātaro”.


pli: “Kusalañceva me putta,


pli: atho putta anāmayaṁ;


pli: arogā tuyha mātaro”.


pli: “Kacci amajjapo tāta,


pli: kacci te suramappiyaṁ;


pli: Kacci sacce ca dhamme ca,


pli: dāne te ramate mano”.


pli: “Amajjapo ahaṁ putta,


pli: atho me suramappiyaṁ;


pli: Atho sacce ca dhamme ca,


pli: dāne me ramate mano”.


pli: “Kacci arogaṁ yoggaṁ te,


pli: kacci vahati vāhanaṁ;


pli: Kacci te byādhayo natthi,


pli: sarīrassupatāpanā”.


pli: “Atho arogaṁ yoggaṁ me,


pli: atho vahati vāhanaṁ;


pli: Atho me byādhayo natthi,


pli: “Kacci antā ca te phītā,


pli: majjhe ca bahalā tava;


pli: Koṭṭhāgārañca kosañca,


pli: kacci te paṭisanthataṁ”.


pli: “Atho antā ca me phītā,


pli: majjhe ca bahalā mama;


pli: sabbaṁ me paṭisanthataṁ”.


pli: “Svāgataṁ te mahārāja,


pli: atho te adurāgataṁ;


pli: Patiṭṭhapentu pallaṅkaṁ,


pli: yattha rājā nisakkati.


pli: Idheva te nisīdassu,


pli: niyate paṇṇasanthare;


pli: Etto udakamādāya,


pli: pāde pakkhālayassu te.


pli: Idampi paṇṇakaṁ mayhaṁ,


pli: randhaṁ rāja aloṇakaṁ;


pli: Paribhuñja mahārāja,


pli: pāhuno mesidhāgato”.


pli: “Na cāhaṁ paṇṇaṁ bhuñjāmi,


pli: Na hetaṁ mayha bhojanaṁ;


pli: Sālīnaṁ odanaṁ bhuñje,


pli: Suciṁ maṁsūpasecanaṁ”.


pli: “Accherakaṁ maṁ paṭibhāti,


pli: ekakampi rahogataṁ;


pli: Edisaṁ bhuñjamānānaṁ,


pli: kena vaṇṇo pasīdati”.


pli: “Eko rāja nipajjāmi,


pli: Tāya me ekaseyyāya,


pli: rāja vaṇṇo pasīdati.


pli: Na ca nettiṁsabandhā me,


pli: rājarakkhā upaṭṭhitā;


pli: Tāya me sukhaseyyāya,


pli: Atītaṁ nānusocāmi,


pli: nappajappāmināgataṁ;


pli: Paccuppannena yāpemi,


pli: tena vaṇṇo pasīdati.


pli: Anāgatappajappāya,


pli: atītassānusocanā;


pli: Etena bālā sussanti,


pli: naḷova harito luto”.


pli: “Hatthānīkaṁ rathānīkaṁ,


pli: asse pattī ca vammino;


pli: Nivesanāni rammāni,


pli: ahaṁ putta dadāmi te.


pli: Itthāgārampi te dammi,


pli: sabbālaṅkārabhūsitaṁ;


pli: Tā putta paṭipajjassu,


pli: tvaṁ no rājā bhavissasi.


pli: Kusalā naccagītassa,


pli: sikkhitā cāturitthiyo;


pli: Kāme taṁ ramayissanti,


pli: kiṁ araññe karissasi.


pli: Paṭirājūhi te kaññā,


pli: ānayissaṁ alaṅkatā;


pli: Tāsu putte janetvāna,


pli: atha pacchā pabbajissasi.


pli: Yuvā ca daharo cāsi,


pli: paṭhamuppattiko susu;


pli: Rajjaṁ kārehi bhaddante,


pli: kiṁ araññe karissasi”.


pli: “Yuvā care brahmacariyaṁ,


pli: brahmacārī yuvā siyā;


pli: Daharassa hi pabbajjā,


pli: etaṁ isīhi vaṇṇitaṁ.


pli: Yuvā care brahmacariyaṁ,


pli: Brahmacariyaṁ carissāmi,


pli: nāhaṁ rajjena matthiko.


pli: Passāmi vohaṁ daharaṁ,


pli: amma tāta vadantaraṁ;


pli: Kicchāladdhaṁ piyaṁ puttaṁ,


pli: appatvāva jaraṁ mataṁ.


pli: Passāmi vohaṁ dahariṁ,


pli: kumāriṁ cārudassaniṁ;


pli: Navavaṁsakaḷīraṁva,


pli: paluggaṁ jīvitakkhayaṁ.


pli: Daharāpi hi miyyanti,


pli: narā ca atha nāriyo;


pli: Tattha ko vissase poso,


pli: daharomhīti jīvite.


pli: Yassa ratyā vivasāne,


pli: āyu appataraṁ siyā;


pli: Appodakeva macchānaṁ,


pli: kiṁ nu komārakaṁ tahiṁ.


pli: Niccamabbhāhato loko,


pli: niccañca parivārito;


pli: Amoghāsu vajantīsu,


pli: kiṁ maṁ rajjebhisiñcasi”.


pli: “Kena mabbhāhato loko,


pli: kena ca parivārito;


pli: Kāyo amoghā gacchanti,


pli: taṁ me akkhāhi pucchito”.


pli: “Maccunābbhāhato loko,


pli: jarāya parivārito;


pli: Ratyo amoghā gacchanti,


pli: evaṁ jānāhi khattiya.


pli: Yathāpi tante vitate,


pli: yaṁ yadevūpaviyyati;


pli: Appakaṁ hoti vetabbaṁ,


pli: evaṁ maccāna jīvitaṁ.


pli: Yathā vārivaho pūro,


pli: gacchannupanivattati;


pli: Evamāyu manussānaṁ,


pli: gacchannupanivattati.


pli: vahe rukkhepakūlaje;


pli: Evaṁ jarāmaraṇena,


pli: vuyhante sabbapāṇino”.


pli: “Hatthānīkaṁ rathānīkaṁ,


pli: asse pattī ca vammino;


pli: Nivesanāni rammāni,


pli: ahaṁ putta dadāmi te.


pli: Itthāgārampi te dammi,


pli: sabbālaṅkārabhūsitaṁ;


pli: Tā putta paṭipajjassu,


pli: tvaṁ no rājā bhavissasi.


pli: Kusalā naccagītassa,


pli: sikkhitā cāturitthiyo;


pli: Kāme taṁ ramayissanti,


pli: kiṁ araññe karissasi.


pli: Paṭirājūhi te kaññā,


pli: ānayissaṁ alaṅkatā;


pli: Tāsu putte janetvāna,


pli: atha pacchā pabbajissasi.


pli: Yuvā ca daharo cāsi,


pli: paṭhamuppattiko susu;


pli: Rajjaṁ kārehi bhaddante,


pli: Koṭṭhāgārañca kosañca,


pli: vāhanāni balāni ca;


pli: Nivesanāni rammāni,


pli: ahaṁ putta dadāmi te.


pli: Gomaṇḍalaparibyūḷho,


pli: dāsisaṅghapurakkhato;


pli: kiṁ araññe karissasi”.


pli: “Kiṁ dhanena yaṁ khīyetha,


pli: Kiṁ bhariyāya marissati;


pli: Kiṁ yobbanena jiṇṇena,


pli: Yaṁ jarāyābhibhuyyati.


pli: Tattha kā nandi kā khiḍḍā,


pli: kā rati kā dhanesanā;


pli: Kiṁ me puttehi dārehi,


pli: rāja muttosmi bandhanā.


pli: Yohaṁ evaṁ pajānāmi,


pli: maccu me nappamajjati;


pli: Antakenādhipannassa,


pli: kā ratī kā dhanesanā.


pli: Phalānamiva pakkānaṁ,


pli: niccaṁ patanato bhayaṁ;


pli: Evaṁ jātāna maccānaṁ,


pli: niccaṁ maraṇato bhayaṁ.


pli: Sāyameke na dissanti,


pli: pāto diṭṭhā bahū janā;


pli: Pāto eke na dissanti,


pli: sāyaṁ diṭṭhā bahū janā.


pli: Ajjeva kiccaṁ ātapaṁ,


pli: ko jaññā maraṇaṁ suve;


pli: Na hi no saṅgaraṁ tena,


pli: mahāsenena maccunā.


pli: Corā dhanassa patthenti,


pli: rāja muttosmi bandhanā;


pli: Ehi rāja nivattassu,


pli: nāhaṁ rajjena matthiko”ti.


pli: Mūgapakkhajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: 2. Mahājanakajātaka


pli: “Koyaṁ majjhe samuddasmiṁ,


pli: apassaṁ tīramāyuhe;


pli: Kaṁ tvaṁ atthavasaṁ ñatvā,


pli: evaṁ vāyamase bhusaṁ”.


pli: “Nisamma vattaṁ lokassa,


pli: vāyāmassa ca devate;


pli: Tasmā majjhe samuddasmiṁ,


pli: apassaṁ tīramāyuhe”.


pli: “Gambhīre appameyyasmiṁ,


pli: tīraṁ yassa na dissati;


pli: Mogho te purisavāyāmo,


pli: appatvāva marissasi”.


pli: “Anaṇo ñātinaṁ hoti,


pli: devānaṁ pitunañca so;


pli: Karaṁ purisakiccāni,


pli: na ca pacchānutappati”.


pli: “Apāraneyyaṁ yaṁ kammaṁ,


pli: Aphalaṁ kilamathuddayaṁ;


pli: Tattha ko vāyamenattho,


pli: Maccu yassābhinippataṁ”.


pli: “Apāraneyyamaccantaṁ,


pli: yo viditvāna devate;


pli: Na rakkhe attano pāṇaṁ,


pli: jaññā so yadi hāpaye.


pli: Adhippāyaphalaṁ eke,


pli: asmiṁ lokasmi devate;


pli: Payojayanti kammāni,


pli: tāni ijjhanti vā na vā.


pli: Sandiṭṭhikaṁ kammaphalaṁ,


pli: nanu passasi devate;


pli: Sannā aññe tarāmahaṁ,


pli: tañca passāmi santike.


pli: So ahaṁ vāyamissāmi,


pli: yathāsatti yathābalaṁ;


pli: Gacchaṁ pāraṁ samuddassa,


pli: kassaṁ purisakāriyaṁ”.


pli: “Yo tvaṁ evaṁ gate oghe,


pli: appameyye mahaṇṇave;


pli: Dhammavāyāmasampanno,


pli: kammunā nāvasīdasi;


pli: So tvaṁ tattheva gacchāhi,


pli: yattha te nirato mano.


pli: Suriyuggamane nidhi,


pli: atho oggamane nidhi;


pli: Anto nidhi bahi nidhi,


pli: na anto na bahi nidhi.


pli: Ārohane mahānidhi,


pli: atho orohane nidhi;


pli: Catūsu mahāsālesu,


pli: samantā yojane nidhi.


pli: Dantaggesu mahānidhi,


pli: bālaggesu ca kepuke;


pli: Rukkhaggesu mahānidhi,


pli: soḷasete mahānidhī;


pli: Sahassathāmo pallaṅko,


pli: sīvalārādhanena ca.


pli: Āsīsetheva puriso,


pli: na nibbindeyya paṇḍito;


pli: Passāmi vohaṁ attānaṁ,


pli: yathā icchiṁ tathā ahu.


pli: udakā thalamubbhataṁ.


pli: Vāyametheva puriso,


pli: Dukkhūpanītopi naro sapañño,


pli: Āsaṁ na chindeyya sukhāgamāya;


pli: Bahū hi phassā ahitā hitā ca,


pli: Avitakkitā maccumupabbajanti.


pli: Acintitampi bhavati,


pli: cintitampi vinassati;


pli: Na hi cintāmayā bhogā,


pli: itthiyā purisassa vā”.


pli: “Aporāṇaṁ vata bho rājā,


pli: sabbabhummo disampati;


pli: Nājja nacce nisāmeti,


pli: na gīte kurute mano.


pli: Na mige napi uyyāne,


pli: napi haṁse udikkhati;


pli: Mūgova tuṇhimāsīno,


pli: na atthamanusāsati”.


pli: “Sukhakāmā rahosīlā,


pli: vadhabandhā upāratā;


pli: Kassa nu ajja ārāme,


pli: daharā vuddhā ca acchare.


pli: Atikkantavanathā dhīrā,


pli: namo tesaṁ mahesinaṁ;


pli: Ye ussukamhi lokamhi,


pli: viharanti manussukā.


pli: Te chetvā maccuno jālaṁ,


pli: tataṁ māyāvino daḷaṁ;


pli: Chinnālayattā gacchanti,


pli: ko tesaṁ gatimāpaye.


pli: Kadāhaṁ mithilaṁ phītaṁ,


pli: vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ;


pli: Pahāya pabbajissāmi,


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: visālaṁ sabbatopabhaṁ;


pli: bahupākāratoraṇaṁ;


pli: daḷhamaṭṭālakoṭṭhakaṁ;


pli: suvibhattaṁ mahāpathaṁ;


pli: suvibhattantarāpaṇaṁ;


pli: gavassarathapīḷitaṁ;


pli: ārāmavanamāliniṁ;


pli: uyyānavanamāliniṁ;


pli: pāsādavanamāliniṁ;


pli: tipuraṁ rājabandhuniṁ;


pli: Māpitaṁ somanassena,


pli: vedehena yasassinā;


pli: Kadāhaṁ vedehe phīte,


pli: nicite dhammarakkhite;


pli: ajeyye dhammarakkhite;


pli: Pahāya pabbajissāmi,


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Kadāhaṁ antepuraṁ rammaṁ,


pli: Vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ;


pli: Taṁ kudāssu bhavissati.


pli: sudhāmattikalepanaṁ;


pli: sucigandhaṁ manoramaṁ;


pli: Kadāhaṁ kūṭāgāre ca,


pli: vibhatte bhāgaso mite;


pli: sudhāmattikalepane;


pli: sucigandhe manorame;


pli: litte candanaphosite;


pli: Kadāhaṁ soṇṇapallaṅke,


pli: gonake cittasanthate;


pli: Kadāhaṁ maṇipallaṅke,


pli: Kadāhaṁ kappāsakoseyyaṁ,


pli: khomakoṭumbarāni ca;


pli: Pahāya pabbajissāmi,


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Kadāhaṁ pokkharaṇī rammā,


pli: cakkavākapakūjitā;


pli: Mandālakehi sañchannā,


pli: padumuppalakehi ca;


pli: Kadāhaṁ hatthigumbe ca,


pli: sabbālaṅkārabhūsite;


pli: Suvaṇṇakacche mātaṅge,


pli: hemakappanavāsase.


pli: Ārūḷhe gāmaṇīyehi,


pli: tomaraṅkusapāṇibhi;


pli: Kadāhaṁ assagumbe ca,


pli: Ājānīyeva jātiyā,


pli: sindhave sīghavāhane.


pli: illiyācāpadhāribhi;


pli: Kadāhaṁ rathaseniyo,


pli: sannaddhe ussitaddhaje;


pli: Dīpe athopi veyyagghe,


pli: sabbālaṅkārabhūsite.


pli: cāpahatthehi vammibhi;


pli: Pahāya pabbajissāmi,


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Kadāhaṁ sovaṇṇarathe,


pli: Kadāhaṁ sajjhurathe ca,


pli: Kadāhaṁ assarathe ca,


pli: Kadāhaṁ oṭṭharathe ca,


pli: Ārūḷhe gāmaṇīyehi,


pli: Kadāhaṁ goṇarathe ca,


pli: Kadāhaṁ ajarathe ca,


pli: Kadāhaṁ meṇḍarathe ca,


pli: Kadāhaṁ migarathe ca,


pli: Kadāhaṁ hatthārohe ca,


pli: sabbālaṅkārabhūsite;


pli: Nīlavammadhare sūre,


pli: tomaraṅkusapāṇine;


pli: Kadāhaṁ assārohe ca,


pli: illiyācāpadhārine;


pli: Pahāya pabbajissāmi,


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Kadāhaṁ rathārohe ca,


pli: cāpahatthe kalāpine;


pli: Kadāhaṁ dhanuggahe ca,


pli: Kadāhaṁ rājaputte ca,


pli: Citravammadhare sūre,


pli: kañcanāveḷadhārine;


pli: Kadāhaṁ ariyagaṇe ca,


pli: vatavante alaṅkate;


pli: Haricandanalittaṅge,


pli: kāsikuttamadhārine;


pli: Kadāhaṁ amaccagaṇe ca,


pli: sabbālaṅkārabhūsite;


pli: Pītavammadhare sūre,


pli: purato gacchamāline;


pli: Kadāhaṁ sattasatā bhariyā,


pli: Sabbālaṅkārabhūsitā;


pli: Pahāya pabbajissāmi,


pli: Taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Susaññā tanumajjhimā;


pli: Assavā piyabhāṇinī;


pli: Kadāhaṁ satapalaṁ kaṁsaṁ,


pli: sovaṇṇaṁ satarājikaṁ;


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Kadāssu maṁ hatthigumbā,


pli: sabbālaṅkārabhūsitā;


pli: Suvaṇṇakacchā mātaṅgā,


pli: hemakappanavāsasā.


pli: Ārūḷhā gāmaṇīyehi,


pli: tomaraṅkusapāṇibhi;


pli: Yantaṁ maṁ nānuyissanti,


pli: Kadāssu maṁ assagumbā,


pli: Ājānīyāva jātiyā,


pli: sindhavā sīghavāhanā.


pli: illiyācāpadhāribhi;


pli: Kadāssu maṁ rathasenī,


pli: sannaddhā ussitaddhajā;


pli: Dīpā athopi veyyagghā,


pli: sabbālaṅkārabhūsitā.


pli: cāpahatthehi vammibhi;


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Kadāssu maṁ soṇṇarathā,


pli: Kadāssu maṁ sajjhurathā,


pli: Kadāssu maṁ assarathā,


pli: Kadāssu maṁ oṭṭharathā,


pli: Ārūḷhā gāmaṇīyehi,


pli: Kadāssu maṁ goṇarathā,


pli: Yantaṁ maṁ nānuyissanti,


pli: Kadāssu maṁ ajarathā,


pli: Kadāssu maṁ meṇḍarathā,


pli: Kadāssu maṁ migarathā,


pli: Kadāssu maṁ hatthārohā,


pli: sabbālaṅkārabhūsitā;


pli: Nīlavammadharā sūrā,


pli: tomaraṅkusapāṇino;


pli: Kadāssu maṁ assārohā,


pli: illiyācāpadhārino;


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Kadāssu maṁ rathārohā,


pli: cāpahatthā kalāpino;


pli: Kadāssu maṁ dhanuggahā,


pli: Kadāssu maṁ rājaputtā,


pli: Citravammadharā sūrā,


pli: kañcanāveḷadhārino;


pli: Yantaṁ maṁ nānuyissanti,


pli: Kadāssu maṁ ariyagaṇā,


pli: vatavantā alaṅkatā;


pli: Haricandanalittaṅgā,


pli: kāsikuttamadhārino;


pli: Kadāssu maṁ amaccagaṇā,


pli: sabbālaṅkārabhūsitā;


pli: Pītavammadharā sūrā,


pli: purato gacchamālino;


pli: Kadāssu maṁ sattasatā bhariyā,


pli: Sabbālaṅkārabhūsitā;


pli: Taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Susaññā tanumajjhimā;


pli: Assavā piyabhāṇinī;


pli: Kadāhaṁ pattaṁ gahetvāna,


pli: muṇḍo saṅghāṭipāruto;


pli: Piṇḍikāya carissāmi,


pli: taṁ kudāssu bhavissati.


pli: Kadāhaṁ paṁsukūlānaṁ,


pli: ujjhitānaṁ mahāpathe;


pli: Saṅghāṭiṁ dhārayissāmi,


pli: Kadāhaṁ sattāhasammeghe,


pli: ovaṭṭho allacīvaro;


pli: Kadāhaṁ sabbattha gantvā,


pli: rukkhā rukkhaṁ vanā vanaṁ;


pli: Anapekkho gamissāmi,


pli: Kadāhaṁ giriduggesu,


pli: pahīnabhayabheravo;


pli: Adutiyo gamissāmi,


pli: Kadāhaṁ vīṇaṁva rujjako,


pli: sattatantiṁ manoramaṁ;


pli: Cittaṁ ujuṁ karissāmi,


pli: Kadāhaṁ rathakārova,


pli: parikantaṁ upāhanaṁ;


pli: Kāmasaṁyojane checchaṁ,


pli: ye dibbe ye ca mānuse”.


pli: Tā ca sattasatā bhariyā,


pli: sabbālaṅkārabhūsitā;


pli: Bāhā paggayha pakkanduṁ,


pli: “kasmā no vijahissasi”.


pli: susaññā tanumajjhimā;


pli: assavā piyabhāṇinī;


pli: Hitvā sampaddavī rājā,


pli: pabbajjāya purakkhato.


pli: Hitvā satapalaṁ kaṁsaṁ,


pli: sovaṇṇaṁ satarājikaṁ;


pli: Aggahī mattikaṁ pattaṁ,


pli: taṁ dutiyābhisecanaṁ.


pli: “Bhesmā aggisamā jālā,


pli: kosā ḍayhanti bhāgaso;


pli: Rajataṁ jātarūpañca,


pli: muttā veḷuriyā bahū.


pli: Maṇayo saṅkhamuttā ca,


pli: vatthikaṁ haricandanaṁ;


pli: Ajinaṁ dantabhaṇḍañca,


pli: lohaṁ kāḷāyasaṁ bahū;


pli: Ehi rāja nivattassu,


pli: mā tetaṁ vinasā dhanaṁ”.


pli: “Susukhaṁ vata jīvāma,


pli: yesaṁ no natthi kiñcanaṁ;


pli: Mithilā dayhamānāya,


pli: na me kiñci adayhatha”.


pli: “Aṭaviyo samuppannā,


pli: raṭṭhaṁ viddhaṁsayanti taṁ;


pli: mā raṭṭhaṁ vinasā idaṁ”.


pli: Raṭṭhe vilumpamānamhi,


pli: na me kiñci ahīratha.


pli: Susukhaṁ vata jīvāma,


pli: Pītibhakkhā bhavissāma,


pli: devā ābhassarā yathā”.


pli: “Kimheso mahato ghoso,


pli: kā nu gāmeva kīḷiyā;


pli: Samaṇa teva pucchāma,


pli: kattheso abhisaṭo jano”.


pli: “Mamaṁ ohāya gacchantaṁ,


pli: ettheso abhisaṭo jano;


pli: Sīmātikkamanaṁ yantaṁ,


pli: munimonassa pattiyā;


pli: Missaṁ nandīhi gacchantaṁ,


pli: kiṁ jānamanupucchasi”.


pli: “Māssu tiṇṇo amaññittha,


pli: sarīraṁ dhārayaṁ imaṁ;


pli: Atīraṇeyya yamidaṁ,


pli: bahū hi paripanthayo”.


pli: “Ko nu me paripanthassa,


pli: mamaṁ evaṁvihārino;


pli: Yo neva diṭṭhe nādiṭṭhe,


pli: kāmānamabhipatthaye”.


pli: “Niddā tandī vijambhitā,


pli: aratī bhattasammado;


pli: Āvasanti sarīraṭṭhā,


pli: “Kalyāṇaṁ vata maṁ bhavaṁ,


pli: brāhmaṇa manusāsati;


pli: Brāhmaṇa teva pucchāmi,


pli: ko nu tvamasi mārisa”.


pli: “Nārado iti me nāmaṁ,


pli: kassapo iti maṁ vidū;


pli: Bhoto sakāsamāgacchiṁ,


pli: sādhu sabbhi samāgamo.


pli: Tassa te sabbo ānando,


pli: vihāro upavattatu;


pli: Yaṁ ūnaṁ taṁ paripūrehi,


pli: khantiyā upasamena ca.


pli: Pasāraya sannatañca,


pli: unnatañca pasāraya;


pli: Kammaṁ vijjañca dhammañca,


pli: sakkatvāna paribbaja.


pli: Bahū hatthī ca asse ca,


pli: nagare janapadāni ca;


pli: Hitvā janaka pabbajito,


pli: kapāle ratimajjhagā.


pli: Kacci nu te jānapadā,


pli: mittāmaccā ca ñātakā;


pli: Dubbhimakaṁsu janaka,


pli: kasmā tetaṁ aruccatha”.


pli: “Na migājina jātucche,


pli: ahaṁ kañci kudācanaṁ;


pli: Adhammena jine ñātiṁ,


pli: na cāpi ñātayo mamaṁ.


pli: Disvāna lokavattantaṁ,


pli: khajjantaṁ kaddamīkataṁ;


pli: Haññare bajjhare cettha,


pli: yattha sanno puthujjano;


pli: Etāhaṁ upamaṁ katvā,


pli: bhikkhakosmi migājina”.


pli: “Ko nu te bhagavā satthā,


pli: kassetaṁ vacanaṁ suci;


pli: Na hi kappaṁ vā vijjaṁ vā,


pli: paccakkhāya rathesabha;


pli: Samaṇaṁ āhu vattantaṁ,


pli: yathā dukkhassatikkamo.


pli: Na migājina jātucche,


pli: Samaṇaṁ brāhmaṇaṁ vāpi,


pli: sakkatvā anupāvisiṁ”.


pli: “Mahatā cānubhāvena,


pli: gacchanto siriyā jalaṁ;


pli: Gīyamānesu gītesu,


pli: vajjamānesu vaggusu.


pli: Tūriyatāḷasaṅghuṭṭhe,


pli: Sammatālasamāhite;


pli: Sa migājina maddakkhiṁ,


pli: Phaliṁ ambaṁ tirocchadaṁ;


pli: Haññamānaṁ manussehi,


pli: Phalakāmehi jantubhi.


pli: So khohaṁ taṁ siriṁ hitvā,


pli: orohitvā migājina;


pli: Mūlaṁ ambassupāgacchiṁ,


pli: phalino nipphalassa ca.


pli: Phaliṁ ambaṁ hataṁ disvā,


pli: viddhaṁstaṁ vinaḷīkataṁ;


pli: Athekaṁ itaraṁ ambaṁ,


pli: nīlobhāsaṁ manoramaṁ.


pli: Evameva nūnamhepi,


pli: issare bahukaṇṭake;


pli: Amittā no vadhissanti,


pli: yathā ambo phalī hato.


pli: Ajinamhi haññate dīpi,


pli: nāgo dantehi haññate;


pli: Dhanamhi dhanino hanti,


pli: aniketamasanthavaṁ;


pli: Phalī ambo aphalo ca,


pli: te satthāro ubho mama”.


pli: “Sabbo jano pabyathito,


pli: rājā pabbajito iti;


pli: Hatthārohā anīkaṭṭhā,


pli: rathikā pattikārakā.


pli: Assāsayitvā janataṁ,


pli: ṭhapayitvā paṭicchadaṁ;


pli: Puttaṁ rajje ṭhapetvāna,


pli: atha pacchā pabbajissasi”.


pli: “Cattā mayā jānapadā,


pli: mittāmaccā ca ñātakā;


pli: Santi puttā videhānaṁ,


pli: dīghāvu raṭṭhavaḍḍhano;


pli: Te rajjaṁ kārayissanti,


pli: mithilāyaṁ pajāpati.


pli: Ehi taṁ anusikkhāmi,


pli: yaṁ vākyaṁ mama ruccati;


pli: Rajjaṁ tuvaṁ kārayasi,


pli: pāpaṁ duccaritaṁ bahuṁ;


pli: Kāyena vācā manasā,


pli: yena gacchasi duggatiṁ.


pli: Paradinnakena paraniṭṭhitena,


pli: Piṇḍena yāpehi sa dhīradhammo”.


pli: “Yopi catutthe bhattakāle na bhuñje,


pli: Ajuṭṭhamārīva khudāya miyye;


pli: Na tveva piṇḍaṁ luḷitaṁ anariyaṁ,


pli: Kulaputtarūpo sappuriso na seve;


pli: Tayidaṁ na sādhu tayidaṁ na suṭṭhu,


pli: Sunakhucchiṭṭhakaṁ janaka bhuñjase tuvaṁ”.


pli: “Na cāpi me sīvali so abhakkho,


pli: Yaṁ hoti cattaṁ gihino sunassa vā;


pli: Ye keci bhogā idha dhammaladdhā,


pli: Sabbo so bhakkho anavayoti vutto”.


pli: “Kumārike upaseniye,


pli: Niccaṁ niggaḷamaṇḍite;


pli: Kasmā te eko bhujo janati,


pli: Eko te na janatī bhujo”.


pli: “Imasmiṁ me samaṇa hatthe,


pli: paṭimukkā dunīvarā;


pli: Saṅghātā jāyate saddo,


pli: dutiyasseva sā gati.


pli: Imasmiṁ me samaṇa hatthe,


pli: paṭimukko ekanīvaro;


pli: So adutiyo na janati,


pli: munibhūtova tiṭṭhati.


pli: Vivādappatto dutiyo,


pli: keneko vivadissati;


pli: Tassa te saggakāmassa,


pli: ekattamuparocataṁ”.


pli: “Suṇāsi sīvali kathā,


pli: kumāriyā paveditā;


pli: Pesiyā maṁ garahittho,


pli: Ayaṁ dvedhāpatho bhadde,


pli: anuciṇṇo pathāvihi;


pli: Tesaṁ tvaṁ ekaṁ gaṇhāhi,


pli: ahamekaṁ punāparaṁ.


pli: Māvaca maṁ tvaṁ pati meti,


pli: nāhaṁ bhariyāti vā puna”;


pli: Imameva kathayantā,


pli: thūṇaṁ nagarupāgamuṁ.


pli: Koṭṭhake usukārassa,


pli: bhattakāle upaṭṭhite;


pli: Tatrā ca so usukāro,


pli: ekaṁ daṇḍaṁ ujuṁ kataṁ;


pli: Ekañca cakkhuṁ niggayha,


pli: jimhamekena pekkhati.


pli: “Evaṁ no sādhu passasi,


pli: usukāra suṇohi me;


pli: Yadekaṁ cakkhuṁ niggayha,


pli: jimhamekena pekkhasi”.


pli: “Dvīhi samaṇa cakkhūhi,


pli: Visālaṁ viya khāyati;


pli: Asampatvā paramaṁ liṅgaṁ,


pli: Nujubhāvāya kappati.


pli: jimhamekena pekkhato;


pli: Sampatvā paramaṁ liṅgaṁ,


pli: ujubhāvāya kappati.


pli: Vivādappatto dutiyo,


pli: keneko vivadissati;


pli: Tassa te saggakāmassa,


pli: ekattamuparocataṁ”.


pli: “Suṇāsi sīvali kathā,


pli: usukārena veditā;


pli: Pesiyā maṁ garahittho,


pli: dutiyasseva sā gati.


pli: Ayaṁ dvedhāpatho bhadde,


pli: anuciṇṇo pathāvihi;


pli: Tesaṁ tvaṁ ekaṁ gaṇhāhi,


pli: ahamekaṁ punāparaṁ.


pli: Māvaca maṁ tvaṁ pati meti,


pli: nāhaṁ bhariyāti vā puna;


pli: Muñjāvesikā pavāḷhā,


pli: ekā vihara sīvalī”ti.


pli: Mahājanakajātakaṁ dutiyaṁ.


title_pli: Jātaka Ekakanipāta

pli: 4. Kiṁphalajātaka


pli: “Nāyaṁ rukkho durāruho,


pli: napi gāmato ārakā;


pli: Ākāraṇena jānāmi,


pli: nāyaṁ sāduphalo dumo”ti.


pli: Kiṁphalajātakaṁ catutthaṁ.


pli: 3 Suvaṇṇasāmajātaka


pli: “Ko nu maṁ usunā vijjhi,


pli: pamattaṁ udahārakaṁ;


pli: Khattiyo brāhmaṇo vesso,


pli: ko maṁ viddhā nilīyasi.


pli: Na me maṁsāni khajjāni,


pli: Cammenattho na vijjati;


pli: Atha kena nu vaṇṇena,


pli: Viddheyyaṁ maṁ amaññatha.


pli: Ko vā tvaṁ kassa vā putto,


pli: kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ;


pli: Puṭṭho me samma akkhāhi,


pli: kiṁ maṁ viddhā nilīyasi”.


pli: “Rājāhamasmi kāsīnaṁ,


pli: pīḷiyakkhoti maṁ vidū;


pli: Lobhā raṭṭhaṁ pahitvāna,


pli: migamesaṁ carāmahaṁ.


pli: Issatthe casmi kusalo,


pli: daḷhadhammoti vissuto;


pli: Nāgopi me na mucceyya,


pli: āgato usupātanaṁ.


pli: Pituno attano cāpi,


pli: nāmagottaṁ pavedaya”.


pli: “Nesādaputto bhaddante,


pli: sāmo iti maṁ ñātayo;


pli: Āmantayiṁsu jīvantaṁ,


pli: svajjevāhaṁ gato saye.


pli: Viddhosmi puthusallena,


pli: savisena yathā migo;


pli: Sakamhi lohite rāja,


pli: passa semi paripluto.


pli: Paṭivāmagataṁ sallaṁ,


pli: passa dhimhāmi lohitaṁ;


pli: Āturo tyānupucchāmi,


pli: kiṁ maṁ viddhā nilīyasi.


pli: Ajinamhi haññate dīpi,


pli: nāgo dantehi haññate;


pli: Atha kena nu vaṇṇena,


pli: viddheyyaṁ maṁ amaññatha”.


pli: “Migo upaṭṭhito āsi,


pli: āgato usupātanaṁ;


pli: Taṁ disvā ubbijī sāma,


pli: tena kodho mamāvisi”.


pli: “Yato sarāmi attānaṁ,


pli: yato pattosmi viññutaṁ;


pli: Na maṁ migā uttasanti,


pli: araññe sāpadānipi.


pli: Yato nidhiṁ parihariṁ,


pli: yato pattosmi yobbanaṁ;


pli: Bhīrū kimpurisā rāja,


pli: pabbate gandhamādane;


pli: Sammodamānā gacchāma,


pli: pabbatāni vanāni ca.


pli: araññe sāpadānipi;


pli: Atha kena nu vaṇṇena,


pli: utrāsanti migā mamaṁ”.


pli: “Na taṁ tasa migo sāma,


pli: kiṁ tāhaṁ alikaṁ bhaṇe;


pli: Kodhalobhābhibhūtāhaṁ,


pli: usuṁ te taṁ avassajiṁ.


pli: Kuto nu sāma āgamma,


pli: kassa vā pahito tuvaṁ;


pli: Udahāro nadiṁ gaccha,


pli: āgato migasammataṁ”.


pli: “Andhā mātāpitā mayhaṁ,


pli: te bharāmi brahāvane;


pli: Tesāhaṁ udakāhāro,


pli: āgato migasammataṁ.


pli: Atthi nesaṁ usāmattaṁ,


pli: atha sāhassa jīvitaṁ;


pli: Udakassa alābhena,


pli: maññe andhā marissare.


pli: Na me idaṁ tathā dukkhaṁ,


pli: labbhā hi pumunā idaṁ;


pli: Yañca ammaṁ na passāmi,


pli: taṁ me dukkhataraṁ ito.


pli: Yañca tātaṁ na passāmi,


pli: Sā nūna kapaṇā ammā,


pli: cirarattāya rucchati;


pli: Aḍḍharatte va ratte vā,


pli: nadīva avasucchati.


pli: So nūna kapaṇo tāto,


pli: Uṭṭhānapādacariyāya,


pli: pādasambāhanassa ca;


pli: Sāma tāta vilapantā,


pli: hiṇḍissanti brahāvane.


pli: Idampi dutiyaṁ sallaṁ,


pli: kampeti hadayaṁ mamaṁ;


pli: Yañca andhe na passāmi,


pli: maññe hissāmi jīvitaṁ”.


pli: “Mā bāḷhaṁ paridevesi,


pli: sāma kalyāṇadassana;


pli: Ahaṁ kammakaro hutvā,


pli: bharissaṁ te brahāvane.


pli: Issatthe casmi kusalo,


pli: daḷhadhammoti vissuto;


pli: Migānaṁ vighāsamanvesaṁ,


pli: Vanamūlaphalāni ca;


pli: Bharissaṁ te brahāvane.


pli: Katamaṁ taṁ vanaṁ sāma,


pli: yattha mātāpitā tava;


pli: Ahaṁ te tathā bharissaṁ,


pli: yathā te abharī tuvaṁ”.


pli: “Ayaṁ ekapadī rāja,


pli: yoyaṁ ussīsake mama;


pli: Ito gantvā aḍḍhakosaṁ,


pli: tattha nesaṁ agārakaṁ;


pli: Yattha mātāpitā mayhaṁ,


pli: te bharassu ito gato.


pli: Namo te kāsirājatthu,


pli: namo te kāsivaḍḍhana;


pli: Andhā mātāpitā mayhaṁ,


pli: te bharassu brahāvane.


pli: Añjaliṁ te paggaṇhāmi,


pli: kāsirāja namatthu te;


pli: Mātaraṁ pitaraṁ mayhaṁ,


pli: vutto vajjāsi vandanaṁ”.


pli: Idaṁ vatvāna so sāmo,


pli: yuvā kalyāṇadassano;


pli: Mucchito visavegena,


pli: visaññī samapajjatha.


pli: Sa rājā paridevesi,


pli: bahuṁ kāruññasañhitaṁ;


pli: “Ajarāmarohaṁ āsiṁ,


pli: ajjetaṁ ñāmi no pure;


pli: Sāmaṁ kālaṅkataṁ disvā,


pli: natthi maccussa nāgamo.


pli: Yassu maṁ paṭimanteti,


pli: savisena samappito;


pli: Svajja evaṁ gate kāle,


pli: na kiñci mabhibhāsati.


pli: Nirayaṁ nūna gacchāmi,


pli: ettha me natthi saṁsayo;


pli: Tadā hi pakataṁ pāpaṁ,


pli: cirarattāya kibbisaṁ.


pli: Bhavanti tassa vattāro,


pli: gāme kibbisakārako;


pli: Araññe nimmanussamhi,


pli: ko maṁ vattumarahati.


pli: Sārayanti hi kammāni,


pli: gāme saṅgaccha māṇavā;


pli: ko nu maṁ sārayissati”.


pli: Sā devatā antarahitā,


pli: pabbate gandhamādane;


pli: Raññova anukampāya,


pli: imā gāthā abhāsatha.


pli: “Āguṁ kira mahārāja,


pli: akari kamma dukkaṭaṁ;


pli: Adūsakā pitāputtā,


pli: tayo ekūsunā hatā.


pli: Ehi taṁ anusikkhāmi,


pli: yathā te sugatī siyā;


pli: Dhammenandhe vane posa,


pli: maññehaṁ sugatī tayā”.


pli: Sa rājā paridevitvā,


pli: bahuṁ kāruññasañhitaṁ;


pli: Udakakumbhamādāya,


pli: pakkāmi dakkhiṇāmukho.


pli: “Kassa nu eso padasaddo,


pli: manussasseva āgato;


pli: Neso sāmassa nigghoso,


pli: ko nu tvamasi mārisa.


pli: Santañhi sāmo vajati,


pli: santaṁ pādāni neyati;


pli: ko nu tvamasi mārisa”.


pli: “Rājāhamasmi kāsīnaṁ,


pli: pīḷiyakkhoti maṁ vidū;


pli: Lobhā raṭṭhaṁ pahitvāna,


pli: migamesaṁ carāmahaṁ.


pli: Issatthe casmi kusalo,


pli: daḷhadhammoti vissuto;


pli: Nāgopi me na mucceyya,


pli: āgato usupātanaṁ”.


pli: “Svāgataṁ te mahārāja,


pli: atho te adurāgataṁ;


pli: Issarosi anuppatto,


pli: yaṁ idhatthi pavedaya.


pli: Tindukāni piyālāni,


pli: madhuke kāsumāriyo;


pli: Phalāni khuddakappāni,


pli: bhuñja rāja varaṁ varaṁ.


pli: Idampi pānīyaṁ sītaṁ,


pli: ābhataṁ girigabbharā;


pli: Tato piva mahārāja,


pli: sace tvaṁ abhikaṅkhasi”.


pli: “Nālaṁ andhā vane daṭṭhuṁ,


pli: ko nu vo phalamāhari;


pli: Anandhassevayaṁ sammā,


pli: nivāpo mayha khāyati”.


pli: “Daharo yuvā nātibrahā,


pli: sāmo kalyāṇadassano;


pli: Dīghassa kesā asitā,


pli: atho sūnaggavellitā.


pli: So have phalamāharitvā,


pli: ito ādāya kamaṇḍaluṁ;


pli: Nadiṁ gato udahāro,


pli: maññe na dūramāgato”.


pli: “Ahaṁ taṁ avadhiṁ sāmaṁ,


pli: yo tuyhaṁ paricārako;


pli: Yaṁ kumāraṁ pavedetha,


pli: sāmaṁ kalyāṇadassanaṁ.


pli: atho sūnaggavellitā;


pli: Tesu lohitalittesu,


pli: seti sāmo mayā hato”.


pli: “Kena dukūla mantesi,


pli: hato sāmoti vādinā;


pli: Hato sāmoti sutvāna,


pli: hadayaṁ me pavedhati.


pli: Assatthasseva taruṇaṁ,


pli: pavāḷaṁ māluteritaṁ;


pli: hadayaṁ me pavedhati”.


pli: “Pārike kāsirājāyaṁ,


pli: so sāmaṁ migasammate;


pli: Kodhasā usunā vijjhi,


pli: tassa mā pāpamicchimhā”.


pli: “Kicchā laddho piyo putto,


pli: yo andhe abharī vane;


pli: Taṁ ekaputtaṁ ghātimhi,


pli: kathaṁ cittaṁ na kopaye”.


pli: akkodhaṁ āhu paṇḍitā”.


pli: “Mā bāḷhaṁ paridevetha,


pli: Ahaṁ kammakaro hutvā,


pli: bharissāmi brahāvane.


pli: Issatthe casmi kusalo,


pli: daḷhadhammoti vissuto;


pli: Migānaṁ vighāsamanvesaṁ,


pli: vanamūlaphalāni ca;


pli: bharissāmi brahāvane”.


pli: “Nesa dhammo mahārāja,


pli: netaṁ amhesu kappati;


pli: Rājā tvamasi amhākaṁ,


pli: pāde vandāma te mayaṁ”.


pli: “Dhammaṁ nesādā bhaṇatha,


pli: katā apacitī tayā;


pli: Pitā tvamasi amhākaṁ,


pli: mātā tvamasi pārike”.


pli: “Namo te kāsirājatthu,


pli: namo te kāsivaḍḍhana;


pli: Añjaliṁ te paggaṇhāma,


pli: yāva sāmānupāpaya.


pli: Tassa pāde samajjantā,


pli: mukhañca bhujadassanaṁ;


pli: Saṁsumbhamānā attānaṁ,


pli: kālamāgamayāmase”.


pli: “Brahā vāḷamigākiṇṇaṁ,


pli: ākāsantaṁva dissati;


pli: Yattha sāmo hato seti,


pli: candova patito chamā.


pli: Brahā vāḷamigākiṇṇaṁ,


pli: sūriyova patito chamā.


pli: paṁsunā patikunthito.


pli: idheva vasathassame”.


pli: “Yadi tattha sahassāni,


pli: satāni niyutāni ca;


pli: Nevamhākaṁ bhayaṁ koci,


pli: vane vāḷesu vijjati”.


pli: Tato andhānamādāya,


pli: kāsirājā brahāvane;


pli: Hatthe gahetvā pakkāmi,


pli: yattha sāmo hato ahu.


pli: Disvāna patitaṁ sāmaṁ,


pli: puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;


pli: Apaviddhaṁ brahāraññe,


pli: candaṁva patitaṁ chamā.


pli: sūriyaṁva patitaṁ chamā.


pli: kalūnaṁ paridevayuṁ.


pli: Bāhā paggayha pakkanduṁ,


pli: “adhammo kira bho iti.


pli: Bāḷhaṁ kho tvaṁ pamattosi,


pli: sāma kalyāṇadassana;


pli: Yo ajjevaṁ gate kāle,


pli: na kiñci mabhibhāsasi.


pli: Bāḷhaṁ kho tvaṁ padittosi,


pli: Bāḷhaṁ kho tvaṁ pakuddhosi,


pli: Bāḷhaṁ kho tvaṁ pasuttosi,


pli: Bāḷhaṁ kho tvaṁ vimanosi,


pli: Jaṭaṁ valinaṁ paṁsugataṁ,


pli: ko dāni saṇṭhapessati;


pli: Sāmo ayaṁ kālaṅkato,


pli: andhānaṁ paricārako.


pli: Ko me sammajjamādāya,


pli: sammajjissati assamaṁ;


pli: Ko dāni nhāpayissati,


pli: sītenuṇhodakena ca;


pli: Ko dāni bhojayissati,


pli: vanamūlaphalāni ca;


pli: andhānaṁ paricārako”.


pli: Disvāna patitaṁ sāmaṁ,


pli: puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;


pli: Aṭṭitā puttasokena,


pli: mātā saccaṁ abhāsatha.


pli: “Yena saccenayaṁ sāmo,


pli: dhammacārī pure ahu;


pli: Etena saccavajjena,


pli: visaṁ sāmassa haññatu.


pli: Yena saccenayaṁ sāmo,


pli: brahmacārī pure ahu;


pli: saccavādī pure ahu;


pli: mātāpettibharo ahu;


pli: kule jeṭṭhāpacāyiko;


pli: pāṇā piyataro mama;


pli: Yaṁ kiñcitthi kataṁ puññaṁ,


pli: Mayhañceva pitucca te;


pli: Sabbena tena kusalena,


pli: Visaṁ sāmassa haññatu”.


pli: Disvāna patitaṁ sāmaṁ,


pli: puttakaṁ paṁsukunthitaṁ;


pli: Aṭṭito puttasokena,


pli: pitā saccaṁ abhāsatha.


pli: “Yena saccenayaṁ sāmo,


pli: dhammacārī pure ahu;


pli: Etena saccavajjena,


pli: visaṁ sāmassa haññatu.


pli: Yena saccenayaṁ sāmo,


pli: brahmacārī pure ahu;


pli: saccavādī pure ahu;


pli: mātāpettibharo ahu;


pli: kule jeṭṭhāpacāyiko;


pli: pāṇā piyataro mama;


pli: Yaṁ kiñcitthi kataṁ puññaṁ,


pli: Mayhañceva mātucca te;


pli: Sabbena tena kusalena,


pli: Visaṁ sāmassa haññatu.


pli: Sā devatā antarahitā,


pli: pabbate gandhamādane;


pli: Sāmassa anukampāya,


pli: imaṁ saccaṁ abhāsatha.


pli: Pabbatyāhaṁ gandhamādane,


pli: cirarattanivāsinī;


pli: Na me piyataro koci,


pli: añño sāmena vijjati;


pli: Etena saccavajjena,


pli: visaṁ sāmassa haññatu.


pli: Sabbe vanā gandhamayā,


pli: visaṁ sāmassa haññatu”.


pli: Tesaṁ lālappamānānaṁ,


pli: bahuṁ kāruññasañhitaṁ;


pli: Khippaṁ sāmo samuṭṭhāsi,


pli: yuvā kalyāṇadassano.


pli: “Sāmohamasmi bhaddaṁ vo,


pli: Sotthināmhi samuṭṭhito;


pli: Mā bāḷhaṁ paridevetha,


pli: Mañjunābhivadetha maṁ”.


pli: “Svāgataṁ te mahārāja,


pli: atho te adurāgataṁ;


pli: Issarosi anuppatto,


pli: yaṁ idhatthi pavedaya.


pli: Tindukāni piyālāni,


pli: madhuke kāsumāriyo;


pli: Phalāni khuddakappāni,


pli: bhuñja rāja varaṁ varaṁ.


pli: Atthi me pānīyaṁ sītaṁ,


pli: ābhataṁ girigabbharā;


pli: Tato piva mahārāja,


pli: sace tvaṁ abhikaṅkhasi”.


pli: “Sammuyhāmi pamuyhāmi,


pli: sabbā muyhanti me disā;


pli: Petaṁ taṁ sāma maddakkhiṁ,


pli: ko nu tvaṁ sāma jīvasi”.


pli: “Api jīvaṁ mahārāja,


pli: purisaṁ gāḷhavedanaṁ;


pli: Upanītamanasaṅkappaṁ,


pli: jīvantaṁ maññate mataṁ.


pli: Api jīvaṁ mahārāja,


pli: Taṁ nirodhagataṁ santaṁ,


pli: Yo mātaraṁ pitaraṁ vā,


pli: macco dhammena posati;


pli: Devāpi naṁ tikicchanti,


pli: mātāpettibharaṁ naraṁ.


pli: Idheva naṁ pasaṁsanti,


pli: pecca sagge pamodati”.


pli: “Esa bhiyyo pamuyhāmi,


pli: Sabbā muyhanti me disā;


pli: Saraṇaṁ taṁ sāma gacchāmi,


pli: Tvañca me saraṇaṁ bhava”.


pli: “Dhammaṁ cara mahārāja,


pli: mātāpitūsu khattiya;


pli: Idha dhammaṁ caritvāna,


pli: rāja saggaṁ gamissasi.


pli: Dhammaṁ cara mahārāja,


pli: puttadāresu khattiya;


pli: mittāmaccesu khattiya;


pli: vāhanesu balesu ca;


pli: gāmesu nigamesu ca;


pli: raṭṭhesu janapadesu ca;


pli: samaṇabrāhmaṇesu ca;


pli: migapakkhīsu khattiya;


pli: dhammo ciṇṇo sukhāvaho;


pli: saindā devā sabrahmakā;


pli: Suciṇṇena divaṁ pattā,


pli: mā dhammaṁ rāja pāmado”ti.


pli: Suvaṇṇasāmajātakaṁ tatiyaṁ.


pli: Accheraṁ vata lokasmiṁ,


pli: uppajjanti vicakkhaṇā;


pli: Yadā ahu nimirājā,


pli: paṇḍito kusalatthiko.


pli: Rājā sabbavidehānaṁ,


pli: adā dānaṁ arindamo;


pli: Tassa taṁ dadato dānaṁ,


pli: saṅkappo udapajjatha;


pli: Dānaṁ vā brahmacariyaṁ vā,


pli: katamaṁ su mahapphalaṁ.


pli: Tassa saṅkappamaññāya,


pli: maghavā devakuñjaro;


pli: Sahassanetto pāturahu,


pli: vaṇṇena vihanaṁ tamaṁ.


pli: Salomahaṭṭho manujindo,


pli: vāsavaṁ avacā nimi;


pli: “Devatā nusi gandhabbo,


pli: adu sakko purindado.


pli: Na ca me tādiso vaṇṇo,


pli: diṭṭho vā yadi vā suto;


pli: Ācikkha me tvaṁ bhaddante,


pli: kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.


pli: Salomahaṭṭhaṁ ñatvāna,


pli: vāsavo avacā nimiṁ;


pli: “Sakkohamasmi devindo,


pli: āgatosmi tavantike;


pli: Alomahaṭṭho manujinda,


pli: puccha pañhaṁ yamicchasi”.


pli: So ca tena katokāso,


pli: “Pucchāmi taṁ mahārāja,


pli: sabbabhūtānamissara;


pli: Dānaṁ vā brahmacariyaṁ vā,


pli: katamaṁ su mahapphalaṁ”.


pli: So puṭṭho naradevena,


pli: Vipākaṁ brahmacariyassa,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Hīnena brahmacariyena,


pli: khattiye upapajjati;


pli: Majjhimena ca devattaṁ,


pli: uttamena visujjhati.


pli: Na hete sulabhā kāyā,


pli: yācayogena kenaci;


pli: Ye kāye upapajjanti,


pli: anāgārā tapassino.


pli: Dudīpo sāgaro selo,


pli: mujakindo bhagīraso;


pli: Usindaro kassapo ca,


pli: asako ca puthujjano.


pli: Ete caññe ca rājāno,


pli: khattiyā brāhmaṇā bahū;


pli: Puthuyaññaṁ yajitvāna,


pli: petattaṁ nātivattisuṁ.


pli: Atha yīme avattiṁsu,


pli: anāgārā tapassino;


pli: Sattisayo yāmahanu,


pli: somayāmo manojavo.


pli: Samuddo māgho bharato ca,


pli: isi kālapurakkhato;


pli: Aṅgīraso kassapo ca,


pli: kisavaccho akatti ca.


pli: Uttarena nadī sīdā,


pli: gambhīrā duratikkamā;


pli: Naḷaggivaṇṇā jotanti,


pli: sadā kañcanapabbatā.


pli: Parūḷhakacchā tagarā,


pli: rūḷhakacchā vanā nagā;


pli: Tatrāsuṁ dasasahassā,


pli: porāṇā isayo pure.


pli: Ahaṁ seṭṭhosmi dānena,


pli: saṁyamena damena ca;


pli: Anuttaraṁ vataṁ katvā,


pli: pakiracārī samāhite.


pli: Jātimantaṁ ajaccañca,


pli: ahaṁ ujugataṁ naraṁ;


pli: Ativelaṁ namassissaṁ,


pli: kammabandhū hi māṇavā.


pli: Sabbe vaṇṇā adhammaṭṭhā,


pli: patanti nirayaṁ adho;


pli: Sabbe vaṇṇā visujjhanti,


pli: caritvā dhammamuttamaṁ”.


pli: Idaṁ vatvāna maghavā,


pli: devarājā sujampati;


pli: Vedehamanusāsitvā,


pli: saggakāyaṁ apakkami.


pli: “Imaṁ bhonto nisāmetha,


pli: yāvantettha samāgatā;


pli: Dhammikānaṁ manussānaṁ,


pli: vaṇṇaṁ uccāvacaṁ bahuṁ.


pli: Yathā ayaṁ nimirājā,


pli: paṇḍito kusalatthiko;


pli: Rājā sabbavidehānaṁ,


pli: adā dānaṁ arindamo.


pli: Tassa taṁ dadato dānaṁ,


pli: saṅkappo udapajjatha;


pli: Dānaṁ vā brahmacariyaṁ vā,


pli: katamaṁ su mahapphalaṁ”.


pli: “Abbhuto vata lokasmiṁ,


pli: uppajji lomahaṁsano;


pli: Dibbo ratho pāturahu,


pli: vedehassa yasassino”.


pli: Devaputto mahiddhiko,


pli: mātali devasārathi;


pli: Nimantayittha rājānaṁ,


pli: vedehaṁ mithilaggahaṁ.


pli: “Ehimaṁ rathamāruyha,


pli: rājaseṭṭha disampati;


pli: Devā dassanakāmā te,


pli: tāvatiṁsā saindakā;


pli: Saramānā hi te devā,


pli: sudhammāyaṁ samacchare”.


pli: Tato rājā taramāno,


pli: vedeho mithilaggaho;


pli: Āsanā vuṭṭhahitvāna,


pli: pamukho rathamāruhi.


pli: Abhirūḷhaṁ rathaṁ dibbaṁ,


pli: mātali etadabravi;


pli: “Kena taṁ nemi maggena,


pli: Yena vā pāpakammantā,


pli: puññakammā ca ye narā”.


pli: “Ubhayeneva maṁ nehi,


pli: mātali devasārathi;


pli: “Kena taṁ paṭhamaṁ nemi,


pli: rājaseṭṭha disampati;


pli: “Niraye tāva passāmi,


pli: āvāse pāpakamminaṁ;


pli: Ṭhānāni luddakammānaṁ,


pli: dussīlānañca yā gati”.


pli: Dassesi mātali rañño,


pli: duggaṁ vetaraṇiṁ nadiṁ;


pli: Kuthitaṁ khārasaṁyuttaṁ,


pli: tattaṁ aggisikhūpamaṁ.


pli: Nimī have mātalimajjhabhāsatha,


pli: Disvā janaṁ patamānaṁ vidugge;


pli: “Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ,


pli: Yeme janā vetaraṇiṁ patanti”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ pāpakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Ye dubbale balavantā jīvaloke,


pli: Hiṁsanti rosanti supāpadhammā;


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ,


pli: Teme janā vetaraṇiṁ patanti”.


pli: “Sāmā ca soṇā sabalā ca gijjhā,


pli: Kākolasaṅghā adanti bheravā;


pli: Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Yeme jane kākolasaṅghā adanti”.


pli: “Ye kecime maccharino kadariyā,


pli: Paribhāsakā samaṇabrāhmaṇānaṁ;


pli: Hiṁsanti rosanti supāpadhammā,


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ;


pli: Teme jane kākolasaṅghā adanti”.


pli: “Sajotibhūtā pathaviṁ kamanti,


pli: Tattehi khandhehi ca pothayanti;


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ,


pli: Yeme janā khandhahatā sayanti”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ pāpakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Ye jīvalokasmi supāpadhammino,


pli: Narañca nāriñca apāpadhammaṁ;


pli: Teme janā khandhahatā sayanti”.


pli: “Aṅgārakāsuṁ apare phuṇanti,


pli: Narā rudantā paridaḍḍhagattā;


pli: Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Yeme janā aṅgārakāsuṁ phuṇanti”.


pli: “Ye keci pūgāya dhanassa hetu,


pli: Sakkhiṁ karitvā iṇaṁ jāpayanti;


pli: Te jāpayitvā janataṁ janinda,


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ;


pli: Teme janā aṅgārakāsuṁ phuṇanti”.


pli: “Sajotibhūtā jalitā padittā,


pli: Padissati mahatī lohakumbhī;


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ,


pli: Yeme janā avaṁsirā lohakumbhiṁ patanti”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ pāpakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Ye sīlavantaṁ samaṇaṁ brāhmaṇaṁ vā,


pli: Hiṁsanti rosanti supāpadhammā;


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ,


pli: Teme janā avaṁsirā lohakumbhiṁ patanti”.


pli: “Luñcanti gīvaṁ atha veṭhayitvā,


pli: Uṇhodakasmiṁ pakiledayitvā;


pli: Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Yeme janā luttasirā sayanti”.


pli: “Ye jīvalokasmi supāpadhammino,


pli: Pakkhī gahetvāna viheṭhayanti te;


pli: Viheṭhayitvā sakuṇaṁ janinda,


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ;


pli: Teme janā luttasirā sayanti”.


pli: “Pahūtatoyā anigādhakūlā,


pli: Nadī ayaṁ sandati suppatitthā;


pli: Ghammābhitattā manujā pivanti,


pli: Pītañca tesaṁ bhusa hoti pāni.


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ,


pli: Pītañca tesaṁ bhusa hoti pāni”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ pāpakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Ye suddhadhaññaṁ palāsena missaṁ,


pli: Asuddhakammā kayino dadanti;


pli: Ghammābhitattāna pipāsitānaṁ,


pli: “Usūhi sattīhi ca tomarehi,


pli: Dubhayāni passāni tudanti kandataṁ;


pli: Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Yeme janā sattihatā sayanti”.


pli: “Ye jīvalokasmi asādhukammino,


pli: Adinnamādāya karonti jīvikaṁ;


pli: Dhaññaṁ dhanaṁ rajataṁ jātarūpaṁ,


pli: Ajeḷakañcāpi pasuṁ mahiṁsaṁ;


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ,


pli: Teme janā sattihatā sayanti”.


pli: “Gīvāya baddhā kissa ime puneke,


pli: Aññe vikantā bilakatā sayanti;


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ,


pli: Yeme janā bilakatā sayanti”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ pāpakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Orabbhikā sūkarikā ca macchikā,


pli: Pasuṁ mahiṁsañca ajeḷakañca;


pli: Hantvāna sūnesu pasārayiṁsu,


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ;


pli: Teme janā bilakatā sayanti”.


pli: “Rahado ayaṁ muttakarīsapūro,


pli: Duggandharūpo asuci pūti vāti;


pli: Khudāparetā manujā adanti,


pli: Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā;


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi,


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ;


pli: Yeme janā muttakarīsabhakkhā”.


pli: “Ye kecime kāraṇikā virosakā,


pli: Paresaṁ hiṁsāya sadā niviṭṭhā;


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ,


pli: Mittadduno mīḷhamadanti bālā”.


pli: “Rahado ayaṁ lohitapubbapūro,


pli: Ghammābhitattā manujā pivanti,


pli: Yeme janā lohitapubbabhakkhā”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ pāpakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Ye mātaraṁ vā pitaraṁ vā jīvaloke,


pli: Pārājikā arahante hananti;


pli: Teme janā lohitapubbabhakkhā”.


pli: “Jivhañca passa baḷisena viddhaṁ,


pli: Vihataṁ yathā saṅkusatena cammaṁ;


pli: Phandanti macchāva thalamhi khittā,


pli: Muñcanti kheḷaṁ rudamānā kimete.


pli: Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ,


pli: Yeme janā vaṅkaghastā sayanti”.


pli: “Ye keci sandhānagatā manussā,


pli: Agghena agghaṁ kayaṁ hāpayanti;


pli: Kuṭena kuṭaṁ dhanalobhahetu,


pli: Channaṁ yathā vāricaraṁ vadhāya.


pli: Na hi kuṭakārissa bhavanti tāṇā,


pli: Sakehi kammehi purakkhatassa;


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ,


pli: Teme janā vaṅkaghastā sayanti”.


pli: “Nārī imā samparibhinnagattā,


pli: Paggayha kandanti bhuje dujaccā;


pli: Sammakkhitā lohitapubbalittā,


pli: Gāvo yathā āghātane vikantā;


pli: Tā bhūmibhāgasmiṁ sadā nikhātā,


pli: Khandhātivattanti sajotibhūtā.


pli: Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Imā nu nāriyo kimakaṁsu pāpaṁ,


pli: Yā bhūmibhāgasmiṁ sadā nikhātā;


pli: Khandhātivattanti sajotibhūtā”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ pāpakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Kolitthiyāyo idha jīvaloke,


pli: Asuddhakammā asataṁ acāruṁ;


pli: Tā dittarūpā pati vippahāya,


pli: Aññaṁ acāruṁ ratikhiḍḍahetu;


pli: Tā jīvalokasmiṁ ramāpayitvā,


pli: “Pāde gahetvā kissa ime puneke,


pli: Avaṁsirā narake pātayanti;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu pāpaṁ,


pli: Yeme janā avaṁsirā narake pātayanti”.


pli: “Ye jīvalokasmi asādhukammino,


pli: Parassa dārāni atikkamanti;


pli: Te tādisā uttamabhaṇḍathenā,


pli: Teme janā avaṁsirā narake pātayanti.


pli: Te vassapūgāni bahūni tattha,


pli: Nirayesu dukkhaṁ vedanaṁ vedayanti;


pli: Na hi pāpakārissa bhavanti tāṇā,


pli: Sakehi kammehi purakkhatassa;


pli: Te luddakammā pasavetva pāpaṁ,


pli: Teme janā avaṁsirā narake pātayanti”.


pli: “Uccāvacāme vividhā upakkamā,


pli: Nirayesu dissanti sughorarūpā;


pli: Bhayañhi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Yeme janā adhimattā dukkhā tibbā;


pli: Kharā kaṭukā vedanā vedayanti”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ pāpakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Ye jīvalokasmi supāpadiṭṭhino,


pli: Vissāsakammāni karonti mohā;


pli: Parañca diṭṭhīsu samādapenti,


pli: Te pāpadiṭṭhiṁ pasavetva pāpaṁ;


pli: Teme janā adhimattā dukkhā tibbā,


pli: “Viditāni te mahārāja,


pli: āvāsaṁ pāpakamminaṁ;


pli: Ṭhānāni luddakammānaṁ,


pli: dussīlānañca yā gati;


pli: Uyyāhi dāni rājīsi,


pli: devarājassa santike.


pli: Pañcathūpaṁ dissatidaṁ vimānaṁ,


pli: Mālāpiḷandhā sayanassa majjhe;


pli: Tatthacchati nārī mahānubhāvā,


pli: Uccāvacaṁ iddhi vikubbamānā”.


pli: “Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ayaṁ nu nārī kimakāsi sādhuṁ,


pli: Yā modati saggapattā vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Yadi te sutā bīraṇī jīvaloke,


pli: Āmāyadāsī ahu brāhmaṇassa;


pli: Sā pattakāle atithiṁ viditvā,


pli: Mātāva puttaṁ sakimābhinandī;


pli: Saṁyamā saṁvibhāgā ca,


pli: Sā vimānasmi modati.


pli: Daddallamānā ābhenti,


pli: vimānā satta nimmitā;


pli: Tattha yakkho mahiddhiko,


pli: sabbābharaṇabhūsito;


pli: Samantā anupariyāti,


pli: nārīgaṇapurakkhato”.


pli: “Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ,


pli: Yo modati saggapatto vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Soṇadinno gahapati,


pli: esa dānapatī ahu;


pli: Esa pabbajituddissa,


pli: vihāre satta kārayi.


pli: Sakkaccaṁ te upaṭṭhāsi,


pli: bhikkhavo tattha vāsike;


pli: Acchādanañca bhattañca,


pli: senāsanaṁ padīpiyaṁ;


pli: Adāsi ujubhūtesu,


pli: vippasannena cetasā.


pli: Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,


pli: Yā ca pakkhassa aṭṭhamī;


pli: Pāṭihāriyapakkhañca,


pli: Aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.


pli: Uposathaṁ upavasī,


pli: sadā sīlesu saṁvuto;


pli: Saṁyamā saṁvibhāgā ca,


pli: so vimānasmi modati.


pli: Pabhāsati midaṁ byamhaṁ,


pli: phalikāsu sunimmitaṁ;


pli: Nārīvaragaṇākiṇṇaṁ,


pli: kūṭāgāravarocitaṁ;


pli: Upetaṁ annapānehi,


pli: naccagītehi cūbhayaṁ”.


pli: “Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu sādhuṁ,


pli: Ye modare saggapattā vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Yā kāci nāriyo idha jīvaloke,


pli: Sīlavantiyo upāsikā;


pli: Dāne ratā niccaṁ pasannacittā,


pli: Sacce ṭhitā uposathe appamattā;


pli: Saṁyamā saṁvibhāgā ca,


pli: Tā vimānasmi modare”.


pli: “Pabhāsati midaṁ byamhaṁ,


pli: veḷuriyāsu nimmitaṁ;


pli: Upetaṁ bhūmibhāgehi,


pli: vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ.


pli: Āḷambarā mudiṅgā ca,


pli: naccagītā suvāditā;


pli: Dibbā saddā niccharanti,


pli: savanīyā manoramā.


pli: Nāhaṁ evaṅgataṁ jātu,


pli: evaṁsuruciraṁ pure;


pli: Saddaṁ samabhijānāmi,


pli: diṭṭhaṁ vā yadi vā sutaṁ.


pli: Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu sādhuṁ,


pli: Ye modare saggapattā vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Ye keci maccā idha jīvaloke,


pli: Sīlavantā upāsakā;


pli: Ārāme udapāne ca,


pli: Papā saṅkamanāni ca;


pli: Arahante sītibhūte,


pli: Sakkaccaṁ paṭipādayuṁ.


pli: Cīvaraṁ piṇḍapātañca,


pli: paccayaṁ sayanāsanaṁ;


pli: Adaṁsu ujubhūtesu,


pli: vippasannena cetasā.


pli: Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,


pli: yā ca pakkhassa aṭṭhamī;


pli: Pāṭihāriyapakkhañca,


pli: aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.


pli: Uposathaṁ upavasuṁ,


pli: sadā sīlesu saṁvutā;


pli: Saṁyamā saṁvibhāgā ca,


pli: te vimānasmi modare”.


pli: “Pabhāsati midaṁ byamhaṁ,


pli: phalikāsu sunimmitaṁ;


pli: Nārīvaragaṇākiṇṇaṁ,


pli: kūṭāgāravarocitaṁ.


pli: Upetaṁ annapānehi,


pli: naccagītehi cūbhayaṁ;


pli: Najjo cānupariyāti,


pli: nānāpupphadumāyutā.


pli: Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ,


pli: Yo modatī saggapatto vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Mithilāyaṁ gahapati,


pli: esa dānapatī ahu;


pli: Ārāme udapāne ca,


pli: papā saṅkamanāni ca;


pli: Arahante sītibhūte,


pli: sakkaccaṁ paṭipādayi.


pli: Cīvaraṁ piṇḍapātañca,


pli: paccayaṁ sayanāsanaṁ;


pli: Adāsi ujubhūtesu,


pli: vippasannena cetasā.


pli: Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,


pli: yā ca pakkhassa aṭṭhamī;


pli: Pāṭihāriyapakkhañca,


pli: aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.


pli: Uposathaṁ upavasī,


pli: sadā sīlesu saṁvuto;


pli: Saṁyamā saṁvibhāgā ca,


pli: so vimānasmi modati”.


pli: “Pabhāsati midaṁ byamhaṁ,


pli: phalikāsu sunimmitaṁ;


pli: Nārīvaragaṇākiṇṇaṁ,


pli: kūṭāgāravarocitaṁ.


pli: Upetaṁ annapānehi,


pli: naccagītehi cūbhayaṁ;


pli: Najjo cānupariyāti,


pli: nānāpupphadumāyutā.


pli: Rājāyatanā kapitthā ca,


pli: ambā sālā ca jambuyo;


pli: Tindukā ca piyālā ca,


pli: dumā niccaphalā bahū.


pli: Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ,


pli: Yo modatī saggapatto vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Mithilāyaṁ gahapati,


pli: esa dānapatī ahu;


pli: Ārāme udapāne ca,


pli: papā saṅkamanāni ca;


pli: Arahante sītibhūte,


pli: sakkaccaṁ paṭipādayi.


pli: Cīvaraṁ piṇḍapātañca,


pli: paccayaṁ sayanāsanaṁ;


pli: Adāsi ujubhūtesu,


pli: vippasannena cetasā.


pli: Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,


pli: yā ca pakkhassa aṭṭhamī;


pli: Pāṭihāriyapakkhañca,


pli: aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.


pli: Uposathaṁ upavasī,


pli: sadā sīlesu saṁvuto;


pli: Saṁyamā saṁvibhāgā ca,


pli: so vimānasmi modati”.


pli: “Pabhāsati midaṁ byamhaṁ,


pli: veḷuriyāsu nimmitaṁ;


pli: Upetaṁ bhūmibhāgehi,


pli: vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ.


pli: Āḷambarā mudiṅgā ca,


pli: naccagītā suvāditā;


pli: Dibyā saddā niccharanti,


pli: savanīyā manoramā.


pli: Nāhaṁ evaṅgataṁ jātu,


pli: evaṁsuruciraṁ pure;


pli: Saddaṁ samabhijānāmi,


pli: diṭṭhaṁ vā yadi vā sutaṁ.


pli: Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ,


pli: Yo modatī saggapatto vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Bārāṇasiyaṁ gahapati,


pli: esa dānapatī ahu;


pli: Ārāme udapāne ca,


pli: papā saṅkamanāni ca;


pli: Arahante sītibhūte,


pli: sakkaccaṁ paṭipādayi.


pli: Cīvaraṁ piṇḍapātañca,


pli: paccayaṁ sayanāsanaṁ;


pli: Adāsi ujubhūtesu,


pli: vippasannena cetasā.


pli: Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,


pli: yā ca pakkhassa aṭṭhamī;


pli: Pāṭihāriyapakkhañca,


pli: aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.


pli: Uposathaṁ upavasī,


pli: sadā sīlesu saṁvuto;


pli: Saṁyamā saṁvibhāgā ca,


pli: so vimānasmi modati”.


pli: “Yathā udayamādicco,


pli: hoti lohitako mahā;


pli: Tathūpamaṁ idaṁ byamhaṁ,


pli: jātarūpassa nimmitaṁ.


pli: Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ayaṁ nu macco kimakāsi sādhuṁ,


pli: Yo modatī saggapatto vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Sāvatthiyaṁ gahapati,


pli: esa dānapatī ahu;


pli: Ārāme udapāne ca,


pli: papā saṅkamanāni ca;


pli: Arahante sītibhūte,


pli: sakkaccaṁ paṭipādayi.


pli: Cīvaraṁ piṇḍapātañca,


pli: paccayaṁ sayanāsanaṁ;


pli: Adāsi ujubhūtesu,


pli: vippasannena cetasā.


pli: Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,


pli: yā ca pakkhassa aṭṭhamī;


pli: Pāṭihāriyapakkhañca,


pli: aṭṭhaṅgasusamāhitaṁ.


pli: Uposathaṁ upavasī,


pli: sadā sīlesu saṁvuto;


pli: Saṁyamā saṁvibhāgā ca,


pli: so vimānasmi modati”.


pli: “Vehāyasāme bahukā,


pli: jātarūpassa nimmitā;


pli: Daddallamānā ābhenti,


pli: vijjuvabbhaghanantare.


pli: Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Ime nu maccā kimakaṁsu sādhuṁ,


pli: Ye modare saggapattā vimāne”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Saddhāya suniviṭṭhāya,


pli: saddhamme suppavedite;


pli: Akaṁsu satthu vacanaṁ,


pli: sammāsambuddhasāsane;


pli: Tesaṁ etāni ṭhānāni,


pli: yāni tvaṁ rāja passasi.


pli: Viditāni te mahārāja,


pli: āvāsaṁ pāpakamminaṁ;


pli: Atho kalyāṇakammānaṁ,


pli: ṭhānāni viditāni te;


pli: Uyyāhi dāni rājīsi,


pli: devarājassa santike”.


pli: Sahassayuttaṁ hayavāhiṁ,


pli: dibbayānamadhiṭṭhito;


pli: Yāyamāno mahārājā,


pli: addā sīdantare nage;


pli: Disvānāmantayī sūtaṁ,


pli: “ime ke nāma pabbatā”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato


pli: “Sudassano karavīko,


pli: īsadharo yugandharo;


pli: Nemindharo vinatako,


pli: assakaṇṇo girī brahā.


pli: Ete sīdantare nagā,


pli: anupubbasamuggatā;


pli: Mahārājānamāvāsā,


pli: yāni tvaṁ rāja passasi”.


pli: “Anekarūpaṁ ruciraṁ,


pli: nānācitraṁ pakāsati;


pli: Ākiṇṇaṁ indasadisehi,


pli: byaggheheva surakkhitaṁ.


pli: Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Imaṁ nu dvāraṁ kimabhaññamāhu,


pli: Manorama dissati dūratova”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Citrakūṭoti yaṁ āhu,


pli: devarājapavesanaṁ;


pli: Sudassanassa girino,


pli: dvārañhetaṁ pakāsati.


pli: Anekarūpaṁ ruciraṁ,


pli: byaggheheva surakkhitaṁ;


pli: Pavisetena rājīsi,


pli: arajaṁ bhūmimakkama”.


pli: Sahassayuttaṁ hayavāhiṁ,


pli: dibbayānamadhiṭṭhito;


pli: Yāyamāno mahārājā,


pli: addā devasabhaṁ idaṁ.


pli: “Yathā sarade ākāse,


pli: nīlobhāso padissati;


pli: Tathūpamaṁ idaṁ byamhaṁ,


pli: veḷuriyāsu nimmitaṁ.


pli: Vittī hi maṁ vindati sūta disvā,


pli: Pucchāmi taṁ mātali devasārathi;


pli: Imaṁ nu byamhaṁ kimabhaññamāhu,


pli: Manorama dissati dūratova”.


pli: Tassa puṭṭho viyākāsi,


pli: mātali devasārathi;


pli: Vipākaṁ puññakammānaṁ,


pli: jānaṁ akkhāsijānato.


pli: “Sudhammā iti yaṁ āhu,


pli: passesā dissate sabhā;


pli: Veḷuriyārucirā citrā,


pli: dhārayanti sunimmitā.


pli: Aṭṭhaṁsā sukatā thambhā,


pli: sabbe veḷuriyāmayā;


pli: Yattha devā tāvatiṁsā,


pli: sabbe indapurohitā.


pli: Atthaṁ devamanussānaṁ,


pli: cintayantā samacchare;


pli: Pavisetena rājīsi,


pli: devānaṁ anumodanaṁ”.


pli: Taṁ devā paṭinandiṁsu,


pli: disvā rājānamāgataṁ;


pli: “Svāgataṁ te mahārāja,


pli: atho te adurāgataṁ;


pli: Nisīda dāni rājīsi,


pli: devarājassa santike”.


pli: Sakkopi paṭinandittha,


pli: vedehaṁ mithilaggahaṁ;


pli: Nimantayittha kāmehi,


pli: āsanena ca vāsavo.


pli: “Sādhu khosi anuppatto,


pli: āvāsaṁ vasavattinaṁ;


pli: Vasa devesu rājīsi,


pli: sabbakāmasamiddhisu;


pli: Tāvatiṁsesu devesu,


pli: bhuñja kāme amānuse”.


pli: “Yathā yācitakaṁ yānaṁ,


pli: yathā yācitakaṁ dhanaṁ;


pli: Evaṁsampadamevetaṁ,


pli: yaṁ parato dānapaccayā.


pli: Na cāhametamicchāmi,


pli: yaṁ parato dānapaccayā;


pli: Sayaṅkatāni puññāni,


pli: taṁ me āveṇikaṁ dhanaṁ.


pli: Sohaṁ gantvā manussesu,


pli: kāhāmi kusalaṁ bahuṁ;


pli: Dānena samacariyāya,


pli: saṁyamena damena ca;


pli: Yaṁ katvā sukhito hoti,


pli: na ca pacchānutappati”.


pli: “Bahūpakāro no bhavaṁ,


pli: mātali devasārathi;


pli: Yo me kalyāṇakammānaṁ,


pli: pāpānaṁ paṭidassayi”.


pli: Idaṁ vatvā nimirājā,


pli: vedeho mithilaggaho;


pli: Puthuyaññaṁ yajitvāna,


pli: saṁyamaṁ ajjhupāgamīti.


pli: Nimijātakaṁ catutthaṁ.


pli: “Pañcālo sabbasenāya,


pli: brahmadattoyamāgato;


pli: Sāyaṁ pañcāliyā senā,


pli: appameyyā mahosadha.


pli: Vīthimatī pattimatī,


pli: sabbasaṅgāmakovidā;


pli: Ohārinī saddavatī,


pli: bherisaṅkhappabodhanā.


pli: Lohavijjālaṅkārābhā,


pli: dhajinī vāmarohinī;


pli: Sippiyehi susampannā,


pli: sūrehi suppatiṭṭhitā.


pli: Dasettha paṇḍitā āhu,


pli: bhūripaññā rahogamā;


pli: Mātā ekādasī rañño,


pli: pañcāliyaṁ pasāsati.


pli: Athetthekasataṁ khatyā,


pli: anuyantā yasassino;


pli: Acchinnaraṭṭhā byathitā,


pli: pañcāliyaṁ vasaṁ gatā.


pli: Yaṁvadā takkarā rañño,


pli: akāmā piyabhāṇino;


pli: Pañcālamanuyāyanti,


pli: akāmā vasino gatā.


pli: Tāya senāya mithilā,


pli: tisandhiparivāritā;


pli: Rājadhānī videhānaṁ,


pli: samantā parikhaññati.


pli: Uddhaṁ tārakajātāva,


pli: samantā parivāritā;


pli: Mahosadha vijānāhi,


pli: kathaṁ mokkho bhavissati”.


pli: “Pāde deva pasārehi,


pli: bhuñja kāme ramassu ca;


pli: Hitvā pañcāliyaṁ senaṁ,


pli: brahmadatto palāyiti”.


pli: “Rājā santhavakāmo te,


pli: ratanāni pavecchati;


pli: Āgacchantu ito dūtā,


pli: mañjukā piyabhāṇino.


pli: Bhāsantu mudukā vācā,


pli: yā vācā paṭinanditā;


pli: Pañcālo ca videho ca,


pli: ubho ekā bhavantu te”.


pli: “Kathaṁ nu kevaṭṭa mahosadhena,


pli: Samāgamo āsi tadiṅgha brūhi;


pli: Kacci te paṭinijjhatto,


pli: Kacci tuṭṭho mahosadho”.


pli: “Anariyarūpo puriso janinda,


pli: Asammodako thaddho asabbhirūpo;


pli: Yathā mūgo ca badhiro ca,


pli: Na kiñcitthaṁ abhāsatha”.


pli: “Addhā idaṁ mantapadaṁ sududdasaṁ,


pli: Attho suddho naraviriyena diṭṭho;


pli: Tathā hi kāyo mama sampavedhati,


pli: Hitvā sayaṁ ko parahatthamessati”.


pli: “Channañhi ekāva matī sameti,


pli: Ye paṇḍitā uttamabhūripattā;


pli: Yānaṁ ayānaṁ atha vāpi ṭhānaṁ,


pli: Mahosadha tvampi matiṁ karohi”.


pli: “Jānāsi kho rāja mahānubhāvo,


pli: Mahabbalo cūḷanibrahmadatto;


pli: Rājā ca taṁ icchati māraṇatthaṁ,


pli: Migaṁ yathā okacarena luddo.


pli: Yathāpi maccho baḷisaṁ,


pli: vaṅkaṁ maṁsena chāditaṁ;


pli: Āmagiddho na jānāti,


pli: maccho maraṇamattano.


pli: Evameva tuvaṁ rāja,


pli: cūḷaneyyassa dhītaraṁ;


pli: Kāmagiddho na jānāsi,


pli: macchova maraṇamattano.


pli: Sace gacchasi pañcālaṁ,


pli: Khippamattaṁ jahissasi;


pli: Migaṁ panthānubandhaṁva,


pli: Mahantaṁ bhayamessati”.


pli: “Mayameva bālamhase eḷamūgā,


pli: Ye uttamatthāni tayī lapimhā;


pli: Kimeva tvaṁ naṅgalakoṭivaḍḍho,


pli: Atthāni jānāsi yathāpi aññe”.


pli: “Imaṁ gale gahetvāna,


pli: nāsetha vijitā mama;


pli: Yo me ratanalābhassa,


pli: antarāyāya bhāsati”.


pli: Tato ca so apakkamma,


pli: vedehassa upantikā;


pli: Atha āmantayī dūtaṁ,


pli: mādharaṁ suvapaṇḍitaṁ.


pli: “Ehi samma haritapakkha,


pli: veyyāvaccaṁ karohi me;


pli: Atthi pañcālarājassa,


pli: sāḷikā sayanapālikā.


pli: Taṁ bandhanena pucchassu,


pli: sā hi sabbassa kovidā;


pli: Sā tesaṁ sabbaṁ jānāti,


pli: rañño ca kosiyassa ca”.


pli: “Āmo”ti so paṭissutvā,


pli: mādharo suvapaṇḍito;


pli: Agamāsi haritapakkho,


pli: sāḷikāya upantikaṁ.


pli: Tato ca kho so gantvāna,


pli: Athāmantayi sugharaṁ,


pli: sāḷikaṁ mañjubhāṇikaṁ.


pli: “Kacci te sughare khamanīyaṁ,


pli: Kacci vesse anāmayaṁ;


pli: Kacci te madhunā lājā,


pli: Labbhate sughare tuvaṁ”.


pli: “Kusalañceva me samma,


pli: atho samma anāmayaṁ;


pli: Atho me madhunā lājā,


pli: labbhate suvapaṇḍita.


pli: Kuto nu samma āgamma,


pli: kassa vā pahito tuvaṁ;


pli: Na ca mesi ito pubbe,


pli: diṭṭho vā yadi vā suto”.


pli: “Ahosiṁ sivirājassa,


pli: pāsāde sayanapālako;


pli: Tato so dhammiko rājā,


pli: baddhe mocesi bandhanā.


pli: Tassa mekā dutiyāsi,


pli: sāḷikā mañjubhāṇikā;


pli: Taṁ tattha avadhī seno,


pli: pekkhato sughare mama.


pli: Tassā kāmā hi sammatto,


pli: āgatosmi tavantike;


pli: Sace kareyya okāsaṁ,


pli: ubhayova vasāmase”.


pli: “Suvova suviṁ kāmeyya,


pli: sāḷiko pana sāḷikaṁ;


pli: Suvassa sāḷikāyeva,


pli: saṁvāso hoti kīdiso”.


pli: “Yoyaṁ kāme kāmayati,


pli: api caṇḍālikāmapi;


pli: Sabbo hi sadiso hoti,


pli: natthi kāme asādiso”.


pli: “Atthi jampāvatī nāma,


pli: mātā sivissa rājino;


pli: Sā bhariyā vāsudevassa,


pli: kaṇhassa mahesī piyā.


pli: Raṭṭhavatī kimpurisī,


pli: sāpi vacchaṁ akāmayi;


pli: Manusso migiyā saddhiṁ,


pli: natthi kāme asādiso.


pli: Handa khvāhaṁ gamissāmi,


pli: sāḷike mañjubhāṇike;


pli: Paccakkhānupadañhetaṁ,


pli: atimaññasi nūna maṁ”.


pli: “Na sirī taramānassa,


pli: mādhara suvapaṇḍita;


pli: Idheva tāva acchassu,


pli: yāva rājāna dakkhasi;


pli: Sossi saddaṁ mudiṅgānaṁ,


pli: ānubhāvañca rājino”.


pli: “Yo nu khvāyaṁ tibbo saddo,


pli: tirojanapade suto;


pli: Dhītā pañcālarājassa,


pli: osadhī viya vaṇṇinī;


pli: Taṁ dassati videhānaṁ,


pli: so vivāho bhavissati”.


pli: “Ediso mā amittānaṁ,