pli: vidhavā ca aputtikā;


nikaya: thig

layer: root

title_pli: Therīgāthā 5.12 Pañcakanipāta

pli: Vinā mittehi ñātīhi,


pli: bhattacoḷassa nādhigaṁ.


pli: Pattaṁ daṇḍañca gaṇhitvā,


pli: bhikkhamānā kulā kulaṁ;


pli: Sītuṇhena ca ḍayhantī,


pli: satta vassāni cārihaṁ.


pli: Bhikkhuniṁ puna disvāna,


pli: annapānassa lābhiniṁ;


pli: Upasaṅkamma avocaṁ,


pli: ‘pabbajjaṁ anagāriyaṁ’.


pli: Sā ca maṁ anukampāya,


pli: pabbājesi paṭācārā;


pli: Tato maṁ ovaditvāna,


pli: paramatthe niyojayi.


pli: Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,


pli: akāsiṁ anusāsaniṁ;


pli: Amogho ayyāyovādo,


pli: tevijjāmhi anāsavā”ti.


pli: … Candā therī ….


pli: Pañcakanipāto niṭṭhito.


title_pli: Therīgāthā 5.2 Pañcakanipāta

pli: Therīgāthā 5.2


pli: Pañcakanipāta


pli: Vimalātherīgāthā


pli: “Mattā vaṇṇena rūpena,


pli: sobhaggena yasena ca;


pli: Yobbanena cupatthaddhā,


pli: aññāsamatimaññihaṁ.


pli: Vibhūsetvā imaṁ kāyaṁ,


pli: sucittaṁ bālalāpanaṁ;


pli: Aṭṭhāsiṁ vesidvāramhi,


pli: luddo pāsamivoḍḍiya.


pli: Piḷandhanaṁ vidaṁsentī,


pli: guyhaṁ pakāsikaṁ bahuṁ;


pli: Akāsiṁ vividhaṁ māyaṁ,


pli: ujjagghantī bahuṁ janaṁ.


pli: Sājja piṇḍaṁ caritvāna,


pli: muṇḍā saṅghāṭipārutā;


pli: Nisinnā rukkhamūlamhi,


pli: avitakkassa lābhinī.


pli: Sabbe yogā samucchinnā,


pli: ye dibbā ye ca mānusā;


pli: Khepetvā āsave sabbe,


pli: sītibhūtāmhi nibbutā”ti.


pli: … Vimalā purāṇagaṇikā therī ….


title_pli: Therīgāthā 5.3 Pañcakanipāta

pli: Therīgāthā 5.3


pli: Pañcakanipāta


pli: Sīhātherīgāthā


pli: “Ayoniso manasikārā,


pli: kāmarāgena aṭṭitā;


pli: Ahosiṁ uddhatā pubbe,


pli: citte avasavattinī.


pli: Pariyuṭṭhitā klesehi,


pli: subhasaññānuvattinī;


pli: Samaṁ cittassa na labhiṁ,


pli: rāgacittavasānugā.


pli: Kisā paṇḍu vivaṇṇā ca,


pli: satta vassāni cārihaṁ;


pli: Nāhaṁ divā vā rattiṁ vā,


pli: sukhaṁ vindiṁ sudukkhitā.


pli: Tato rajjuṁ gahetvāna,


pli: pāvisiṁ vanamantaraṁ;


pli: Varaṁ me idha ubbandhaṁ,


pli: yañca hīnaṁ punācare.


pli: Daḷhapāsaṁ karitvāna,


pli: rukkhasākhāya bandhiya;


pli: Pakkhipiṁ pāsaṁ gīvāyaṁ,


pli: atha cittaṁ vimucci me”ti.


pli: … Sīhā therī ….


title_pli: Therīgāthā 5.4 Pañcakanipāta

pli: Therīgāthā 5.4


pli: Pañcakanipāta


pli: Sundarīnandātherīgāthā


pli: “Āturaṁ asuciṁ pūtiṁ,


pli: passa nande samussayaṁ;


pli: Asubhāya cittaṁ bhāvehi,


pli: ekaggaṁ susamāhitaṁ.


pli: Yathā idaṁ tathā etaṁ,


pli: yathā etaṁ tathā idaṁ;


pli: Duggandhaṁ pūtikaṁ vāti,


pli: bālānaṁ abhinanditaṁ.


pli: Evametaṁ avekkhantī,


pli: rattindivamatanditā;


pli: Tato sakāya paññāya,


pli: abhinibbijjha dakkhisaṁ”.


pli: “Tassā me appamattāya,


pli: vicinantiyā yoniso;


pli: Yathābhūtaṁ ayaṁ kāyo,


pli: diṭṭho santarabāhiro.


pli: Atha nibbindahaṁ kāye,


pli: ajjhattañca virajjahaṁ;


pli: Appamattā visaṁyuttā,


pli: upasantāmhi nibbutā”ti.


pli: … Sundarīnandā therī ….


title_pli: Therīgāthā 5.5 Pañcakanipāta

pli: Therīgāthā 5.5


pli: Pañcakanipāta


pli: Nanduttarātherīgāthā


pli: “Aggiṁ candañca sūriyañca,


pli: devatā ca namassihaṁ;


pli: Nadītitthāni gantvāna,


pli: udakaṁ oruhāmihaṁ.


pli: Bahūvatasamādānā,


pli: aḍḍhaṁ sīsassa olikhiṁ;


pli: Chamāya seyyaṁ kappemi,


pli: rattiṁ bhattaṁ na bhuñjahaṁ.


pli: Vibhūsāmaṇḍanaratā,


pli: nhāpanucchādanehi ca;


pli: Upakāsiṁ imaṁ kāyaṁ,


pli: kāmarāgena aṭṭitā.


pli: Tato saddhaṁ labhitvāna,


pli: pabbajiṁ anagāriyaṁ;


pli: Disvā kāyaṁ yathābhūtaṁ,


pli: kāmarāgo samūhato.


pli: Sabbe bhavā samucchinnā,


pli: icchā ca patthanāpi ca;


pli: Sabbayogavisaṁyuttā,


pli: santiṁ pāpuṇi cetaso”ti.


pli: … Nanduttarā therī ….


title_pli: Therīgāthā 5.6 Pañcakanipāta

pli: Therīgāthā 5.6


pli: Pañcakanipāta


pli: Mittākāḷītherīgāthā


pli: “Saddhāya pabbajitvāna,


pli: agārasmānagāriyaṁ;


pli: Vicariṁhaṁ tena tena,


pli: lābhasakkāraussukā.


pli: Riñcitvā paramaṁ atthaṁ,


pli: hīnamatthaṁ asevihaṁ;


pli: Kilesānaṁ vasaṁ gantvā,


pli: sāmaññatthaṁ na bujjhihaṁ.


pli: Tassā me ahu saṁvego,


pli: nisinnāya vihārake;


pli: Ummaggapaṭipannāmhi,


pli: taṇhāya vasamāgatā.


pli: Appakaṁ jīvitaṁ mayhaṁ,


pli: jarā byādhi ca maddati;


pli: Purāyaṁ bhijjati kāyo,


pli: na me kālo pamajjituṁ.


pli: Yathābhūtamavekkhantī,


pli: khandhānaṁ udayabbayaṁ;


pli: Vimuttacittā uṭṭhāsiṁ,


pli: kataṁ buddhassa sāsanan”ti.


pli: … Mittā kāḷī therī ….


title_pli: Therīgāthā 5.7 Pañcakanipāta

pli: Therīgāthā 5.7


pli: Pañcakanipāta


pli: Sakulātherīgāthā


pli: “Agārasmiṁ vasantīhaṁ,


pli: dhammaṁ sutvāna bhikkhuno;


pli: Addasaṁ virajaṁ dhammaṁ,


pli: nibbānaṁ padamaccutaṁ.


pli: Sāhaṁ puttaṁ dhītarañca,


pli: dhanadhaññañca chaḍḍiya;


pli: Kese chedāpayitvāna,


pli: pabbajiṁ anagāriyaṁ.


pli: Sikkhamānā ahaṁ santī,


pli: bhāventī maggamañjasaṁ;


pli: Pahāsiṁ rāgadosañca,


pli: tadekaṭṭhe ca āsave.


pli: Bhikkhunī upasampajja,


pli: pubbajātimanussariṁ;


pli: Dibbacakkhu visodhitaṁ,


pli: vimalaṁ sādhubhāvitaṁ.


pli: Saṅkhāre parato disvā,


pli: hetujāte palokite;


pli: Pahāsiṁ āsave sabbe,


pli: sītibhūtāmhi nibbutā”ti.


pli: … Sakulā therī ….


title_pli: Therīgāthā 5.8 Pañcakanipāta

pli: Therīgāthā 5.8


pli: Pañcakanipāta


pli: Soṇātherīgāthā


pli: “Dasa putte vijāyitvā,


pli: asmiṁ rūpasamussaye;


pli: Tatohaṁ dubbalā jiṇṇā,


pli: bhikkhuniṁ upasaṅkamiṁ.


pli: Sā me dhammamadesesi,


pli: khandhāyatanadhātuyo;


pli: Tassā dhammaṁ suṇitvāna,


pli: kese chetvāna pabbajiṁ.


pli: Tassā me sikkhamānāya,


pli: dibbacakkhu visodhitaṁ;


pli: Pubbenivāsaṁ jānāmi,


pli: yattha me vusitaṁ pure.


pli: Animittañca bhāvemi,


pli: ekaggā susamāhitā;


pli: Anantarāvimokkhāsiṁ,


pli: anupādāya nibbutā.


pli: Pañcakkhandhā pariññātā,


pli: tiṭṭhanti chinnamūlakā;


pli: Dhi tavatthu jare jamme,


pli: natthi dāni punabbhavo”ti.


pli: … Soṇā therī ….


title_pli: Therīgāthā 5.9 Pañcakanipāta

pli: Therīgāthā 5.9


pli: Pañcakanipāta


pli: Bhaddākuṇḍalakesātherīgāthā


pli: “Lūnakesī paṅkadharī,


pli: ekasāṭī pure cariṁ;


pli: Avajje vajjamatinī,


pli: vajje cāvajjadassinī.


pli: Divāvihārā nikkhamma,


pli: gijjhakūṭamhi pabbate;


pli: Addasaṁ virajaṁ buddhaṁ,


pli: bhikkhusaṅghapurakkhataṁ.


pli: Nihacca jāṇuṁ vanditvā,


pli: sammukhā añjaliṁ akaṁ;


pli: ‘Ehi bhadde’ti maṁ avaca,


pli: sā me āsūpasampadā.


pli: Ciṇṇā aṅgā ca magadhā,


pli: vajjī kāsī ca kosalā;


pli: Anaṇā paṇṇāsa vassāni,


pli: raṭṭhapiṇḍaṁ abhuñjahaṁ.


pli: Puññaṁ vata pasavi bahuṁ,


pli: Sappañño vatāyaṁ upāsako;


pli: Yo bhaddāya cīvaraṁ adāsi,


pli: Vippamuttāya sabbaganthehī”ti.


pli: … Bhaddā kuṇḍalakesā therī ….


title_pli: Therīgāthā 6.1 Chakkanipāta

pli: Therīgāthā 6.1


pli: Chakkanipāta


pli: Pañcasatamattātherīgāthā


pli: “Yassa maggaṁ na jānāsi,


pli: āgatassa gatassa vā;


pli: Taṁ kuto cāgataṁ sattaṁ,


pli: ‘mama putto’ti rodasi.


pli: Maggañca khossa jānāsi,


pli: Na naṁ samanusocesi,


pli: evaṁdhammā hi pāṇino.


pli: Ayācito tatāgacchi,


pli: nānuññāto ito gato;


pli: Kutoci nūna āgantvā,


pli: vasitvā katipāhakaṁ;


pli: Itopi aññena gato,


pli: tatopaññena gacchati.


pli: Peto manussarūpena,


pli: saṁsaranto gamissati;


pli: Yathāgato tathā gato,


pli: kā tattha paridevanā”.


pli: “Abbahī vata me sallaṁ,


pli: duddasaṁ hadayassitaṁ;


pli: Yā me sokaparetāya,


pli: puttasokaṁ byapānudi.


pli: Sājja abbūḷhasallāhaṁ,


pli: Nicchātā parinibbutā;


pli: Buddhaṁ dhammañca saṅghañca,


pli: Upemi saraṇaṁ muniṁ”.


pli: Itthaṁ sudaṁ pañcasatamattā therī bhikkhuniyo … pe….


title_pli: Therīgāthā 6.2 Chakkanipāta

pli: Therīgāthā 6.2


pli: Chakkanipāta


pli: Vāseṭṭhītherīgāthā


pli: “Puttasokenahaṁ aṭṭā,


pli: khittacittā visaññinī;


pli: Naggā pakiṇṇakesī ca,


pli: tena tena vicārihaṁ.


pli: Vīthi saṅkārakūṭesu,


pli: susāne rathiyāsu ca;


pli: Acariṁ tīṇi vassāni,


pli: khuppipāsāsamappitā.


pli: Athaddasāsiṁ sugataṁ,


pli: nagaraṁ mithilaṁ pati;


pli: Adantānaṁ dametāraṁ,


pli: sambuddhamakutobhayaṁ.


pli: Sacittaṁ paṭiladdhāna,


pli: vanditvāna upāvisiṁ;


pli: So me dhammamadesesi,


pli: anukampāya gotamo.


pli: Tassa dhammaṁ suṇitvāna,


pli: pabbajiṁ anagāriyaṁ;


pli: Yuñjantī satthuvacane,


pli: sacchākāsiṁ padaṁ sivaṁ.


pli: Sabbe sokā samucchinnā,


pli: pahīnā etadantikā;


pli: Pariññātā hi me vatthū,


pli: yato sokāna sambhavo”ti.


pli: … Vāseṭṭhī therī ….


title_pli: Therīgāthā 6.3 Chakkanipāta

pli: Therīgāthā 6.3


pli: Chakkanipāta


pli: Khemātherīgāthā


pli: “Daharā tvaṁ rūpavatī,


pli: ahampi daharo yuvā;


pli: Pañcaṅgikena turiyena,


pli: ehi kheme ramāmase”.


pli: “Iminā pūtikāyena,


pli: āturena pabhaṅgunā;


pli: Aṭṭiyāmi harāyāmi,


pli: kāmataṇhā samūhatā.


pli: Sattisūlūpamā kāmā,


pli: khandhāsaṁ adhikuṭṭanā;


pli: Yaṁ ‘tvaṁ kāmaratiṁ’ brūsi,


pli: ‘aratī’ dāni sā mama.


pli: Sabbattha vihatā nandī,


pli: tamokhandho padālito;


pli: Evaṁ jānāhi pāpima,


pli: nihato tvamasi antaka.


pli: Nakkhattāni namassantā,


pli: aggiṁ paricaraṁ vane;


pli: Yathābhuccamajānantā,


pli: bālā suddhimamaññatha.


pli: Ahañca kho namassantī,


pli: sambuddhaṁ purisuttamaṁ;


pli: Pamuttā sabbadukkhehi,


pli: satthusāsanakārikā”ti.


pli: … Khemā therī ….


title_pli: Therīgāthā 6.4 Chakkanipāta

pli: Therīgāthā 6.4


pli: Chakkanipāta


pli: Sujātātherīgāthā


pli: “Alaṅkatā suvasanā,


pli: mālinī candanokkhitā;


pli: Sabbābharaṇasañchannā,


pli: dāsīgaṇapurakkhatā.


pli: Annaṁ pānañca ādāya,


pli: khajjaṁ bhojjaṁ anappakaṁ;


pli: Gehato nikkhamitvāna,


pli: uyyānamabhihārayiṁ.


pli: Tattha ramitvā kīḷitvā,


pli: āgacchantī sakaṁ gharaṁ;


pli: Vihāraṁ daṭṭhuṁ pāvisiṁ,


pli: sākete añjanaṁ vanaṁ.


pli: Disvāna lokapajjotaṁ,


pli: vanditvāna upāvisiṁ;


pli: So me dhammamadesesi,


pli: anukampāya cakkhumā.


pli: Sutvā ca kho mahesissa,


pli: saccaṁ sampaṭivijjhahaṁ;


pli: Tattheva virajaṁ dhammaṁ,


pli: phusayiṁ amataṁ padaṁ.


pli: Tato viññātasaddhammā,


pli: pabbajiṁ anagāriyaṁ;


pli: Tisso vijjā anuppattā,


pli: amoghaṁ buddhasāsanan”ti.


pli: … Sujātā therī ….


title_pli: Therīgāthā 6.5 Chakkanipāta

pli: Therīgāthā 6.5


pli: Chakkanipāta


pli: Anopamātherīgāthā


pli: “Ucce kule ahaṁ jātā,


pli: bahuvitte mahaddhane;


pli: Vaṇṇarūpena sampannā,


pli: dhītā majjhassa atrajā.


pli: Patthitā rājaputtehi,


pli: seṭṭhiputtehi gijjhitā;


pli: Pitu me pesayī dūtaṁ,


pli: detha mayhaṁ anopamaṁ.


pli: Yattakaṁ tulitā esā,


pli: tuyhaṁ dhītā anopamā;


pli: Tato aṭṭhaguṇaṁ dassaṁ,


pli: hiraññaṁ ratanāni ca.


pli: Sāhaṁ disvāna sambuddhaṁ,


pli: lokajeṭṭhaṁ anuttaraṁ;


pli: Tassa pādāni vanditvā,


pli: ekamantaṁ upāvisiṁ.


pli: So me dhammamadesesi,


pli: anukampāya gotamo;


pli: Nisinnā āsane tasmiṁ,


pli: phusayiṁ tatiyaṁ phalaṁ.


pli: Tato kesāni chetvāna,


pli: pabbajiṁ anagāriyaṁ;


pli: Ajja me sattamī ratti,


pli: yato taṇhā visositā”ti.


pli: … Anopamā therī ….


title_pli: Therīgāthā 6.6 Chakkanipāta

pli: Therīgāthā 6.6


pli: Chakkanipāta


pli: Mahāpajāpatigotamītherīgāthā


pli: “Buddha vīra namo tyatthu,


pli: sabbasattānamuttama;


pli: Yo maṁ dukkhā pamocesi,


pli: aññañca bahukaṁ janaṁ.


pli: Sabbadukkhaṁ pariññātaṁ,


pli: Hetutaṇhā visositā;


pli: Bhāvito aṭṭhaṅgiko maggo,


pli: Nirodho phusito mayā.


pli: Mātā putto pitā bhātā,


pli: ayyakā ca pure ahuṁ;


pli: Yathābhuccamajānantī,


pli: saṁsariṁhaṁ anibbisaṁ.


pli: Diṭṭho hi me so bhagavā,


pli: antimoyaṁ samussayo;


pli: Vikkhīṇo jātisaṁsāro,


pli: natthi dāni punabbhavo.


pli: Āraddhavīriye pahitatte,


pli: Niccaṁ daḷhaparakkame;


pli: Samagge sāvake passe,


pli: Esā buddhāna vandanā.


pli: Bahūnaṁ vata atthāya,


pli: Māyā janayi gotamaṁ;


pli: Byādhimaraṇatunnānaṁ,


pli: Dukkhakkhandhaṁ byapānudī”ti.


pli: … Mahāpajāpatigotamī therī ….


title_pli: Therīgāthā 6.7 Chakkanipāta

pli: Therīgāthā 6.7


pli: Chakkanipāta


pli: Guttātherīgāthā


pli: “Gutte yadatthaṁ pabbajjā,


pli: hitvā puttaṁ vasuṁ piyaṁ;


pli: Tameva anubrūhehi,


pli: mā cittassa vasaṁ gami.


pli: Cittena vañcitā sattā,


pli: mārassa visaye ratā;


pli: Anekajātisaṁsāraṁ,


pli: sandhāvanti aviddasū.


pli: Kāmacchandañca byāpādaṁ,


pli: sakkāyadiṭṭhimeva ca;


pli: Sīlabbataparāmāsaṁ,


pli: vicikicchañca pañcamaṁ.


pli: Saṁyojanāni etāni,


pli: pajahitvāna bhikkhunī;


pli: Orambhāgamanīyāni,


pli: nayidaṁ punarehisi.


pli: Rāgaṁ mānaṁ avijjañca,


pli: uddhaccañca vivajjiya;


pli: Saṁyojanāni chetvāna,


pli: dukkhassantaṁ karissasi.


pli: Khepetvā jātisaṁsāraṁ,


pli: pariññāya punabbhavaṁ;


pli: Diṭṭheva dhamme nicchātā,


pli: upasantā carissatī”ti.


pli: … Guttā therī ….


title_pli: Therīgāthā 6.8 Chakkanipāta

pli: Therīgāthā 6.8


pli: Chakkanipāta


pli: Vijayātherīgāthā


pli: “Catukkhattuṁ pañcakkhattuṁ,


pli: vihārā upanikkhamiṁ;


pli: Aladdhā cetaso santiṁ,


pli: citte avasavattinī.


pli: Bhikkhuniṁ upasaṅkamma,


pli: sakkaccaṁ paripucchahaṁ;


pli: Sā me dhammamadesesi,


pli: dhātuāyatanāni ca.


pli: Cattāri ariyasaccāni,


pli: indriyāni balāni ca;


pli: Bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ,


pli: uttamatthassa pattiyā.


pli: Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,


pli: karontī anusāsaniṁ;


pli: Rattiyā purime yāme,


pli: pubbajātimanussariṁ.


pli: Rattiyā majjhime yāme,


pli: dibbacakkhuṁ visodhayiṁ;


pli: Rattiyā pacchime yāme,


pli: tamokhandhaṁ padālayiṁ.


pli: Pītisukhena ca kāyaṁ,


pli: Pharitvā vihariṁ tadā;


pli: Sattamiyā pāde pasāresiṁ,


pli: Tamokhandhaṁ padāliyā”ti.


pli: … Vijayā therī ….


pli: Chakkanipāto niṭṭhito.


title_pli: Therīgāthā 7.1 Sattakanipāta

pli: Therīgāthā 7.1


pli: Sattakanipāta


pli: Uttarātherīgāthā


pli: “Musalāni gahetvāna,


pli: dhaññaṁ koṭṭenti māṇavā;


pli: Puttadārāni posentā,


pli: dhanaṁ vindanti māṇavā.


pli: Ghaṭetha buddhasāsane,


pli: yaṁ katvā nānutappati;


pli: Khippaṁ pādāni dhovitvā,


pli: ekamantaṁ nisīdatha.


pli: Cittaṁ upaṭṭhapetvāna,


pli: ekaggaṁ susamāhitaṁ;


pli: Paccavekkhatha saṅkhāre,


pli: parato no ca attato”.


pli: “Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,


pli: paṭācārānusāsaniṁ;


pli: Pāde pakkhālayitvāna,


pli: ekamante upāvisiṁ.


pli: Rattiyā purime yāme,


pli: pubbajātimanussariṁ;


pli: Rattiyā majjhime yāme,


pli: dibbacakkhuṁ visodhayiṁ.


pli: Rattiyā pacchime yāme,


pli: tamokhandhaṁ padālayiṁ;


pli: Tevijjā atha vuṭṭhāsiṁ,


pli: katā te anusāsanī.


pli: Sakkaṁva devā tidasā,


pli: saṅgāme aparājitaṁ;


pli: Purakkhatvā vihassāmi,


pli: tevijjāmhi anāsavā”.


pli: … Uttarā therī ….


title_pli: Therīgāthā 7.2 Sattakanipāta

pli: Therīgāthā 7.2


pli: Sattakanipāta


pli: Cālātherīgāthā


pli: “Satiṁ upaṭṭhapetvāna,


pli: bhikkhunī bhāvitindriyā;


pli: Paṭivijjhi padaṁ santaṁ,


pli: saṅkhārūpasamaṁ sukhaṁ”.


pli: “Kaṁ nu uddissa muṇḍāsi,


pli: samaṇī viya dissasi;


pli: Na ca rocesi pāsaṇḍe,


pli: kimidaṁ carasi momuhā”.


pli: “Ito bahiddhā pāsaṇḍā,


pli: diṭṭhiyo upanissitā;


pli: Na te dhammaṁ vijānanti,


pli: na te dhammassa kovidā.


pli: Atthi sakyakule jāto,


pli: buddho appaṭipuggalo;


pli: So me dhammamadesesi,


pli: diṭṭhīnaṁ samatikkamaṁ.


pli: Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ,


pli: Dukkhassa ca atikkamaṁ;


pli: Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ,


pli: Dukkhūpasamagāminaṁ.


pli: Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,


pli: vihariṁ sāsane ratā;


pli: Tisso vijjā anuppattā,


pli: kataṁ buddhassa sāsanaṁ.


pli: Sabbattha vihatā nandī,


pli: tamokhandho padālito;


pli: Evaṁ jānāhi pāpima,


pli: nihato tvamasi antaka”.


pli: … Cālā therī ….


title_pli: Therīgāthā 7.3 Sattakanipāta

pli: Therīgāthā 7.3


pli: Sattakanipāta


pli: Upacālātherīgāthā


pli: “Satimatī cakkhumatī,


pli: bhikkhunī bhāvitindriyā;


pli: Paṭivijjhi padaṁ santaṁ,


pli: akāpurisasevitaṁ”.


pli: “Kiṁ nu jātiṁ na rocesi,


pli: jāto kāmāni bhuñjati;


pli: Bhuñjāhi kāmaratiyo,


pli: māhu pacchānutāpinī”.


pli: “Jātassa maraṇaṁ hoti,


pli: hatthapādāna chedanaṁ;


pli: Vadhabandhapariklesaṁ,


pli: jāto dukkhaṁ nigacchati.


pli: Atthi sakyakule jāto,


pli: sambuddho aparājito;


pli: So me dhammamadesesi,


pli: jātiyā samatikkamaṁ.


pli: Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ,


pli: dukkhassa ca atikkamaṁ;


pli: Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ,


pli: dukkhūpasamagāminaṁ.


pli: Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,


pli: vihariṁ sāsane ratā;


pli: Tisso vijjā anuppattā,


pli: kataṁ buddhassa sāsanaṁ.


pli: Sabbattha vihatā nandī,


pli: tamokhandho padālito;


pli: Evaṁ jānāhi pāpima,


pli: nihato tvamasi antaka”.


pli: … Upacālā therī ….


pli: Sattakanipāto niṭṭhito.


title_pli: Therīgāthā 8.1 Aṭṭhakanipāta

pli: Therīgāthā 8.1


pli: Aṭṭhakanipāta


pli: Sīsūpacālātherīgāthā


pli: “Bhikkhunī sīlasampannā,


pli: indriyesu susaṁvutā;


pli: Adhigacche padaṁ santaṁ,


pli: asecanakamojavaṁ”.


pli: “Tāvatiṁsā ca yāmā ca,


pli: tusitā cāpi devatā;


pli: Nimmānaratino devā,


pli: ye devā vasavattino;


pli: Tattha cittaṁ paṇīdhehi,


pli: yattha te vusitaṁ pure”.


pli: ye devā vasavattino.


pli: Kālaṁ kālaṁ bhavābhavaṁ,


pli: sakkāyasmiṁ purakkhatā;


pli: Avītivattā sakkāyaṁ,


pli: jātimaraṇasārino.


pli: Sabbo ādīpito loko,


pli: sabbo loko padīpito;


pli: Sabbo pajjalito loko,


pli: sabbo loko pakampito.


pli: Akampiyaṁ atuliyaṁ,


pli: aputhujjanasevitaṁ;


pli: Buddho dhammamadesesi,


pli: tattha me nirato mano.


pli: Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,


pli: vihariṁ sāsane ratā;


pli: Tisso vijjā anuppattā,


pli: kataṁ buddhassa sāsanaṁ.


pli: Sabbattha vihatā nandī,


pli: tamokhandho padālito;


pli: Evaṁ jānāhi pāpima,


pli: nihato tvamasi antaka”.


pli: … Sīsūpacālā therī ….


pli: Aṭṭhakanipāto niṭṭhito.


title_pli: Therīgāthā 9.1 Navakanipāta

pli: Therīgāthā 9.1


pli: Navakanipāta


pli: Vaḍḍhamātutherīgāthā


pli: “Mā su te vaḍḍha lokamhi,


pli: vanatho āhu kudācanaṁ;


pli: Mā puttaka punappunaṁ,


pli: ahu dukkhassa bhāgimā.


pli: Sukhañhi vaḍḍha munayo,


pli: anejā chinnasaṁsayā;


pli: Sītibhūtā damappattā,


pli: viharanti anāsavā.


pli: Tehānuciṇṇaṁ isībhi,


pli: maggaṁ dassanapattiyā;


pli: Dukkhassantakiriyāya,


pli: tvaṁ vaḍḍha anubrūhaya”.


pli: “Visāradāva bhaṇasi,


pli: etamatthaṁ janetti me;


pli: Maññāmi nūna māmike,


pli: vanatho te na vijjati”.


pli: “Ye keci vaḍḍha saṅkhārā,


pli: hīnā ukkaṭṭhamajjhimā;


pli: Aṇūpi aṇumattopi,


pli: vanatho me na vijjati.


pli: Sabbe me āsavā khīṇā,


pli: appamattassa jhāyato;


pli: Tisso vijjā anuppattā,


pli: kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.


pli: “Uḷāraṁ vata me mātā,


pli: patodaṁ samavassari;


pli: Paramatthasañhitā gāthā,


pli: yathāpi anukampikā.


pli: Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,


pli: anusiṭṭhiṁ janettiyā;


pli: Dhammasaṁvegamāpādiṁ,


pli: yogakkhemassa pattiyā.


pli: Sohaṁ padhānapahitatto,


pli: rattindivamatandito;


pli: Mātarā codito santo,


pli: aphusiṁ santimuttamaṁ”.


pli: … Vaḍḍhamātā therī ….


pli: Navakanipāto niṭṭhito.


nikaya: ud

title_pli: Udāna 1.1 Paṭhamabodhisutta

pli: Udāna 1.1


pli: Paṭhamabodhisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.


pli: Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ anulomaṁ sādhukaṁ manasākāsi:


pli: “Iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati, yadidaṁ—


pli: avijjāpaccayā saṅkhārā,


pli: saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ,


pli: viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ,


pli: nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ,


pli: saḷāyatanapaccayā phasso,


pli: phassapaccayā vedanā,


pli: vedanāpaccayā taṇhā,


pli: taṇhāpaccayā upādānaṁ,


pli: upādānapaccayā bhavo,


pli: bhavapaccayā jāti,


pli: jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.


pli: Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yadā have pātubhavanti dhammā,


pli: Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;


pli: Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,


pli: Yato pajānāti sahetudhamman”ti.


pli: Paṭhamaṁ.


title_pli: Udāna 1.10 Bāhiyasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena bāhiyo dārucīriyo suppārake paṭivasati samuddatīre sakkato garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: “ye kho keci loke arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā, ahaṁ tesaṁ aññataro”ti.


pli: Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa purāṇasālohitā devatā anukampikā atthakāmā bāhiyassa dārucīriyassa cetasā cetoparivitakkamaññāya yena bāhiyo dārucīriyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etadavoca:


pli: “neva kho tvaṁ, bāhiya, arahā, nāpi arahattamaggaṁ vā samāpanno.


pli: Sāpi te paṭipadā natthi yāya tvaṁ arahā vā assa arahattamaggaṁ vā samāpanno”ti.


pli: “Atha ke carahi sadevake loke arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā”ti?


pli: “Atthi, bāhiya, uttaresu janapadesu sāvatthī nāma nagaraṁ.


pli: Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho.


pli: So hi, bāhiya, bhagavā arahā ceva arahattāya ca dhammaṁ desetī”ti.


pli: Atha kho bāhiyo dārucīriyo tāya devatāya saṁvejito tāvadeva suppārakamhā pakkāmi.


pli: Sabbattha ekarattiparivāsena yena sāvatthī jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo tenupasaṅkami.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti.


pli: Atha kho bāhiyo dārucīriyo yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:


pli: “kahaṁ nu kho, bhante, etarahi bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho?


pli: Dassanakāmamhā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.


pli: “Antaragharaṁ paviṭṭho kho, bāhiya, bhagavā piṇḍāyā”ti.


pli: Atha kho bāhiyo dārucīriyo taramānarūpo jetavanā nikkhamitvā sāvatthiṁ pavisitvā addasa bhagavantaṁ sāvatthiyaṁ piṇḍāya carantaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamadamathasamathamanuppattaṁ dantaṁ guttaṁ yatindriyaṁ nāgaṁ.


pli: Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato pāde sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “desetu me, bhante, bhagavā dhammaṁ; desetu sugato dhammaṁ,


pli: yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.


pli: Evaṁ vutte, bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etadavoca:


pli: “akālo kho tāva, bāhiya, antaragharaṁ paviṭṭhamhā piṇḍāyā”ti.


pli: Dutiyampi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “dujjānaṁ kho panetaṁ, bhante, bhagavato vā jīvitantarāyānaṁ, mayhaṁ vā jīvitantarāyānaṁ.


pli: Desetu me, bhante, bhagavā dhammaṁ;


pli: desetu sugato dhammaṁ, yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.


pli: Dutiyampi kho bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etadavoca:


pli: Tatiyampi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Tasmātiha te, bāhiya, evaṁ sikkhitabbaṁ:


pli: ‘diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissatī’ti.


pli: Evañhi te, bāhiya, sikkhitabbaṁ.


pli: Yato kho te, bāhiya, diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati,


pli: tato tvaṁ, bāhiya, na tena.


pli: Yato tvaṁ, bāhiya, na tena;


pli: tato tvaṁ, bāhiya, na tattha.


pli: Yato tvaṁ, bāhiya, na tattha,


pli: tato tvaṁ, bāhiya, nevidha na huraṁ na ubhayamantarena.


pli: Esevanto dukkhassā”ti.


pli: Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa bhagavato imāya saṅkhittāya dhammadesanāya tāvadeva anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.


pli: Atha kho bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ iminā saṅkhittena ovādena ovaditvā pakkāmi.


pli: Atha kho acirapakkantassa bhagavato bāhiyaṁ dārucīriyaṁ gāvī taruṇavacchā adhipatitvā jīvitā voropesi.


pli: Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ nagaramhā nikkhamitvā addasa bāhiyaṁ dārucīriyaṁ kālaṅkataṁ;


pli: disvāna bhikkhū āmantesi:


pli: “gaṇhatha, bhikkhave, bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṁ; mañcakaṁ āropetvā nīharitvā jhāpetha; thūpañcassa karotha.


pli: Sabrahmacārī vo, bhikkhave, kālaṅkato”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṁ mañcakaṁ āropetvā nīharitvā jhāpetvā thūpañcassa katvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “daḍḍhaṁ, bhante, bāhiyassa dārucīriyassa sarīraṁ, thūpo cassa kato.


pli: Tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti?


pli: “Paṇḍito, bhikkhave, bāhiyo dārucīriyo paccapādi dhammassānudhammaṁ; na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ vihesesi.


pli: Parinibbuto, bhikkhave, bāhiyo dārucīriyo”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yattha āpo ca pathavī,


pli: tejo vāyo na gādhati;


pli: Na tattha sukkā jotanti,


pli: ādicco nappakāsati;


pli: Na tattha candimā bhāti,


pli: tamo tattha na vijjati.


pli: Yadā ca attanāvedi,


pli: muni monena brāhmaṇo;


pli: Atha rūpā arūpā ca,


pli: sukhadukkhā pamuccatī”ti.


pli: Ayampi udāno vutto bhagavatā iti me sutanti.


pli: Bodhivaggo paṭhamo.


pli: Tayo bodhī ca huṁhuṅko,


pli: brāhmaṇā kassapena ca;


pli: Aja saṅgāma jaṭilā,


pli: bāhiyenāti te dasāti.


title_pli: Udāna 1.2 Dutiyabodhisutta

pli: Udāna 1.2


pli: Dutiyabodhisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.


pli: Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ paṭilomaṁ sādhukaṁ manasākāsi:


pli: “Iti imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati, yadidaṁ—


pli: avijjānirodhā saṅkhāranirodho,


pli: saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho,


pli: viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho,


pli: nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho,


pli: saḷāyatananirodhā phassanirodho,


pli: phassanirodhā vedanānirodho,


pli: vedanānirodhā taṇhānirodho,


pli: taṇhānirodhā upādānanirodho,


pli: upādānanirodhā bhavanirodho,


pli: bhavanirodhā jātinirodho,


pli: jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.


pli: Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yadā have pātubhavanti dhammā,


pli: Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;


pli: Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,


pli: Yato khayaṁ paccayānaṁ avedī”ti.


pli: Dutiyaṁ.


title_pli: Udāna 1.3 Tatiyabodhisutta

pli: Udāna 1.3


pli: Tatiyabodhisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.


pli: Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ anulomapaṭilomaṁ sādhukaṁ manasākāsi:


pli: “Iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati,


pli: imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati; yadidaṁ—


pli: avijjāpaccayā saṅkhārā,


pli: saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ,


pli: viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ,


pli: nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ,


pli: saḷāyatanapaccayā phasso,


pli: phassapaccayā vedanā,


pli: vedanāpaccayā taṇhā,


pli: taṇhāpaccayā upādānaṁ,


pli: upādānapaccayā bhavo,


pli: bhavapaccayā jāti,


pli: jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.


pli: Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.


pli: Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho,


pli: saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho,


pli: viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho,


pli: nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho,


pli: saḷāyatananirodhā phassanirodho,


pli: phassanirodhā vedanānirodho,


pli: vedanānirodhā taṇhānirodho,


pli: taṇhānirodhā upādānanirodho,


pli: upādānanirodhā bhavanirodho,


pli: bhavanirodhā jātinirodho,


pli: jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.


pli: Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yadā have pātubhavanti dhammā,


pli: Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;


pli: Vidhūpayaṁ tiṭṭhati mārasenaṁ,


pli: Sūriyova obhāsayamantalikkhan”ti.


pli: Tatiyaṁ.


title_pli: Udāna 1.4 Huṁhuṅkasutta

pli: Huṁhuṅkasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.


pli: Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi.


pli: Atha kho aññataro huṁhuṅkajātiko brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “kittāvatā nu kho, bho gotama, brāhmaṇo hoti, katame ca pana brāhmaṇakaraṇā dhammā”ti?


pli: “Yo brāhmaṇo bāhitapāpadhammo,


pli: Nihuṁhuṅko nikkasāvo yatatto;


pli: Vedantagū vūsitabrahmacariyo,


pli: Dhammena so brahmavādaṁ vadeyya;


pli: Yassussadā natthi kuhiñci loke”ti.


title_pli: Udāna 1.5 Brāhmaṇasutta

pli: Brāhmaṇasutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca mahākaccāno āyasmā ca mahākoṭṭhiko āyasmā ca mahākappino āyasmā ca mahācundo āyasmā ca anuruddho āyasmā ca revato āyasmā ca nando yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu.


pli: Addasā kho bhagavā te āyasmante dūratova āgacchante;


pli: disvāna bhikkhū āmantesi:


pli: “ete, bhikkhave, brāhmaṇā āgacchanti;


pli: ete, bhikkhave, brāhmaṇā āgacchantī”ti.


pli: Evaṁ vutte, aññataro brāhmaṇajātiko bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “kittāvatā nu kho, bhante, brāhmaṇo hoti, katame ca pana brāhmaṇakaraṇā dhammā”ti?


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Bāhitvā pāpake dhamme,


pli: ye caranti sadā satā;


pli: Khīṇasaṁyojanā buddhā,


pli: te ve lokasmi brāhmaṇā”ti.


title_pli: Udāna 1.6 Mahākassapasutta

pli: Udāna 1.6


pli: Mahākassapasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pippaliguhāyaṁ viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.


pli: Atha kho āyasmā mahākassapo aparena samayena tamhā ābādhā vuṭṭhāsi.


pli: Atha kho āyasmato mahākassapassa tamhā ābādhā vuṭṭhitassa etadahosi:


pli: “yannūnāhaṁ rājagahaṁ piṇḍāya paviseyyan”ti.


pli: Tena kho pana samayena pañcamattāni devatāsatāni ussukkaṁ āpannāni honti āyasmato mahākassapassa piṇḍapātapaṭilābhāya.


pli: Atha kho āyasmā mahākassapo tāni pañcamattāni devatāsatāni paṭikkhipitvā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi—


pli: yena daliddavisikhā kapaṇavisikhā pesakāravisikhā.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ mahākassapaṁ rājagahe piṇḍāya carantaṁ yena daliddavisikhā kapaṇavisikhā pesakāravisikhā.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Anaññaposimaññātaṁ,


pli: dantaṁ sāre patiṭṭhitaṁ;


pli: Khīṇāsavaṁ vantadosaṁ,


pli: tamahaṁ brūmi brāhmaṇan”ti.


pli: Chaṭṭhaṁ.


title_pli: Udāna 1.7 Ajakalāpakasutta

pli: Udāna 1.7


pli: Ajakalāpakasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati ajakalāpake cetiye, ajakalāpakassa yakkhassa bhavane.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse nisinno hoti; devo ca ekamekaṁ phusāyati.


pli: Atha kho ajakalāpako yakkho bhagavato bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁsaṁ uppādetukāmo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato avidūre tikkhattuṁ “akkulo pakkulo”ti akkulapakkulikaṁ akāsi:


pli: “eso te, samaṇa, pisāco”ti.


pli: “Yadā sakesu dhammesu,


pli: pāragū hoti brāhmaṇo;


pli: Atha etaṁ pisācañca,


pli: pakkulañcātivattatī”ti.


pli: Sattamaṁ.


title_pli: Udāna 1.8 Saṅgāmajisutta

pli: Saṅgāmajisutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji sāvatthiṁ anuppatto hoti bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Assosi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā:


pli: “ayyo kira saṅgāmaji sāvatthiṁ anuppatto”ti.


pli: Sā dārakaṁ ādāya jetavanaṁ agamāsi.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisinno hoti.


pli: Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā yenāyasmā saṅgāmaji tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:


pli: “khuddaputtañhi, samaṇa, posa man”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.


pli: Dutiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:


pli: Dutiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.


pli: Tatiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:


pli: Tatiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.


pli: Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā taṁ dārakaṁ āyasmato saṅgāmajissa purato nikkhipitvā pakkāmi:


pli: “eso te, samaṇa, putto; posa nan”ti.


pli: Atha kho āyasmā saṅgāmaji taṁ dārakaṁ neva olokesi nāpi ālapi.


pli: Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā avidūraṁ gantvā apalokentī addasa āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ taṁ dārakaṁ neva olokentaṁ nāpi ālapantaṁ, disvānassā etadahosi:


pli: “na cāyaṁ samaṇo puttenapi atthiko”ti.


pli: Tato paṭinivattitvā dārakaṁ ādāya pakkāmi.


pli: Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikāya evarūpaṁ vippakāraṁ.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Āyantiṁ nābhinandati,


pli: pakkamantiṁ na socati;


pli: Saṅgā saṅgāmajiṁ muttaṁ,


pli: tamahaṁ brūmi brāhmaṇan”ti.


title_pli: Udāna 1.9 Jaṭilasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā gayāyaṁ viharati gayāsīse.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā jaṭilā sītāsu hemantikāsu rattīsu antaraṭṭhake himapātasamaye gayāyaṁ ummujjantipi nimujjantipi, ummujjanimujjampi karonti osiñcantipi, aggimpi juhanti:


pli: “iminā suddhī”ti.


pli: Addasā kho bhagavā te sambahule jaṭile sītāsu hemantikāsu rattīsu antaraṭṭhake himapātasamaye gayāyaṁ ummujjantepi nimujjantepi ummujjanimujjampi karonte osiñcantepi aggimpi juhante:


pli: “Na udakena sucī hoti,


pli: bahvettha nhāyatī jano;


pli: Yamhi saccañca dhammo ca,


pli: so sucī so ca brāhmaṇo”ti.


title_pli: Udāna 2.1 Mucalindasutta

pli: Mucalindasutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre mucalindamūle paṭhamābhisambuddho.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.


pli: Tena kho pana samayena mahā akālamegho udapādi sattāhavaddalikā sītavātaduddinī.


pli: Atha kho mucalindo nāgarājā sakabhavanā nikkhamitvā bhagavato kāyaṁ sattakkhattuṁ bhogehi parikkhipitvā uparimuddhani mahantaṁ phaṇaṁ vihacca aṭṭhāsi:


pli: “mā bhagavantaṁ sītaṁ, mā bhagavantaṁ uṇhaṁ, mā bhagavantaṁ ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphasso”ti.


pli: Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi.


pli: Atha kho mucalindo nāgarājā viddhaṁ vigatavalāhakaṁ devaṁ viditvā bhagavato kāyā bhoge viniveṭhetvā sakavaṇṇaṁ paṭisaṁharitvā māṇavakavaṇṇaṁ abhinimminitvā bhagavato purato aṭṭhāsi pañjaliko bhagavantaṁ namassamāno.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Sukho viveko tuṭṭhassa,


pli: sutadhammassa passato;


pli: Abyāpajjaṁ sukhaṁ loke,


pli: pāṇabhūtesu saṁyamo.


pli: Sukhā virāgatā loke,


pli: kāmānaṁ samatikkamo;


pli: Asmimānassa yo vinayo,


pli: etaṁ ve paramaṁ sukhan”ti.


title_pli: Udāna 2.10 Bhaddiyasutta

pli: Udāna 2.10


pli: Bhaddiyasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā anupiyāyaṁ viharati ambavane.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “aho sukhaṁ, aho sukhan”ti.


pli: Assosuṁ kho sambahulā bhikkhū āyasmato bhaddiyassa kāḷīgodhāya puttassa araññagatassapi rukkhamūlagatassapi suññāgāragatassapi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānentassa:


pli: Sutvāna nesaṁ etadahosi:


pli: “nissaṁsayaṁ kho, āvuso, āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto anabhirato brahmacariyaṁ carati,


pli: yaṁsa pubbe agāriyabhūtassa rajjasukhaṁ, so tamanussaramāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:


pli: ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’”ti.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “āyasmā, bhante, bhaddiyo kāḷīgodhāya putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:


pli: ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’ti.


pli: Nissaṁsayaṁ kho, bhante, āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto anabhirato brahmacariyaṁ carati.


pli: Yaṁsa pubbe agāriyabhūtassa rajjasukhaṁ, so tamanussaramāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:


pli: Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:


pli: “ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena bhaddiyaṁ bhikkhuṁ āmantehi:


pli: ‘satthā taṁ, āvuso bhaddiya, āmantetī’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhaddiyaṁ kāḷīgodhāya puttaṁ etadavoca:


pli: “satthā taṁ, āvuso bhaddiya, āmantetī”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ bhaddiyaṁ kāḷīgodhāya puttaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “Saccaṁ kira tvaṁ, bhaddiya, araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Evaṁ, bhante”ti.


pli: “Kiṁ pana tvaṁ, bhaddiya, atthavasaṁ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Pubbe me, bhante, agāriyabhūtassa rajjaṁ kārentassa antopi antepure rakkhā susaṁvihitā ahosi, bahipi antepure rakkhā susaṁvihitā ahosi, antopi nagare rakkhā susaṁvihitā ahosi, bahipi nagare rakkhā susaṁvihitā ahosi, antopi janapade rakkhā susaṁvihitā ahosi, bahipi janapade rakkhā susaṁvihitā ahosi.


pli: So kho ahaṁ, bhante, evaṁ rakkhito gopito santo bhīto ubbiggo ussaṅkī utrāsī vihāsiṁ.


pli: Etarahi kho panāhaṁ, bhante, araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi eko abhīto anubbiggo anussaṅkī anutrāsī appossukko pannalomo paradattavutto, migabhūtena cetasā viharāmi.


pli: Imaṁ kho ahaṁ, bhante, atthavasaṁ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesiṁ:


pli: ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yassantarato na santi kopā,


pli: Itibhavābhavatañca vītivatto;


pli: Taṁ vigatabhayaṁ sukhiṁ asokaṁ,


pli: Devā nānubhavanti dassanāyā”ti.


pli: Mucalindavaggo dutiyo.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Mucalindo rājā daṇḍena,


pli: sakkāro upāsakena ca;


pli: Gabbhinī ekaputto ca,


pli: suppavāsā visākhā ca;


pli: Kāḷīgodhāya bhaddiyoti.


title_pli: Udāna 2.2 Rājasutta

pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ upaṭṭhānasālāyaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:


pli: “ko nu kho, āvuso, imesaṁ dvinnaṁ rājūnaṁ mahaddhanataro vā mahābhogataro vā mahākosataro vā mahāvijitataro vā mahāvāhanataro vā mahabbalataro vā mahiddhikataro vā mahānubhāvataro vā rājā vā māgadho seniyo bimbisāro, rājā vā pasenadi kosalo”ti?


pli: Ayañcarahi tesaṁ bhikkhūnaṁ antarākathā hoti vippakatā.


pli: Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?


pli: “Idha, bhante, amhākaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ upaṭṭhānasālāyaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:


pli: ‘ko nu kho, āvuso, imesaṁ dvinnaṁ rājūnaṁ mahaddhanataro vā mahābhogataro vā mahākosataro vā mahāvijitataro vā mahāvāhanataro vā mahabbalataro vā mahiddhikataro vā mahānubhāvataro vā rājā vā māgadho seniyo bimbisāro, rājā vā pasenadi kosalo’ti?


pli: Ayaṁ kho no, bhante, antarākathā vippakatā, atha bhagavā anuppatto”ti.


pli: “Na khvetaṁ, bhikkhave, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ yaṁ tumhe evarūpiṁ kathaṁ katheyyātha.


pli: Sannipatitānaṁ vo, bhikkhave, dvayaṁ karaṇīyaṁ—


pli: dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yañca kāmasukhaṁ loke,


pli: yañcidaṁ diviyaṁ sukhaṁ;


pli: Taṇhakkhayasukhassete,


pli: kalaṁ nāgghanti soḷasin”ti.


title_pli: Udāna 2.3 Daṇḍasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā kumārakā antarā ca sāvatthiṁ antarā ca jetavanaṁ ahiṁ daṇḍena hananti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Addasā kho bhagavā sambahule kumārake antarā ca sāvatthiṁ antarā ca jetavanaṁ ahiṁ daṇḍena hanante.


pli: “Sukhakāmāni bhūtāni,


pli: yo daṇḍena vihiṁsati;


pli: Attano sukhamesāno,


pli: pecca so na labhate sukhaṁ.


pli: Sukhakāmāni bhūtāni,


pli: yo daṇḍena na hiṁsati;


pli: pecca so labhate sukhan”ti.


title_pli: Udāna 2.4 Sakkārasutta

pli: Sakkārasutta


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṁ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca, gāme ca araññe ca bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “etarahi, bhante, bhagavā sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Bhikkhusaṅghopi sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Atha kho te, bhante, aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṁ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca, gāme ca araññe ca bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesantī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Gāme araññe sukhadukkhaphuṭṭho,


pli: Nevattato no parato dahetha;


pli: Phusanti phassā upadhiṁ paṭicca,


pli: Nirūpadhiṁ kena phuseyyu phassā”ti.


title_pli: Udāna 2.5 Upāsakasutta

pli: Upāsakasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena aññataro icchānaṅgalako upāsako sāvatthiṁ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena.


pli: Atha kho so upāsako sāvatthiyaṁ taṁ karaṇīyaṁ tīretvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ upāsakaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “cirassaṁ kho tvaṁ, upāsaka, imaṁ pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāyā”ti.


pli: “Cirapaṭikāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamitukāmo, api cāhaṁ kehici kehici kiccakaraṇīyehi byāvaṭo. Evāhaṁ nāsakkhiṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamitun”ti.


pli: “Sukhaṁ vata tassa na hoti kiñci,


pli: Saṅkhātadhammassa bahussutassa;


pli: Sakiñcanaṁ passa vihaññamānaṁ,


pli: Jano janasmiṁ paṭibandharūpo”ti.


title_pli: Udāna 2.6 Gabbhinīsutta

pli: Gabbhinīsutta


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa paribbājakassa daharamāṇavikā pajāpati hoti gabbhinī upavijaññā.


pli: Atha kho sā paribbājikā taṁ paribbājakaṁ etadavoca:


pli: “gaccha tvaṁ, brāhmaṇa, telaṁ āhara, yaṁ me vijātāya bhavissatī”ti.


pli: Evaṁ vutte, so paribbājako taṁ paribbājikaṁ etadavoca:


pli: “kuto panāhaṁ, bhoti, telaṁ āharāmī”ti?


pli: Dutiyampi kho sā paribbājikā taṁ paribbājakaṁ etadavoca:


pli: Dutiyampi kho so paribbājako taṁ paribbājikaṁ etadavoca:


pli: Tatiyampi kho sā paribbājikā taṁ paribbājakaṁ etadavoca:


pli: Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa koṭṭhāgāre samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sappissa vā telassa vā yāvadatthaṁ pātuṁ dīyati, no nīharituṁ.


pli: Atha kho tassa paribbājakassa etadahosi:


pli: “rañño kho pana pasenadissa kosalassa koṭṭhāgāre samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sappissa vā telassa vā yāvadatthaṁ pātuṁ dīyati, no nīharituṁ.


pli: Yannūnāhaṁ rañño pasenadissa kosalassa koṭṭhāgāraṁ gantvā telassa yāvadatthaṁ pivitvā gharaṁ āgantvā ucchadditvāna dadeyyaṁ, yaṁ imissā vijātāya bhavissatī”ti.


pli: Atha kho so paribbājako rañño pasenadissa kosalassa koṭṭhāgāraṁ gantvā telassa yāvadatthaṁ pivitvā gharaṁ āgantvā neva sakkoti uddhaṁ kātuṁ, na pana adho.


pli: So dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭho āvaṭṭati parivaṭṭati.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Addasā kho bhagavā taṁ paribbājakaṁ dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhaṁ āvaṭṭamānaṁ parivaṭṭamānaṁ.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Sukhino vata ye akiñcanā,


pli: Vedaguno hi janā akiñcanā;


pli: Sakiñcanaṁ passa vihaññamānaṁ,


pli: Jano janasmiṁ paṭibandhacitto”ti.


title_pli: Udāna 2.7 Ekaputtakasutta

pli: Udāna 2.7


pli: Ekaputtakasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa upāsakassa ekaputtako piyo manāpo kālaṅkato hoti.


pli: Atha kho sambahulā upāsakā allavatthā allakesā divā divassa yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho te upāsake bhagavā etadavoca:


pli: “kiṁ nu kho tumhe, upāsakā, allavatthā allakesā idhūpasaṅkamantā divā divassā”ti?


pli: Evaṁ vutte, so upāsako bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “mayhaṁ kho, bhante, ekaputtako piyo manāpo kālaṅkato.


pli: Tena mayaṁ allavatthā allakesā idhūpasaṅkamantā divā divassā”ti.


pli: “Piyarūpassādagadhitāse,


pli: Devakāyā puthu manussā ca;


pli: Aghāvino parijunnā,


pli: Maccurājassa vasaṁ gacchanti.


pli: Ye ve divā ca ratto ca,


pli: Appamattā jahanti piyarūpaṁ;


pli: Te ve khaṇanti aghamūlaṁ,


pli: Maccuno āmisaṁ durativattan”ti.


pli: Sattamaṁ.


title_pli: Udāna 2.8 Suppavāsāsutta

pli: Suppavāsāsutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kuṇḍikāyaṁ viharati kuṇḍadhānavane.


pli: Tena kho pana samayena suppavāsā koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti.


pli: Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhā tīhi vitakkehi adhivāseti:


pli: “sammāsambuddho vata so bhagavā yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṁ deseti;


pli: suppaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno;


pli: susukhaṁ vata taṁ nibbānaṁ yatthidaṁ evarūpaṁ dukkhaṁ na saṁvijjatī”ti.


pli: Atha kho suppavāsā koliyadhītā sāmikaṁ āmantesi:


pli: “ehi tvaṁ, ayyaputta, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi; appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:


pli: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati; appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.


pli: Evañca vadehi:


pli: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti.


pli: Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhā tīhi vitakkehi adhivāseti—


pli: sammāsambuddho vata so bhagavā yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṁ deseti;


pli: susukhaṁ vata taṁ nibbānaṁ yatthidaṁ evarūpaṁ dukkhaṁ na saṁvijjatī’”ti.


pli: “Paraman”ti kho so koliyaputto suppavāsāya koliyadhītāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho koliyaputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “suppavāsā, bhante, koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati;


pli: evañca vadeti:


pli: susukhaṁ vata nibbānaṁ yatthidaṁ evarūpaṁ dukkhaṁ na saṁvijjatī’”ti.


pli: “Sukhinī hotu suppavāsā koliyadhītā; arogā arogaṁ puttaṁ vijāyatū”ti.


pli: Saha vacanā ca pana bhagavato suppavāsā koliyadhītā sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijāyi.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho so koliyaputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena sakaṁ gharaṁ tena paccāyāsi.


pli: Addasā kho so koliyaputto suppavāsaṁ koliyadhītaraṁ sukhiniṁ arogaṁ arogaṁ puttaṁ vijātaṁ.


pli: Disvānassa etadahosi:


pli: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāmāyaṁ suppavāsā koliyadhītā saha vacanā ca pana bhagavato sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijāyissatī”ti.


pli: Attamano pamudito pītisomanassajāto ahosi.


pli: Atha kho suppavāsā koliyadhītā sāmikaṁ āmantesi:


pli: “ehi tvaṁ, ayyaputta, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi:


pli: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandatī’ti;


pli: evañca vadehi:


pli: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti.


pli: Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā etarahi sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijātā.


pli: Sā sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhattena nimanteti.


pli: Adhivāsetu kira, bhante, bhagavā suppavāsāya koliyadhītāya satta bhattāni saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.


pli: “Paraman”ti kho so koliyaputto suppavāsāya koliyadhītāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho so koliyaputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Suppavāsā, bhante, koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati;


pli: evañca vadeti:


pli: Tena kho pana samayena aññatarena upāsakena buddhappamukho bhikkhusaṅgho svātanāya bhattena nimantito hoti.


pli: So ca upāsako āyasmato mahāmoggallānassa upaṭṭhāko hoti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ āmantesi:


pli: “ehi tvaṁ, moggallāna, yena so upāsako tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā taṁ upāsakaṁ evaṁ vadehi:


pli: ‘suppavāsā, āvuso, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāresi.


pli: Karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchā tvaṁ karissasī’ti.


pli: Tuyheso upaṭṭhāko”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paṭissutvā yena so upāsako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ upāsakaṁ etadavoca:


pli: “suppavāsā, āvuso, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti.


pli: Karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchā tvaṁ karissasī”ti.


pli: “Sace me, bhante, ayyo mahāmoggallāno tiṇṇaṁ dhammānaṁ pāṭibhogo—


pli: bhogānañca jīvitassa ca saddhāya ca,


pli: karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchāhaṁ karissāmī”ti.


pli: “Dvinnaṁ kho te ahaṁ, āvuso, dhammānaṁ pāṭibhogo—


pli: bhogānañca jīvitassa ca.


pli: Saddhāya pana tvaṁyeva pāṭibhogo”ti.


pli: “Sace me, bhante, ayyo mahāmoggallāno dvinnaṁ dhammānaṁ pāṭibhogo—


pli: bhogānañca jīvitassa ca,


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ upāsakaṁ saññāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “saññatto, bhante, so upāsako mayā;


pli: karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchā so karissatī”ti.


pli: Atha kho suppavāsā koliyadhītā sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi,


pli: tañca dārakaṁ bhagavantaṁ vandāpesi sabbañca bhikkhusaṅghaṁ.


pli: Atha kho āyasmā sāriputto taṁ dārakaṁ etadavoca:


pli: “kacci te, dāraka, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci na kiñci dukkhan”ti?


pli: “Kuto me, bhante sāriputta, khamanīyaṁ, kuto yāpanīyaṁ.


pli: Satta me vassāni lohitakumbhiyaṁ vutthānī”ti.


pli: Atha kho suppavāsā koliyadhītā:


pli: “putto me dhammasenāpatinā saddhiṁ mantetī”ti attamanā pamuditā pītisomanassajātā ahosi.


pli: Atha kho bhagavā suppavāsaṁ koliyadhītaraṁ attamanaṁ pamuditaṁ pītisomanassajātaṁ viditvā suppavāsaṁ koliyadhītaraṁ etadavoca:


pli: “iccheyyāsi tvaṁ, suppavāse, aññampi evarūpaṁ puttan”ti?


pli: “Iccheyyāmahaṁ, bhagavā, aññānipi evarūpāni satta puttānī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Asātaṁ sātarūpena,


pli: piyarūpena appiyaṁ;


pli: Dukkhaṁ sukhassa rūpena,


pli: pamattamativattatī”ti.


title_pli: Udāna 2.9 Visākhāsutta

pli: Visākhāsutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.


pli: Tena kho pana samayena visākhāya migāramātuyā kocideva attho raññe pasenadimhi kosale paṭibaddho hoti.


pli: Taṁ rājā pasenadi kosalo na yathādhippāyaṁ tīreti.


pli: Atha kho visākhā migāramātā divā divassa yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:


pli: “handa kuto nu tvaṁ, visākhe, āgacchasi divā divassā”ti?


pli: “Idha me, bhante, kocideva attho raññe pasenadimhi kosale paṭibaddho;


pli: taṁ rājā pasenadi kosalo na yathādhippāyaṁ tīretī”ti.


pli: “Sabbaṁ paravasaṁ dukkhaṁ,


pli: sabbaṁ issariyaṁ sukhaṁ;


pli: Sādhāraṇe vihaññanti,


pli: yogā hi duratikkamā”ti.


title_pli: Udāna 3.1 Kammavipākajasutta

pli: Udāna 3.1


pli: Kammavipākajasutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya purāṇakammavipākajaṁ dukkhaṁ tibbaṁ kharaṁ kaṭukaṁ vedanaṁ adhivāsento sato sampajāno avihaññamāno.


pli: Addasā kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya purāṇakammavipākajaṁ dukkhaṁ tibbaṁ kharaṁ kaṭukaṁ vedanaṁ adhivāsentaṁ sataṁ sampajānaṁ avihaññamānaṁ.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Sabbakammajahassa bhikkhuno,


pli: Dhunamānassa pure kataṁ rajaṁ;


pli: Amamassa ṭhitassa tādino,


pli: Attho natthi janaṁ lapetave”ti.


pli: Paṭhamaṁ.


title_pli: Udāna 3.10 Lokasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.


pli: Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā buddhacakkhunā lokaṁ volokesi.


pli: Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā volokento satte anekehi santāpehi santappamāne, anekehi ca pariḷāhehi pariḍayhamāne—


pli: rāgajehipi, dosajehipi, mohajehipi.


pli: “Ayaṁ loko santāpajāto,


pli: Phassapareto rogaṁ vadati attato;


pli: Yena yena hi maññati,


pli: Tato taṁ hoti aññathā.


pli: Aññathābhāvī bhavasatto loko,


pli: Bhavapareto bhavamevābhinandati;


pli: Yadabhinandati taṁ bhayaṁ,


pli: Yassa bhāyati taṁ dukkhaṁ;


pli: Bhavavippahānāya kho,


pli: Panidaṁ brahmacariyaṁ vussati.


pli: ‘Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vippamokkhamāhaṁsu, sabbe te avippamuttā bhavasmā’ti vadāmi.


pli: ‘Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṁsu, sabbe te anissaṭā bhavasmā’ti vadāmi.


pli: Upadhiñhi paṭicca dukkhamidaṁ sambhoti, sabbupādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo.


pli: Lokamimaṁ passa;


pli: puthū avijjāya paretā bhūtā bhūtaratā aparimuttā;


pli: ye hi keci bhavā sabbadhi sabbatthatāya sabbe te bhavā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammāti.


pli: Evametaṁ yathābhūtaṁ,


pli: Sammappaññāya passato;


pli: Bhavataṇhā pahīyati,


pli: Vibhavaṁ nābhinandati;


pli: Sabbaso taṇhānaṁ khayā,


pli: Asesavirāganirodho nibbānaṁ.


pli: Tassa nibbutassa bhikkhuno,


pli: Anupādā punabbhavo na hoti;


pli: Abhibhūto māro vijitasaṅgāmo,


pli: Upaccagā sabbabhavāni tādī”ti.


pli: Nandavaggo tatiyo.


pli: Kammaṁ nando yasojo ca,


pli: sāriputto ca kolito;


pli: Pilindo kassapo piṇḍo,


pli: sippaṁ lokena te dasāti.


title_pli: Udāna 3.2 Nandasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā nando bhagavato bhātā mātucchāputto sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evamāroceti:


pli: “anabhirato ahaṁ, āvuso, brahmacariyaṁ carāmi;


pli: na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī”ti.


pli: Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “āyasmā, bhante, nando bhagavato bhātā mātucchāputto sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evamāroceti:


pli: ‘anabhirato ahaṁ, āvuso, brahmacariyaṁ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’”ti.


pli: Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:


pli: “ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena nandaṁ bhikkhuṁ āmantehi:


pli: ‘satthā taṁ, āvuso nanda, āmantetī’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā nando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nandaṁ etadavoca:


pli: “satthā taṁ, āvuso nanda, āmantetī”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho āyasmā nando tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ nandaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “Saccaṁ kira tvaṁ, nanda, sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evamārocesi:


pli: ‘anabhirato ahaṁ, āvuso, brahmacariyaṁ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’”ti?


pli: “Evaṁ, bhante”ti.


pli: “Kissa pana tvaṁ, nanda, anabhirato brahmacariyaṁ carasi, na sakkosi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissasī”ti?


pli: “Sākiyānī maṁ, bhante, janapadakalyāṇī gharā nikkhamantassa upaḍḍhullikhitehi kesehi apaloketvā maṁ etadavoca:


pli: ‘tuvaṭaṁ kho, ayyaputta, āgaccheyyāsī’ti.


pli: So kho ahaṁ, bhante, tamanussaramāno anabhirato brahmacariyaṁ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandaṁ bāhāyaṁ gahetvā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—jetavane antarahito devesu tāvatiṁsesu pāturahosi.


pli: Tena kho pana samayena pañcamattāni accharāsatāni sakkassa devānamindassa upaṭṭhānaṁ āgatāni honti kakuṭapādāni.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandaṁ āmantesi:


pli: “passasi no tvaṁ, nanda, imāni pañca accharāsatāni kakuṭapādānī”ti?


pli: “Taṁ kiṁ maññasi, nanda, katamā nu kho abhirūpatarā vā dassanīyatarā vā pāsādikatarā vā, sākiyānī vā janapadakalyāṇī, imāni vā pañca accharāsatāni kakuṭapādānī”ti?


pli: “Seyyathāpi, bhante, paluṭṭhamakkaṭī kaṇṇanāsacchinnā;


pli: evamevaṁ kho, bhante, sākiyānī janapadakalyāṇī imesaṁ pañcannaṁ accharāsatānaṁ upanidhāya saṅkhyampi nopeti kalabhāgampi nopeti upanidhimpi nopeti.


pli: Atha kho imāni pañca accharāsatāni abhirūpatarāni ceva dassanīyatarāni ca pāsādikatarāni cā”ti.


pli: “Abhirama, nanda, abhirama, nanda.


pli: Ahaṁ te pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānan”ti.


pli: “Sace me, bhante, bhagavā pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānaṁ, abhiramissāmahaṁ, bhante, bhagavati brahmacariye”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandaṁ bāhāyaṁ gahetvā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—devesu tāvatiṁsesu antarahito jetavane pāturahosi.


pli: Assosuṁ kho bhikkhū:


pli: “āyasmā kira nando bhagavato bhātā mātucchāputto accharānaṁ hetu brahmacariyaṁ carati;


pli: bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānan”ti.


pli: Atha kho āyasmato nandassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṁ nandaṁ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca samudācaranti:


pli: “bhatako kirāyasmā nando upakkitako kirāyasmā nando accharānaṁ hetu brahmacariyaṁ carati;


pli: Atha kho āyasmā nando sahāyakānaṁ bhikkhūnaṁ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.


pli: “Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.


pli: Aññataro kho panāyasmā nando arahataṁ ahosi.


pli: Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “āyasmā, bhante, nando bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.


pli: Bhagavatopi kho ñāṇaṁ udapādi:


pli: “nando āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.


pli: Atha kho āyasmā nando tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā nando bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “yaṁ me, bhante, bhagavā pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānaṁ, muñcāmahaṁ, bhante, bhagavantaṁ etasmā paṭissavā”ti.


pli: “Mayāpi kho tvaṁ, nanda, cetasā ceto paricca vidito:


pli: ‘nando āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti.


pli: Devatāpi me etamatthaṁ ārocesi:


pli: ‘āyasmā, bhante, nando bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti.


pli: Yadeva kho te, nanda, anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttaṁ, athāhaṁ mutto etasmā paṭissavā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yassa nittiṇṇo paṅko,


pli: Maddito kāmakaṇḍako;


pli: Mohakkhayaṁ anuppatto,


pli: Sukhadukkhesu na vedhatī sa bhikkhū”ti.


title_pli: Udāna 3.3 Yasojasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena yasojappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni sāvatthiṁ anuppattāni honti bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Tedha kho āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ahesuṁ.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “ke panete, ānanda, uccāsaddā mahāsaddā kevaṭṭā maññe macchavilope”ti?


pli: “Etāni, bhante, yasojappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni sāvatthiṁ anuppattāni bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Tete āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā”ti.


pli: “Tenahānanda, mama vacanena te bhikkhū āmantehi:


pli: ‘satthā āyasmante āmantetī’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:


pli: “satthā āyasmante āmantetī”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca:


pli: “Kiṁ nu tumhe, bhikkhave, uccāsaddā mahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope”ti?


pli: Evaṁ vutte, āyasmā yasojo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “imāni, bhante, pañcamattāni bhikkhusatāni sāvatthiṁ anuppattāni bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Teme āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā”ti.


pli: “Gacchatha, bhikkhave, paṇāmemi vo; na vo mama santike vatthabban”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena vajjī tena cārikaṁ pakkamiṁsu.


pli: Vajjīsu anupubbena cārikaṁ caramānā yena vaggumudā nadī tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā vaggumudāya nadiyā tīre paṇṇakuṭiyo karitvā vassaṁ upagacchiṁsu.


pli: Atha kho āyasmā yasojo vassūpagato bhikkhū āmantesi:


pli: “bhagavatā mayaṁ, āvuso, paṇāmitā atthakāmena hitesinā, anukampakena anukampaṁ upādāya.


pli: Handa mayaṁ, āvuso, tathā vihāraṁ kappema yathā no viharataṁ bhagavā attamano assā”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato yasojassa paccassosuṁ.


pli: Atha kho te bhikkhū vūpakaṭṭhā appamattā ātāpino pahitattā viharantā tenevantaravassena sabbeva tisso vijjā sacchākaṁsu.


pli: Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena vesālī tena cārikaṁ pakkāmi.


pli: Anupubbena cārikaṁ caramāno yena vesālī tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.


pli: Atha kho bhagavā vaggumudātīriyānaṁ bhikkhūnaṁ cetasā ceto paricca manasi karitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “ālokajātā viya me, ānanda, esā disā, obhāsajātā viya me, ānanda, esā disā;


pli: yassaṁ disāyaṁ vaggumudātīriyā bhikkhū viharanti gantuṁ appaṭikūlāsi me manasi kātuṁ.


pli: Pahiṇeyyāsi tvaṁ, ānanda, vaggumudātīriyānaṁ bhikkhūnaṁ santike dūtaṁ:


pli: ‘satthā āyasmante āmanteti, satthā āyasmantānaṁ dassanakāmo’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena aññataro bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:


pli: “ehi tvaṁ, āvuso, yena vaggumudātīriyā bhikkhū tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā vaggumudātīriye bhikkhū evaṁ vadehi:


pli: “Evamāvuso”ti kho so bhikkhu āyasmato ānandassa paṭissutvā—


pli: seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ antarahito vaggumudāya nadiyā tīre tesaṁ bhikkhūnaṁ purato pāturahosi.


pli: Atha kho so bhikkhu vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca:


pli: “satthā āyasmante āmanteti, satthā āyasmantānaṁ dassanakāmo”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya—


pli: seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—vaggumudāya nadiyā tīre antarahitā mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ bhagavato sammukhe pāturahesuṁ.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā āneñjena samādhinā nisinno hoti.


pli: Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:


pli: “katamena nu kho bhagavā vihārena etarahi viharatī”ti?


pli: “āneñjena kho bhagavā vihārena etarahi viharatī”ti.


pli: Sabbeva āneñjasamādhinā nisīdiṁsu.


pli: Atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante paṭhame yāme, uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantā, bhante, ratti; nikkhanto paṭhamo yāmo; ciranisinnā āgantukā bhikkhū;


pli: paṭisammodatu, bhante, bhagavā āgantukehi bhikkhūhī”ti.


pli: Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi.


pli: Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante majjhime yāme, uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantā, bhante, ratti;


pli: nikkhanto majjhimo yāmo;


pli: ciranisinnā āgantukā bhikkhū;


pli: Dutiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi.


pli: Tatiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante pacchime yāme, uddhaste aruṇe, nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: nikkhanto pacchimo yāmo;


pli: uddhasto aruṇo;


pli: nandimukhī ratti;


pli: paṭisammodatu, bhante, bhagavā, āgantukehi bhikkhūhī”ti.


pli: Atha kho bhagavā tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “sace kho tvaṁ, ānanda, jāneyyāsi ettakampi te nappaṭibhāseyya.


pli: Ahañca, ānanda, imāni ca pañca bhikkhusatāni sabbeva āneñjasamādhinā nisīdimhā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yassa jito kāmakaṇḍako,


pli: Akkoso ca vadho ca bandhanañca;


pli: Pabbatova so ṭhito anejo,


pli: Sukhadukkhesu na vedhatī sa bhikkhū”ti.


title_pli: Udāna 3.4 Sāriputtasutta

pli: Sāriputtasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.


pli: “Yathāpi pabbato selo,


pli: acalo suppatiṭṭhito;


pli: Evaṁ mohakkhayā bhikkhu,


pli: pabbatova na vedhatī”ti.


pli: Catutthaṁ.


title_pli: Udāna 3.5 Mahāmoggallānasutta

pli: Udāna 3.5


pli: Mahāmoggallānasutta


pli: Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṁ sūpaṭṭhitāya.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṁ sūpaṭṭhitāya.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Sati kāyagatā upaṭṭhitā,


pli: Chasu phassāyatanesu saṁvuto;


pli: Satataṁ bhikkhu samāhito,


pli: Jaññā nibbānamattano”ti.


pli: Pañcamaṁ.


title_pli: Udāna 3.6 Pilindavacchasutta

pli: Udāna 3.6


pli: Pilindavacchasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho bhikkhū vasalavādena samudācarati.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “āyasmā, bhante, pilindavaccho bhikkhū vasalavādena samudācaratī”ti.


pli: Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:


pli: “ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena pilindavacchaṁ bhikkhuṁ āmantehi:


pli: ‘satthā taṁ, āvuso pilindavaccha, āmantetī’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ etadavoca:


pli: “satthā taṁ, āvuso pilindavaccha, āmantetī”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho āyasmā pilindavaccho tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ pilindavacchaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “saccaṁ kira tvaṁ, vaccha, bhikkhū vasalavādena samudācarasī”ti?


pli: “Evaṁ, bhante”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmato pilindavacchassa pubbenivāsaṁ manasi karitvā bhikkhū āmantesi:


pli: “mā kho tumhe, bhikkhave, vacchassa bhikkhuno ujjhāyittha.


pli: Na, bhikkhave, vaccho dosantaro bhikkhū vasalavādena samudācarati.


pli: Vacchassa, bhikkhave, bhikkhuno pañca jātisatāni abbokiṇṇāni brāhmaṇakule paccājātāni.


pli: So tassa vasalavādo dīgharattaṁ samudāciṇṇo.


pli: Tenāyaṁ vaccho bhikkhū vasalavādena samudācaratī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yamhi na māyā vasatī na māno,


pli: Yo vītalobho amamo nirāso;


pli: Paṇunnakodho abhinibbutatto,


pli: So brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhū”ti.


pli: Chaṭṭhaṁ.


title_pli: Udāna 3.7 Sakkudānasutta

pli: Sakkudānasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pippaliguhāyaṁ viharati, sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti aññataraṁ samādhiṁ samāpajjitvā.


pli: Atha kho āyasmā mahākassapo tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi.


pli: Atha kho āyasmato mahākassapassa tamhā samādhimhā vuṭṭhitassa etadahosi:


pli: “yannūnāhaṁ rājagahaṁ piṇḍāya paviseyyan”ti.


pli: Tena kho pana samayena pañcamattāni devatāsatāni ussukkaṁ āpannāni honti āyasmato mahākassapassa piṇḍapātapaṭilābhāya.


pli: Atha kho āyasmā mahākassapo tāni pañcamattāni devatāsatāni paṭikkhipitvā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Tena kho pana samayena sakko devānamindo āyasmato mahākassapassa piṇḍapātaṁ dātukāmo hoti.


pli: Pesakāravaṇṇaṁ abhinimminitvā tantaṁ vināti. Sujā asurakaññā tasaraṁ pūreti.


pli: Atha kho āyasmā mahākassapo rājagahe sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena sakkassa devānamindassa nivesanaṁ tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho sakko devānamindo āyasmantaṁ mahākassapaṁ dūratova āgacchantaṁ.


pli: Disvāna gharā nikkhamitvā paccuggantvā hatthato pattaṁ gahetvā gharaṁ pavisitvā ghaṭiyā odanaṁ uddharitvā pattaṁ pūretvā āyasmato mahākassapassa adāsi.


pli: So ahosi piṇḍapāto anekasūpo anekabyañjano anekarasabyañjano.


pli: Atha kho āyasmato mahākassapassa etadahosi:


pli: “ko nu kho ayaṁ satto yassāyaṁ evarūpo iddhānubhāvo”ti?


pli: “sakko kho ayaṁ devānamindo”ti.


pli: Iti viditvā sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:


pli: “kataṁ kho te idaṁ, kosiya;


pli: mā punapi evarūpamakāsī”ti.


pli: “Amhākampi, bhante kassapa, puññena attho;


pli: amhākampi puññena karaṇīyan”ti.


pli: Atha kho sakko devānamindo āyasmantaṁ mahākassapaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe tikkhattuṁ udānaṁ udānesi:


pli: “aho dānaṁ paramadānaṁ kassape suppatiṭṭhitaṁ.


pli: Aho dānaṁ paramadānaṁ kassape suppatiṭṭhitaṁ.


pli: Aho dānaṁ paramadānaṁ kassape suppatiṭṭhitan”ti.


pli: Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya sakkassa devānamindassa vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe tikkhattuṁ udānaṁ udānentassa:


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Piṇḍapātikassa bhikkhuno,


pli: Attabharassa anaññaposino;


pli: Devā pihayanti tādino,


pli: Upasantassa sadā satīmato”ti.


title_pli: Udāna 3.8 Piṇḍapātikasutta

pli: Udāna 3.8


pli: Piṇḍapātikasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ karerimaṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:


pli: “Piṇḍapātiko, āvuso, bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike sotena sadde sotuṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ.


pli: Piṇḍapātiko, āvuso, bhikkhu sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati.


pli: Handāvuso, mayampi piṇḍapātikā homa.


pli: Mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ, mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike sotena sadde sotuṁ, mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ, mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ, mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ;


pli: mayampi sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmā”ti.


pli: Ayañcarahi tesaṁ bhikkhūnaṁ antarākathā hoti vippakatā.


pli: Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena karerimaṇḍalamāḷo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?


pli: “Idha, bhante, amhākaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ karerimaṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:


pli: ‘Piṇḍapātiko, āvuso, bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike sotena sadde sotuṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ, labhati kālena kālaṁ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ.


pli: Mayampi lacchāma kālena kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ …pe…


pli: kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ.


pli: Mayampi sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmā’ti.


pli: Ayaṁ kho no, bhante, antarākathā vippakatā, atha bhagavā anuppatto”ti.


pli: “Na khvetaṁ, bhikkhave, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ yaṁ tumhe evarūpiṁ kathaṁ katheyyātha.


pli: Sannipatitānaṁ vo, bhikkhave, dvayaṁ karaṇīyaṁ—


pli: dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Piṇḍapātikassa bhikkhuno,


pli: Attabharassa anaññaposino;


pli: Devā pihayanti tādino,


pli: No ce saddasilokanissito”ti.


pli: Aṭṭhamaṁ.


title_pli: Udāna 3.9 Sippasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:


pli: “ko nu kho, āvuso, sippaṁ jānāti?


pli: Ko kiṁ sippaṁ sikkhi?


pli: Kataraṁ sippaṁ sippānaṁ aggan”ti?


pli: Tatthekacce evamāhaṁsu:


pli: “hatthisippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: Ekacce evamāhaṁsu:


pli: “assasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “rathasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “dhanusippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “tharusippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “muddāsippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “gaṇanāsippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “saṅkhānasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “lekhāsippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “kāveyyasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “lokāyatasippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: “khattavijjāsippaṁ sippānaṁ aggan”ti.


pli: Ayañcarahi tesaṁ bhikkhūnaṁ antarākathā hoti vippakatā.


pli: Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?


pli: “Idha, bhante, amhākaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ ayamantarākathā udapādi:


pli: ‘ko nu kho, āvuso, sippaṁ jānāti?


pli: Ko kiṁ sippaṁ sikkhi?


pli: Kataraṁ sippaṁ sippānaṁ aggan’ti?


pli: Tatthekacce evamāhaṁsu:


pli: ‘hatthisippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: Ekacce evamāhaṁsu:


pli: ‘assasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘rathasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘dhanusippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘tharusippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘muddāsippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘gaṇanāsippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘saṅkhānasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘lekhāsippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘kāveyyasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘lokāyatasippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: ‘khattavijjāsippaṁ sippānaṁ aggan’ti.


pli: Ayaṁ kho no, bhante, antarākathā hoti vippakatā, atha bhagavā anuppatto”ti.


pli: “Na khvetaṁ, bhikkhave, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ yaṁ tumhe evarūpiṁ kathaṁ katheyyātha.


pli: Sannipatitānaṁ vo, bhikkhave, dvayaṁ karaṇīyaṁ—


pli: dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Asippajīvī lahu atthakāmo,


pli: Yatindriyo sabbadhi vippamutto;


pli: Anokasārī amamo nirāso,


pli: Hitvā mānaṁ ekacaro sa bhikkhū”ti.


title_pli: Udāna 4.1 Meghiyasutta

pli: Meghiyasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā cālikāyaṁ viharati cālike pabbate.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hoti.


pli: Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “icchāmahaṁ, bhante, jantugāmaṁ piṇḍāya pavisitun”ti.


pli: “Yassadāni tvaṁ, meghiya, kālaṁ maññasī”ti.


pli: Atha kho āyasmā meghiyo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṁ tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho āyasmā meghiyo kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṁ pāsādikaṁ manuññaṁ ramaṇīyaṁ.


pli: Disvānassa etadahosi:


pli: “pāsādikaṁ vatidaṁ ambavanaṁ manuññaṁ ramaṇīyaṁ. Alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya.


pli: Sace maṁ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṁ imaṁ ambavanaṁ padhānāyā”ti.


pli: Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Idhāhaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ.


pli: Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṁ tenupasaṅkamiṁ.


pli: Addasaṁ kho ahaṁ, bhante, kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṁ pāsādikaṁ manuññaṁ ramaṇīyaṁ.


pli: Disvāna me etadahosi:


pli: ‘pāsādikaṁ vatidaṁ ambavanaṁ manuññaṁ ramaṇīyaṁ.


pli: Alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya.


pli: Sace maṁ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṁ imaṁ ambavanaṁ padhānāyā’ti.


pli: Sace maṁ, bhante, bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaṁ taṁ ambavanaṁ padhānāyā”ti.


pli: Evaṁ vutte, bhagavā āyasmantaṁ meghiyaṁ etadavoca:


pli: “āgamehi tāva, meghiya, ekakamhi tāva, yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī”ti.


pli: Dutiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṁ, natthi katassa vā paticayo.


pli: Mayhaṁ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṁ, atthi katassa paticayo.


pli: Sace maṁ bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaṁ taṁ ambavanaṁ padhānāyā”ti.


pli: Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ meghiyaṁ etadavoca:


pli: Tatiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Padhānanti kho, meghiya, vadamānaṁ kinti vadeyyāma?


pli: Yassadāni tvaṁ, meghiya, kālaṁ maññasī”ti.


pli: Atha kho āyasmā meghiyo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena taṁ ambavanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ ambavanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.


pli: Atha kho āyasmato meghiyassa tasmiṁ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṁ—


pli: Atha kho āyasmato meghiyassa etadahosi:


pli: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.


pli: Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā.


pli: Atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā, seyyathidaṁ—


pli: Atha kho āyasmā meghiyo sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “idha mayhaṁ, bhante, tasmiṁ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṁ—


pli: Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:


pli: ‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.


pli: “Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā pañca dhammā paripākāya saṁvattanti.


pli: Katame pañca?


pli: Idha, meghiya, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko.


pli: Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ paṭhamo dhammo paripākāya saṁvattati.


pli: Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu.


pli: Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ dutiyo dhammo paripākāya saṁvattati.


pli: Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu yāyaṁ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati, seyyathidaṁ—appicchakathā, santuṭṭhikathā, pavivekakathā, asaṁsaggakathā, vīriyārambhakathā, sīlakathā, samādhikathā, paññākathā, vimuttikathā, vimuttiñāṇadassanakathā; evarūpāya kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.


pli: Aparipākāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ tatiyo dhammo paripākāya saṁvattati.


pli: Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu āraddhavīriyo viharati, akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.


pli: Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ catuttho dhammo paripākāya saṁvattati.


pli: Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.


pli: Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ pañcamo dhammo paripākāya saṁvattati.


pli: Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ime pañca dhammā paripākāya saṁvattanti.


pli: Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṁ sīlavā bhavissati, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharissati, ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhissati sikkhāpadesu.


pli: Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṁ yāyaṁ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati, seyyathidaṁ—appicchakathā, santuṭṭhikathā, pavivekakathā, asaṁsaggakathā, vīriyārambhakathā, sīlakathā, samādhikathā, paññākathā, vimuttikathā, vimuttiñāṇadassanakathā; evarūpāya kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī.


pli: Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṁ āraddhavīriyo viharissati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.


pli: Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṁ paññavā bhavissati, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.


pli: Tena ca pana, meghiya, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari bhāvetabbā—


pli: asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya.


pli: Aniccasaññino hi, meghiya, anattasaññā saṇṭhāti,


pli: anattasaññī asmimānasamugghātaṁ pāpuṇāti diṭṭheva dhamme nibbānan”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Khuddā vitakkā sukhumā vitakkā,


pli: Anugatā manaso uppilāvā;


pli: Ete avidvā manaso vitakke,


pli: Hurā huraṁ dhāvati bhantacitto.


pli: Ete ca vidvā manaso vitakke,


pli: Ātāpiyo saṁvaratī satīmā;


pli: Anugate manaso uppilāve,


pli: Asesamete pajahāsi buddho”ti.


title_pli: Udāna 4.10 Sāriputtaupasamasutta

pli: Udāna 4.10


pli: Sāriputtaupasamasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya attano upasamaṁ paccavekkhamāno.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya attano upasamaṁ paccavekkhamānaṁ.


pli: “Upasantasantacittassa,


pli: netticchinnassa bhikkhuno;


pli: Vikkhīṇo jātisaṁsāro,


pli: mutto so mārabandhanā”ti.


pli: Dasamaṁ.


pli: Meghiyavaggo catuttho.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Meghiyo uddhatā gopālo,


pli: yakkho nāgena pañcamaṁ;


pli: Piṇḍolo sāriputto ca,


pli: sundarī bhavati aṭṭhamaṁ;


pli: Upaseno vaṅgantaputto,


pli: sāriputto ca te dasāti.


title_pli: Udāna 4.2 Uddhatasutta

pli: Uddhatasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kusinārāyaṁ viharati upavattane mallānaṁ sālavane.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṁ viharanti uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā.


pli: Addasā kho bhagavā te sambahule bhikkhū avidūre araññakuṭikāyaṁ viharante uddhate unnaḷe capale mukhare vikiṇṇavāce muṭṭhassatino asampajāne asamāhite vibbhantacitte pākatindriye.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Arakkhitena kāyena,


pli: micchādiṭṭhihatena ca;


pli: Thinamiddhābhibhūtena,


pli: vasaṁ mārassa gacchati.


pli: Tasmā rakkhitacittassa,


pli: sammāsaṅkappagocaro;


pli: Sammādiṭṭhipurekkhāro,


pli: ñatvāna udayabbayaṁ;


pli: Thinamiddhābhibhū bhikkhu,


pli: sabbā duggatiyo jahe”ti.


title_pli: Udāna 4.3 Gopālakasutta

pli: Gopālakasutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.


pli: Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Atha kho aññataro gopālako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ gopālakaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.


pli: Atha kho so gopālako bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho so gopālako bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho so gopālako tassā rattiyā accayena sake nivesane pahūtaṁ appodakapāyāsaṁ paṭiyādāpetvā navañca sappiṁ bhagavato kālaṁ ārocesi:


pli: “kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena tassa gopālakassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Atha kho so gopālako buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ appodakapāyāsena navena ca sappinā sahatthā santappesi sampavāresi.


pli: Atha kho so gopālako bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ gopālakaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho acirapakkantassa bhagavato taṁ gopālakaṁ aññataro puriso sīmantarikāya jīvitā voropesi.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “yena, bhante, gopālakena ajja buddhappamukho bhikkhusaṅgho appodakapāyāsena navena ca sappinā sahatthā santappito sampavārito so kira, bhante, gopālako aññatarena purisena sīmantarikāya jīvitā voropito”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Diso disaṁ yaṁ taṁ kayirā,


pli: verī vā pana verinaṁ;


pli: Micchāpaṇihitaṁ cittaṁ,


pli: pāpiyo naṁ tato kare”ti.


title_pli: Udāna 4.4 Yakkhapahārasutta

pli: Udāna 4.4


pli: Yakkhapahārasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno kapotakandarāyaṁ viharanti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto juṇhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinno hoti aññataraṁ samādhiṁ samāpajjitvā.


pli: Tena kho pana samayena dve yakkhā sahāyakā uttarāya disāya dakkhiṇaṁ disaṁ gacchanti kenacideva karaṇīyena.


pli: Addasaṁsu kho te yakkhā āyasmantaṁ sāriputtaṁ juṇhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinnaṁ.


pli: Disvāna eko yakkho dutiyaṁ yakkhaṁ etadavoca:


pli: “paṭibhāti maṁ, samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṁ dātun”ti.


pli: Evaṁ vutte, so yakkho taṁ yakkhaṁ etadavoca:


pli: “alaṁ, samma, mā samaṇaṁ āsādesi.


pli: Uḷāro so, samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo”ti.


pli: Dutiyampi kho so yakkho taṁ yakkhaṁ etadavoca:


pli: Tatiyampi kho so yakkho taṁ yakkhaṁ etadavoca:


pli: Atha kho so yakkho taṁ yakkhaṁ anādiyitvā āyasmato sāriputtattherassa sīse pahāraṁ adāsi.


pli: Tāva mahā pahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaṁ vā aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ vā nāgaṁ osādeyya, mahantaṁ vā pabbatakūṭaṁ padāleyya.


pli: Atha ca pana so yakkho “ḍayhāmi ḍayhāmī”ti vatvā tattheva mahānirayaṁ apatāsi.


pli: Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tena yakkhena āyasmato sāriputtattherassa sīse pahāraṁ dīyamānaṁ.


pli: Disvā yena āyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:


pli: “kacci te, āvuso, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci na kiñci dukkhan”ti?


pli: “Khamanīyaṁ me, āvuso moggallāna, yāpanīyaṁ me, āvuso moggallāna;


pli: api ca me sīsaṁ thokaṁ dukkhan”ti.


pli: “Acchariyaṁ, āvuso sāriputta, abbhutaṁ, āvuso sāriputta.


pli: Yāva mahiddhiko āyasmā sāriputto mahānubhāvo.


pli: Idha te, āvuso sāriputta, aññataro yakkho sīse pahāraṁ adāsi.


pli: Tāva mahā pahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaṁ vā aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ vā nāgaṁ osādeyya, mahantaṁ vā pabbatakūṭaṁ padāleyya, atha ca panāyasmā sāriputto evamāha:


pli: ‘khamanīyaṁ me, āvuso moggallāna, yāpanīyaṁ me, āvuso moggallāna;


pli: api ca me sīsaṁ thokaṁ dukkhan’”ti.


pli: “Acchariyaṁ, āvuso moggallāna, abbhutaṁ, āvuso moggallāna.


pli: Yāva mahiddhiko āyasmā mahāmoggallāno mahānubhāvo yatra hi nāma yakkhampi passissati.


pli: Mayaṁ panetarahi paṁsupisācakampi na passāmā”ti.


pli: Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya tesaṁ ubhinnaṁ mahānāgānaṁ imaṁ evarūpaṁ kathāsallāpaṁ.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yassa selūpamaṁ cittaṁ,


pli: ṭhitaṁ nānupakampati;


pli: Virattaṁ rajanīyesu,


pli: kopaneyye na kuppati;


pli: Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ,


pli: kuto taṁ dukkhamessatī”ti.


pli: Catutthaṁ.


title_pli: Udāna 4.5 Nāgasutta

pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.


pli: Ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu viharati.


pli: Atha kho bhagavato etadahosi:


pli: “ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.


pli: Ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu viharāmi.


pli: Yannūnāhaṁ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto sāmaṁ senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya anāmantetvā upaṭṭhākaṁ anapaloketvā bhikkhusaṅghaṁ eko adutiyo yena pālileyyakaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.


pli: Anupubbena cārikaṁ caramāno yena pālileyyakaṁ tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle.


pli: Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. Chinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.


pli: Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi:


pli: “ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti, ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu viharāmi.


pli: Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṁ rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṁ yena bhagavā tenupasaṅkami.


pli: Tatra sudaṁ so hatthināgo yasmiṁ padese bhagavā viharati taṁ padesaṁ appaharitaṁ karoti, soṇḍāya ca bhagavato pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti.


pli: Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: “ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṁ bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu vihāsiṁ.


pli: Somhi etarahi anākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, anākiṇṇo sukhaṁ phāsu viharāmī”ti.


pli: Tassapi kho hatthināgassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: “ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṁ hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṁ, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādiṁsu, āvilāni ca pānīyāni apāyiṁ, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo agamaṁsu, ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu vihāsiṁ.


pli: Somhi etarahi anākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi, acchinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ na khādanti, anāvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo na kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti, anākiṇṇo sukhaṁ phāsu viharāmī”ti.


pli: Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṁ viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Etaṁ nāgassa nāgena,


pli: īsādantassa hatthino;


pli: Sameti cittaṁ cittena,


pli: yadeko ramatī mano”ti.


title_pli: Udāna 4.6 Piṇḍolasutta

pli: Piṇḍolasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā piṇḍolabhāradvājo bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya āraññiko piṇḍapātiko paṁsukūliko tecīvariko appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho āraddhavīriyo dhutavādo adhicittamanuyutto.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ piṇḍolabhāradvājaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya āraññikaṁ piṇḍapātikaṁ paṁsukūlikaṁ tecīvarikaṁ appicchaṁ santuṭṭhaṁ pavivittaṁ asaṁsaṭṭhaṁ āraddhavīriyaṁ dhutavādaṁ adhicittamanuyuttaṁ.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Anūpavādo anūpaghāto,


pli: Pātimokkhe ca saṁvaro;


pli: Mattaññutā ca bhattasmiṁ,


pli: Pantañca sayanāsanaṁ;


pli: Adhicitte ca āyogo,


pli: Etaṁ buddhāna sāsanan”ti.


title_pli: Udāna 4.7 Sāriputtasutta

pli: Sāriputtasutta


pli: Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho āraddhavīriyo adhicittamanuyutto.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya appicchaṁ santuṭṭhaṁ pavivittaṁ asaṁsaṭṭhaṁ āraddhavīriyaṁ adhicittamanuyuttaṁ.


pli: “Adhicetaso appamajjato,


pli: Munino monapathesu sikkhato;


pli: Sokā na bhavanti tādino,


pli: Upasantassa sadā satīmato”ti.


title_pli: Udāna 4.8 Sundarīsutta

pli: Sundarīsutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṁ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca yena sundarī paribbājikā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sundariṁ paribbājikaṁ etadavocuṁ:


pli: “ussahasi tvaṁ, bhagini, ñātīnaṁ atthaṁ kātun”ti?


pli: “Kyāhaṁ, ayyā, karomi?


pli: Kiṁ mayā na sakkā kātuṁ?


pli: Jīvitampi me pariccattaṁ ñātīnaṁ atthāyā”ti.


pli: “Tena hi, bhagini, abhikkhaṇaṁ jetavanaṁ gacchāhī”ti.


pli: “Evaṁ, ayyā”ti kho sundarī paribbājikā tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ paṭissutvā abhikkhaṇaṁ jetavanaṁ agamāsi.


pli: Yadā te aññiṁsu aññatitthiyā paribbājakā:


pli: “vodiṭṭhā kho sundarī paribbājikā bahujanena abhikkhaṇaṁ jetavanaṁ gacchantī”ti.


pli: Atha naṁ jīvitā voropetvā tattheva jetavanassa parikhākūpe nikkhipitvā yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ etadavocuṁ: