pli: Ekekalomo ca hoti, uṇṇā ca bhamukantare jātā hoti odātā mudutūlasannibhā.


nikaya: dn

layer: root

title_pli: Dīgha Nikāya 30 Lakkhaṇasutta

pli: So tehi lakkhaṇehi samannāgato, sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…


pli: rājā samāno kiṁ labhati?


pli: Mahāssa jano upavattati, brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.


pli: Rājā samāno idaṁ labhati …pe…


pli: buddho samāno kiṁ labhati?


pli: Mahāssa jano upavattati, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.


pli: Buddho samāno idaṁ labhati”.


pli: Etamatthaṁ bhagavā avoca.


pli: Tatthetaṁ vuccati:


pli: “Saccappaṭiñño purimāsu jātisu,


pli: Advejjhavāco alikaṁ vivajjayi;


pli: Na so visaṁvādayitāpi kassaci,


pli: Bhūtena tacchena tathena bhāsayi.


pli: Setā susukkā mudutūlasannibhā,


pli: Uṇṇā sujātā bhamukantare ahu;


pli: Na lomakūpesu duve ajāyisuṁ,


pli: Ekekalomūpacitaṅgavā ahu.


pli: Taṁ lakkhaṇaññū bahavo samāgatā,


pli: Byākaṁsu uppādanimittakovidā;


pli: Uṇṇā ca lomā ca yathā susaṇṭhitā,


pli: Upavattatī īdisakaṁ bahujjano.


pli: Gihimpi santaṁ upavattatī jano,


pli: Bahu puratthāpakatena kammunā;


pli: Akiñcanaṁ pabbajitaṁ anuttaraṁ,


pli: Buddhampi santaṁ upavattati jano”ti.


pli: 26–27. Cattālīsaaviraḷadantalakkhaṇāni


pli: “Yampi, bhikkhave tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno


pli: pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato ahosi. Ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya, iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā ahosi.


pli: So tassa kammassa kaṭattā …pe…


pli: so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.


pli: Cattālīsadanto ca hoti aviraḷadanto ca.


pli: So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…


pli: rājā samāno kiṁ labhati?


pli: Abhejjapariso hoti, abhejjāssa honti parisā, brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.


pli: Rājā samāno idaṁ labhati …


pli: buddho samāno kiṁ labhati?


pli: Abhejjapariso hoti, abhejjāssa honti parisā, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.


pli: Buddho samāno idaṁ labhati”.


pli: Etamatthaṁ bhagavā avoca.


pli: Tatthetaṁ vuccati:


pli: “Vebhūtiyaṁ sahitabhedakāriṁ,


pli: Bhedappavaḍḍhanavivādakāriṁ;


pli: Kalahappavaḍḍhanaākiccakāriṁ,


pli: Sahitānaṁ bhedajananiṁ na bhaṇi.


pli: Avivādavaḍḍhanakariṁ sugiraṁ,


pli: Bhinnānusandhijananiṁ abhaṇi;


pli: Kalahaṁ janassa panudī samaṅgī,


pli: Sahitehi nandati pamodati ca.


pli: Sugatīsu so phalavipākaṁ,


pli: Anubhavati tattha modati;


pli: Dantā idha honti aviraḷā sahitā,


pli: Caturo dasassa mukhajā susaṇṭhitā.


pli: Yadi khattiyo bhavati bhūmipati,


pli: Avibhediyāssa parisā bhavati;


pli: Samaṇo ca hoti virajo vimalo,


pli: Parisāssa hoti anugatā acalā”ti.


pli: 28–29. Pahūtajivhābrahmassaralakkhaṇāni


pli: “Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno


pli: pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato ahosi. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā ahosi.


pli: So tassa kammassa kaṭattā upacitattā …pe…


pli: so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.


pli: Pahūtajivho ca hoti brahmassaro ca karavīkabhāṇī.


pli: So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…


pli: rājā samāno kiṁ labhati?


pli: Ādeyyavāco hoti, ādiyantissa vacanaṁ brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.


pli: Rājā samāno idaṁ labhati …pe…


pli: buddho samāno kiṁ labhati?


pli: Ādeyyavāco hoti, ādiyantissa vacanaṁ bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.


pli: Buddho samāno idaṁ labhati”.


pli: Etamatthaṁ bhagavā avoca.


pli: Tatthetaṁ vuccati:


pli: “Akkosabhaṇḍanavihesakāriṁ,


pli: Ubbādhikaṁ bahujanappamaddanaṁ;


pli: Abāḷhaṁ giraṁ so na bhaṇi pharusaṁ,


pli: Madhuraṁ bhaṇi susaṁhitaṁ sakhilaṁ.


pli: Manaso piyā hadayagāminiyo,


pli: Vācā so erayati kaṇṇasukhā;


pli: Vācāsuciṇṇaphalamanubhavi,


pli: Saggesu vedayatha puññaphalaṁ.


pli: Veditvā so sucaritassa phalaṁ,


pli: Brahmassarattamidhamajjhagamā;


pli: Jivhāssa hoti vipulā puthulā,


pli: Ādeyyavākyavacano bhavati.


pli: Gihinopi ijjhati yathā bhaṇato,


pli: Atha ce pabbajati so manujo;


pli: Ādiyantissa vacanaṁ janatā,


pli: Bahuno bahuṁ subhaṇitaṁ bhaṇato”ti.


pli: 30. Sīhahanulakkhaṇaṁ


pli: “Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno


pli: samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato ahosi kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā ahosi kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.


pli: So tassa kammassa kaṭattā …pe…


pli: so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati,


pli: sīhahanu hoti.


pli: So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…


pli: rājā samāno kiṁ labhati?


pli: Appadhaṁsiyo hoti kenaci manussabhūtena paccatthikena paccāmittena.


pli: Rājā samāno idaṁ labhati …pe…


pli: buddho samāno kiṁ labhati?


pli: Appadhaṁsiyo hoti abbhantarehi vā bāhirehi vā paccatthikehi paccāmittehi, rāgena vā dosena vā mohena vā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.


pli: Buddho samāno idaṁ labhati”.


pli: Etamatthaṁ bhagavā avoca.


pli: Tatthetaṁ vuccati:


pli: “Na samphappalāpaṁ na muddhataṁ,


pli: Avikiṇṇavacanabyappatho ahosi;


pli: Ahitamapi ca apanudi,


pli: Hitamapi ca bahujanasukhañca abhaṇi.


pli: Taṁ katvā ito cuto divamupapajji,


pli: Sukataphalavipākamanubhosi;


pli: Caviya punaridhāgato samāno,


pli: Dvidugamavaratarahanuttamalattha.


pli: Rājā hoti suduppadhaṁsiyo,


pli: Manujindo manujādhipati mahānubhāvo;


pli: Tidivapuravarasamo bhavati,


pli: Suravarataroriva indo.


pli: Gandhabbāsurayakkharakkhasebhi,


pli: Surehi na hi bhavati suppadhaṁsiyo;


pli: Tathatto yadi bhavati tathāvidho,


pli: Idha disā ca paṭidisā ca vidisā cā”ti.


pli: 31–32. Samadantasusukkadāṭhālakkhaṇāni


pli: “Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno


pli: micchājīvaṁ pahāya sammāājīvena jīvikaṁ kappesi, tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭaukkoṭanavañcananikatisāciyogachedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato ahosi.


pli: So tassa kammassa kaṭattā upacitattā ussannattā vipulattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.


pli: So tattha aññe deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti dibbena āyunā dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbena ādhipateyyena dibbehi rūpehi dibbehi saddehi dibbehi gandhehi dibbehi rasehi dibbehi phoṭṭhabbehi.


pli: So tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati, samadanto ca hoti susukkadāṭho ca.


pli: So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.


pli: Tassimāni satta ratanāni bhavanti, seyyathidaṁ—


pli: cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.


pli: Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.


pli: So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ akhilamanimittamakaṇṭakaṁ iddhaṁ phītaṁ khemaṁ sivaṁ nirabbudaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.


pli: Rājā samāno kiṁ labhati?


pli: Suciparivāro hoti sucissa honti parivārā brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.


pli: Rājā samāno idaṁ labhati.


pli: Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.


pli: Buddho samāno kiṁ labhati?


pli: Suciparivāro hoti, sucissa honti parivārā, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.


pli: Buddho samāno idaṁ labhati”.


pli: Etamatthaṁ bhagavā avoca.


pli: Tatthetaṁ vuccati:


pli: “Micchājīvañca avassaji samena vuttiṁ,


pli: Sucinā so janayittha dhammikena;


pli: Ahitamapi ca apanudi,


pli: Hitamapi ca bahujanasukhañca acari.


pli: Sagge vedayati naro sukhapphalāni,


pli: Karitvā nipuṇebhi vidūhi sabbhi;


pli: Vaṇṇitāni tidivapuravarasamo,


pli: Abhiramati ratikhiḍḍāsamaṅgī.


pli: Laddhāna mānusakaṁ bhavaṁ tato,


pli: Cavitvāna sukataphalavipākaṁ;


pli: Sesakena paṭilabhati lapanajaṁ,


pli: Samamapi sucisusukkaṁ.


pli: Taṁ veyyañjanikā samāgatā bahavo,


pli: Byākaṁsu nipuṇasammatā manujā;


pli: Sucijanaparivāragaṇo bhavati,


pli: Dijasamasukkasucisobhanadanto.


pli: Rañño hoti bahujano,


pli: Suciparivāro mahatiṁ mahiṁ anusāsato;


pli: Pasayha na ca janapadatudanaṁ,


pli: Hitamapi ca bahujanasukhañca caranti.


pli: Atha ce pabbajati bhavati vipāpo,


pli: Samaṇo samitarajo vivaṭṭacchado;


pli: Vigatadarathakilamatho,


pli: Imamapi ca paramapi ca passati lokaṁ.


pli: Tassovādakarā bahugihī ca pabbajitā ca,


pli: Asuciṁ garahitaṁ dhunanti pāpaṁ;


pli: Sa hi sucibhi parivuto bhavati,


pli: Malakhilakalikilese panudehī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Lakkhaṇasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.


title_pli: Dīgha Nikāya 31 Siṅgālasutta

pli: Dīgha Nikāya 31


pli: Siṅgālasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena siṅgālako gahapatiputto kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassati—


pli: puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disaṁ.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Addasā kho bhagavā siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavatthaṁ allakesaṁ pañjalikaṁ puthudisā namassantaṁ—


pli: Disvā siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ etadavoca:


pli: “kiṁ nu kho tvaṁ, gahapatiputta, kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassasi—


pli: puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disan”ti?


pli: “Pitā maṁ, bhante, kālaṁ karonto evaṁ avaca:


pli: ‘disā, tāta, namasseyyāsī’ti.


pli: So kho ahaṁ, bhante, pituvacanaṁ sakkaronto garuṁ karonto mānento pūjento kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassāmi—


pli: puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disan”ti.


pli: 1. Cha disā


pli: “Na kho, gahapatiputta, ariyassa vinaye evaṁ cha disā namassitabbā”ti.


pli: “Yathā kathaṁ pana, bhante, ariyassa vinaye cha disā namassitabbā?


pli: Sādhu me, bhante, bhagavā tathā dhammaṁ desetu, yathā ariyassa vinaye cha disā namassitabbā”ti.


pli: “Tena hi, gahapatiputta, suṇohi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho siṅgālako gahapatiputto bhagavato paccassosi.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Yato kho, gahapatiputta, ariyasāvakassa cattāro kammakilesā pahīnā honti, catūhi ca ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti, cha ca bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati, so evaṁ cuddasa pāpakāpagato chaddisāpaṭicchādī


pli: ubholokavijayāya paṭipanno hoti. Tassa ayañceva loko āraddho hoti paro ca loko.


pli: So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.


pli: 2. Cattāro kammakilesā


pli: Katamassa cattāro kammakilesā pahīnā honti?


pli: Pāṇātipāto kho, gahapatiputta, kammakileso, adinnādānaṁ kammakileso, kāmesumicchācāro kammakileso, musāvādo kammakileso.


pli: Imassa cattāro kammakilesā pahīnā hontī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:


pli: “Pāṇātipāto adinnādānaṁ,


pli: Musāvādo ca vuccati;


pli: Paradāragamanañceva,


pli: Nappasaṁsanti paṇḍitā”ti.


pli: 3. Catuṭhānaṁ


pli: “Katamehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti?


pli: Chandāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, dosāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, mohāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, bhayāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti.


pli: Yato kho, gahapatiputta, ariyasāvako neva chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati;


pli: imehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṁ na karotī”ti.


pli: “Chandā dosā bhayā mohā,


pli: yo dhammaṁ ativattati;


pli: Nihīyati yaso tassa,


pli: kāḷapakkheva candimā.


pli: Chandā dosā bhayā mohā,


pli: yo dhammaṁ nātivattati;


pli: Āpūrati yaso tassa,


pli: sukkapakkheva candimā”ti.


pli: 4. Cha apāyamukhāni


pli: “Katamāni cha bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati?


pli: Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyogo kho, gahapatiputta, bhogānaṁ apāyamukhaṁ, vikālavisikhācariyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, samajjābhicaraṇaṁ bhogānaṁ apāyamukhaṁ, jūtappamādaṭṭhānānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, pāpamittānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, ālasyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ.


pli: 5. Surāmerayassa cha ādīnavā


pli: Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge.


pli: Sandiṭṭhikā dhanajāni, kalahappavaḍḍhanī, rogānaṁ āyatanaṁ, akittisañjananī, kopīnanidaṁsanī, paññāya dubbalikaraṇītveva chaṭṭhaṁ padaṁ bhavati.


pli: Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge.


pli: 6. Vikālacariyāya cha ādīnavā


pli: Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge.


pli: Attāpissa agutto arakkhito hoti, puttadāropissa agutto arakkhito hoti, sāpateyyampissa aguttaṁ arakkhitaṁ hoti, saṅkiyo ca hoti pāpakesu ṭhānesu, abhūtavacanañca tasmiṁ rūhati, bahūnañca dukkhadhammānaṁ purakkhato hoti.


pli: Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge.


pli: 7. Samajjābhicaraṇassa cha ādīnavā


pli: Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā samajjābhicaraṇe.


pli: Kva naccaṁ, kva gītaṁ, kva vāditaṁ, kva akkhānaṁ, kva pāṇissaraṁ, kva kumbhathunanti.


pli: Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā samajjābhicaraṇe.


pli: 8. Jūtappamādassa cha ādīnavā


pli: Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge.


pli: Jayaṁ veraṁ pasavati, jino vittamanusocati, sandiṭṭhikā dhanajāni, sabhāgatassa vacanaṁ na rūhati, mittāmaccānaṁ paribhūto hoti, āvāhavivāhakānaṁ apatthito hoti:


pli: ‘akkhadhutto ayaṁ purisapuggalo nālaṁ dārabharaṇāyā’ti.


pli: Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge.


pli: 9. Pāpamittatāya cha ādīnavā


pli: Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā pāpamittānuyoge.


pli: Ye dhuttā, ye soṇḍā, ye pipāsā, ye nekatikā, ye vañcanikā, ye sāhasikā. Tyāssa mittā honti te sahāyā.


pli: Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā pāpamittānuyoge.


pli: 10. Ālasyassa cha ādīnavā


pli: Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā ālasyānuyoge.


pli: Atisītanti kammaṁ na karoti, atiuṇhanti kammaṁ na karoti, atisāyanti kammaṁ na karoti, atipātoti kammaṁ na karoti, atichātosmīti kammaṁ na karoti, atidhātosmīti kammaṁ na karoti.


pli: Tassa evaṁ kiccāpadesabahulassa viharato anuppannā ceva bhogā nuppajjanti, uppannā ca bhogā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā ālasyānuyoge”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:


pli: “Hoti pānasakhā nāma,


pli: hoti sammiyasammiyo;


pli: Yo ca atthesu jātesu,


pli: sahāyo hoti so sakhā.


pli: Ussūraseyyā paradārasevanā,


pli: Verappasavo ca anatthatā ca;


pli: Pāpā ca mittā sukadariyatā ca,


pli: Ete cha ṭhānā purisaṁ dhaṁsayanti.


pli: Pāpamitto pāpasakho,


pli: pāpaācāragocaro;


pli: Asmā lokā paramhā ca,


pli: ubhayā dhaṁsate naro.


pli: Akkhitthiyo vāruṇī naccagītaṁ,


pli: Divā soppaṁ pāricariyā akāle;


pli: Akkhehi dibbanti suraṁ pivanti,


pli: Yantitthiyo pāṇasamā paresaṁ;


pli: Nihīnasevī na ca vuddhasevī,


pli: Nihīyate kāḷapakkheva cando.


pli: Yo vāruṇī addhano akiñcano,


pli: Pipāso pivaṁ papāgato;


pli: Udakamiva iṇaṁ vigāhati,


pli: Akulaṁ kāhiti khippamattano.


pli: Na divā soppasīlena,


pli: rattimuṭṭhānadessinā;


pli: Niccaṁ mattena soṇḍena,


pli: sakkā āvasituṁ gharaṁ.


pli: Atisītaṁ atiuṇhaṁ,


pli: atisāyamidaṁ ahu;


pli: Iti vissaṭṭhakammante,


pli: atthā accenti māṇave.


pli: Yodha sītañca uṇhañca,


pli: tiṇā bhiyyo na maññati;


pli: Karaṁ purisakiccāni,


pli: so sukhaṁ na vihāyatī”ti.


pli: 11. Mittapatirūpaka


pli: “Cattārome, gahapatiputta, amittā mittapatirūpakā veditabbā.


pli: Aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo, vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo, anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo, apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.


pli: Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.


pli: Aññadatthuharo hoti,


pli: appena bahumicchati;


pli: Bhayassa kiccaṁ karoti,


pli: sevati atthakāraṇā.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.


pli: Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.


pli: Atītena paṭisantharati, anāgatena paṭisantharati, niratthakena saṅgaṇhāti, paccuppannesu kiccesu byasanaṁ dasseti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.


pli: Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.


pli: Pāpakampissa anujānāti, kalyāṇampissa anujānāti, sammukhāssa vaṇṇaṁ bhāsati, parammukhāssa avaṇṇaṁ bhāsati.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.


pli: Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.


pli: Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti, vikālavisikhācariyānuyoge sahāyo hoti, samajjābhicaraṇe sahāyo hoti, jūtappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:


pli: “Aññadatthuharo mitto,


pli: yo ca mitto vacīparo;


pli: Anuppiyañca yo āha,


pli: apāyesu ca yo sakhā.


pli: Ete amitte cattāro,


pli: iti viññāya paṇḍito;


pli: Ārakā parivajjeyya,


pli: maggaṁ paṭibhayaṁ yathā”ti.


pli: 12. Suhadamitta


pli: “Cattārome, gahapatiputta, mittā suhadā veditabbā.


pli: Upakāro mitto suhado veditabbo, samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo, atthakkhāyī mitto suhado veditabbo, anukampako mitto suhado veditabbo.


pli: Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo.


pli: Pamattaṁ rakkhati, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhati, bhītassa saraṇaṁ hoti, uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṁ bhogaṁ anuppadeti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo.


pli: Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.


pli: Guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitaṁpissa atthāya pariccattaṁ hoti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.


pli: Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo.


pli: Pāpā nivāreti, kalyāṇe niveseti, assutaṁ sāveti, saggassa maggaṁ ācikkhati.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo.


pli: Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo.


pli: Abhavenassa na nandati, bhavenassa nandati, avaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ nivāreti, vaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ pasaṁsati.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:


pli: “Upakāro ca yo mitto,


pli: sukhe dukkhe ca yo sakhā;


pli: Atthakkhāyī ca yo mitto,


pli: yo ca mittānukampako.


pli: Etepi mitte cattāro,


pli: iti viññāya paṇḍito;


pli: Sakkaccaṁ payirupāseyya,


pli: mātā puttaṁva orasaṁ;


pli: Paṇḍito sīlasampanno,


pli: jalaṁ aggīva bhāsati.


pli: Bhoge saṁharamānassa,


pli: bhamarasseva irīyato;


pli: Bhogā sannicayaṁ yanti,


pli: vammikovupacīyati.


pli: Evaṁ bhoge samāhatvā,


pli: alamatto kule gihī;


pli: Catudhā vibhaje bhoge,


pli: sa ve mittāni ganthati.


pli: Ekena bhoge bhuñjeyya,


pli: dvīhi kammaṁ payojaye;


pli: Catutthañca nidhāpeyya,


pli: āpadāsu bhavissatī”ti.


pli: 13. Chaddisāpaṭicchādanakaṇḍa


pli: “Kathañca, gahapatiputta, ariyasāvako chaddisāpaṭicchādī hoti?


pli: Cha imā, gahapatiputta, disā veditabbā.


pli: Puratthimā disā mātāpitaro veditabbā, dakkhiṇā disā ācariyā veditabbā, pacchimā disā puttadārā veditabbā, uttarā disā mittāmaccā veditabbā, heṭṭhimā disā dāsakammakarā veditabbā, uparimā disā samaṇabrāhmaṇā veditabbā.


pli: Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhātabbā—


pli: bhato ne bharissāmi, kiccaṁ nesaṁ karissāmi, kulavaṁsaṁ ṭhapessāmi, dāyajjaṁ paṭipajjāmi, atha vā pana petānaṁ kālaṅkatānaṁ dakkhiṇaṁ anuppadassāmīti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti.


pli: Pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, sippaṁ sikkhāpenti, patirūpena dārena saṁyojenti, samaye dāyajjaṁ niyyādenti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti.


pli: Evamassa esā puratthimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.


pli: Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhātabbā—


pli: uṭṭhānena upaṭṭhānena sussusāya pāricariyāya sakkaccaṁ sippapaṭiggahaṇena.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti—


pli: suvinītaṁ vinenti, suggahitaṁ gāhāpenti, sabbasippassutaṁ samakkhāyino bhavanti, mittāmaccesu paṭiyādenti, disāsu parittāṇaṁ karonti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti.


pli: Evamassa esā dakkhiṇā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.


pli: Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhātabbā—


pli: sammānanāya anavamānanāya anaticariyāya issariyavossaggena alaṅkārānuppadānena.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati—


pli: susaṁvihitakammantā ca hoti, saṅgahitaparijanā ca, anaticārinī ca, sambhatañca anurakkhati, dakkhā ca hoti analasā sabbakiccesu.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati.


pli: Evamassa esā pacchimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.


pli: Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhātabbā—


pli: dānena peyyavajjena atthacariyāya samānattatāya avisaṁvādanatāya.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti—


pli: pamattaṁ rakkhanti, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhanti, bhītassa saraṇaṁ honti, āpadāsu na vijahanti, aparapajā cassa paṭipūjenti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti.


pli: Evamassa esā uttarā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.


pli: Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhātabbā—


pli: yathābalaṁ kammantasaṁvidhānena bhattavetanānuppadānena gilānupaṭṭhānena acchariyānaṁ rasānaṁ saṁvibhāgena samaye vossaggena.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti—


pli: pubbuṭṭhāyino ca honti, pacchā nipātino ca, dinnādāyino ca, sukatakammakarā ca, kittivaṇṇaharā ca.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti.


pli: Evamassa esā heṭṭhimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.


pli: Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhātabbā—


pli: mettena kāyakammena mettena vacīkammena mettena manokammena anāvaṭadvāratāya āmisānuppadānena.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti—


pli: pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, kalyāṇena manasā anukampanti, assutaṁ sāventi, sutaṁ pariyodāpenti, saggassa maggaṁ ācikkhanti.


pli: Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā imehi chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti.


pli: Evamassa esā uparimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:


pli: “Mātāpitā disā pubbā,


pli: ācariyā dakkhiṇā disā;


pli: Puttadārā disā pacchā,


pli: mittāmaccā ca uttarā.


pli: Dāsakammakarā heṭṭhā,


pli: uddhaṁ samaṇabrāhmaṇā;


pli: Etā disā namasseyya,


pli: alamatto kule gihī.


pli: Paṇḍito sīlasampanno,


pli: saṇho ca paṭibhānavā;


pli: Nivātavutti atthaddho,


pli: tādiso labhate yasaṁ.


pli: Uṭṭhānako analaso,


pli: āpadāsu na vedhati;


pli: Acchinnavutti medhāvī,


pli: Saṅgāhako mittakaro,


pli: vadaññū vītamaccharo;


pli: Netā vinetā anunetā,


pli: Dānañca peyyavajjañca,


pli: atthacariyā ca yā idha;


pli: Samānattatā ca dhammesu,


pli: tattha tattha yathārahaṁ;


pli: Ete kho saṅgahā loke,


pli: rathassāṇīva yāyato.


pli: Ete ca saṅgahā nāssu,


pli: na mātā puttakāraṇā;


pli: Labhetha mānaṁ pūjaṁ vā,


pli: pitā vā puttakāraṇā.


pli: Yasmā ca saṅgahā ete,


pli: sammapekkhanti paṇḍitā;


pli: Tasmā mahattaṁ papponti,


pli: pāsaṁsā ca bhavanti te”ti.


pli: Evaṁ vutte, siṅgālako gahapatiputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.


pli: Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.


pli: Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


pli: Siṅgālasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.


title_pli: Dīgha Nikāya 32 Āṭānāṭiyasutta

pli: Dīgha Nikāya 32


pli: Āṭānāṭiyasutta


pli: 1. Paṭhamabhāṇavāra


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.


pli: Atha kho cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṁ rakkhaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ gumbaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ ovaraṇaṁ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Tepi kho yakkhā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho vessavaṇo mahārājā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato appasannā.


pli: Santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato pasannā.


pli: Santi hi, bhante, majjhimā yakkhā bhagavato appasannā.


pli: Santi hi, bhante, majjhimā yakkhā bhagavato pasannā.


pli: Santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato appasannā.


pli: Santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato pasannā.


pli: Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appasannāyeva bhagavato.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Bhagavā hi, bhante, pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, adinnādānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, musāvādā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti.


pli: Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā, appaṭiviratā adinnādānā, appaṭiviratā kāmesumicchācārā, appaṭiviratā musāvādā, appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā.


pli: Tesaṁ taṁ hoti appiyaṁ amanāpaṁ.


pli: Santi hi, bhante, bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.


pli: Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṁ bhagavato pāvacane appasannā.


pli: Tesaṁ pasādāya uggaṇhātu, bhante, bhagavā āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho vessavaṇo mahārājā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ abhāsi:


pli: “Vipassissa ca namatthu,


pli: cakkhumantassa sirīmato;


pli: Sikhissapi ca namatthu,


pli: sabbabhūtānukampino.


pli: Vessabhussa ca namatthu,


pli: nhātakassa tapassino;


pli: Namatthu kakusandhassa,


pli: mārasenāpamaddino.


pli: Koṇāgamanassa namatthu,


pli: brāhmaṇassa vusīmato;


pli: Kassapassa ca namatthu,


pli: vippamuttassa sabbadhi.


pli: Aṅgīrasassa namatthu,


pli: sakyaputtassa sirīmato;


pli: Yo imaṁ dhammaṁ desesi,


pli: sabbadukkhāpanūdanaṁ.


pli: Ye cāpi nibbutā loke,


pli: yathābhūtaṁ vipassisuṁ;


pli: Te janā apisuṇātha,


pli: mahantā vītasāradā.


pli: Hitaṁ devamanussānaṁ,


pli: yaṁ namassanti gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Yato uggacchati sūriyo,


pli: ādicco maṇḍalī mahā;


pli: Yassa cuggacchamānassa,


pli: saṁvarīpi nirujjhati;


pli: Yassa cuggate sūriye,


pli: ‘divaso’ti pavuccati.


pli: Rahadopi tattha gambhīro,


pli: samuddo saritodako;


pli: Evaṁ taṁ tattha jānanti,


pli: ‘samuddo saritodako’.


pli: Ito ‘sā purimā disā’,


pli: iti naṁ ācikkhatī jano;


pli: Yaṁ disaṁ abhipāleti,


pli: mahārājā yasassi so.


pli: Gandhabbānaṁ adhipati,


pli: ‘dhataraṭṭho’ti nāmaso;


pli: Ramatī naccagītehi,


pli: gandhabbehi purakkhato.


pli: Puttāpi tassa bahavo,


pli: ekanāmāti me sutaṁ;


pli: Asīti dasa eko ca,


pli: indanāmā mahabbalā.


pli: Te cāpi buddhaṁ disvāna,


pli: buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;


pli: Dūratova namassanti,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Namo te purisājañña,


pli: namo te purisuttama;


pli: Kusalena samekkhasi,


pli: amanussāpi taṁ vandanti;


pli: Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,


pli: tasmā evaṁ vademase.


pli: ‘Jinaṁ vandatha gotamaṁ’,


pli: ‘jinaṁ vandāma gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: buddhaṁ vandāma gotamaṁ’.


pli: Yena petā pavuccanti,


pli: pisuṇā piṭṭhimaṁsikā;


pli: Pāṇātipātino luddā,


pli: corā nekatikā janā.


pli: Ito ‘sā dakkhiṇā disā’,


pli: iti naṁ ācikkhatī jano;


pli: Yaṁ disaṁ abhipāleti,


pli: mahārājā yasassi so.


pli: Kumbhaṇḍānaṁ adhipati,


pli: ‘virūḷho’ iti nāmaso;


pli: Ramatī naccagītehi,


pli: kumbhaṇḍehi purakkhato.


pli: Puttāpi tassa bahavo,


pli: ekanāmāti me sutaṁ;


pli: Asīti dasa eko ca,


pli: indanāmā mahabbalā.


pli: Te cāpi buddhaṁ disvāna,


pli: buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;


pli: Dūratova namassanti,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Namo te purisājañña,


pli: namo te purisuttama;


pli: Kusalena samekkhasi,


pli: amanussāpi taṁ vandanti;


pli: Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,


pli: tasmā evaṁ vademase.


pli: ‘Jinaṁ vandatha gotamaṁ’,


pli: ‘jinaṁ vandāma gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: buddhaṁ vandāma gotamaṁ’.


pli: Yattha coggacchati sūriyo,


pli: ādicco maṇḍalī mahā;


pli: Yassa coggacchamānassa,


pli: divasopi nirujjhati;


pli: Yassa coggate sūriye,


pli: ‘saṁvarī’ti pavuccati.


pli: Rahadopi tattha gambhīro,


pli: samuddo saritodako;


pli: Evaṁ taṁ tattha jānanti,


pli: ‘samuddo saritodako’.


pli: Ito ‘sā pacchimā disā’,


pli: iti naṁ ācikkhatī jano;


pli: Yaṁ disaṁ abhipāleti,


pli: mahārājā yasassi so.


pli: Nāgānañca adhipati,


pli: ‘virūpakkho’ti nāmaso;


pli: Ramatī naccagītehi,


pli: nāgeheva purakkhato.


pli: Puttāpi tassa bahavo,


pli: ekanāmāti me sutaṁ;


pli: Asīti dasa eko ca,


pli: indanāmā mahabbalā.


pli: Te cāpi buddhaṁ disvāna,


pli: buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;


pli: Dūratova namassanti,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Namo te purisājañña,


pli: namo te purisuttama;


pli: Kusalena samekkhasi,


pli: amanussāpi taṁ vandanti;


pli: Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,


pli: tasmā evaṁ vademase.


pli: ‘Jinaṁ vandatha gotamaṁ’,


pli: ‘jinaṁ vandāma gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: buddhaṁ vandāma gotamaṁ’.


pli: Yena uttarakuruvho,


pli: mahāneru sudassano;


pli: Manussā tattha jāyanti,


pli: amamā apariggahā.


pli: Na te bījaṁ pavapanti,


pli: napi nīyanti naṅgalā;


pli: Akaṭṭhapākimaṁ sāliṁ,


pli: paribhuñjanti mānusā.


pli: Akaṇaṁ athusaṁ suddhaṁ,


pli: sugandhaṁ taṇḍulapphalaṁ;


pli: Tuṇḍikīre pacitvāna,


pli: tato bhuñjanti bhojanaṁ.


pli: Gāviṁ ekakhuraṁ katvā,


pli: anuyanti disodisaṁ;


pli: Pasuṁ ekakhuraṁ katvā,


pli: anuyanti disodisaṁ.


pli: Itthiṁ vā vāhanaṁ katvā,


pli: Purisaṁ vāhanaṁ katvā,


pli: Kumāriṁ vāhanaṁ katvā,


pli: Kumāraṁ vāhanaṁ katvā,


pli: Te yāne abhiruhitvā,


pli: Sabbā disā anupariyāyanti;


pli: Pacārā tassa rājino.


pli: Hatthiyānaṁ assayānaṁ,


pli: dibbaṁ yānaṁ upaṭṭhitaṁ;


pli: Pāsādā sivikā ceva,


pli: mahārājassa yasassino.


pli: Tassa ca nagarā ahu,


pli: Antalikkhe sumāpitā;


pli: Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā,


pli: Nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā.


pli: Uttarena kasivanto,


pli: Janoghamaparena ca;


pli: Navanavutiyo ambaraambaravatiyo,


pli: Āḷakamandā nāma rājadhānī.


pli: Kuverassa kho pana mārisa,


pli: Mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī;


pli: Tasmā kuvero mahārājā,


pli: ‘Vessavaṇo’ti pavuccati.


pli: Paccesanto pakāsenti,


pli: Tatolā tattalā tatotalā;


pli: Ojasi tejasi tatojasī,


pli: Sūro rājā ariṭṭho nemi.


pli: Rahadopi tattha dharaṇī nāma,


pli: Yato meghā pavassanti;


pli: Vassā yato patāyanti,


pli: Sabhāpi tattha sālavatī nāma.


pli: Yattha yakkhā payirupāsanti,


pli: Tattha niccaphalā rukkhā;


pli: Nānā dijagaṇā yutā,


pli: Mayūrakoñcābhirudā;


pli: Kokilādīhi vagguhi.


pli: Jīvañjīvakasaddettha,


pli: atho oṭṭhavacittakā;


pli: Kukkuṭakā kuḷīrakā,


pli: vane pokkharasātakā.


pli: Sukasāḷikasaddettha,


pli: daṇḍamāṇavakāni ca;


pli: Sobhati sabbakālaṁ sā,


pli: kuveranaḷinī sadā.


pli: Ito ‘sā uttarā disā’,


pli: iti naṁ ācikkhatī jano;


pli: Yaṁ disaṁ abhipāleti,


pli: mahārājā yasassi so.


pli: Yakkhānañca adhipati,


pli: ‘kuvero’ iti nāmaso;


pli: Ramatī naccagītehi,


pli: yakkheheva purakkhato.


pli: Puttāpi tassa bahavo,


pli: ekanāmāti me sutaṁ;


pli: Asīti dasa eko ca,


pli: indanāmā mahabbalā.


pli: Te cāpi buddhaṁ disvāna,


pli: buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;


pli: Dūratova namassanti,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Namo te purisājañña,


pli: namo te purisuttama;


pli: Kusalena samekkhasi,


pli: amanussāpi taṁ vandanti;


pli: Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,


pli: tasmā evaṁ vademase.


pli: ‘Jinaṁ vandatha gotamaṁ’,


pli: ‘jinaṁ vandāma gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: buddhaṁ vandāma gotaman’ti.


pli: Ayaṁ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.


pli: Yassa kassaci, mārisa, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṁ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā.


pli: Tañce amanusso yakkho vā yakkhinī vā yakkhapotako vā yakkhapotikā vā yakkhamahāmatto vā yakkhapārisajjo vā yakkhapacāro vā, gandhabbo vā gandhabbī vā gandhabbapotako vā gandhabbapotikā vā gandhabbamahāmatto vā gandhabbapārisajjo vā gandhabbapacāro vā, kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā kumbhaṇḍapotako vā kumbhaṇḍapotikā vā kumbhaṇḍamahāmatto vā kumbhaṇḍapārisajjo vā kumbhaṇḍapacāro vā, nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā, paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.


pli: Na me so, mārisa, amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṁ vā garukāraṁ vā.


pli: Na me so, mārisa, amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṁ vā vāsaṁ vā.


pli: Na me so, mārisa, amanusso labheyya yakkhānaṁ samitiṁ gantuṁ.


pli: Apissu naṁ, mārisa, amanussā anāvayhampi naṁ kareyyuṁ avivayhaṁ.


pli: Apissu naṁ, mārisa, amanussā attāhipi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṁ.


pli: Apissu naṁ, mārisa, amanussā rittampissa pattaṁ sīse nikkujjeyyuṁ.


pli: Apissu naṁ, mārisa, amanussā sattadhāpissa muddhaṁ phāleyyuṁ.


pli: Santi hi, mārisa, amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.


pli: Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti.


pli: Seyyathāpi, mārisa, rañño māgadhassa vijite mahācorā.


pli: Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.


pli: Te kho te, mārisa, mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti.


pli: Evameva kho, mārisa, santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.


pli: Yo hi koci, mārisa, amanusso yakkho vā yakkhinī vā …pe… gandhabbo vā gandhabbī vā …pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā …pe… nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.


pli: Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:


pli: ‘ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī’ti.


pli: Katamesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ?


pli: Indo somo varuṇo ca,


pli: bhāradvājo pajāpati;


pli: Candano kāmaseṭṭho ca,


pli: kinnughaṇḍu nighaṇḍu ca.


pli: Panādo opamañño ca,


pli: devasūto ca mātali;


pli: Cittaseno ca gandhabbo,


pli: naḷo rājā janesabho.


pli: Sātāgiro hemavato,


pli: puṇṇako karatiyo guḷo;


pli: Sivako mucalindo ca,


pli: vessāmitto yugandharo.


pli: Gopālo supparodho ca,


pli: Hiri netti ca mandiyo;


pli: Pañcālacaṇḍo āḷavako,


pli: Pajjunno sumano sumukho;


pli: Dadhimukho maṇi māṇivaro dīgho,


pli: Atho serīsako saha.


pli: Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:


pli: ‘ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī’ti.


pli: Ayaṁ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.


pli: Handa ca dāni mayaṁ, mārisa, gacchāma bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.


pli: “Yassadāni tumhe, mahārājāno, kālaṁ maññathā”ti.


pli: Atha kho cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.


pli: Tepi kho yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu. Appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṁsu. Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu. Appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṁsūti.


pli: Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.


pli: 2. Dutiyabhāṇavāra


pli: Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi:


pli: “imaṁ, bhikkhave, rattiṁ cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṁ rakkhaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ gumbaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ ovaraṇaṁ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Tepi kho, bhikkhave, yakkhā appekacce maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā maṁ etadavoca:


pli: ‘santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato appasannā …pe… santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato pasannā.


pli: Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appasannāyeva bhagavato.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Bhagavā hi, bhante, pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṁ deseti … surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti.


pli: Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā … appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā.


pli: Tesaṁ taṁ hoti appiyaṁ amanāpaṁ.


pli: Santi hi, bhante, bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.


pli: Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṁ bhagavato pāvacane appasannā, tesaṁ pasādāya uggaṇhātu, bhante, bhagavā āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyā’ti.


pli: Adhivāsesiṁ kho ahaṁ, bhikkhave, tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā me adhivāsanaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ abhāsi:


pli: ‘Vipassissa ca namatthu,


pli: cakkhumantassa sirīmato;


pli: Sikhissapi ca namatthu,


pli: sabbabhūtānukampino.


pli: Vessabhussa ca namatthu,


pli: nhātakassa tapassino;


pli: Namatthu kakusandhassa,


pli: mārasenāpamaddino.


pli: Koṇāgamanassa namatthu,


pli: brāhmaṇassa vusīmato;


pli: Kassapassa ca namatthu,


pli: vippamuttassa sabbadhi.


pli: Aṅgīrasassa namatthu,


pli: sakyaputtassa sirīmato;


pli: Yo imaṁ dhammaṁ desesi,


pli: sabbadukkhāpanūdanaṁ.


pli: Ye cāpi nibbutā loke,


pli: yathābhūtaṁ vipassisuṁ;


pli: Te janā apisuṇātha,


pli: mahantā vītasāradā.


pli: Hitaṁ devamanussānaṁ,


pli: yaṁ namassanti gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Yato uggacchati sūriyo,


pli: ādicco maṇḍalī mahā;


pli: Yassa cuggacchamānassa,


pli: saṁvarīpi nirujjhati;


pli: Yassa cuggate sūriye,


pli: “divaso”ti pavuccati.


pli: Rahadopi tattha gambhīro,


pli: samuddo saritodako;


pli: Evaṁ taṁ tattha jānanti,


pli: “samuddo saritodako”.


pli: Ito “sā purimā disā”,


pli: iti naṁ ācikkhatī jano;


pli: Yaṁ disaṁ abhipāleti,


pli: mahārājā yasassi so.


pli: Gandhabbānaṁ adhipati,


pli: “dhataraṭṭho”ti nāmaso;


pli: Ramatī naccagītehi,


pli: gandhabbehi purakkhato.


pli: Puttāpi tassa bahavo,


pli: ekanāmāti me sutaṁ;


pli: Asīti dasa eko ca,


pli: indanāmā mahabbalā.


pli: Te cāpi buddhaṁ disvāna,


pli: buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;


pli: Dūratova namassanti,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Namo te purisājañña,


pli: namo te purisuttama;


pli: Kusalena samekkhasi,


pli: amanussāpi taṁ vandanti;


pli: Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,


pli: tasmā evaṁ vademase.


pli: “Jinaṁ vandatha gotamaṁ,


pli: jinaṁ vandāma gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.


pli: Yena petā pavuccanti,


pli: pisuṇā piṭṭhimaṁsikā;


pli: Pāṇātipātino luddā,


pli: corā nekatikā janā.


pli: Ito “sā dakkhiṇā disā”,


pli: iti naṁ ācikkhatī jano;


pli: Yaṁ disaṁ abhipāleti,


pli: mahārājā yasassi so.


pli: Kumbhaṇḍānaṁ adhipati,


pli: “virūḷho” iti nāmaso;


pli: Ramatī naccagītehi,


pli: kumbhaṇḍehi purakkhato.


pli: Puttāpi tassa bahavo,


pli: ekanāmāti me sutaṁ;


pli: Asīti dasa eko ca,


pli: indanāmā mahabbalā.


pli: Te cāpi buddhaṁ disvāna,


pli: buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;


pli: Dūratova namassanti,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Namo te purisājañña,


pli: namo te purisuttama;


pli: Kusalena samekkhasi,


pli: amanussāpi taṁ vandanti;


pli: Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,


pli: tasmā evaṁ vademase.


pli: “Jinaṁ vandatha gotamaṁ,


pli: jinaṁ vandāma gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.


pli: Yattha coggacchati sūriyo,


pli: ādicco maṇḍalī mahā;


pli: Yassa coggacchamānassa,


pli: divasopi nirujjhati;


pli: Yassa coggate sūriye,


pli: “saṁvarī”ti pavuccati.


pli: Rahadopi tattha gambhīro,


pli: samuddo saritodako;


pli: Evaṁ taṁ tattha jānanti,


pli: samuddo saritodako.


pli: Ito “sā pacchimā disā”,


pli: iti naṁ ācikkhatī jano;


pli: Yaṁ disaṁ abhipāleti,


pli: mahārājā yasassi so.


pli: Nāgānañca adhipati,


pli: “virūpakkho”ti nāmaso;


pli: Ramatī naccagītehi,


pli: nāgeheva purakkhato.


pli: Puttāpi tassa bahavo,


pli: ekanāmāti me sutaṁ;


pli: Asīti dasa eko ca,


pli: indanāmā mahabbalā.


pli: Te cāpi buddhaṁ disvāna,


pli: buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;


pli: Dūratova namassanti,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Namo te purisājañña,


pli: namo te purisuttama;


pli: Kusalena samekkhasi,


pli: amanussāpi taṁ vandanti;


pli: Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,


pli: tasmā evaṁ vademase.


pli: “Jinaṁ vandatha gotamaṁ,


pli: jinaṁ vandāma gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.


pli: Yena uttarakuruvho,


pli: mahāneru sudassano;


pli: Manussā tattha jāyanti,


pli: amamā apariggahā.


pli: Na te bījaṁ pavapanti,


pli: nāpi nīyanti naṅgalā;


pli: Akaṭṭhapākimaṁ sāliṁ,


pli: paribhuñjanti mānusā.


pli: Akaṇaṁ athusaṁ suddhaṁ,


pli: sugandhaṁ taṇḍulapphalaṁ;


pli: Tuṇḍikīre pacitvāna,


pli: tato bhuñjanti bhojanaṁ.


pli: Gāviṁ ekakhuraṁ katvā,


pli: anuyanti disodisaṁ;


pli: Pasuṁ ekakhuraṁ katvā,


pli: anuyanti disodisaṁ.


pli: Itthiṁ vā vāhanaṁ katvā,


pli: Purisaṁ vāhanaṁ katvā,


pli: Kumāriṁ vāhanaṁ katvā,


pli: Kumāraṁ vāhanaṁ katvā,


pli: Te yāne abhiruhitvā,


pli: Sabbā disā anupariyāyanti;


pli: Pacārā tassa rājino.


pli: Hatthiyānaṁ assayānaṁ,


pli: dibbaṁ yānaṁ upaṭṭhitaṁ;


pli: Pāsādā sivikā ceva,


pli: mahārājassa yasassino.


pli: Tassa ca nagarā ahu,


pli: Antalikkhe sumāpitā;


pli: Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā,


pli: Nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā.


pli: Uttarena kasivanto,


pli: Janoghamaparena ca;


pli: Navanavutiyo ambaraambaravatiyo,


pli: Āḷakamandā nāma rājadhānī.


pli: Kuverassa kho pana mārisa,


pli: Mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī;


pli: Tasmā kuvero mahārājā,


pli: “Vessavaṇo”ti pavuccati.


pli: Paccesanto pakāsenti,


pli: Tatolā tattalā tatotalā;


pli: Ojasi tejasi tatojasī,


pli: Sūro rājā ariṭṭho nemi.


pli: Rahadopi tattha dharaṇī nāma,


pli: Yato meghā pavassanti;


pli: Vassā yato patāyanti,


pli: Sabhāpi tattha sālavatī nāma.


pli: Yattha yakkhā payirupāsanti,


pli: Tattha niccaphalā rukkhā;


pli: Nānā dijagaṇā yutā,


pli: Mayūrakoñcābhirudā;


pli: Kokilādīhi vagguhi.


pli: Jīvañjīvakasaddettha,


pli: atho oṭṭhavacittakā;


pli: Kukkuṭakā kuḷīrakā,


pli: vane pokkharasātakā.


pli: Sukasāḷika saddettha,


pli: daṇḍamāṇavakāni ca;


pli: Sobhati sabbakālaṁ sā,


pli: kuveranaḷinī sadā.


pli: Ito “sā uttarā disā”,


pli: iti naṁ ācikkhatī jano;


pli: Yaṁ disaṁ abhipāleti,


pli: mahārājā yasassi so.


pli: Yakkhānañca adhipati,


pli: “kuvero” iti nāmaso;


pli: Ramatī naccagītehi,


pli: yakkheheva purakkhato.


pli: Puttāpi tassa bahavo,


pli: ekanāmāti me sutaṁ;


pli: Asīti dasa eko ca,


pli: indanāmā mahabbalā.


pli: Te cāpi buddhaṁ disvāna,


pli: buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;


pli: Dūratova namassanti,


pli: mahantaṁ vītasāradaṁ.


pli: Namo te purisājañña,


pli: namo te purisuttama;


pli: Kusalena samekkhasi,


pli: amanussāpi taṁ vandanti;


pli: Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso,


pli: tasmā evaṁ vademase.


pli: “Jinaṁ vandatha gotamaṁ,


pli: jinaṁ vandāma gotamaṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: buddhaṁ vandāma gotaman”ti.


pli: Ayaṁ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.


pli: Yassa kassaci, mārisa, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṁ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā tañce amanusso yakkho vā yakkhinī vā …pe… gandhabbo vā gandhabbī vā …pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā …pe… nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā, paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.


pli: Na me so, mārisa, amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṁ vā garukāraṁ vā.


pli: Na me so, mārisa, amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṁ vā vāsaṁ vā.


pli: Na me so, mārisa, amanusso labheyya yakkhānaṁ samitiṁ gantuṁ.


pli: Apissu naṁ, mārisa, amanussā anāvayhampi naṁ kareyyuṁ avivayhaṁ.


pli: Apissu naṁ, mārisa, amanussā attāhi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṁ.


pli: Apissu naṁ, mārisa, amanussā rittampissa pattaṁ sīse nikkujjeyyuṁ.


pli: Apissu naṁ, mārisa, amanussā sattadhāpissa muddhaṁ phāleyyuṁ.


pli: Santi hi, mārisa, amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.


pli: Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti.


pli: Seyyathāpi, mārisa, rañño māgadhassa vijite mahācorā.


pli: Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.


pli: Te kho te, mārisa, mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti.


pli: Evameva kho, mārisa, santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.


pli: Yo hi koci, mārisa, amanusso yakkho vā yakkhinī vā …pe… gandhabbo vā gandhabbī vā …pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā …pe… nāgo vā nāgī vā …pe… paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā upagaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.


pli: Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:


pli: “ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti.


pli: Katamesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ?


pli: Indo somo varuṇo ca,


pli: bhāradvājo pajāpati;


pli: Candano kāmaseṭṭho ca,


pli: kinnughaṇḍu nighaṇḍu ca.


pli: Panādo opamañño ca,


pli: devasūto ca mātali;


pli: Cittaseno ca gandhabbo,


pli: naḷo rājā janesabho.


pli: Sātāgiro hemavato,


pli: puṇṇako karatiyo guḷo;


pli: Sivako mucalindo ca,


pli: vessāmitto yugandharo.


pli: Gopālo supparodho ca,


pli: Hiri netti ca mandiyo;


pli: Pañcālacaṇḍo āḷavako,


pli: Pajjunno sumano sumukho;


pli: Dadhimukho maṇi māṇivaro dīgho,


pli: Atho serīsako saha.


pli: Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:


pli: “ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti.


pli: Ayaṁ kho, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.


pli: Handa ca dāni mayaṁ, mārisa, gacchāma, bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā’ti.


pli: ‘Yassadāni tumhe, mahārājāno, kālaṁ maññathā’ti.


pli: Atha kho, bhikkhave, cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.


pli: Tepi kho, bhikkhave, yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.


pli: Appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu.


pli: Appekacce yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṁsu.


pli: Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu.


pli: Uggaṇhātha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ.


pli: Pariyāpuṇātha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ.


pli: Dhāretha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ.


pli: Atthasaṁhitā, bhikkhave, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyā”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Āṭānāṭiyasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.


title_pli: Dīgha Nikāya 33 Saṅgītisutta

pli: Dīgha Nikāya 33


pli: Saṅgītisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi yena pāvā nāma mallānaṁ nagaraṁ tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.


pli: Tena kho pana samayena pāveyyakānaṁ mallānaṁ ubbhatakaṁ nāma navaṁ sandhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.


pli: Assosuṁ kho pāveyyakā mallā: “bhagavā kira mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi pāvaṁ anuppatto pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane”ti.


pli: Atha kho pāveyyakā mallā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho pāveyyakā mallā bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “idha, bhante, pāveyyakānaṁ mallānaṁ ubbhatakaṁ nāma navaṁ sandhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.


pli: Tañca kho, bhante, bhagavā paṭhamaṁ paribhuñjatu, bhagavatā paṭhamaṁ paribhuttaṁ pacchā pāveyyakā mallā paribhuñjissanti.


pli: Tadassa pāveyyakānaṁ mallānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.


pli: Adhivāsesi kho bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho pāveyyakā mallā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena sandhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ sandhāgāraṁ santharitvā bhagavato āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhapetvā telapadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;


pli: upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.


pli: Ekamantaṁ ṭhitā kho te pāveyyakā mallā bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “sabbasantharisanthataṁ, bhante, sandhāgāraṁ, bhagavato āsanāni paññattāni, udakamaṇiko patiṭṭhāpito, telapadīpo āropito.


pli: Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena sandhāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā sandhāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.


pli: Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā sandhāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṁyeva purakkhatvā.


pli: Pāveyyakāpi kho mallā pāde pakkhāletvā sandhāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantaṁyeva purakkhatvā.


pli: Atha kho bhagavā pāveyyake malle bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi:


pli: “abhikkantā kho, vāseṭṭhā, ratti.


pli: Yassadāni tumhe kālaṁ maññathā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho pāveyyakā mallā bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāveyyakesu mallesu tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ āmantesi:


pli: “vigatathinamiddho kho, sāriputta, bhikkhusaṅgho.


pli: Paṭibhātu taṁ, sāriputta, bhikkhūnaṁ dhammīkathā.


pli: Piṭṭhi me āgilāyati.


pli: Tamahaṁ āyamissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā sāriputto bhagavato paccassosi.


pli: Atha kho bhagavā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya, sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.


pli: Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato hoti.


pli: Tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: “na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi. Micchāpaṭipanno tvamasi, ahamasmi sammāpaṭipanno. Sahitaṁ me, asahitaṁ te. Purevacanīyaṁ pacchā avaca, pacchāvacanīyaṁ pure avaca. Adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosī”ti.


pli: Vadhoyeva kho maññe nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu vattati.


pli: Yepi nigaṇṭhassa nāṭaputtassa sāvakā gihī odātavasanā, tepi nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā paṭivānarūpā, yathā taṁ durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe appaṭisaraṇe.


pli: Atha kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:


pli: “nigaṇṭho, āvuso, nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato,


pli: tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā …pe… bhinnathūpe appaṭisaraṇe.


pli: Evañhetaṁ, āvuso, hoti durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.


pli: Ayaṁ kho panāvuso, amhākaṁ bhagavatā dhammo svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.


pli: Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.


pli: Katamo cāvuso, amhākaṁ bhagavatā dhammo svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito;


pli: yattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ?


pli: 1. Ekaka


pli: Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena eko dhammo sammadakkhāto.


pli: Katamo eko dhammo?


pli: Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā.


pli: Sabbe sattā saṅkhāraṭṭhitikā.


pli: Ayaṁ kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena eko dhammo sammadakkhāto.


pli: 2. Duka


pli: Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dve dhammā sammadakkhātā.


pli: Katame dve?


pli: Nāmañca rūpañca.


pli: Avijjā ca bhavataṇhā ca.


pli: Bhavadiṭṭhi ca vibhavadiṭṭhi ca.


pli: Ahirikañca anottappañca.


pli: Hirī ca ottappañca.


pli: Dovacassatā ca pāpamittatā ca.


pli: Sovacassatā ca kalyāṇamittatā ca.


pli: Āpattikusalatā ca āpattivuṭṭhānakusalatā ca.


pli: Samāpattikusalatā ca samāpattivuṭṭhānakusalatā ca.


pli: Dhātukusalatā ca manasikārakusalatā ca.


pli: Āyatanakusalatā ca paṭiccasamuppādakusalatā ca.


pli: Ṭhānakusalatā ca aṭṭhānakusalatā ca.


pli: Ajjavañca lajjavañca.


pli: Khanti ca soraccañca.


pli: Sākhalyañca paṭisanthāro ca.


pli: Avihiṁsā ca soceyyañca.


pli: Muṭṭhassaccañca asampajaññañca.


pli: Sati ca sampajaññañca.


pli: Indriyesu aguttadvāratā ca bhojane amattaññutā ca.


pli: Indriyesu guttadvāratā ca bhojane mattaññutā ca.


pli: Paṭisaṅkhānabalañca bhāvanābalañca.


pli: Satibalañca samādhibalañca.


pli: Samatho ca vipassanā ca.


pli: Samathanimittañca paggahanimittañca.


pli: Paggaho ca avikkhepo ca.


pli: Sīlavipatti ca diṭṭhivipatti ca.


pli: Sīlasampadā ca diṭṭhisampadā ca.


pli: Sīlavisuddhi ca diṭṭhivisuddhi ca.


pli: Diṭṭhivisuddhi kho pana yathā diṭṭhissa ca padhānaṁ.


pli: Saṁvego ca saṁvejanīyesu ṭhānesu saṁviggassa ca yoniso padhānaṁ.


pli: Asantuṭṭhitā ca kusalesu dhammesu appaṭivānitā ca padhānasmiṁ.


pli: Vijjā ca vimutti ca.


pli: Khayeñāṇaṁ anuppādeñāṇaṁ.


pli: Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dve dhammā sammadakkhātā.


pli: Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.


pli: 3. Tika


pli: Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo dhammā sammadakkhātā.


pli: Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.


pli: Katame tayo?


pli: Tīṇi akusalamūlāni—


pli: lobho akusalamūlaṁ, doso akusalamūlaṁ, moho akusalamūlaṁ.


pli: Tīṇi kusalamūlāni—


pli: alobho kusalamūlaṁ, adoso kusalamūlaṁ, amoho kusalamūlaṁ.


pli: Tīṇi duccaritāni—


pli: Tīṇi sucaritāni—


pli: Tayo akusalavitakkā—


pli: Tayo kusalavitakkā—


pli: Tayo akusalasaṅkappā—


pli: Tayo kusalasaṅkappā—


pli: Tisso akusalasaññā—


pli: kāmasaññā, byāpādasaññā, vihiṁsāsaññā.


pli: Tisso kusalasaññā—


pli: Tisso akusaladhātuyo—


pli: kāmadhātu, byāpādadhātu, vihiṁsādhātu.


pli: Tisso kusaladhātuyo—


pli: Aparāpi tisso dhātuyo—


pli: kāmadhātu, rūpadhātu, arūpadhātu.


pli: rūpadhātu, arūpadhātu, nirodhadhātu.


pli: hīnadhātu, majjhimadhātu, paṇītadhātu.


pli: Tisso taṇhā—


pli: kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā.


pli: Aparāpi tisso taṇhā—


pli: kāmataṇhā, rūpataṇhā, arūpataṇhā.


pli: rūpataṇhā, arūpataṇhā, nirodhataṇhā.


pli: Tīṇi saṁyojanāni—


pli: Tayo āsavā—


pli: kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo.


pli: Tayo bhavā—


pli: kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo.


pli: Tisso esanā—


pli: kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā.


pli: Tisso vidhā—


pli: seyyohamasmīti vidhā, sadisohamasmīti vidhā, hīnohamasmīti vidhā.


pli: Tayo addhā—


pli: atīto addhā, anāgato addhā, paccuppanno addhā.


pli: Tayo antā—


pli: sakkāyo anto, sakkāyasamudayo anto, sakkāyanirodho anto.


pli: Tisso vedanā—


pli: sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.


pli: Tisso dukkhatā—


pli: Tayo rāsī—


pli: micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsi.


pli: Tayo tamā—


pli: atītaṁ vā addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, anāgataṁ vā addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati.


pli: Tīṇi tathāgatassa arakkheyyāni—


pli: parisuddhakāyasamācāro āvuso tathāgato, natthi tathāgatassa kāyaduccaritaṁ, yaṁ tathāgato rakkheyya:


pli: ‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.


pli: Parisuddhavacīsamācāro āvuso, tathāgato, natthi tathāgatassa vacīduccaritaṁ, yaṁ tathāgato rakkheyya:


pli: Parisuddhamanosamācāro, āvuso, tathāgato, natthi tathāgatassa manoduccaritaṁ yaṁ tathāgato rakkheyya:


pli: Tayo kiñcanā—


pli: rāgo kiñcanaṁ, doso kiñcanaṁ, moho kiñcanaṁ.


pli: Tayo aggī—


pli: rāgaggi, dosaggi, mohaggi.


pli: Aparepi tayo aggī—


pli: Tividhena rūpasaṅgaho—


pli: sanidassanasappaṭighaṁ rūpaṁ, anidassanasappaṭighaṁ rūpaṁ, anidassanaappaṭighaṁ rūpaṁ.


pli: Tayo saṅkhārā—


pli: Tayo puggalā—


pli: sekkho puggalo, asekkho puggalo, nevasekkho nāsekkho puggalo.


pli: Tayo therā—


pli: jātithero, dhammathero, sammutithero.


pli: Tīṇi puññakiriyavatthūni—


pli: dānamayaṁ puññakiriyavatthu, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthu.


pli: Tīṇi codanāvatthūni—


pli: diṭṭhena, sutena, parisaṅkāya.


pli: Tisso kāmūpapattiyo—


pli: santāvuso sattā paccupaṭṭhitakāmā, te paccupaṭṭhitesu kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.


pli: Ayaṁ paṭhamā kāmūpapatti.


pli: Santāvuso, sattā nimmitakāmā, te nimminitvā nimminitvā kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi devā nimmānaratī.


pli: Ayaṁ dutiyā kāmūpapatti.


pli: Santāvuso sattā paranimmitakāmā, te paranimmitesu kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi devā paranimmitavasavattī.


pli: Ayaṁ tatiyā kāmūpapatti.


pli: Tisso sukhūpapattiyo—


pli: santāvuso sattā uppādetvā uppādetvā sukhaṁ viharanti, seyyathāpi devā brahmakāyikā.


pli: Ayaṁ paṭhamā sukhūpapatti.


pli: Santāvuso, sattā sukhena abhisannā parisannā paripūrā paripphuṭā.


pli: Te kadāci karahaci udānaṁ udānenti:


pli: ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’ti, seyyathāpi devā ābhassarā.


pli: Ayaṁ dutiyā sukhūpapatti.


pli: Te santaṁyeva tusitā sukhaṁ paṭisaṁvedenti, seyyathāpi devā subhakiṇhā.


pli: Ayaṁ tatiyā sukhūpapatti.


pli: Tisso paññā—


pli: sekkhā paññā, asekkhā paññā, nevasekkhānāsekkhā paññā.


pli: Aparāpi tisso paññā—


pli: cintāmayā paññā, sutamayā paññā, bhāvanāmayā paññā.


pli: Tīṇāvudhāni—


pli: Tīṇindriyāni—


pli: Tīṇi cakkhūni—


pli: maṁsacakkhu, dibbacakkhu, paññācakkhu.


pli: Tisso sikkhā—


pli: Tisso bhāvanā—


pli: Tīṇi anuttariyāni—


pli: Tayo samādhī—


pli: savitakkasavicāro samādhi, avitakkavicāramatto samādhi, avitakkaavicāro samādhi.


pli: Aparepi tayo samādhī—


pli: suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi.


pli: Tīṇi soceyyāni—


pli: Tīṇi moneyyāni—


pli: Tīṇi kosallāni—


pli: Tayo madā—


pli: ārogyamado, yobbanamado, jīvitamado.


pli: Tīṇi ādhipateyyāni—


pli: Tīṇi kathāvatthūni—


pli: atītaṁ vā addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:


pli: ‘evaṁ ahosi atītamaddhānan’ti;


pli: anāgataṁ vā addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:


pli: ‘evaṁ bhavissati anāgatamaddhānan’ti;


pli: etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:


pli: ‘evaṁ hoti etarahi paccuppannaṁ addhānan’ti.


pli: Tisso vijjā—


pli: pubbenivāsānussatiñāṇaṁ vijjā, sattānaṁ cutūpapāteñāṇaṁ vijjā, āsavānaṁ khayeñāṇaṁ vijjā.


pli: Tayo vihārā—


pli: dibbo vihāro, brahmā vihāro, ariyo vihāro.


pli: Tīṇi pāṭihāriyāni—


pli: Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo dhammā sammadakkhātā.


pli: Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.


pli: 4. Catukka


pli: Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammā sammadakkhātā.


pli: Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.


pli: Katame cattāro?


pli: Cattāro satipaṭṭhānā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.


pli: Vedanāsu vedanānupassī …pe…


pli: citte cittānupassī …pe…


pli: dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.


pli: Cattāro sammappadhānā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.


pli: Uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.


pli: Anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.


pli: Uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.


pli: Cattāro iddhipādā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.


pli: Cattāri jhānāni.


pli: Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Catasso samādhibhāvanā.


pli: Atthāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṁvattati.


pli: Atthāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanapaṭilābhāya saṁvattati.


pli: Atthāvuso samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṁvattati.


pli: Atthāvuso samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṁ khayāya saṁvattati.


pli: Katamā cāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṁvattati?


pli: Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ …


pli: catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Ayaṁ, āvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṁvattati.


pli: Katamā cāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanapaṭilābhāya saṁvattati?


pli: Idhāvuso, bhikkhu ālokasaññaṁ manasi karoti, divāsaññaṁ adhiṭṭhāti yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā.


pli: Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.


pli: Ayaṁ, āvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanapaṭilābhāya saṁvattati.


pli: Katamā cāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṁvattati?


pli: Idhāvuso, bhikkhuno viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Viditā saññā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Viditā vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Ayaṁ, āvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṁvattati.


pli: Katamā cāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṁ khayāya saṁvattati?


pli: Idhāvuso, bhikkhu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati.


pli: Iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo.


pli: Iti vedanā …pe…


pli: iti saññā …


pli: iti saṅkhārā …


pli: iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo.


pli: Ayaṁ, āvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṁ khayāya saṁvattati.


pli: Catasso appamaññā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.


pli: Karuṇāsahagatena cetasā …pe…


pli: muditāsahagatena cetasā …pe…


pli: upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.


pli: Cattāro āruppā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Cattāri apassenāni.


pli: Idhāvuso, bhikkhu saṅkhāyekaṁ paṭisevati, saṅkhāyekaṁ adhivāseti, saṅkhāyekaṁ parivajjeti, saṅkhāyekaṁ vinodeti.


pli: Cattāro ariyavaṁsā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca cīvarahetu anesanaṁ appatirūpaṁ āpajjati; aladdhā ca cīvaraṁ na paritassati, laddhā ca cīvaraṁ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati; tāya ca pana itarītaracīvarasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.


pli: Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissato, ayaṁ vuccatāvuso: ‘bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṁse ṭhito’.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca piṇḍapātahetu anesanaṁ appatirūpaṁ āpajjati; aladdhā ca piṇḍapātaṁ na paritassati, laddhā ca piṇḍapātaṁ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati; tāya ca pana itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca senāsanahetu anesanaṁ appatirūpaṁ āpajjati; aladdhā ca senāsanaṁ na paritassati, laddhā ca senāsanaṁ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati; tāya ca pana itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu pahānārāmo hoti pahānarato, bhāvanārāmo hoti bhāvanārato; tāya ca pana pahānārāmatāya pahānaratiyā bhāvanārāmatāya bhāvanāratiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.


pli: Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissato ayaṁ vuccatāvuso: ‘bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṁse ṭhito’.


pli: Cattāri padhānāni.


pli: Saṁvarapadhānaṁ pahānapadhānaṁ bhāvanāpadhānaṁ anurakkhaṇāpadhānaṁ.


pli: Katamañcāvuso, saṁvarapadhānaṁ?


pli: Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.


pli: Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.


pli: Sotena saddaṁ sutvā …


pli: ghānena gandhaṁ ghāyitvā …


pli: jivhāya rasaṁ sāyitvā …


pli: kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …


pli: manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.


pli: Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.


pli: Idaṁ vuccatāvuso, saṁvarapadhānaṁ.


pli: Katamañcāvuso, pahānapadhānaṁ?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti;


pli: uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe…


pli: uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe…


pli: uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.


pli: Idaṁ vuccatāvuso, pahānapadhānaṁ.


pli: Katamañcāvuso, bhāvanāpadhānaṁ?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ,


pli: dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.


pli: Idaṁ vuccatāvuso, bhāvanāpadhānaṁ.


pli: Katamañcāvuso, anurakkhaṇāpadhānaṁ?


pli: Idhāvuso, bhikkhu uppannaṁ bhadrakaṁ samādhinimittaṁ anurakkhati—aṭṭhikasaññaṁ, puḷuvakasaññaṁ, vinīlakasaññaṁ, vicchiddakasaññaṁ, uddhumātakasaññaṁ.


pli: Idaṁ vuccatāvuso, anurakkhaṇāpadhānaṁ.


pli: Cattāri ñāṇāni—


pli: dhamme ñāṇaṁ, anvaye ñāṇaṁ, pariye ñāṇaṁ, sammutiyā ñāṇaṁ.


pli: Aparānipi cattāri ñāṇāni—


pli: dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ.


pli: Cattāri sotāpattiyaṅgāni—


pli: sappurisasaṁsevo, saddhammassavanaṁ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti.


pli: Cattāri sotāpannassa aṅgāni.


pli: Idhāvuso, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:


pli: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho, bhagavā’ti.


pli: Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:


pli: ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.


pli: Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:


pli: ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho yadidaṁ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.


pli: Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṁvattanikehi.


pli: Cattāri sāmaññaphalāni—


pli: sotāpattiphalaṁ, sakadāgāmiphalaṁ, anāgāmiphalaṁ, arahattaphalaṁ.


pli: Catasso dhātuyo—


pli: pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu.


pli: Cattāro āhārā—


pli: kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṁ catutthaṁ.


pli: Catasso viññāṇaṭṭhitiyo.


pli: Rūpūpāyaṁ vā, āvuso, viññāṇaṁ tiṭṭhamānaṁ tiṭṭhati rūpārammaṇaṁ rūpappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjati;


pli: vedanūpāyaṁ vā āvuso …


pli: saññūpāyaṁ vā, āvuso …pe…


pli: saṅkhārūpāyaṁ vā, āvuso, viññāṇaṁ tiṭṭhamānaṁ tiṭṭhati saṅkhārārammaṇaṁ saṅkhārappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjati.


pli: Cattāri agatigamanāni—


pli: chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati.


pli: Cattāro taṇhuppādā—


pli: cīvarahetu vā, āvuso, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati;


pli: piṇḍapātahetu vā, āvuso, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati;


pli: senāsanahetu vā, āvuso, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati;


pli: itibhavābhavahetu vā, āvuso, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati.


pli: Catasso paṭipadā—


pli: dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, dukkhā paṭipadā khippābhiññā, sukhā paṭipadā dandhābhiññā, sukhā paṭipadā khippābhiññā.


pli: Aparāpi catasso paṭipadā—


pli: akkhamā paṭipadā, khamā paṭipadā, damā paṭipadā, samā paṭipadā.


pli: Cattāri dhammapadāni—


pli: anabhijjhā dhammapadaṁ, abyāpādo dhammapadaṁ, sammāsati dhammapadaṁ, sammāsamādhi dhammapadaṁ.


pli: Cattāri dhammasamādānāni—


pli: atthāvuso, dhammasamādānaṁ paccuppannadukkhañceva āyatiñca dukkhavipākaṁ.


pli: Atthāvuso, dhammasamādānaṁ paccuppannadukkhaṁ āyatiṁ sukhavipākaṁ.


pli: Atthāvuso, dhammasamādānaṁ paccuppannasukhaṁ āyatiṁ dukkhavipākaṁ.


pli: Atthāvuso, dhammasamādānaṁ paccuppannasukhañceva āyatiñca sukhavipākaṁ.


pli: Cattāro dhammakkhandhā—


pli: sīlakkhandho, samādhikkhandho, paññākkhandho, vimuttikkhandho.


pli: Cattāri balāni—


pli: vīriyabalaṁ, satibalaṁ, samādhibalaṁ, paññābalaṁ.


pli: Cattāri adhiṭṭhānāni—


pli: paññādhiṭṭhānaṁ, saccādhiṭṭhānaṁ, cāgādhiṭṭhānaṁ, upasamādhiṭṭhānaṁ.


pli: Cattāri pañhabyākaraṇāni—


pli: ekaṁsabyākaraṇīyo pañho, paṭipucchābyākaraṇīyo pañho, vibhajjabyākaraṇīyo pañho, ṭhapanīyo pañho.


pli: Cattāri kammāni—


pli: atthāvuso, kammaṁ kaṇhaṁ kaṇhavipākaṁ.


pli: Atthāvuso, kammaṁ sukkaṁ sukkavipākaṁ.


pli: Atthāvuso, kammaṁ kaṇhasukkaṁ kaṇhasukkavipākaṁ.


pli: Atthāvuso, kammaṁ akaṇhaasukkaṁ akaṇhaasukkavipākaṁ kammakkhayāya saṁvattati.


pli: Cattāro sacchikaraṇīyā dhammā—


pli: pubbenivāso satiyā sacchikaraṇīyo;


pli: sattānaṁ cutūpapāto cakkhunā sacchikaraṇīyo;


pli: aṭṭha vimokkhā kāyena sacchikaraṇīyā;


pli: āsavānaṁ khayo paññāya sacchikaraṇīyo.


pli: Cattāro oghā—


pli: kāmogho, bhavogho, diṭṭhogho, avijjogho.


pli: Cattāro yogā—


pli: kāmayogo, bhavayogo, diṭṭhiyogo, avijjāyogo.


pli: Cattāro visaññogā—


pli: kāmayogavisaññogo, bhavayogavisaññogo, diṭṭhiyogavisaññogo, avijjāyogavisaññogo.


pli: Cattāro ganthā—


pli: abhijjhā kāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.


pli: Cattāri upādānāni—


pli: kāmupādānaṁ, diṭṭhupādānaṁ, sīlabbatupādānaṁ, attavādupādānaṁ.


pli: Catasso yoniyo—


pli: aṇḍajayoni, jalābujayoni, saṁsedajayoni, opapātikayoni.


pli: Catasso gabbhāvakkantiyo.


pli: Idhāvuso, ekacco asampajāno mātukucchiṁ okkamati, asampajāno mātukucchismiṁ ṭhāti, asampajāno mātukucchimhā nikkhamati, ayaṁ paṭhamā gabbhāvakkanti.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco sampajāno mātukucchiṁ okkamati, asampajāno mātukucchismiṁ ṭhāti, asampajāno mātukucchimhā nikkhamati, ayaṁ dutiyā gabbhāvakkanti.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco sampajāno mātukucchiṁ okkamati, sampajāno mātukucchismiṁ ṭhāti, asampajāno mātukucchimhā nikkhamati, ayaṁ tatiyā gabbhāvakkanti.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco sampajāno mātukucchiṁ okkamati, sampajāno mātukucchismiṁ ṭhāti, sampajāno mātukucchimhā nikkhamati, ayaṁ catutthā gabbhāvakkanti.


pli: Cattāro attabhāvapaṭilābhā.


pli: Atthāvuso, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe attasañcetanāyeva kamati, no parasañcetanā.


pli: Atthāvuso, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe parasañcetanāyeva kamati, no attasañcetanā.


pli: Atthāvuso, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe attasañcetanā ceva kamati parasañcetanā ca.


pli: Atthāvuso, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe neva attasañcetanā kamati, no parasañcetanā.


pli: Catasso dakkhiṇāvisuddhiyo.


pli: Atthāvuso, dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato.


pli: Atthāvuso, dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato.


pli: Atthāvuso, dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato.


pli: Atthāvuso, dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca.


pli: Cattāri saṅgahavatthūni—


pli: dānaṁ, peyyavajjaṁ, atthacariyā, samānattatā.


pli: Cattāro anariyavohārā—


pli: musāvādo, pisuṇāvācā, pharusāvācā, samphappalāpo.


pli: Cattāro ariyavohārā—


pli: musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī.


pli: Aparepi cattāro anariyavohārā—


pli: adiṭṭhe diṭṭhavāditā, assute sutavāditā, amute mutavāditā, aviññāte viññātavāditā.


pli: Aparepi cattāro ariyavohārā—


pli: adiṭṭhe adiṭṭhavāditā, assute assutavāditā, amute amutavāditā, aviññāte aviññātavāditā.


pli: diṭṭhe adiṭṭhavāditā, sute assutavāditā, mute amutavāditā, viññāte aviññātavāditā.


pli: diṭṭhe diṭṭhavāditā, sute sutavāditā, mute mutavāditā, viññāte viññātavāditā.


pli: Cattāro puggalā.


pli: Idhāvuso, ekacco puggalo attantapo hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto.


pli: Idhāvuso, ekacco puggalo parantapo hoti paraparitāpanānuyogamanuyutto.


pli: Idhāvuso, ekacco puggalo attantapo ca hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto, parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto.


pli: Idhāvuso, ekacco puggalo neva attantapo hoti na attaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.


pli: So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.


pli: Aparepi cattāro puggalā.


pli: Idhāvuso, ekacco puggalo attahitāya paṭipanno hoti no parahitāya.


pli: Idhāvuso, ekacco puggalo parahitāya paṭipanno hoti no attahitāya.


pli: Idhāvuso, ekacco puggalo neva attahitāya paṭipanno hoti no parahitāya.


pli: Idhāvuso, ekacco puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca.


pli: Aparepi cattāro puggalā—


pli: tamo tamaparāyano, tamo jotiparāyano, joti tamaparāyano, joti jotiparāyano.


pli: samaṇamacalo, samaṇapadumo, samaṇapuṇḍarīko, samaṇesu samaṇasukhumālo.


pli: Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammā sammadakkhātā;


pli: tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.


pli: Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.


pli: 5. Pañcaka


pli: Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena pañca dhammā sammadakkhātā.


pli: Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.


pli: Katame pañca?


pli: Pañcakkhandhā.


pli: Rūpakkhandho vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho.


pli: Pañcupādānakkhandhā.


pli: Rūpupādānakkhandho vedanupādānakkhandho saññupādānakkhandho saṅkhārupādānakkhandho viññāṇupādānakkhandho.


pli: Pañca kāmaguṇā.


pli: Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā,


pli: sotaviññeyyā saddā …


pli: ghānaviññeyyā gandhā …


pli: jivhāviññeyyā rasā …


pli: kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā.


pli: Pañca gatiyo—


pli: nirayo, tiracchānayoni, pettivisayo, manussā, devā.


pli: Pañca macchariyāni—


pli: āvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.


pli: Pañca nīvaraṇāni—


pli: kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ.


pli: Pañca orambhāgiyāni saṁyojanāni—


pli: sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo.


pli: Pañca uddhambhāgiyāni saṁyojanāni—


pli: rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṁ, avijjā.


pli: Pañca sikkhāpadāni—


pli: pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇī.


pli: Pañca abhabbaṭṭhānāni.


pli: Abhabbo, āvuso, khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ. Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ. Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ. Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ. Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ kāme paribhuñjituṁ, seyyathāpi pubbe āgārikabhūto.


pli: Pañca byasanāni—


pli: ñātibyasanaṁ, bhogabyasanaṁ, rogabyasanaṁ, sīlabyasanaṁ, diṭṭhibyasanaṁ.


pli: Nāvuso, sattā ñātibyasanahetu vā bhogabyasanahetu vā rogabyasanahetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjanti.


pli: Sīlabyasanahetu vā, āvuso, sattā diṭṭhibyasanahetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjanti.


pli: Pañca sampadā—


pli: ñātisampadā, bhogasampadā, ārogyasampadā, sīlasampadā, diṭṭhisampadā.


pli: Nāvuso, sattā ñātisampadāhetu vā bhogasampadāhetu vā ārogyasampadāhetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.


pli: Sīlasampadāhetu vā, āvuso, sattā diṭṭhisampadāhetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.


pli: Pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Idhāvuso, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṁ mahatiṁ bhogajāniṁ nigacchati,


pli: ayaṁ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati,


pli: ayaṁ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati yadi khattiyaparisaṁ yadi brāhmaṇaparisaṁ yadi gahapatiparisaṁ yadi samaṇaparisaṁ, avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto,


pli: ayaṁ tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṁ karoti,


pli: ayaṁ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati,


pli: ayaṁ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Pañca ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāya.


pli: Idhāvuso, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṁ mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigacchati,


pli: ayaṁ paṭhamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati,


pli: ayaṁ dutiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati yadi khattiyaparisaṁ yadi brāhmaṇaparisaṁ yadi gahapatiparisaṁ yadi samaṇaparisaṁ, visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto,


pli: ayaṁ tatiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṁ karoti,


pli: ayaṁ catuttho ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati,


pli: ayaṁ pañcamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Codakena, āvuso, bhikkhunā paraṁ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhapetvā paro codetabbo.


pli: Kālena vakkhāmi no akālena,


pli: bhūtena vakkhāmi no abhūtena,


pli: saṇhena vakkhāmi no pharusena,


pli: atthasaṁhitena vakkhāmi no anatthasaṁhitena,


pli: mettacittena vakkhāmi no dosantarenāti.


pli: Codakena, āvuso, bhikkhunā paraṁ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhapetvā paro codetabbo.


pli: Pañca padhāniyaṅgāni.


pli: Idhāvuso, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ:


pli: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato, lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.


pli: Appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya.


pli: Asaṭho hoti amāyāvī, yathābhūtaṁ attānaṁ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu.


pli: Āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.


pli: Paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā.


pli: Pañca suddhāvāsā—


pli: avihā, atappā, sudassā, sudassī, akaniṭṭhā.


pli: Pañca anāgāmino—


pli: antarāparinibbāyī, upahaccaparinibbāyī, asaṅkhāraparinibbāyī, sasaṅkhāraparinibbāyī, uddhaṁsotoakaniṭṭhagāmī.


pli: Pañca cetokhilā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati.


pli: Yo so, āvuso, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, yassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṁ paṭhamo cetokhilo.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu dhamme kaṅkhati vicikicchati …pe…


pli: saṅghe kaṅkhati vicikicchati …


pli: sikkhāya kaṅkhati vicikicchati …


pli: sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto.


pli: Yo so, āvuso, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, yassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṁ pañcamo cetokhilo.


pli: Pañca cetasovinibandhā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho.


pli: Yo so, āvuso, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya.


pli: Yassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya.


pli: Ayaṁ paṭhamo cetaso vinibandho.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu kāye avītarāgo hoti …pe…


pli: rūpe avītarāgo hoti …pe…


pli: puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu yāvadatthaṁ udarāvadehakaṁ bhuñjitvā seyyasukhaṁ passasukhaṁ middhasukhaṁ anuyutto viharati …pe…


pli: puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu aññataraṁ devanikāyaṁ paṇidhāya brahmacariyaṁ carati: ‘imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti.


pli: Yo so, āvuso, bhikkhu aññataraṁ devanikāyaṁ paṇidhāya brahmacariyaṁ carati: ‘imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya.


pli: Ayaṁ pañcamo cetaso vinibandho.


pli: Pañcindriyāni—


pli: cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ.


pli: Aparānipi pañcindriyāni—


pli: sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ.


pli: saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ.


pli: Pañca nissaraṇiyā dhātuyo.


pli: Idhāvuso, bhikkhuno kāme manasikaroto kāmesu cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.


pli: Nekkhammaṁ kho panassa manasikaroto nekkhamme cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.


pli: Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ kāmehi.


pli: Ye ca kāmapaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.


pli: Idamakkhātaṁ kāmānaṁ nissaraṇaṁ.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno byāpādaṁ manasikaroto byāpāde cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.


pli: Abyāpādaṁ kho panassa manasikaroto abyāpāde cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.


pli: Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ byāpādena.


pli: Ye ca byāpādapaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.


pli: Idamakkhātaṁ byāpādassa nissaraṇaṁ.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno vihesaṁ manasikaroto vihesāya cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.


pli: Avihesaṁ kho panassa manasikaroto avihesāya cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.


pli: Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ vihesāya.


pli: Ye ca vihesāpaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.


pli: Idamakkhātaṁ vihesāya nissaraṇaṁ.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno rūpe manasikaroto rūpesu cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.


pli: Arūpaṁ kho panassa manasikaroto arūpe cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.


pli: Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ rūpehi.


pli: Ye ca rūpapaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.


pli: Idamakkhātaṁ rūpānaṁ nissaraṇaṁ.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno sakkāyaṁ manasikaroto sakkāye cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.


pli: Sakkāyanirodhaṁ kho panassa manasikaroto sakkāyanirodhe cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.


pli: Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ sakkāyena.


pli: Ye ca sakkāyapaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.


pli: Idamakkhātaṁ sakkāyassa nissaraṇaṁ.


pli: Pañca vimuttāyatanāni.


pli: Idhāvuso, bhikkhuno satthā dhammaṁ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī.


pli: Yathā yathā, āvuso, bhikkhuno satthā dhammaṁ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī tathā tathā so tasmiṁ dhamme atthapaṭisaṁvedī ca hoti dhammapaṭisaṁvedī ca.


pli: Tassa atthapaṭisaṁvedino dhammapaṭisaṁvedino pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.


pli: Idaṁ paṭhamaṁ vimuttāyatanaṁ.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṁ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, api ca kho yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena paresaṁ deseti …pe…


pli: api ca kho yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena sajjhāyaṁ karoti …pe…


pli: api ca kho yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati …pe…


pli: api ca khvassa aññataraṁ samādhinimittaṁ suggahitaṁ hoti sumanasikataṁ sūpadhāritaṁ suppaṭividdhaṁ paññāya.


pli: Yathā yathā, āvuso, bhikkhuno aññataraṁ samādhinimittaṁ suggahitaṁ hoti sumanasikataṁ sūpadhāritaṁ suppaṭividdhaṁ paññāya tathā tathā so tasmiṁ dhamme atthapaṭisaṁvedī ca hoti dhammapaṭisaṁvedī ca.


pli: Idaṁ pañcamaṁ vimuttāyatanaṁ.


pli: Pañca vimuttiparipācanīyā saññā—


pli: aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā.


pli: Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena pañca dhammā sammadakkhātā;


pli: tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.


pli: 6. Chakka


pli: Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cha dhammā sammadakkhātā;


pli: Katame cha?


pli: Cha ajjhattikāni āyatanāni—


pli: cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ.


pli: Cha bāhirāni āyatanāni—


pli: rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.


pli: Cha viññāṇakāyā—


pli: cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manoviññāṇaṁ.


pli: Cha phassakāyā—


pli: cakkhusamphasso, sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manosamphasso.


pli: Cha vedanākāyā—


pli: cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā.


pli: Cha saññākāyā—


pli: rūpasaññā, saddasaññā, gandhasaññā, rasasaññā, phoṭṭhabbasaññā, dhammasaññā.


pli: Cha sañcetanākāyā—


pli: rūpasañcetanā, saddasañcetanā, gandhasañcetanā, rasasañcetanā, phoṭṭhabbasañcetanā, dhammasañcetanā.


pli: Cha taṇhākāyā—


pli: rūpataṇhā, saddataṇhā, gandhataṇhā, rasataṇhā, phoṭṭhabbataṇhā, dhammataṇhā.


pli: Cha agāravā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso; dhamme agāravo viharati appatisso; saṅghe agāravo viharati appatisso; sikkhāya agāravo viharati appatisso; appamāde agāravo viharati appatisso; paṭisanthāre agāravo viharati appatisso.


pli: Cha gāravā.


pli: Idhāvuso, bhikkhu satthari sagāravo viharati sappatisso; dhamme sagāravo viharati sappatisso; saṅghe sagāravo viharati sappatisso; sikkhāya sagāravo viharati sappatisso; appamāde sagāravo viharati sappatisso; paṭisanthāre sagāravo viharati sappatisso.


pli: Cha somanassūpavicārā.


pli: Cakkhunā rūpaṁ disvā somanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati;


pli: sotena saddaṁ sutvā …


pli: ghānena gandhaṁ ghāyitvā …


pli: jivhāya rasaṁ sāyitvā …


pli: kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā.


pli: Manasā dhammaṁ viññāya somanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati.


pli: Cha domanassūpavicārā.


pli: Cakkhunā rūpaṁ disvā domanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati …pe…


pli: manasā dhammaṁ viññāya domanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati.


pli: Cha upekkhūpavicārā.


pli: Cakkhunā rūpaṁ disvā upekkhāṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati …pe…


pli: manasā dhammaṁ viññāya upekkhāṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati.


pli: Cha sāraṇīyā dhammā.


pli: Idhāvuso, bhikkhuno mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca.


pli: Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca.


pli: Ayampi dhammo sāraṇīyo …pe… ekībhāvāya saṁvattati.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi, tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni, tathārūpesu sīlesu sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya, tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca.


pli: Cha vivādamūlāni.


pli: Idhāvuso, bhikkhu kodhano hoti upanāhī.


pli: Yo so, āvuso, bhikkhu kodhano hoti upanāhī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti.


pli: Yo so, āvuso, bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso, dhamme agāravo viharati appatisso, saṅghe agāravo viharati appatisso, sikkhāya na paripūrakārī, so saṅghe vivādaṁ janeti. Yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ.


pli: Evarūpañce tumhe, āvuso, vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha. Tatra tumhe, āvuso, tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha.


pli: Evarūpañce tumhe, āvuso, vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha. Tatra tumhe, āvuso, tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavāya paṭipajjeyyātha.


pli: Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṁ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavo hoti.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī …pe…


pli: issukī hoti maccharī …pe…


pli: saṭho hoti māyāvī …


pli: pāpiccho hoti micchādiṭṭhī …


pli: sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī …pe…


pli: yo so, āvuso, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti.


pli: Cha dhātuyo—


pli: pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.


pli: Cha nissaraṇiyā dhātuyo.


pli: Idhāvuso, bhikkhu evaṁ vadeyya:


pli: ‘mettā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā,


pli: atha ca pana me byāpādo cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.


pli: So ‘mā hevan’tissa vacanīyo, ‘māyasmā evaṁ avaca, mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.


pli: Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso, yaṁ mettāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya.


pli: Atha ca panassa byāpādo cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.


pli: Nissaraṇaṁ hetaṁ, āvuso, byāpādassa, yadidaṁ mettā cetovimuttī’ti.


pli: Idha panāvuso, bhikkhu evaṁ vadeyya:


pli: ‘karuṇā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā.