pli: Pañhaṁ na sakkuṇeyyātha vattumetaṁ;


nikaya: ja

layer: root

title_pli: Jātaka Dvādasakanipāta

pli: Raṭṭhā pabbājayissāmi vo sabbe,


pli: Na hi mattho duppaññajātikehi”.


pli: “Mahājanasamāgamamhi ghore,


pli: Janakolāhalasaṅgamamhi jāte;


pli: Vikkhittamanā anekacittā,


pli: Pañhaṁ na sakkuṇoma vattumetaṁ.


pli: Ekaggacittāva ekamekā,


pli: Rahasi gatā atthaṁ nicintayitvā;


pli: Paviveke sammasitvāna dhīrā,


pli: Atha vakkhanti janinda etamatthaṁ”.


pli: “Uggaputtarājaputtiyānaṁ,


pli: Urabbhassa maṁsaṁ piyaṁ manāpaṁ;


pli: Na sunakhassa te adenti maṁsaṁ,


pli: Atha meṇḍassa suṇena sakhyamassa”.


pli: “Cammaṁ vihananti eḷakassa,


pli: Assapiṭṭhattharassukhassa hetu;


pli: Na ca te sunakhassa attharanti,


pli: “Āvellitasiṅgiko hi meṇḍo,


pli: Na ca sunakhassa visāṇakāni atthi;


pli: Tiṇabhakkho maṁsabhojano ca,


pli: “Tiṇamāsi palāsamāsi meṇḍo,


pli: Na ca sunakho tiṇamāsi no palāsaṁ;


pli: Gaṇheyya suṇo sasaṁ biḷāraṁ,


pli: “Aṭṭhaḍḍhapado catuppadassa,


pli: Meṇḍo aṭṭhanakho adissamāno;


pli: Chādiyamāharatī ayaṁ imassa,


pli: Maṁsaṁ āharatī ayaṁ amussa.


pli: Pāsādavaragato videhaseṭṭho,


pli: Vitihāraṁ aññamaññabhojanānaṁ;


pli: Addakkhi kira sakkhikaṁ janindo,


pli: Bubhukkassa puṇṇaṁmukhassa cetaṁ”.


pli: “Lābhā vata me anapparūpā,


pli: Yassa medisā paṇḍitā kulamhi;


pli: Pañhassa gambhīragataṁ nipuṇamatthaṁ,


pli: Paṭivijjhanti subhāsitena dhīrā.


pli: Assatarirathañca ekamekaṁ,


pli: Phītaṁ gāmavarañca ekamekaṁ;


pli: Sabbesaṁ vo dammi paṇḍitānaṁ,


pli: Paramappatītamano subhāsitenā”ti.


pli: Meṇḍakapañhajātakaṁ aṭṭhamaṁ.


pli: Dvādasakanipāta


pli: Cūḷakuṇālavagga


pli: 9. Mahāpadumajātaka


pli: “Nādaṭṭhā parato dosaṁ,


pli: aṇuṁthūlāni sabbaso;


pli: Issaro paṇaye daṇḍaṁ,


pli: sāmaṁ appaṭivekkhiya.


pli: Yo ca appaṭivekkhitvā,


pli: daṇḍaṁ kubbati khattiyo;


pli: Sakaṇṭakaṁ so gilati,


pli: jaccandhova samakkhikaṁ.


pli: Adaṇḍiyaṁ daṇḍayati,


pli: daṇḍiyañca adaṇḍiyaṁ;


pli: Andhova visamaṁ maggaṁ,


pli: na jānāti samāsamaṁ.


pli: Yo ca etāni ṭhānāni,


pli: Aṇuṁthūlāni sabbaso;


pli: Sudiṭṭhamanusāseyya,


pli: Sa ve voharitumarahati.


pli: Nekantamudunā sakkā,


pli: Ekantatikhiṇena vā;


pli: Attaṁ mahante ṭhapetuṁ,


pli: Tasmā ubhayamācare.


pli: Paribhūto mudu hoti,


pli: atitikkho ca veravā;


pli: Etañca ubhayaṁ ñatvā,


pli: anumajjhaṁ samācare.


pli: Bahumpi ratto bhāseyya,


pli: duṭṭhopi bahu bhāsati;


pli: Na itthikāraṇā rāja,


pli: puttaṁ ghātetumarahasi”.


pli: “Sabbova loko ekato,


pli: Itthī ca ayamekikā;


pli: Tenāhaṁ paṭipajjissaṁ,


pli: Gacchatha pakkhipatheva taṁ”.


pli: “Anekatāle narake,


pli: gambhīre ca suduttare;


pli: Pātito giriduggasmiṁ,


pli: kena tvaṁ tattha nāmari”.


pli: “Nāgo jātaphaṇo tattha,


pli: thāmavā girisānujo;


pli: Paccaggahi maṁ bhogehi,


pli: tenāhaṁ tattha nāmariṁ”.


pli: “Ehi taṁ paṭinessāmi,


pli: rājaputta sakaṁ gharaṁ;


pli: Rajjaṁ kārehi bhaddante,


pli: kiṁ araññe karissasi”.


pli: “Yathā gilitvā baḷisaṁ,


pli: Uddhareyya salohitaṁ;


pli: Uddharitvā sukhī assa,


pli: Evaṁ passāmi attanaṁ”.


pli: “Kiṁ nu tvaṁ baḷisaṁ brūsi,


pli: kiṁ tvaṁ brūsi salohitaṁ;


pli: Kiṁ nu tvaṁ ubbhataṁ brūsi,


pli: taṁ me akkhāhi pucchito”.


pli: “Kāmāhaṁ baḷisaṁ brūmi,


pli: hatthiassaṁ salohitaṁ;


pli: Cattāhaṁ ubbhataṁ brūmi,


pli: evaṁ jānāhi khattiya”.


pli: “Ciñcamāṇavikā mātā,


pli: devadatto ca me pitā;


pli: Ānando paṇḍito nāgo,


pli: sāriputto ca devatā;


pli: Rājaputto ahaṁ āsiṁ,


pli: evaṁ dhāretha jātakan”ti.


pli: Mahāpadumajātakaṁ navamaṁ.


pli: Dvādasakanipāta


pli: Cūḷakuṇālavagga


pli: 10. Mittāmittajātaka


pli: “Kāni kammāni kubbānaṁ,


pli: kathaṁ viññū parakkame;


pli: Amittaṁ jāneyya medhāvī,


pli: disvā sutvā ca paṇḍito”.


pli: “Na naṁ umhayate disvā,


pli: na ca naṁ paṭinandati;


pli: Cakkhūni cassa na dadāti,


pli: paṭilomañca vattati.


pli: Amitte tassa bhajati,


pli: mitte tassa na sevati;


pli: Vaṇṇakāme nivāreti,


pli: akkosante pasaṁsati.


pli: Guyhañca tassa nakkhāti,


pli: tassa guyhaṁ na gūhati;


pli: Kammaṁ tassa na vaṇṇeti,


pli: paññassa nappasaṁsati.


pli: Abhave nandati tassa,


pli: bhave tassa na nandati;


pli: Accheraṁ bhojanaṁ laddhā,


pli: tassa nuppajjate sati;


pli: Tato naṁ nānukampati,


pli: aho sopi labheyyito.


pli: Iccete soḷasākārā,


pli: amittasmiṁ patiṭṭhitā;


pli: Yehi amittaṁ jāneyya,


pli: disvā sutvā ca paṇḍito”.


pli: “Kāni kammāni kubbānaṁ,


pli: kathaṁ viññū parakkame;


pli: Mittaṁ jāneyya medhāvī,


pli: disvā sutvā ca paṇḍito.


pli: Pavutthaṁ tassa sarati,


pli: āgataṁ abhinandati;


pli: Tato kelāyito hoti,


pli: vācāya paṭinandati.


pli: Mitte tasseva bhajati,


pli: amitte tassa na sevati;


pli: Akkosante nivāreti,


pli: vaṇṇakāme pasaṁsati.


pli: Guyhañca tassa akkhāti,


pli: tassa guyhañca gūhati;


pli: Kammañca tassa vaṇṇeti,


pli: paññaṁ tassa pasaṁsati.


pli: Bhave ca nandati tassa,


pli: abhave tassa na nandati;


pli: Accheraṁ bhojanaṁ laddhā,


pli: tassa uppajjate sati;


pli: Tato naṁ anukampati,


pli: aho sopi labheyyito.


pli: Iccete soḷasākārā,


pli: Mittasmiṁ suppatiṭṭhitā;


pli: Yehi mittañca jāneyya,


pli: Disvā sutvā ca paṇḍito”ti.


pli: Mittāmittajātakaṁ dasamaṁ.


pli: Dvādasakanipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Lahucitta sasāla kasanti puna,


pli: Atha kāma dasakhaluṭṭhānavaro;


pli: Atha kaṇha sukosiya meṇḍavaro,


pli: Padumo puna mittavarena dasāti.


title_pli: Jātaka Terasakanipāta

pli: Terasakanipāta


pli: 1. Ambajātaka


pli: “Ahāsi me ambaphalāni pubbe,


pli: Aṇūni thūlāni ca brahmacāri;


pli: Teheva mantehi na dāni tuyhaṁ,


pli: Dumapphalā pātubhavanti brahme”.


pli: “Nakkhattayogaṁ paṭimānayāmi,


pli: Khaṇaṁ muhuttañca mante na passaṁ;


pli: Nakkhattayogañca khaṇañca laddhā,


pli: Addhāharissambaphalaṁ pahūtaṁ”.


pli: “Nakkhattayogaṁ na pure abhāṇi,


pli: Khaṇaṁ muhuttaṁ na pure asaṁsi;


pli: Sayaṁ harī ambaphalaṁ pahūtaṁ,


pli: Vaṇṇena gandhena rasenupetaṁ.


pli: Mantābhijappena pure hi tuyhaṁ,


pli: Dumapphalā pātubhavanti brahme;


pli: Svājja na pāresi jappampi mantaṁ,


pli: Ayaṁ so ko nāma tavajja dhammo”.


pli: “Caṇḍālaputto mama sampadāsi,


pli: Dhammena mante pakatiñca saṁsi;


pli: Mā cassu me pucchito nāmagottaṁ,


pli: Guyhittho atthaṁ vijaheyya manto.


pli: Sohaṁ janindena janamhi puṭṭho,


pli: Makkhābhibhūto alikaṁ abhāṇiṁ;


pli: ‘Mantā ime brāhmaṇassā’ti micchā,


pli: Pahīnamanto kapaṇo rudāmi”.


pli: “Eraṇḍā pucimandā vā,


pli: atha vā pālibhaddakā;


pli: Madhuṁ madhutthiko vinde,


pli: so hi tassa dumuttamo.


pli: Khattiyā brāhmaṇā vessā,


pli: suddā caṇḍālapukkusā;


pli: Yamhā dhammaṁ vijāneyya,


pli: so hi tassa naruttamo.


pli: Imassa daṇḍañca vadhañca datvā,


pli: Gale gahetvā khalayātha jammaṁ;


pli: Yo uttamatthaṁ kasirena laddhaṁ,


pli: Mānātimānena vināsayittha”.


pli: “Yathā samaṁ maññamāno pateyya,


pli: Sobbhaṁ guhaṁ narakaṁ pūtipādaṁ;


pli: Rajjūti vā akkame kaṇhasappaṁ,


pli: Andho yathā jotimadhiṭṭhaheyya;


pli: Evampi maṁ tvaṁ khalitaṁ sapañña,


pli: Pahīnamantassa punappadāhi”.


pli: “Dhammena mantaṁ tava sampadāsiṁ,


pli: Tuvampi dhammena pariggahesi;


pli: Pakatimpi te attamano asaṁsiṁ,


pli: Dhamme ṭhitaṁ taṁ na jaheyya manto.


pli: Yo bāla mantaṁ kasirena laddhaṁ,


pli: Yaṁ dullabhaṁ ajja manussaloke;


pli: Kiñcāpi laddhā jīvituṁ appapañño,


pli: Vināsayī alikaṁ bhāsamāno.


pli: Bālassa mūḷhassa akataññuno ca,


pli: Musā bhaṇantassa asaññatassa;


pli: Mante mayaṁ tādisake na dema,


pli: Kuto mantā gaccha na mayha ruccasī”ti.


pli: Ambajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 2. Phandanajātaka


pli: “Kuṭhārihattho puriso,


pli: vanamogayha tiṭṭhasi;


pli: Puṭṭho me samma akkhāhi,


pli: kiṁ dāruṁ chetumicchasi”.


pli: “Isso vanāni carasi,


pli: samāni visamāni ca;


pli: kiṁ dāruṁ nemiyā daḷhaṁ”.


pli: “Neva sālo na khadiro,


pli: nāssakaṇṇo kuto dhavo;


pli: Rukkho ca phandano nāma,


pli: taṁ dāruṁ nemiyā daḷhaṁ”.


pli: “Kīdisānissa pattāni,


pli: khandho vā pana kīdiso;


pli: yathā jānemu phandanaṁ”.


pli: “Yassa sākhā palambanti,


pli: namanti na ca bhañjare;


pli: So rukkho phandano nāma,


pli: yassa mūle ahaṁ ṭhito.


pli: Arānaṁ cakkanābhīnaṁ,


pli: īsānemirathassa ca;


pli: Sabbassa te kammaniyo,


pli: ayaṁ hessati phandano”.


pli: “Iti phandanarukkhopi,


pli: tāvade ajjhabhāsatha;


pli: Mayhampi vacanaṁ atthi,


pli: bhāradvāja suṇohi me.


pli: Issassa upakkhandhamhā,


pli: Ukkacca caturaṅgulaṁ;


pli: Tena nemiṁ pasāresi,


pli: Evaṁ daḷhataraṁ siyā.


pli: Iti phandanarukkhopi,


pli: veraṁ appesi tāvade;


pli: Jātānañca ajātānaṁ,


pli: issānaṁ dukkhamāvahi.


pli: Iccevaṁ phandano issaṁ,


pli: isso ca pana phandanaṁ;


pli: Aññamaññaṁ vivādena,


pli: aññamaññamaghātayuṁ.


pli: Evameva manussānaṁ,


pli: vivādo yattha jāyati;


pli: Mayūranaccaṁ naccanti,


pli: yathā te issaphandanā.


pli: Taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo,


pli: yāvantettha samāgatā;


pli: Sammodatha mā vivadatha,


pli: mā hotha issaphandanā.


pli: Sāmaggimeva sikkhetha,


pli: buddhehetaṁ pasaṁsitaṁ;


pli: Sāmaggirato dhammaṭṭho,


pli: yogakkhemā na dhaṁsatī”ti.


pli: Phandanajātakaṁ dutiyaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 3. Javanahaṁsajātaka


pli: “Idheva haṁsa nipata,


pli: piyaṁ me tava dassanaṁ;


pli: Issarosi anuppatto,


pli: yamidhatthi pavedaya”.


pli: “Savanena ekassa piyā bhavanti,


pli: Disvā panekassa viyeti chando;


pli: Disvā ca sutvā ca piyā bhavanti,


pli: Kaccinnu me pīyasi dassanena.


pli: Savanena piyo mesi,


pli: bhiyyo cāgamma dassanaṁ;


pli: Evaṁ piyadassano me,


pli: vasa haṁsa mamantike”.


pli: “Vaseyyāma tavāgāre,


pli: niccaṁ sakkatapūjitā;


pli: Matto ca ekadā vajje,


pli: ‘haṁsarājaṁ pacantu me’”.


pli: “Dhiratthu taṁ majjapānaṁ,


pli: yaṁ me piyataraṁ tayā;


pli: Na cāpi majjaṁ pissāmi,


pli: yāva me vacchasī ghare”.


pli: “Suvijānaṁ siṅgālānaṁ,


pli: sakuṇānañca vassitaṁ;


pli: Manussavassitaṁ rāja,


pli: dubbijānataraṁ tato.


pli: Api ce maññatī poso,


pli: ñāti mitto sakhāti vā;


pli: Yo pubbe sumano hutvā,


pli: pacchā sampajjate diso.


pli: Yasmiṁ mano nivisati,


pli: avidūre sahāpi so;


pli: Santikepi hi so dūre,


pli: yasmiṁ nāvisate mano.


pli: Antopi so hoti pasannacitto,


pli: Pāraṁ samuddassa pasannacitto;


pli: Antopi so hoti paduṭṭhacitto,


pli: Pāraṁ samuddassa paduṭṭhacitto.


pli: Saṁvasantā vivasanti,


pli: ye disā te rathesabha;


pli: Ārā santo saṁvasanti,


pli: manasā raṭṭhavaḍḍhana.


pli: Aticiraṁ nivāsena,


pli: piyo bhavati appiyo;


pli: Āmanta kho taṁ gacchāma,


pli: purā te homa appiyā”.


pli: “Evañce yācamānānaṁ,


pli: Añjaliṁ nāvabujjhasi;


pli: Paricārakānaṁ sataṁ,


pli: Vacanaṁ na karosi no;


pli: Evaṁ taṁ abhiyācāma,


pli: Puna kayirāsi pariyāyaṁ”.


pli: “Evañce no viharataṁ,


pli: antarāyo na hessati;


pli: Tuyhañcāpi mahārāja,


pli: mayhañca raṭṭhavaḍḍhana;


pli: Appeva nāma passemu,


pli: ahorattānamaccaye”ti.


pli: Javanahaṁsajātakaṁ tatiyaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 4. Cūḷanāradajātaka


pli: “Na te kaṭṭhāni bhinnāni,


pli: na te udakamābhataṁ;


pli: Aggīpi te na hāpito,


pli: kiṁ nu mandova jhāyasi”.


pli: “Na ussahe vane vatthuṁ,


pli: kassapāmantayāmi taṁ;


pli: Dukkho vāso araññasmiṁ,


pli: raṭṭhaṁ icchāmi gantave.


pli: Yathā ahaṁ ito gantvā,


pli: Yasmiṁ janapade vasaṁ;


pli: Ācāraṁ brahme sikkheyyaṁ,


pli: Taṁ dhammaṁ anusāsa maṁ”.


pli: “Sace araññaṁ hitvāna,


pli: vanamūlaphalāni ca;


pli: Raṭṭhe rocayase vāsaṁ,


pli: taṁ dhammaṁ nisāmehi me.


pli: Visaṁ mā paṭisevittho,


pli: papātaṁ parivajjaya;


pli: Paṅke ca mā visīdittho,


pli: yatto cāsīvise care”.


pli: “Kiṁ nu visaṁ papāto vā,


pli: paṅko vā brahmacārinaṁ;


pli: Kaṁ tvaṁ āsīvisaṁ brūsi,


pli: taṁ me akkhāhi pucchito”.


pli: “Āsavo tāta lokasmiṁ,


pli: surā nāma pavuccati;


pli: Manuñño surabhī vaggu,


pli: sādu khuddarasūpamo;


pli: Visaṁ tadāhu ariyā se,


pli: brahmacariyassa nārada.


pli: Itthiyo tāta lokasmiṁ,


pli: pamattaṁ pamathenti tā;


pli: Haranti yuvino cittaṁ,


pli: tūlaṁ bhaṭṭhaṁva māluto;


pli: Papāto eso akkhāto,


pli: Lābho siloko sakkāro,


pli: pūjā parakulesu ca;


pli: Paṅko eso ca akkhāto,


pli: Sasatthā tāta rājāno,


pli: āvasanti mahiṁ imaṁ;


pli: Te tādise manussinde,


pli: mahante tāta nārada.


pli: Issarānaṁ adhipatīnaṁ,


pli: na tesaṁ pādato care;


pli: Āsīvisoti akkhāto,


pli: Bhattattho bhattakāle ca,


pli: yaṁ gehamupasaṅkame;


pli: Yadettha kusalaṁ jaññā,


pli: tattha ghāsesanaṁ care.


pli: Pavisitvā parakulaṁ,


pli: pānatthaṁ bhojanāya vā;


pli: Mitaṁ khāde mitaṁ bhuñje,


pli: na ca rūpe manaṁ kare.


pli: Goṭṭhaṁ majjaṁ kirāṭañca,


pli: sabhā nikiraṇāni ca;


pli: Ārakā parivajjehi,


pli: yānīva visamaṁ pathan”ti.


pli: Cūḷanāradajātakaṁ catutthaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 5. Dūtajātaka


pli: “Dūte te brahme pāhesiṁ,


pli: Gaṅgātīrasmi jhāyato;


pli: Tesaṁ puṭṭho na byākāsi,


pli: Dukkhaṁ guyhamataṁ nu te”.


pli: “Sace te dukkhamuppajje,


pli: kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhana;


pli: Mā kho naṁ tassa akkhāhi,


pli: yo taṁ dukkhā na mocaye.


pli: Yo tassa dukkhajātassa,


pli: ekaṅgamapi bhāgaso;


pli: Vippamoceyya dhammena,


pli: kāmaṁ tassa pavedaya.


pli: Suvijānaṁ siṅgālānaṁ,


pli: sakuṇānañca vassitaṁ;


pli: Manussavassitaṁ rāja,


pli: dubbijānataraṁ tato.


pli: Api ce maññatī poso,


pli: ñāti mitto sakhāti vā;


pli: Yo pubbe sumano hutvā,


pli: pacchā sampajjate diso.


pli: Yo attano dukkhamanānupuṭṭho,


pli: Pavedaye jantu akālarūpe;


pli: Ānandino tassa bhavantimittā,


pli: Hitesino tassa dukhī bhavanti.


pli: Kālañca ñatvāna tathāvidhassa,


pli: Medhāvīnaṁ ekamanaṁ viditvā;


pli: Akkheyya tibbāni parassa dhīro,


pli: Saṇhaṁ giraṁ atthavatiṁ pamuñce.


pli: Sace ca jaññā avisayhamattano,


pli: Na te hi mayhaṁ sukhāgamāya;


pli: Ekova tibbāni saheyya dhīro,


pli: Saccaṁ hirottappamapekkhamāno.


pli: Ahaṁ raṭṭhe vicaranto,


pli: nigame rājadhāniyo;


pli: Bhikkhamāno mahārāja,


pli: ācariyassa dhanatthiko.


pli: Gahapatī rājapurise,


pli: mahāsāle ca brāhmaṇe;


pli: Alatthaṁ satta nikkhāni,


pli: suvaṇṇassa janādhipa;


pli: Te me naṭṭhā mahārāja,


pli: tasmā socāmahaṁ bhusaṁ.


pli: Purisā te mahārāja,


pli: manasānuvicintitā;


pli: Nālaṁ dukkhā pamocetuṁ,


pli: tasmā tesaṁ na byāhariṁ.


pli: Tvañca kho me mahārāja,


pli: manasānuvicintito;


pli: Alaṁ dukkhā pamocetuṁ,


pli: tasmā tuyhaṁ pavedayiṁ”.


pli: “Tassādāsi pasannatto,


pli: kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;


pli: Jātarūpamaye nikkhe,


pli: suvaṇṇassa catuddasā”ti.


pli: Dūtajātakaṁ pañcamaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 6. Kāliṅgabodhijātaka


pli: Rājā kāliṅgo cakkavatti,


pli: Dhammena pathavimanusāsaṁ;


pli: Agamā bodhisamīpaṁ,


pli: Nāgena mahānubhāvena.


pli: Kāliṅgo bhāradvājo ca,


pli: Rājānaṁ kāliṅgaṁ samaṇakolaññaṁ;


pli: Cakkaṁ vattayato pariggahetvā,


pli: Pañjalī idamavoca.


pli: “Paccoroha mahārāja,


pli: Bhūmibhāgo yathā samaṇuggato;


pli: Idha anadhivarā buddhā,


pli: Abhisambuddhā virocanti.


pli: Padakkhiṇato āvaṭṭā,


pli: Tiṇalatā asmiṁ bhūmibhāgasmiṁ;


pli: Pathaviyā nābhiyaṁ maṇḍo,


pli: Iti no sutaṁ mante mahārāja.


pli: Sāgarapariyantāya,


pli: Mediniyā sabbabhūtadharaṇiyā;


pli: Pathaviyā ayaṁ maṇḍo,


pli: Orohitvā namo karohi.


pli: Ye te bhavanti nāgā ca,


pli: abhijātā ca kuñjarā;


pli: Ettāvatā padesaṁ te,


pli: nāgā neva mupayanti.


pli: Abhijāto nāgo kāmaṁ,


pli: Pesehi kuñjaraṁ dantiṁ;


pli: Ettāvatā padeso,


pli: Sakkā nāgena mupagantuṁ.


pli: Taṁ sutvā rājā kāliṅgo,


pli: Veyyañjanikavaco nisāmetvā;


pli: Sampesesi nāgaṁ ñassāma,


pli: Mayaṁ yathimassidaṁ vacanaṁ”.


pli: Sampesito ca raññā,


pli: Nāgo koñcova abhinaditvāna;


pli: Paṭisakkitvā nisīdi,


pli: Garuṁva bhāraṁ asahamāno.


pli: Kāliṅgabhāradvājo,


pli: Nāgaṁ khīṇāyukaṁ viditvāna;


pli: Rājānaṁ kāliṅgaṁ,


pli: Taramāno ajjhabhāsittha;


pli: “Aññaṁ saṅkama nāgaṁ,


pli: Nāgo khīṇāyuko mahārāja”.


pli: Taṁ sutvā kāliṅgo,


pli: taramāno saṅkamī nāgaṁ;


pli: Saṅkanteva raññe,


pli: nāgo tattheva pati bhumyā;


pli: Veyyañjanikavaco,


pli: yathā tathā ahu nāgo.


pli: Kāliṅgo rājā kāliṅgaṁ,


pli: brāhmaṇaṁ etadavoca;


pli: “Tvameva asi sambuddho,


pli: sabbaññū sabbadassāvī”.


pli: Taṁ anadhivāsento kāliṅgaṁ,


pli: Brāhmaṇo idamavoca;


pli: “Veyyañjanikā hi mayaṁ,


pli: Buddhā sabbaññuno mahārāja.


pli: Sabbaññū sabbavidū ca,


pli: Buddhā na lakkhaṇena jānanti;


pli: Āgamabalasā hi mayaṁ,


pli: Buddhā sabbaṁ pajānanti”.


pli: Mahayitvā sambodhiṁ,


pli: Nānāturiyehi vajjamānehi;


pli: Mālāvilepanaṁ abhiharitvā,


pli: Atha rājā manupāyāsi.


pli: Saṭṭhi vāhasahassāni,


pli: pupphānaṁ sannipātayi;


pli: Pūjesi rājā kāliṅgo,


pli: bodhimaṇḍamanuttaranti.


pli: Kāliṅgabodhijātakaṁ chaṭṭhaṁ.


title_pli: Jātaka Ekakanipāta

pli: 8. Vedabbajātaka


pli: “Anupāyena yo atthaṁ,


pli: Icchati so vihaññati;


pli: Cetā haniṁsu vedabbaṁ,


pli: Sabbe te byasanamajjhagūti.


pli: Vedabbajātakaṁ aṭṭhamaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 7. Akittijātaka


pli: “Akittiṁ disvā sammantaṁ,


pli: sakko bhūtapatī bravi;


pli: Kiṁ patthayaṁ mahābrahme,


pli: eko sammasi ghammani”.


pli: “Dukkho punabbhavo sakka,


pli: sarīrassa ca bhedanaṁ;


pli: Sammohamaraṇaṁ dukkhaṁ,


pli: tasmā sammāmi vāsava”.


pli: “Etasmiṁ te sulapite,


pli: patirūpe subhāsite;


pli: Varaṁ kassapa te dammi,


pli: yaṁ kiñci manasicchasi”.


pli: “Varañce me ado sakka,


pli: sabbabhūtānamissara;


pli: Yena putte ca dāre ca,


pli: dhanadhaññaṁ piyāni ca;


pli: Laddhā narā na tappanti,


pli: so lobho na mayī vase”.


pli: Khettaṁ vatthuṁ hiraññañca,


pli: gavāssaṁ dāsaporisaṁ;


pli: Yena jātena jīyanti,


pli: so doso na mayī vase”.


pli: Bālaṁ na passe na suṇe,


pli: na ca bālena saṁvase;


pli: Bālenallāpasallāpaṁ,


pli: na kare na ca rocaye”.


pli: “Kiṁ nu te akaraṁ bālo,


pli: vada kassapa kāraṇaṁ;


pli: Kena kassapa bālassa,


pli: dassanaṁ nābhikaṅkhasi”.


pli: “Anayaṁ nayati dummedho,


pli: adhurāyaṁ niyuñjati;


pli: Dunnayo seyyaso hoti,


pli: sammā vutto pakuppati;


pli: Vinayaṁ so na jānāti,


pli: sādhu tassa adassanaṁ”.


pli: “Etasmiṁ te sulapite,


pli: patirūpe subhāsite;


pli: Varaṁ kassapa te dammi,


pli: yaṁ kiñci manasicchasi”.


pli: “Varañce me ado sakka,


pli: sabbabhūtānamissara;


pli: Dhīraṁ passe suṇe dhīraṁ,


pli: dhīrena saha saṁvase;


pli: Dhīrenallāpasallāpaṁ,


pli: taṁ kare tañca rocaye”.


pli: “Kiṁ nu te akaraṁ dhīro,


pli: vada kassapa kāraṇaṁ;


pli: Kena kassapa dhīrassa,


pli: dassanaṁ abhikaṅkhasi”.


pli: “Nayaṁ nayati medhāvī,


pli: adhurāyaṁ na yuñjati;


pli: Sunayo seyyaso hoti,


pli: sammā vutto na kuppati;


pli: Vinayaṁ so pajānāti,


pli: sādhu tena samāgamo”.


pli: “Etasmiṁ te sulapite,


pli: patirūpe subhāsite;


pli: Varaṁ kassapa te dammi,


pli: yaṁ kiñci manasicchasi”.


pli: “Varañce me ado sakka,


pli: sabbabhūtānamissara;


pli: Tato ratyā vivasāne,


pli: sūriyuggamanaṁ pati;


pli: Dibbā bhakkhā pātubhaveyyuṁ,


pli: sīlavanto ca yācakā.


pli: Dadato me na khīyetha,


pli: datvā nānutapeyyahaṁ;


pli: Dadaṁ cittaṁ pasādeyyaṁ,


pli: etaṁ sakka varaṁ vare”.


pli: Na maṁ puna upeyyāsi,


pli: “Bahūhi vatacariyāhi,


pli: narā ca atha nāriyo;


pli: Dassanaṁ abhikaṅkhanti,


pli: kiṁ nu me dassane bhayaṁ”.


pli: “Taṁ tādisaṁ devavaṇṇaṁ,


pli: sabbakāmasamiddhinaṁ;


pli: Disvā tapo pamajjeyyaṁ,


pli: etaṁ te dassane bhayan”ti.


pli: Akittijātakaṁ sattamaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 8. Takkāriyajātaka


pli: “Ahameva dubbhāsitaṁ bhāsi bālo,


pli: Bhekovaraññe ahimavhāyamāno;


pli: Takkāriye sobbhamimaṁ patāmi,


pli: Na kireva sādhu ativelabhāṇī”.


pli: “Pappoti macco ativelabhāṇī,


pli: Bandhaṁ vadhaṁ sokapariddavañca;


pli: Attānameva garahāsi ettha,


pli: Ācera yaṁ taṁ nikhaṇanti sobbhe”.


pli: “Kimevahaṁ tuṇḍilamanupucchiṁ,


pli: Kareyya saṁ bhātaraṁ kāḷikāyaṁ;


pli: Naggovahaṁ vatthayugañca jīno,


pli: Ayampi attho bahutādisova”.


pli: “Yo yujjhamānānamayujjhamāno,


pli: Meṇḍantaraṁ accupatī kuliṅgo;


pli: So piṁsito meṇḍasirehi tattha,


pli: Ayampi attho bahutādisova.


pli: Caturo janā potthakamaggahesuṁ,


pli: Ekañca posaṁ anurakkhamānā;


pli: Sabbeva te bhinnasirā sayiṁsu,


pli: Ajā yathā veḷugumbasmiṁ baddhā,


pli: Avakkhipantī asimajjhagacchi;


pli: Teneva tassā galakāvakantaṁ,


pli: “Ime na devā na gandhabbaputtā,


pli: Migā ime atthavasaṁ gatā me;


pli: Ekañca naṁ sāyamāse pacantu,


pli: Ekaṁ punappātarāse pacantu”.


pli: “Sataṁ sahassāni dubhāsitāni,


pli: Kalampi nāgghanti subhāsitassa;


pli: Dubbhāsitaṁ saṅkamāno kileso,


pli: Tasmā tuṇhī kimpurisā na bālyā”.


pli: “Yā mesā byāhāsi pamuñcathetaṁ,


pli: Giriñca naṁ himavantaṁ nayantu;


pli: Imañca kho dentu mahānasāya,


pli: Pātova naṁ pātarāse pacantu”.


pli: “Pajjunnanāthā pasavo,


pli: pasunāthā ayaṁ pajā;


pli: Tvaṁ nāthosi mahārāja,


pli: nāthohaṁ bhariyāya me;


pli: Dvinnamaññataraṁ ñatvā,


pli: mutto gaccheyya pabbataṁ.


pli: Na ve nindā suparivajjayetha,


pli: Nānā janā sevitabbā janinda;


pli: Yeneva eko labhate pasaṁsaṁ,


pli: Teneva añño labhate ninditāraṁ.


pli: Sabbo loko paricitto aticitto,


pli: Sabbo loko cittavā samhi citte;


pli: Paccekacittā puthu sabbasattā,


pli: Kassīdha cittassa vasena vatte”.


pli: “Tuṇhī ahū kimpuriso sabhariyo,


pli: Yo dāni byāhāsi bhayassa bhīto;


pli: So dāni mutto sukhito arogo,


pli: Vācākirevatthavatī narānan”ti.


pli: Takkāriyajātakaṁ aṭṭhamaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 9. Rurumigarājajātaka


pli: “Tassa gāmavaraṁ dammi,


pli: Nāriyo ca alaṅkatā;


pli: Yo metaṁ migamakkhāti,


pli: Migānaṁ migamuttamaṁ”.


pli: “Mayhaṁ gāmavaraṁ dehi,


pli: nāriyo ca alaṅkatā;


pli: Ahaṁ te migamakkhissaṁ,


pli: migānaṁ migamuttamaṁ.


pli: Etasmiṁ vanasaṇḍasmiṁ,


pli: ambā sālā ca pupphitā;


pli: Indagopakasañchannā,


pli: ettheso tiṭṭhate migo”.


pli: “Dhanuṁ advejjhaṁ katvāna,


pli: usuṁ sannayhupāgami;


pli: Migo ca disvā rājānaṁ,


pli: dūrato ajjhabhāsatha.


pli: Āgamehi mahārāja,


pli: mā maṁ vijjhi rathesabha;


pli: Ko nu te idamakkhāsi,


pli: “Esa pāpacaro poso,


pli: samma tiṭṭhati ārakā;


pli: Soyaṁ me idamakkhāsi,


pli: “Saccaṁ kireva māhaṁsu,


pli: narā ekacciyā idha;


pli: Kaṭṭhaṁ niplavitaṁ seyyo,


pli: na tvevekacciyo naro”.


pli: “Kiṁ nu ruru garahasi migānaṁ,


pli: Kiṁ pakkhīnaṁ kiṁ pana mānusānaṁ;


pli: Bhayañhi maṁ vindatinapparūpaṁ,


pli: Sutvāna taṁ mānusiṁ bhāsamānaṁ”.


pli: “Yamuddhariṁ vāhane vuyhamānaṁ,


pli: Mahodake salile sīghasote;


pli: Tatonidānaṁ bhayamāgataṁ mama,


pli: Dukkho have rāja asabbhi saṅgamo”.


pli: “Sohaṁ catuppattamimaṁ vihaṅgamaṁ,


pli: Tanucchidaṁ hadaye ossajāmi;


pli: Hanāmi taṁ mittadubbhiṁ akiccakāriṁ,


pli: Yo tādisaṁ kammakataṁ na jāne”.


pli: “Dhīrassa bālassa have janinda,


pli: Santo vadhaṁ nappasaṁsanti jātu;


pli: Kāmaṁ gharaṁ gacchatu pāpadhammo,


pli: Yañcassa bhaṭṭhaṁ tadetassa dehi;


pli: Ahañca te kāmakaro bhavāmi”.


pli: “Addhā rurū aññataro sataṁ so,


pli: Yo dubbhato mānusassa na dubbhi;


pli: Yañcassa bhaṭṭhaṁ tadetassa dammi;


pli: Ahañca te kāmacāraṁ dadāmi”.


pli: “Suvijānaṁ siṅgālānaṁ,


pli: sakuṇānañca vassitaṁ;


pli: Manussavassitaṁ rāja,


pli: dubbijānataraṁ tato.


pli: Api ce maññatī poso,


pli: ñāti mitto sakhāti vā;


pli: Yo pubbe sumano hutvā,


pli: pacchā sampajjate diso”.


pli: “Samāgatā jānapadā,


pli: negamā ca samāgatā;


pli: Migā sassāni khādanti,


pli: taṁ devo paṭisedhatu”.


pli: “Kāmaṁ janapado māsi,


pli: raṭṭhañcāpi vinassatu;


pli: Na tvevāhaṁ ruruṁ dubbhe,


pli: datvā abhayadakkhiṇaṁ.


pli: Mā me janapado āsi,


pli: Na tvevāhaṁ migarājassa,


pli: varaṁ datvā musā bhaṇe”ti.


pli: Rurumigarājajātakaṁ navamaṁ.


pli: Terasakanipāta


pli: 10. Sarabhamigajātaka


pli: “Āsīsetheva puriso,


pli: na nibbindeyya paṇḍito;


pli: Passāmi vohaṁ attānaṁ,


pli: yathā icchiṁ tathā ahu.


pli: Āsīsetheva puriso,


pli: udakā thalamubbhataṁ.


pli: Vāyametheva puriso,


pli: Dukkhūpanītopi naro sapañño,


pli: Āsaṁ na chindeyya sukhāgamāya;


pli: Bahū hi phassā ahitā hitā ca,


pli: Avitakkitā maccamupabbajanti.


pli: Acintitampi bhavati,


pli: cintitampi vinassati;


pli: Na hi cintāmayā bhogā,


pli: itthiyā purisassa vā”.


pli: “Sarabhaṁ giriduggasmiṁ,


pli: yaṁ tvaṁ anusarī pure;


pli: Alīnacittassa tuvaṁ,


pli: vikkantamanujīvasi.


pli: Yo taṁ viduggā narakā samuddhari,


pli: Silāya yoggaṁ sarabho karitvā;


pli: Dukkhūpanītaṁ maccumukhā pamocayi,


pli: Alīnacittaṁ ta migaṁ vadesi”.


pli: “Kiṁ tvaṁ nu tattheva tadā ahosi,


pli: Udāhu te koci naṁ etadakkhā;


pli: Vivaṭṭacchaddo nusi sabbadassī,


pli: Ñāṇaṁ nu te brāhmaṇa bhiṁsarūpaṁ”.


pli: “Na cevahaṁ tattha tadā ahosiṁ,


pli: Na cāpi me koci naṁ etadakkhā;


pli: Gāthāpadānañca subhāsitānaṁ,


pli: Atthaṁ tadānenti janinda dhīrā”.


pli: “Ādāya pattiṁ paraviriyaghātiṁ,


pli: Cāpe saraṁ kiṁ vicikicchase tuvaṁ;


pli: Nunno saro sarabhaṁ hantu khippaṁ,


pli: Annañhi etaṁ varapañña rañño”.


pli: “Addhā pajānāmi ahampi etaṁ,


pli: Annaṁ migo brāhmaṇa khattiyassa;


pli: Pubbe katañca apacāyamāno,


pli: Tasmā migaṁ sarabhaṁ no hanāmi”.


pli: “Neso migo mahārāja,


pli: asureso disampati;


pli: Etaṁ hantvā manussinda,


pli: bhavassu amarādhipo.


pli: Sace ca rājā vicikicchase tuvaṁ,


pli: Hantuṁ migaṁ sarabhaṁ sahāyakaṁ;


pli: Saputtadāro naravīraseṭṭha,


pli: Gantā tuvaṁ vetaraṇiṁ yamassa”.


pli: “Kāmaṁ ahaṁ jānapadā ca sabbe,


pli: Puttā ca dārā ca sahāyasaṅghā;


pli: Gacchemu taṁ vetaraṇiṁ yamassa,


pli: Na tveva hañño mama pāṇado yo.


pli: Ayaṁ migo kicchagatassa mayhaṁ,


pli: Ekassa kattā vivanasmi ghore;


pli: Taṁ tādisaṁ pubbakiccaṁ saranto,


pli: Jānaṁ mahābrahme kathaṁ haneyyaṁ”.


pli: “Mittābhirādhī cirameva jīva,


pli: Rajjaṁ imaṁ dhammaguṇe pasāsa;


pli: Nārīgaṇehi paricāriyanto,


pli: Modassu raṭṭhe tidiveva vāsavo.


pli: Akkodhano niccapasannacitto,


pli: Sabbātithī yācayogo bhavitvā;


pli: Datvā ca bhutvā ca yathānubhāvaṁ,


pli: Anindito saggamupehi ṭhānan”ti.


pli: Sarabhamigajātakaṁ dasamaṁ.


pli: Terasakanipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Varaamba kuṭhāri sahaṁsavaro,


pli: Atharaññasmiṁ dūtakapañcamako;


pli: Atha bodhi akitti sutakkarinā,


pli: Atha rurumigenaparo sarabhoti.


title_pli: Jātaka Pakiṇṇakanipāta

pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 1. Sālikedārajātaka


pli: “Sampannaṁ sālikedāraṁ,


pli: suvā bhuñjanti kosiya;


pli: Paṭivedemi te brahme,


pli: na ne vāretumussahe.


pli: Eko ca tattha sakuṇo,


pli: yo nesaṁ sabbasundaro;


pli: Bhutvā sāliṁ yathākāmaṁ,


pli: tuṇḍenādāya gacchati”.


pli: “Oḍḍentu vāḷapāsāni,


pli: yathā bajjhetha so dijo;


pli: Jīvañca naṁ gahetvāna,


pli: ānayehi mamantike”.


pli: “Ete bhutvā pivitvā ca,


pli: pakkamanti vihaṅgamā;


pli: Eko baddhosmi pāsena,


pli: kiṁ pāpaṁ pakataṁ mayā”.


pli: “Udaraṁ nūna aññesaṁ,


pli: suva accodaraṁ tava;


pli: tuṇḍenādāya gacchasi.


pli: Koṭṭhaṁ nu tattha pūresi,


pli: suva veraṁ nu te mayā;


pli: Puṭṭho me samma akkhāhi,


pli: kuhiṁ sāliṁ nidāhasi”.


pli: “Na me veraṁ tayā saddhiṁ,


pli: koṭṭho mayhaṁ na vijjati;


pli: Iṇaṁ muñcāmiṇaṁ dammi,


pli: sampatto koṭasimbaliṁ;


pli: Nidhimpi tattha nidahāmi,


pli: evaṁ jānāhi kosiya”.


pli: “Kīdisaṁ te iṇadānaṁ,


pli: iṇamokkho ca kīdiso;


pli: Nidhinidhānamakkhāhi,


pli: atha pāsā pamokkhasi”.


pli: “Ajātapakkhā taruṇā,


pli: puttakā mayha kosiya;


pli: Te maṁ bhatā bharissanti,


pli: tasmā tesaṁ iṇaṁ dade.


pli: Mātā pitā ca me vuddhā,


pli: jiṇṇakā gatayobbanā;


pli: Tesaṁ tuṇḍena hātūna,


pli: muñce pubbakataṁ iṇaṁ.


pli: Aññepi tattha sakuṇā,


pli: khīṇapakkhā sudubbalā;


pli: Tesaṁ puññatthiko dammi,


pli: taṁ nidhiṁ āhu paṇḍitā.


pli: Īdisaṁ me iṇadānaṁ,


pli: iṇamokkho ca īdiso;


pli: Nidhinidhānamakkhāmi,


pli: evaṁ jānāhi kosiya”.


pli: “Bhaddako vatayaṁ pakkhī,


pli: dijo paramadhammiko;


pli: Ekaccesu manussesu,


pli: ayaṁ dhammo na vijjati.


pli: Bhuñja sāliṁ yathākāmaṁ,


pli: saha sabbehi ñātibhi;


pli: Punāpi suva passemu,


pli: piyaṁ me tava dassanaṁ”.


pli: “Bhuttañca pītañca tavassamamhi,


pli: Ratī ca no kosiya te sakāse;


pli: Nikkhittadaṇḍesu dadāhi dānaṁ,


pli: Jiṇṇe ca mātāpitaro bharassu”.


pli: “Lakkhī vata me udapādi ajja,


pli: Yo addasāsiṁ pavaraṁ dijānaṁ;


pli: Suvassa sutvāna subhāsitāni,


pli: Kāhāmi puññāni anappakāni”.


pli: So kosiyo attamano udaggo,


pli: Annañca pānañcabhisaṅkharitvā;


pli: Annena pānena pasannacitto,


pli: Santappayi samaṇabrāhmaṇe cāti.


pli: Sālikedārajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 2. Candakinnarījātaka


pli: “Upanīyatidaṁ maññe,


pli: cande lohitamaddane;


pli: Ajja jahāmi jīvitaṁ,


pli: pāṇā me cande nirujjhanti.


pli: Osīdi me dukkhaṁ hadayaṁ,


pli: Me ḍayhate nitammāmi;


pli: Tava candiyā socantiyā,


pli: Na naṁ aññehi sokehi.


pli: Tiṇamiva vanamiva milāyāmi,


pli: Nadī aparipuṇṇāva sussāmi;


pli: Vassamiva sare pāde,


pli: Imāni assūni vattare mayhaṁ;


pli: Na naṁ aññehi sokehi”.


pli: “Pāpo khosi rājaputta,


pli: Yo me icchitaṁ patiṁ varākiyā;


pli: Vijjhasi vanamūlasmiṁ,


pli: Soyaṁ viddho chamā seti.


pli: Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,


pli: Paṭimuñcatu rājaputta tava mātā;


pli: Yo mayhaṁ hadayasoko,


pli: Kimpurisaṁ avekkhamānāya.


pli: Paṭimuñcatu rājaputta tava jāyā;


pli: Mā ca puttaṁ mā ca patiṁ,


pli: Addakkhi rājaputta tava mātā;


pli: Yo kimpurisaṁ avadhi,


pli: Adūsakaṁ mayha kāmā hi.


pli: Addakkhi rājaputta tava jāyā;


pli: Adūsakaṁ mayha kāmā hi”.


pli: “Mā tvaṁ cande rodi,


pli: Mā soci vanatimiramattakkhi;


pli: Mama tvaṁ hehisi bhariyā,


pli: Rājakule pūjitā nārībhi”.


pli: “Api nūnahaṁ marissaṁ,


pli: Nāhaṁ rājaputta tava hessaṁ;


pli: “Api bhīruke api jīvitukāmike,


pli: Kimpurisi gaccha himavantaṁ;


pli: Tālīsatagarabhojanā,


pli: Aññe taṁ migā ramissanti”.


pli: “Te pabbatā tā ca kandarā,


pli: Tā ca giriguhāyo tatheva tiṭṭhanti;


pli: Tattheva taṁ apassantī,


pli: Kimpurisa kathaṁ ahaṁ kassaṁ.


pli: Te paṇṇasanthatā ramaṇīyā,


pli: Vāḷamigehi anuciṇṇā;


pli: Te pupphasanthatā ramaṇīyā,


pli: Acchā savanti girivananadiyo,


pli: Kusumābhikiṇṇasotāyo;


pli: Nīlāni himavato pabbatassa,


pli: Kūṭāni dassanīyāni;


pli: Pītāni himavato pabbatassa,


pli: Tambāni himavato pabbatassa,


pli: Tuṅgāni himavato pabbatassa,


pli: Setāni himavato pabbatassa,


pli: Citrāni himavato pabbatassa,


pli: Yakkhagaṇasevite gandhamādane,


pli: Osadhebhi sañchanne;


pli: Kimpurisasevite gandhamādane,


pli: Tattheva taṁ apassantī,


pli: Kimpurisa kathaṁ ahaṁ kassaṁ”.


pli: “Vande te ayirabrahme,


pli: Yo me icchitaṁ patiṁ varākiyā;


pli: Amatena abhisiñci,


pli: Samāgatāsmi piyatamena.


pli: Vicarāma dāni girivana nadiyo,


pli: Kusumābhikiṇṇasotāyo;


pli: Nānādumavasanāyo,


pli: Piyaṁvadā aññamaññassā”ti.


pli: Candakinnarījātakaṁ dutiyaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 3. Mahāukkusajātaka


pli: “Ukkā cilācā bandhanti dīpe,


pli: Pajā mamaṁ khādituṁ patthayanti;


pli: Mittaṁ sahāyañca vadehi senaka,


pli: Ācikkha ñātibyasanaṁ dijānaṁ”.


pli: “Dijo dijānaṁ pavarosi pakkhima,


pli: Ukkusarāja saraṇaṁ taṁ upema;


pli: Pajā mamaṁ khādituṁ patthayanti,


pli: Luddā cilācā bhava me sukhāya”.


pli: “Mittaṁ sahāyañca karonti paṇḍitā,


pli: Kāle akāle sukhamesamānā;


pli: Karomi te senaka etamatthaṁ,


pli: Ariyo hi ariyassa karoti kiccaṁ”.


pli: “Yaṁ hoti kiccaṁ anukampakena,


pli: Ariyassa ariyena kataṁ tayīdaṁ;


pli: Attānurakkhī bhava mā adayhi,


pli: Lacchāma putte tayi jīvamāne”.


pli: “Taveva rakkhāvaraṇaṁ karonto,


pli: Sarīrabhedāpi na santasāmi;


pli: Karonti heke sakhīnaṁ sakhāro,


pli: Pāṇaṁ cajantā satamesa dhammo”.


pli: “Sudukkaraṁ kammamakāsi,


pli: aṇḍajāyaṁ vihaṅgamo;


pli: Atthāya kuraro putte,


pli: aḍḍharatte anāgate”.


pli: “Cutāpi heke khalitā sakammunā,


pli: Mittānukampāya patiṭṭhahanti;


pli: Puttā mamaṭṭā gatimāgatosmi,


pli: Atthaṁ caretho mama vāricara”.


pli: “Dhanena dhaññena ca attanā ca,


pli: Mittaṁ sahāyañca karonti paṇḍitā;


pli: Karomi te senaka etamatthaṁ,


pli: Ariyo hi ariyassa karoti kiccaṁ”.


pli: “Appossukko tāta tuvaṁ nisīda,


pli: Putto pitu carati atthacariyaṁ;


pli: Ahaṁ carissāmi tavetamatthaṁ,


pli: Senassa putte paritāyamāno”.


pli: “Addhā hi tāta satamesa dhammo,


pli: Putto pitu yaṁ care atthacariyaṁ;


pli: Appeva maṁ disvāna pavaḍḍhakāyaṁ,


pli: Senassa puttā na viheṭhayeyyuṁ”.


pli: “Pasū manussā migavīraseṭṭha,


pli: Bhayaṭṭitā seṭṭhamupabbajanti;


pli: Tvaṁ nosi rājā bhava me sukhāya”.


pli: “Karomi te senaka etamatthaṁ,


pli: Āyāmi te taṁ disataṁ vadhāya;


pli: Kathañhi viññū pahu sampajāno,


pli: Na vāyame attajanassa guttiyā”.


pli: “Mittañca kayirātha suhadayañca,


pli: Ayirañca kayirātha sukhāgamāya;


pli: Nivatthakocova sarebhihantvā,


pli: Modāma puttehi samaṅgibhūtā.


pli: Sakamittassa kammena,


pli: sahāyassāpalāyino;


pli: Kūjantamupakūjanti,


pli: lomasā hadayaṅgamaṁ.


pli: Mittaṁ sahāyaṁ adhigamma paṇḍito,


pli: So bhuñjatī putta pasuṁ dhanaṁ vā;


pli: Ahañca puttā ca patī ca mayhaṁ,


pli: Mittānukampāya samaṅgibhūtā.


pli: Rājavatā sūravatā ca attho,


pli: Sampannasakhissa bhavanti hete;


pli: So mittavā yasavā uggatatto,


pli: Asmiṁdhaloke modati kāmakāmī.


pli: Karaṇīyāni mittāni,


pli: daliddenāpi senaka;


pli: Passa mittānukampāya,


pli: samaggamhā sañātake.


pli: Sūrena balavantena,


pli: yo mitte kurute dijo;


pli: Evaṁ so sukhito hoti,


pli: yathāhaṁ tvañca senakāti”.


pli: Mahāukkusajātakaṁ tatiyaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 4. Uddālakajātaka


pli: “Kharājinā jaṭilā paṅkadantā,


pli: Dummakkharūpā ye mantaṁ jappanti;


pli: Kaccinnu te mānusake payoge,


pli: Idaṁ vidū parimuttā apāyā”.


pli: “Pāpāni kammāni karetha rāja,


pli: Bahussuto ce na careyya dhammaṁ;


pli: Sahassavedopi na taṁ paṭicca,


pli: Dukkhā pamucce caraṇaṁ apatvā”.


pli: “Sahassavedopi na taṁ paṭicca,


pli: Dukkhā pamucce caraṇaṁ apatvā;


pli: Maññāmi vedā aphalā bhavanti,


pli: Sasaṁyamaṁ caraṇaññeva saccaṁ”.


pli: “Na heva vedā aphalā bhavanti,


pli: Sasaṁyamaṁ caraṇaññeva saccaṁ;


pli: Kittiñhi pappoti adhicca vede,


pli: Santiṁ puṇāti caraṇena danto”.


pli: “Bhaccā mātā pitā bandhū,


pli: yena jāto sayeva so;


pli: Uddālako ahaṁ bhoto,


pli: sottiyākulavaṁsako”.


pli: “Kathaṁ bho brāhmaṇo hoti,


pli: kathaṁ bhavati kevalī;


pli: Kathañca parinibbānaṁ,


pli: dhammaṭṭho kinti vuccati”.


pli: “Niraṅkatvā aggimādāya brāhmaṇo,


pli: Āpo siñcaṁ yajaṁ usseti yūpaṁ;


pli: Evaṅkaro brāhmaṇo hoti khemī,


pli: Dhamme ṭhitaṁ tena amāpayiṁsu”.


pli: “Na suddhi secanenatthi,


pli: nāpi kevalī brāhmaṇo;


pli: Na khantī nāpi soraccaṁ,


pli: nāpi so parinibbuto”.


pli: “Kathaṁ so brāhmaṇo hoti,


pli: “Akhettabandhū amamo nirāso,


pli: Nillobhapāpo bhavalobhakhīṇo;


pli: “Khattiyā brāhmaṇā vessā,


pli: suddā caṇḍālapukkusā;


pli: Sabbeva soratā dantā,


pli: sabbeva parinibbutā;


pli: Sabbesaṁ sītibhūtānaṁ,


pli: atthi seyyotha pāpiyo”.


pli: natthi seyyotha pāpiyo”.


pli: sabbeva parinibbutā.


pli: Natthi seyyotha pāpiyo;


pli: Panatthaṁ carasi brahmaññaṁ,


pli: Sottiyākulavaṁsataṁ”.


pli: “Nānārattehi vatthehi,


pli: vimānaṁ bhavati chāditaṁ;


pli: Na tesaṁ chāyā vatthānaṁ,


pli: so rāgo anupajjatha.


pli: Evameva manussesu,


pli: yadā sujjhanti māṇavā;


pli: Te sajātiṁ pamuñcanti,


pli: dhammamaññāya subbatā”ti.


pli: Uddālakajātakaṁ catutthaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 5. Bhisajātaka


pli: “Assaṁ gavaṁ rajataṁ jātarūpaṁ,


pli: Bhariyañca so idha labhataṁ manāpaṁ;


pli: Puttehi dārehi samaṅgi hotu,


pli: Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi”.


pli: “Mālañca so kāsikacandanañca,


pli: Dhāretu puttassa bahū bhavantu;


pli: Kāmesu tibbaṁ kurutaṁ apekkhaṁ,


pli: “Pahūtadhañño kasimā yasassī,


pli: Putte gihī dhanimā sabbakāme;


pli: Vayaṁ apassaṁ gharamāvasātu,


pli: Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.


pli: So khattiyo hotu pasayhakārī,


pli: Rājābhirājā balavā yasassī;


pli: Sa cāturantaṁ mahimāvasātu,


pli: So brāhmaṇo hotu avītarāgo,


pli: Muhuttanakkhattapathesu yutto;


pli: Pūjetu naṁ raṭṭhapatī yasassī,


pli: Ajjhāyakaṁ sabbasamantavedaṁ,


pli: Tapassīnaṁ maññatu sabbaloko;


pli: Pūjentu naṁ jānapadā samecca,


pli: Catussadaṁ gāmavaraṁ samiddhaṁ,


pli: Dinnañhi so bhuñjatu vāsavena;


pli: Avītarāgo maraṇaṁ upetu,


pli: So gāmaṇī hotu sahāyamajjhe,


pli: Naccehi gītehi pamodamāno;


pli: So rājato byasana mālattha kiñci,


pli: Yaṁ ekarājā pathaviṁ vijetvā,


pli: Itthīsahassāna ṭhapetu aggaṁ;


pli: Sīmantinīnaṁ pavarā bhavātu,


pli: Bhisāni te brāhmaṇa yā ahāsi.


pli: Isīnañhi sā sabbasamāgatānaṁ,


pli: Bhuñjeyya sāduṁ avikampamānā;


pli: Carātu lābhena vikatthamānā,


pli: Āvāsiko hotu mahāvihāre,


pli: Navakammiko hotu gajaṅgalāyaṁ;


pli: Ālokasandhiṁ divasaṁ karotu,


pli: Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.


pli: So bajjhatū pāsasatehi chabbhi,


pli: Rammā vanā niyyatu rājadhāniṁ;


pli: Tuttehi so haññatu pācanehi,


pli: Alakkamālī tipukaṇṇaviddho,


pli: Laṭṭhīhato sappamukhaṁ upetu;


pli: Sakacchabandho visikhaṁ carātu,


pli: Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi”.


pli: “Yo ve anaṭṭhaṁva naṭṭhanti cāha,


pli: Kāmeva so labhataṁ bhuñjatañca;


pli: Agāramajjhe maraṇaṁ upetu,


pli: Yo vā bhonto saṅkati kañcideva”.


pli: “Yadesamānā vicaranti loke,


pli: Iṭṭhañca kantañca bahūnametaṁ;


pli: Piyaṁ manuññaṁ cidha jīvaloke,


pli: Kasmā isayo nappasaṁsanti kāme”.


pli: “Kāmesu ve haññare bajjhare ca,


pli: Kāmesu dukkhañca bhayañca jātaṁ;


pli: Kāmesu bhūtādhipatī pamattā,


pli: Pāpāni kammāni karonti mohā.


pli: Te pāpadhammā pasavetva pāpaṁ,


pli: Kāyassa bhedā nirayaṁ vajanti;


pli: Ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvā,


pli: Tasmā isayo nappasaṁsanti kāme”.


pli: “Vīmaṁsamāno isino bhisāni,


pli: Tīre gahetvāna thale nidhesiṁ;


pli: Suddhā apāpā isayo vasanti,


pli: Etāni te brahmacārī bhisāni”.


pli: “Na te naṭā no pana kīḷaneyyā,


pli: Na bandhavā no pana te sahāyā;


pli: Kismiṁ vupatthambha sahassanetta,


pli: Isīhi tvaṁ kīḷasi devarāja”.


pli: “Ācariyo mesi pitā ca mayhaṁ,


pli: Esā patiṭṭhā khalitassa brahme;


pli: Ekāparādhaṁ khama bhūripañña,


pli: Na paṇḍitā kodhabalā bhavanti”.


pli: “Suvāsitaṁ isinaṁ ekarattaṁ,


pli: Yaṁ vāsavaṁ bhūtapatiddasāma;


pli: Sabbeva bhonto sumanā bhavantu,


pli: Yaṁ brāhmaṇo paccupādī bhisāni”.


pli: “Ahañca sāriputto ca,


pli: moggallāno ca kassapo;


pli: Anuruddho puṇṇo ānando,


pli: tadāsuṁ satta bhātaro.


pli: Bhaginī uppalavaṇṇā ca,


pli: dāsī khujjuttarā tadā;


pli: Citto gahapati dāso,


pli: yakkho sātāgiro tadā.


pli: Pālileyyo tadā nāgo,


pli: madhudo seṭṭhavānaro;


pli: Kāḷudāyī tadā sakko,


pli: evaṁ dhāretha jātakanti”.


pli: Bhisajātakaṁ pañcamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 6. Surucijātaka


pli: “Mahesī surucino bhariyā,


pli: Ānītā paṭhamaṁ ahaṁ;


pli: Dasa vassasahassāni,


pli: Yaṁ maṁ surucimānayi.


pli: Sāhaṁ brāhmaṇa rājānaṁ,


pli: vedehaṁ mithilaggahaṁ;


pli: Nābhijānāmi kāyena,


pli: vācāya uda cetasā;


pli: Suruciṁ atimaññittha,


pli: āvi vā yadi vā raho.


pli: Etena saccavajjena,


pli: putto uppajjataṁ ise;


pli: Musā me bhaṇamānāya,


pli: muddhā phalatu sattadhā.


pli: Bhattu mama sassu mātā,


pli: pitā cāpi ca sassuro;


pli: Te maṁ brahme vinetāro,


pli: yāva aṭṭhaṁsu jīvitaṁ.


pli: Sāhaṁ ahiṁsāratinī,


pli: kāmasā dhammacārinī;


pli: Sakkaccaṁ te upaṭṭhāsiṁ,


pli: rattindivamatanditā.


pli: Soḷasitthisahassāni,


pli: sahabhariyāni brāhmaṇa;


pli: Tāsu issā vā kodho vā,


pli: nāhu mayhaṁ kudācanaṁ.


pli: Hitena tāsaṁ nandāmi,


pli: na ca me kāci appiyā;


pli: Attānaṁvānukampāmi,


pli: sadā sabbā sapattiyo.


pli: Etena saccavajjena,


pli: putto uppajjataṁ ise;


pli: Musā me bhaṇamānāya,


pli: muddhā phalatu sattadhā.


pli: Dāse kammakare pesse,


pli: ye caññe anujīvino;


pli: Pesemi sahadhammena,


pli: sadā pamuditindriyā.


pli: Samaṇe brāhmaṇe cāpi,


pli: aññe cāpi vanibbake;


pli: Tappemi annapānena,


pli: sadā payatapāṇinī.


pli: Cātuddasiṁ pañcaddasiṁ,


pli: Yā ca pakkhassa aṭṭhamī;


pli: Pāṭihāriyapakkhañca,


pli: Aṭṭhaṅgasusamāgataṁ;


pli: Uposathaṁ upavasāmi,


pli: Sadā sīlesu saṁvutā.


pli: Etena saccavajjena,


pli: putto uppajjataṁ ise;


pli: Musā me bhaṇamānāya,


pli: muddhā phalatu sattadhā”.


pli: “Sabbeva te dhammaguṇā,


pli: rājaputti yasassini;


pli: Saṁvijjanti tayi bhadde,


pli: ye tvaṁ kittesi attani.


pli: Khattiyo jātisampanno,


pli: abhijāto yasassimā;


pli: Dhammarājā videhānaṁ,


pli: putto uppajjate tava”.


pli: “Dummī rajojalladharo,


pli: aghe vehāyasaṁ ṭhito;


pli: Manuññaṁ bhāsase vācaṁ,


pli: yaṁ mayhaṁ hadayaṅgamaṁ.


pli: Devatānusi saggamhā,


pli: isi vāsi mahiddhiko;


pli: Ko vāsi tvaṁ anuppatto,


pli: attānaṁ me pavedaya”.


pli: “Yaṁ devasaṅghā vandanti,


pli: sudhammāyaṁ samāgatā;


pli: Sohaṁ sakko sahassakkho,


pli: āgatosmi tavantike.


pli: Itthiyo jīvalokasmiṁ,


pli: yā hoti samacārinī;


pli: Medhāvinī sīlavatī,


pli: sassudevā patibbatā.


pli: Tādisāya sumedhāya,


pli: sucikammāya nāriyā;


pli: Devā dassanamāyanti,


pli: mānusiyā amānusā.


pli: Tvañca bhadde suciṇṇena,


pli: pubbe sucaritena ca;


pli: Idha rājakule jātā,


pli: sabbakāmasamiddhinī.


pli: Ayañca te rājaputti,


pli: ubhayattha kaṭaggaho;


pli: Devalokūpapattī ca,


pli: kittī ca idha jīvite.


pli: Ciraṁ sumedhe sukhinī,


pli: dhammamattani pālaya;


pli: Esāhaṁ tidivaṁ yāmi,


pli: piyaṁ me tava dassanan”ti.


pli: Surucijātakaṁ chaṭṭhaṁ.


pli: 9. Nakkhattajātaka


pli: Nakkhattaṁ paṭimānentaṁ,


pli: attho bālaṁ upaccagā;


pli: Attho atthassa nakkhattaṁ,


pli: kiṁ karissanti tārakā”ti.


pli: Nakkhattajātakaṁ navamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 7. Pañcuposathikajātaka


pli: “Appossukko dāni tuvaṁ kapota,


pli: Vihaṅgama na tava bhojanattho;


pli: Khudaṁ pipāsaṁ adhivāsayanto,


pli: Kasmā bhavaṁposathiko kapota”.


pli: “Ahaṁ pure giddhigato kapotiyā,


pli: Asmiṁ padesasmimubho ramāma;


pli: Athaggahī sākuṇiko kapotiṁ,


pli: Akāmako tāya vinā ahosiṁ.


pli: Nānābhavā vippayogena tassā,


pli: Manomayaṁ vedana vedayāmi;


pli: Tasmā ahaṁposathaṁ pālayāmi,


pli: Rāgo mamaṁ mā punarāgamāsi”.


pli: “Anujjugāmī uragā dujivha,


pli: Dāṭhāvudho ghoravisosi sappa;


pli: Kasmā bhavaṁposathiko nu dīgha.


pli: Usabho ahū balavā gāmikassa,


pli: Calakkakū vaṇṇabalūpapanno;


pli: So maṁ akkami taṁ kupito aḍaṁsiṁ,


pli: Dukkhābhitunno maraṇaṁ upāgā.


pli: Tato janā nikkhamitvāna gāmā,


pli: Kanditvā roditvā apakkamiṁsu;


pli: Kodho mamaṁ mā punarāgamāsi.


pli: Matāna maṁsāni bahū susāne,


pli: Manuññarūpaṁ tava bhojane taṁ;


pli: Khudaṁ pipāsaṁ adhivāsayanto,


pli: Kasmā bhavaṁposathiko siṅgāla.


pli: Pavisi kucchiṁ mahato gajassa,


pli: Kuṇape rato hatthimaṁsesu giddho;


pli: Uṇho ca vāto tikhiṇā ca rasmiyo,


pli: Te sosayuṁ tassa karīsamaggaṁ.


pli: Kiso ca paṇḍū ca ahaṁ bhadante,


pli: Na me ahū nikkhamanāya maggo;


pli: Mahā ca megho sahasā pavassi,


pli: So temayī tassa karīsamaggaṁ.


pli: Tato ahaṁ nikkhamisaṁ bhadante,


pli: Cando yathā rāhumukhā pamutto;


pli: Tasmā ahaṁposathaṁ pālayāmi,


pli: Lobho mamaṁ mā punarāgamāsi.


pli: Vammīkathūpasmiṁ kipillikāni,


pli: Nippothayanto tuvaṁ pure carāsi;


pli: Kasmā bhavaṁposathiko nu accha.


pli: Sakaṁ niketaṁ atihīḷayāno,


pli: Atricchatā mallagāmaṁ agacchiṁ;


pli: Tato janā nikkhamitvāna gāmā,


pli: Kodaṇḍakena paripothayiṁsu maṁ.


pli: So bhinnasīso ruhiramakkhitaṅgo,


pli: Paccāgamāsiṁ sakaṁ niketaṁ;


pli: Atricchatā mā punarāgamāsi”.


pli: “Yaṁ no apucchittha tuvaṁ bhadante,


pli: Sabbeva byākarimha yathāpajānaṁ;


pli: Mayampi pucchāma tuvaṁ bhadante,


pli: Kasmā bhavaṁposathiko nu brahme”.


pli: “Anūpalitto mama assamamhi,


pli: Paccekabuddho muhuttaṁ nisīdi;


pli: So maṁ avedī gatimāgatiñca,


pli: Nāmañca gottaṁ caraṇañca sabbaṁ.


pli: Evampahaṁ vandi na tassa pāde,


pli: Na cāpi naṁ mānagatena pucchiṁ;


pli: Tasmā ahaṁposathaṁ pālayāmi,


pli: Māno mamaṁ mā punarāgamāsī”ti.


pli: Pañcuposathikajātakaṁ sattamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 8. Mahāmorajātaka


pli: “Sace hi tyāhaṁ dhanahetu gāhito,


pli: Mā maṁ vadhī jīvagāhaṁ gahetvā;


pli: Rañño ca maṁ samma upantikaṁ nehi,


pli: Maññe dhanaṁ lacchasinapparūpaṁ”.


pli: “Na me ayaṁ tuyha vadhāya ajja,


pli: Samāhito cāpadhure khurappo;


pli: Pāsañca tyāhaṁ adhipātayissaṁ,


pli: Yathāsukhaṁ gacchatu morarājā”.


pli: “Yaṁ satta vassāni mamānubandhi,


pli: Rattindivaṁ khuppipāsaṁ sahanto;


pli: Atha kissa maṁ pāsavasūpanītaṁ,


pli: Pamuttave icchasi bandhanasmā.


pli: Pāṇātipātā virato nusajja,


pli: Abhayaṁ nu te sabbabhūtesu dinnaṁ;


pli: Yaṁ maṁ tuvaṁ pāsavasūpanītaṁ,


pli: Pamuttave icchasi bandhanasmā”.


pli: “Pāṇātipātā viratassa brūhi,


pli: Abhayañca yo sabbabhūtesu deti;


pli: Pucchāmi taṁ morarājetamatthaṁ,


pli: Ito cuto kiṁ labhate sukhaṁ so”.


pli: “Pāṇātipātā viratassa brūmi,


pli: Diṭṭheva dhamme labhate pasaṁsaṁ,


pli: Saggañca so yāti sarīrabhedā”.


pli: “Na santi devā iti āhu eke,


pli: Idheva jīvo vibhavaṁ upeti;


pli: Tathā phalaṁ sukatadukkaṭānaṁ,


pli: Dattupaññattañca vadanti dānaṁ;


pli: Tesaṁ vaco arahataṁ saddahāno,


pli: Tasmā ahaṁ sakuṇe bādhayāmi”.


pli: “Cando ca suriyo ca ubho sudassanā,


pli: Gacchanti obhāsayamantalikkhe;


pli: Imassa lokassa parassa vā te,


pli: Kathaṁ nu te āhu manussaloke”.


pli: Parassa lokassa na te imassa,


pli: Devāti te āhu manussaloke”.


pli: “Ettheva te nīhatā hīnavādā,


pli: Ahetukā ye na vadanti kammaṁ;


pli: Dattupaññattaṁ ye ca vadanti dānaṁ”.


pli: “Addhā hi saccaṁ vacanaṁ tavedaṁ,


pli: Kathañhi dānaṁ aphalaṁ bhaveyya;


pli: Dattupaññattañca kathaṁ bhaveyya.


pli: Kathaṅkaro kintikaro kimācaraṁ,


pli: Kiṁ sevamāno kena tapoguṇena;


pli: Akkhāhi me morarājetamatthaṁ,


pli: Yathā ahaṁ no nirayaṁ pateyyaṁ”.


pli: “Ye keci atthi samaṇā pathabyā,


pli: Kāsāyavatthā anagāriyā te;


pli: Pātova piṇḍāya caranti kāle,


pli: Vikālacariyā viratā hi santo.


pli: Te tattha kālenupasaṅkamitvā,


pli: Pucchāhi yaṁ te manaso piyaṁ siyā;


pli: Te te pavakkhanti yathāpajānaṁ,


pli: Imassa lokassa parassa catthaṁ”.


pli: “Tacaṁva jiṇṇaṁ urago purāṇaṁ,


pli: Paṇḍūpalāsaṁ harito dumova;


pli: Esappahīno mama luddabhāvo,


pli: Jahāmahaṁ luddakabhāvamajja.


pli: Ye cāpi me sakuṇā atthi baddhā,


pli: Satāninekāni nivesanasmiṁ;


pli: Tesampahaṁ jīvitamajja dammi,


pli: Mokkhañca te pattā sakaṁ niketaṁ”.


pli: “Luddo carī pāsahattho araññe,


pli: Bādhetu morādhipatiṁ yasassiṁ;


pli: Bandhitvā morādhipatiṁ yasassiṁ,


pli: Dukkhā sa pamucci yathāhaṁ pamutto”ti.


pli: Mahāmorajātakaṁ aṭṭhamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 9. Tacchasūkarajātaka


pli: “Yadesamānā vicarimha,


pli: pabbatāni vanāni ca;


pli: Anvesaṁ vicariṁ ñātī,


pli: teme adhigatā mayā.


pli: Bahuñcidaṁ mūlaphalaṁ,


pli: bhakkho cāyaṁ anappako;


pli: Rammā cimā girīnajjo,


pli: phāsuvāso bhavissati.


pli: Idhevāhaṁ vasissāmi,


pli: saha sabbehi ñātibhi;


pli: Appossukko nirāsaṅkī,


pli: asoko akutobhayo”.


pli: “Aññampi leṇaṁ pariyesa,


pli: sattu no idha vijjati;


pli: So taccha sūkare hanti,


pli: idhāgantvā varaṁ varaṁ”.


pli: “Ko numhākaṁ idha sattu,


pli: ko ñātī susamāgate;


pli: Duppadhaṁse padhaṁseti,


pli: taṁ me akkhātha pucchitā”.


pli: “Uddhaggarājī migarājā,


pli: balī dāṭhāvudho migo;


pli: “Na no dāṭhā na vijjanti,


pli: balaṁ kāye samohitaṁ;


pli: Sabbe samaggā hutvāna,


pli: vasaṁ kāhāma ekakaṁ”.


pli: “Hadayaṅgamaṁ kaṇṇasukhaṁ,


pli: Vācaṁ bhāsasi tacchaka;


pli: Yopi yuddhe palāyeyya,


pli: Tampi pacchā hanāmase”.


pli: “Pāṇātipātā virato nu ajja,


pli: Abhayaṁ nu te sabbabhūtesu dinnaṁ;


pli: Dāṭhā nu te migavadhāya na santi,


pli: Yo saṅghapatto kapaṇova jhāyasi”.


pli: “Na me dāṭhā na vijjanti,


pli: Balaṁ kāye samohitaṁ;


pli: Ñātī ca disvāna sāmaggī ekato,


pli: Tasmā ca jhāyāmi vanamhi ekako.


pli: Imassudaṁ yanti disodisaṁ pure,


pli: Bhayaṭṭitā leṇagavesino puthu;


pli: Te dāni saṅgamma vasanti ekato,


pli: Yatthaṭṭhitā duppasahajja te mayā.


pli: Pariṇāyakasampannā,


pli: sahitā ekavādino;


pli: Te maṁ samaggā hiṁseyyuṁ,


pli: tasmā nesaṁ na patthaye”.


pli: “Ekova indo asure jināti,


pli: Ekova seno hanti dije pasayha;


pli: Ekova byaggho migasaṅghapatto,


pli: Varaṁ varaṁ hanti balañhi tādisaṁ”.


pli: “Na heva indo na seno,


pli: napi byaggho migādhipo;


pli: Samagge sahite ñātī,


pli: na byagghe kurute vase”.


pli: “Kumbhīlakā sakuṇakā,


pli: saṅghino gaṇacārino;


pli: Sammodamānā ekajjhaṁ,


pli: uppatanti ḍayanti ca.


pli: Tesañca ḍayamānānaṁ,


pli: ekettha apasakkati;


pli: Tañca seno nitāḷeti,


pli: veyyagghiyeva sā gati”.


pli: “Ussāhito jaṭilena,


pli: luddenāmisacakkhunā;


pli: Dāṭhī dāṭhīsu pakkhandi,


pli: maññamāno yathā pure”.


pli: “Sādhu sambahulā ñātī,


pli: api rukkhā araññajā;


pli: Sūkarehi samaggehi,


pli: byaggho ekāyane hato”.


pli: Brāhmaṇañceva byagghañca,


pli: ubho hantvāna sūkarā.


pli: Ānandino pamuditā,


pli: mahānādaṁ panādisuṁ.


pli: Te su udumbaramūlasmiṁ,


pli: sūkarā susamāgatā;


pli: Tacchakaṁ abhisiñciṁsu,


pli: “tvaṁ no rājāsi issaro”ti.


pli: Tacchasūkarajātakaṁ navamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 10. Mahāvāṇijajātaka


pli: Vāṇijā samitiṁ katvā,


pli: nānāraṭṭhato āgatā;


pli: Dhanāharā pakkamiṁsu,


pli: ekaṁ katvāna gāmaṇiṁ.


pli: Te taṁ kantāramāgamma,


pli: appabhakkhaṁ anodakaṁ;


pli: Mahānigrodhamaddakkhuṁ,


pli: sītacchāyaṁ manoramaṁ.


pli: Te ca tattha nisīditvā,


pli: tassa rukkhassa chāyayā;


pli: Vāṇijā samacintesuṁ,


pli: bālā mohena pārutā.


pli: Allāyate ayaṁ rukkho,


pli: api vārīva sandati;


pli: Iṅghassa purimaṁ sākhaṁ,


pli: mayaṁ chindāma vāṇijā.


pli: Sā ca chinnāva pagghari,


pli: acchaṁ vāriṁ anāvilaṁ;


pli: Te tattha nhatvā pivitvā,


pli: yāvaticchiṁsu vāṇijā.


pli: Dutiyaṁ samacintesuṁ,


pli: bālā mohena pārutā;


pli: Iṅghassa dakkhiṇaṁ sākhaṁ,


pli: sālimaṁsodanaṁ bahuṁ;


pli: Appodavaṇṇe kummāse,


pli: siṅgiṁ vidalasūpiyo.


pli: Te tattha bhutvā khāditvā,


pli: yāvaticchiṁsu vāṇijā;


pli: Tatiyaṁ samacintesuṁ,


pli: Iṅghassa pacchimaṁ sākhaṁ,


pli: nāriyo samalaṅkatā;


pli: Vicitravatthābharaṇā,


pli: āmuttamaṇikuṇḍalā.


pli: Api su vāṇijā ekā,


pli: nāriyo paṇṇavīsati;


pli: Samantā parivāriṁsu,


pli: tassa rukkhassa chāyayā.


pli: Te tāhi paricāretvā,


pli: Catutthaṁ samacintesuṁ,


pli: bālā mohena pārutā;


pli: Iṅghassa uttaraṁ sākhaṁ,


pli: mayaṁ chindāma vāṇijā.


pli: Sā ca chinnāva pagghari,


pli: muttā veḷuriyā bahū;


pli: Rajataṁ jātarūpañca,


pli: kuttiyo paṭiyāni ca.


pli: Kāsikāni ca vatthāni,


pli: uddiyāni ca kambalā;


pli: Te tattha bhāre bandhitvā,


pli: yāvaticchiṁsu vāṇijā.


pli: Pañcamaṁ samacintesuṁ,


pli: Iṅghassa mūlaṁ chindāma,


pli: api bhiyyo labhāmase.


pli: Athuṭṭhahi satthavāho,


pli: yācamāno katañjalī;


pli: Nigrodho kiṁ parajjhati,


pli: vāṇijā bhaddamatthu te.


pli: Vāridā purimā sākhā,


pli: annapānañca dakkhiṇā;


pli: Nāridā pacchimā sākhā,


pli: sabbakāme ca uttarā;


pli: Yassa rukkhassa chāyāya,


pli: nisīdeyya sayeyya vā;


pli: Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,


pli: mittadubbho hi pāpako.


pli: Te ca tassānādiyitvā,


pli: ekassa vacanaṁ bahū;


pli: Nisitāhi kuṭhārīhi,


pli: mūlato naṁ upakkamuṁ.


pli: Tato nāgā nikkhamiṁsu,


pli: sannaddhā paṇṇavīsati;


pli: Dhanuggahānaṁ tisatā,


pli: chasahassā ca vammino.


pli: “Ete hanatha bandhatha,


pli: Mā vo muñcittha jīvitaṁ;


pli: Ṭhapetvā satthavāhaṁva,


pli: Sabbe bhasmaṁ karotha ne”.


pli: “Tasmā hi paṇḍito poso,


pli: sampassaṁ atthamattano;


pli: Lobhassa na vasaṁ gacche,


pli: haneyyārisakaṁ manaṁ.


pli: Evamādīnavaṁ ñatvā,


pli: taṇhā dukkhassa sambhavaṁ;


pli: Vītataṇho anādāno,


pli: sato bhikkhu paribbaje”ti.


pli: Mahāvāṇijajātakaṁ dasamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 11. Sādhinajātaka


pli: “Abbhuto vata lokasmiṁ,


pli: uppajji lomahaṁsano;


pli: Dibbo ratho pāturahu,


pli: vedehassa yasassino”.


pli: Devaputto mahiddhiko,


pli: mātali devasārathi;


pli: Nimantayittha rājānaṁ,


pli: vedehaṁ mithilaggahaṁ.


pli: “Ehimaṁ rathamāruyha,


pli: rājaseṭṭha disampati;


pli: Devā dassanakāmā te,


pli: tāvatiṁsā saindakā;


pli: Saramānā hi te devā,


pli: sudhammāyaṁ samacchare”.


pli: Tato ca rājā sādhino,


pli: vedeho mithilaggaho;


pli: Sahassayuttamāruyha,


pli: agā devāna santike;


pli: Taṁ devā paṭinandiṁsu,


pli: disvā rājānamāgataṁ.


pli: “Svāgataṁ te mahārāja,


pli: atho te adurāgataṁ;


pli: Nisīda dāni rājīsi,


pli: devarājassa santike”.


pli: Sakkopi paṭinandittha,


pli: vedehaṁ mithilaggahaṁ;


pli: Nimantayittha kāmehi,


pli: āsanena ca vāsavo.


pli: “Sādhu khosi anuppatto,


pli: āvāsaṁ vasavattinaṁ;


pli: Vasa devesu rājīsi,


pli: sabbakāmasamiddhisu;


pli: Tāvatiṁsesu devesu,


pli: bhuñja kāme amānuse”.


pli: “Ahaṁ pure saggagato ramāmi,


pli: Naccehi gītehi ca vāditehi;


pli: So dāni ajja na ramāmi sagge,


pli: Āyuṁ nu khīṇo maraṇaṁ nu santike;


pli: Udāhu mūḷhosmi janindaseṭṭha”.


pli: “Na tāyu khīṇaṁ maraṇañca dūre,


pli: Na cāpi mūḷho naravīraseṭṭha;


pli: Tuyhañca puññāni parittakāni,


pli: Yesaṁ vipākaṁ idha vedayittho.


pli: Vasa devānubhāvena,


pli: rājaseṭṭha disampati;


pli: “Yathā yācitakaṁ yānaṁ,


pli: yathā yācitakaṁ dhanaṁ;


pli: Evaṁsampadamevetaṁ,


pli: yaṁ parato dānapaccayā.


pli: Na cāhametamicchāmi,


pli: yaṁ parato dānapaccayā;


pli: Sayaṅkatāni puññāni,


pli: taṁ me āveṇikaṁ dhanaṁ.


pli: Sohaṁ gantvā manussesu,


pli: kāhāmi kusalaṁ bahuṁ;


pli: Dānena samacariyāya,


pli: saṁyamena damena ca;


pli: Yaṁ katvā sukhito hoti,


pli: na ca pacchānutappati.


pli: Imāni tāni khettāni,


pli: imaṁ nikkhaṁ sukuṇḍalaṁ;


pli: Imā tā haritānūpā,


pli: imā najjo savantiyo.


pli: Imā tā pokkharaṇī rammā,


pli: cakkavākapakūjitā;


pli: Mandālakehi sañchannā,


pli: padumuppalakehi ca;


pli: Yassimāni mamāyiṁsu,


pli: kiṁ nu te disataṁ gatā.


pli: Tānīdha khettāni so bhūmibhāgo,


pli: Teyeva ārāmavanūpacārā;


pli: Tameva mayhaṁ janataṁ apassato,


pli: Suññaṁva me nārada khāyate disā”.


pli: “Diṭṭhā mayā vimānāni,


pli: obhāsentā catuddisā;


pli: Sammukhā devarājassa,


pli: tidasānañca sammukhā.


pli: Vutthaṁ me bhavanaṁ dibyaṁ,


pli: Bhuttā kāmā amānusā;


pli: Tāvatiṁsesu devesu,


pli: Sabbakāmasamiddhisu.


pli: Sohaṁ etādisaṁ hitvā,


pli: puññāyamhi idhāgato;


pli: Dhammameva carissāmi,


pli: nāhaṁ rajjena atthiko.


pli: Adaṇḍāvacaraṁ maggaṁ,


pli: sammāsambuddhadesitaṁ;


pli: Taṁ maggaṁ paṭipajjissaṁ,


pli: yena gacchanti subbatā”ti.


pli: Sādhinajātakaṁ ekādasamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 12. Dasabrāhmaṇajātaka


pli: Rājā avoca vidhuraṁ,


pli: Dhammakāmo yudhiṭṭhilo;


pli: “Brāhmaṇe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: Ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: Yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Dullabhā brāhmaṇā deva,


pli: sīlavanto bahussutā;


pli: Viratā methunā dhammā,


pli: ye te bhuñjeyyu bhojanaṁ.


pli: Dasa khalu mahārāja,


pli: yā tā brāhmaṇajātiyo;


pli: Tesaṁ vibhaṅgaṁ vicayaṁ,


pli: vitthārena suṇohi me.


pli: Pasibbake gahetvāna,


pli: puṇṇe mūlassa saṁvute;


pli: Osadhikāyo ganthenti,


pli: nhāpayanti japanti ca.


pli: Tikicchakasamā rāja,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: Ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: Yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Kiṅkiṇikāyo gahetvā,


pli: ghosenti puratopi te;


pli: Pesanānipi gacchanti,


pli: rathacariyāsu sikkhare.


pli: Paricārakasamā rāja,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Kamaṇḍaluṁ gahetvāna,


pli: vaṅkadaṇḍañca brāhmaṇā;


pli: Paccupessanti rājāno,


pli: gāmesu nigamesu ca;


pli: Nādinne vuṭṭhahissāma,


pli: gāmamhi vā vanamhi vā.


pli: Niggāhakasamā rāja,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Parūḷhakacchanakhalomā,


pli: paṅkadantā rajassirā;


pli: Okiṇṇā rajareṇūhi,


pli: yācakā vicaranti te.


pli: Khāṇughātasamā rāja,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Harītakaṁ āmalakaṁ,


pli: Ambaṁ jambuṁ vibhītakaṁ;


pli: Labujaṁ dantapoṇāni,


pli: Beluvā badarāni ca.


pli: Rājāyatanaṁ ucchupuṭaṁ,


pli: dhūmanettaṁ madhuañjanaṁ;


pli: Uccāvacāni paṇiyāni,


pli: vipaṇenti janādhipa.


pli: Vāṇijakasamā rāja,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Kasivāṇijjaṁ kārenti,


pli: posayanti ajeḷake;


pli: Kumāriyo pavecchanti,


pli: vivāhantāvahanti ca.


pli: Samā ambaṭṭhavessehi,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Nikkhittabhikkhaṁ bhuñjanti,


pli: gāmesveke purohitā;


pli: Bahū te paripucchanti,


pli: aṇḍacchedā nilañchakā.


pli: Pasūpi tattha haññanti,


pli: mahiṁsā sūkarā ajā;


pli: Goghātakasamā rāja,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Asicammaṁ gahetvāna,


pli: khaggaṁ paggayha brāhmaṇā;


pli: Vessapathesu tiṭṭhanti,


pli: satthaṁ abbāhayantipi.


pli: Samā gopanisādehi,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Araññe kuṭikaṁ katvā,


pli: kūṭāni kārayanti te;


pli: Sasabiḷāre bādhenti,


pli: āgodhā macchakacchapaṁ.


pli: Te luddakasamā rāja,


pli: tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Aññe dhanassa kāmā hi,


pli: heṭṭhāmañce pasakkitā;


pli: Rājāno upari nhāyanti,


pli: somayāge upaṭṭhite.


pli: Malamajjakasamā rāja,


pli: Tepi vuccanti brāhmaṇā;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: Tādise nipatāmase”.


pli: “Apetā te ca brahmaññā,


pli: (iti rājā korabyo)


pli: Na te vuccanti brāhmaṇā;


pli: Aññe vidhura pariyesa,


pli: Sīlavante bahussute.


pli: Virate methunā dhammā,


pli: ye me bhuñjeyyu bhojanaṁ;


pli: Dakkhiṇaṁ samma dassāma,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ”.


pli: “Atthi kho brāhmaṇā deva,


pli: sīlavanto bahussutā;


pli: Viratā methunā dhammā,


pli: ye te bhuñjeyyu bhojanaṁ.


pli: Ekañca bhattaṁ bhuñjanti,


pli: na ca majjaṁ pivanti te;


pli: Akkhātā te mahārāja,


pli: tādise nipatāmase”.


pli: “Ete kho brāhmaṇā vidhura,


pli: Sīlavanto bahussutā;


pli: Ete vidhura pariyesa,


pli: Khippañca ne nimantayā”ti.


pli: Dasabrāhmaṇajātakaṁ dvādasamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipāta


pli: Sālikedāravagga


pli: 13. Bhikkhāparamparajātaka


pli: “Sukhumālarūpaṁ disvā,


pli: raṭṭhā vivanamāgataṁ;


pli: Kūṭāgāravarūpetaṁ,


pli: mahāsayanamupāsitaṁ.


pli: Tassa te pemakenāhaṁ,


pli: adāsiṁ vaḍḍhamodanaṁ;


pli: Sālīnaṁ vicitaṁ bhattaṁ,


pli: suciṁ maṁsūpasecanaṁ.


pli: Taṁ tvaṁ bhattaṁ paṭiggayha,


pli: brāhmaṇassa adāsayi;


pli: Attānaṁ anasitvāna,


pli: koyaṁ dhammo namatthu te”.


pli: “Ācariyo brāhmaṇo mayhaṁ,


pli: kiccākiccesu byāvaṭo;


pli: Garu ca āmantanīyo ca,


pli: dātumarahāmi bhojanaṁ”.


pli: “Brāhmaṇaṁ dāni pucchāmi,


pli: gotamaṁ rājapūjitaṁ;


pli: Rājā te bhattaṁ pādāsi,


pli: isissa bhojanaṁ adā;


pli: Akhettaññūsi dānassa,


pli: “Bharāmi puttadāre ca,


pli: gharesu gadhito ahaṁ;


pli: Bhuñje mānusake kāme,


pli: anusāsāmi rājino.


pli: Āraññikassa isino,


pli: cirarattaṁ tapassino;


pli: Vuḍḍhassa bhāvitattassa,


pli: “Isiñca dāni pucchāmi,


pli: kisaṁ dhamanisanthataṁ;


pli: Parūḷhakacchanakhalomaṁ,


pli: paṅkadantaṁ rajassiraṁ.


pli: Eko araññe viharasi,


pli: nāvakaṅkhasi jīvitaṁ;


pli: Bhikkhu kena tayā seyyo,


pli: yassa tvaṁ bhojanaṁ adā”.


pli: “Khaṇantālukalambāni,


pli: bilālitakkalāni ca;


pli: Dhunaṁ sāmākanīvāraṁ,


pli: saṅghāriyaṁ pasāriyaṁ.


pli: Sākaṁ bhisaṁ madhuṁ maṁsaṁ,


pli: Badarāmalakāni ca;


pli: Tāni āharitvā bhuñjāmi,


pli: Atthi me so pariggaho.


pli: Pacanto apacantassa,


pli: amamassa sakiñcano;


pli: Anādānassa sādāno,


pli: dātumarahāmi bhojanaṁ”.


pli: “Bhikkhuñca dāni pucchāmi,


pli: tuṇhīmāsīna subbataṁ;


pli: Isi te bhattaṁ pādāsi,


pli: suciṁ maṁsūpasecanaṁ.


pli: Taṁ tvaṁ bhattaṁ paṭiggayha,


pli: tuṇhī bhuñjasi ekako;


pli: Nāññaṁ kañci nimantesi,


pli: koyaṁ dhammo namatthu te”.


pli: “Na pacāmi na pācemi,


pli: na chindāmi na chedaye;


pli: Taṁ maṁ akiñcanaṁ ñatvā,


pli: sabbapāpehi ārataṁ.


pli: Vāmena bhikkhamādāya,


pli: dakkhiṇena kamaṇḍaluṁ;


pli: Isi me bhattaṁ pādāsi,


pli: Ete hi dātumarahanti,


pli: samamā sapariggahā;


pli: Paccanīkamahaṁ maññe,


pli: yo dātāraṁ nimantaye”.


pli: “Atthāya vata me ajja,


pli: idhāgacchi rathesabho;


pli: Sohaṁ ajja pajānāmi,


pli: yattha dinnaṁ mahapphalaṁ.


pli: Raṭṭhesu giddhā rājāno,


pli: Kiccākiccesu brāhmaṇā;


pli: Isī mūlaphale giddhā,


pli: Vippamuttā ca bhikkhavo”ti.


pli: Bhikkhāparamparajātakaṁ terasamaṁ.


pli: Pakiṇṇakanipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Suva kinnara mukka kharājinaso,


pli: Bhisajāta mahesi kapotavaro;


pli: Atha mora satacchaka vāṇijako,


pli: Atha rāja sabrāhmaṇa bhikkhaparanti.


title_pli: Jātaka Vīsatinipāta

pli: 1. Mātaṅgajātaka


pli: “Kuto nu āgacchasi dummavāsī,


pli: Otallako paṁsupisācakova;


pli: Saṅkāracoḷaṁ paṭimuñca kaṇṭhe,


pli: Ko re tuvaṁ hosi adakkhiṇeyyo”.


pli: “Annaṁ tavedaṁ pakataṁ yasassi,


pli: Taṁ khajjare bhuñjare piyyare ca;


pli: Jānāsi maṁ tvaṁ paradattūpajīviṁ,


pli: Uttiṭṭhapiṇḍaṁ labhataṁ sapāko”.


pli: “Annaṁ mamedaṁ pakataṁ brāhmaṇānaṁ,


pli: Attatthāya saddahato mamedaṁ;


pli: Apehi etto kimidhaṭṭhitosi,


pli: Na mādisā tuyhaṁ dadanti jamma”.


pli: “Thale ca ninne ca vapanti bījaṁ,


pli: Anūpakhette phalamāsamānā;


pli: Etāya saddhāya dadāhi dānaṁ,


pli: Appeva ārādhaye dakkhiṇeyye”.


pli: “Khettāni mayhaṁ viditāni loke,


pli: Yesāhaṁ bījāni patiṭṭhapemi;


pli: Ye brāhmaṇā jātimantūpapannā,


pli: Tānīdha khettāni supesalāni”.


pli: “Jātimado ca atimānitā ca,


pli: Lobho ca doso ca mado ca moho;


pli: Ete aguṇā yesu ca santi sabbe,


pli: Tānīdha khettāni apesalāni.


pli: Jātimado ca atimānitā ca,


pli: Ete aguṇā yesu na santi sabbe,


pli: “Kvettha gatā upajotiyo ca,


pli: Upajjhāyo ca atha vā gaṇḍakucchi;


pli: Imassa daṇḍañca vadhañca datvā,


pli: Gale gahetvā khalayātha jammaṁ”.


pli: “Giriṁ nakhena khaṇasi,


pli: ayo dantehi khādasi;


pli: Jātavedaṁ padahasi,


pli: yo isiṁ paribhāsasi”.


pli: “Idaṁ vatvāna mātaṅgo,


pli: isi saccaparakkamo;


pli: Antalikkhasmiṁ pakkāmi,


pli: brāhmaṇānaṁ udikkhataṁ”.


pli: “Āvellitaṁ piṭṭhito uttamaṅgaṁ,


pli: Bāhuṁ pasāreti akammaneyyaṁ;


pli: Setāni akkhīni yathā matassa,


pli: Ko me imaṁ puttamakāsi evaṁ”.


pli: “Idhāgamā samaṇo dummavāsī,


pli: Otallako paṁsupisācakova;


pli: Saṅkāracoḷaṁ paṭimuñca kaṇṭhe,


pli: So te imaṁ puttamakāsi evaṁ”.


pli: “Katamaṁ disaṁ agamā bhūripañño,


pli: Akkhātha me māṇavā etamatthaṁ;


pli: Gantvāna taṁ paṭikaremu accayaṁ,


pli: Appeva naṁ putta labhemu jīvitaṁ”.


pli: “Vehāyasaṁ agamā bhūripañño,


pli: Pathaddhuno pannaraseva cando;


pli: Api cāpi so purimadisaṁ agacchi,


pli: Saccappaṭiñño isi sādhurūpo”.


pli: “Yakkhā have santi mahānubhāvā,


pli: Anvāgatā isayo sādhurūpā;


pli: Te duṭṭhacittaṁ kupitaṁ viditvā,


pli: Yakkhā hi te puttamakaṁsu evaṁ”.


pli: “Yakkhā ca me puttamakaṁsu evaṁ,


pli: Tvaññeva me mā kuddho brahmacāri;


pli: Tumheva pāde saraṇaṁ gatāsmi,


pli: Anvāgatā puttasokena bhikkhu”.


pli: “Tadeva hi etarahi ca mayhaṁ,


pli: Manopadoso na mamatthi koci;


pli: Putto ca te vedamadena matto,


pli: Atthaṁ na jānāti adhicca vede”.


pli: “Addhā have bhikkhu muhuttakena,


pli: Sammuyhateva purisassa saññā;


pli: Ekāparādhaṁ khama bhūripañña,


pli: Na paṇḍitā kodhabalā bhavanti”.


pli: “Idañca mayhaṁ uttiṭṭhapiṇḍaṁ,


pli: Tava maṇḍabyo bhuñjatu appapañño;


pli: Yakkhā ca te naṁ na viheṭhayeyyuṁ,


pli: Putto ca te hessati so arogo”.


pli: “Maṇḍabya bālosi parittapañño,


pli: Yo puññakhettānamakovidosi;


pli: Mahakkasāvesu dadāsi dānaṁ,


pli: Kiliṭṭhakammesu asaññatesu.


pli: Jaṭā ca kesā ajinā nivatthā,


pli: Jarūdapānaṁva mukhaṁ parūḷhaṁ;


pli: Pajaṁ imaṁ passatha dummarūpaṁ,


pli: Na jaṭājinaṁ tāyati appapaññaṁ.


pli: Yesaṁ rāgo ca doso ca,


pli: avijjā ca virājitā;


pli: Khīṇāsavā arahanto,


pli: tesu dinnaṁ mahapphalan”ti.


pli: Mātaṅgajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: 2. Cittasambhūtajātaka


pli: “Sabbaṁ narānaṁ saphalaṁ suciṇṇaṁ,


pli: Na kammunā kiñcana moghamatthi;


pli: Passāmi sambhūtaṁ mahānubhāvaṁ,


pli: Sakammunā puññaphalūpapannaṁ.


pli: Sabbaṁ narānaṁ saphalaṁ suciṇṇaṁ,


pli: Kaccinnu cittassapi evamevaṁ,


pli: Iddho mano tassa yathāpi mayhaṁ”.


pli: Cittampi jānāhi tatheva deva,


pli: Iddho mano tassa yathāpi tuyhaṁ”.


pli: “Bhavaṁ nu citto sutamaññato te,


pli: Udāhu te koci naṁ etadakkhā;


pli: Gāthā sugītā na mamatthi kaṅkhā,


pli: Dadāmi te gāmavaraṁ satañca”.


pli: “Na cāhaṁ citto sutamaññato me,


pli: Isī ca me etamatthaṁ asaṁsi;


pli: ‘Gantvāna rañño paṭigāhi gāthaṁ,


pli: Api te varaṁ attamano dadeyya’”.


pli: “Yojentu ve rājarathe,


pli: sukate cittasibbane;


pli: Kacchaṁ nāgānaṁ bandhatha,


pli: gīveyyaṁ paṭimuñcatha.


pli: Āhaññantu bherimudiṅgasaṅkhe,


pli: Sīghāni yānāni ca yojayantu;


pli: Ajjevahaṁ assamaṁ taṁ gamissaṁ,


pli: Yattheva dakkhissamisiṁ nisinnaṁ”.


pli: “Suladdhalābho vata me ahosi,


pli: Gāthā sugītā parisāya majjhe;


pli: Svāhaṁ isiṁ sīlavatūpapannaṁ,


pli: Disvā patīto sumanohamasmi”.


pli: “Āsanaṁ udakaṁ pajjaṁ,


pli: paṭiggaṇhātu no bhavaṁ;


pli: Agghe bhavantaṁ pucchāma,


pli: agghaṁ kurutu no bhavaṁ”.


pli: “Rammañca te āvasathaṁ karontu,


pli: Nārīgaṇehi paricārayassu;


pli: Karohi okāsamanuggahāya,


pli: Ubhopimaṁ issariyaṁ karoma”.


pli: “Disvā phalaṁ duccaritassa rāja,


pli: Atho suciṇṇassa mahāvipākaṁ;


pli: Attānameva paṭisaṁyamissaṁ,


pli: Na patthaye putta pasuṁ dhanaṁ vā.


pli: Dasevimā vassadasā,


pli: maccānaṁ idha jīvitaṁ;


pli: Apattaññeva taṁ odhiṁ,


pli: naḷo chinnova sussati.


pli: Tattha kā nandi kā khiḍḍā,


pli: kā ratī kā dhanesanā;


pli: Kiṁ me puttehi dārehi,


pli: rāja muttosmi bandhanā.


pli: Sohaṁ evaṁ pajānāmi,


pli: maccu me nappamajjati;


pli: Antakenādhipannassa,


pli: kā ratī kā dhanesanā.


pli: Jāti narānaṁ adhamā janinda,


pli: Caṇḍālayoni dvipadākaniṭṭhā;


pli: Sakehi kammehi supāpakehi,


pli: Caṇḍālagabbhe avasimha pubbe.


pli: Caṇḍālāhumha avantīsu,


pli: migā nerañjaraṁ pati;


pli: Ukkusā nammadātīre,


pli: tyajja brāhmaṇakhattiyā.


pli: Upanīyati jīvitamappamāyu,


pli: Jarūpanītassa na santi tāṇā;


pli: Karohi pañcāla mameta vākyaṁ,


pli: Mākāsi kammāni dukkhudrayāni.


pli: Mākāsi kammāni dukkhapphalāni.


pli: Mākāsi kammāni rajassirāni.


pli: Vaṇṇaṁ jarā hanti narassa jiyyato;


pli: Mākāsi kammaṁ nirayūpapattiyā”.


pli: “Addhā hi saccaṁ vacanaṁ tavetaṁ,


pli: Yathā isī bhāsasi evametaṁ;


pli: Kāmā ca me santi anapparūpā,


pli: Te duccajā mādisakena bhikkhu.


pli: Nāgo yathā paṅkamajjhe byasanno,


pli: Passaṁ thalaṁ nābhisambhoti gantuṁ;


pli: Evampahaṁ kāmapaṅke byasanno,


pli: Na bhikkhuno maggamanubbajāmi.


pli: Yathāpi mātā ca pitā ca puttaṁ,


pli: Anusāsare kinti sukhī bhaveyya;


pli: Evampi maṁ tvaṁ anusāsa bhante,


pli: Yathā ciraṁ pecca sukhī bhaveyyaṁ”.


pli: “No ce tuvaṁ ussahase janinda,


pli: Kāme ime mānusake pahātuṁ;


pli: Dhammiṁ baliṁ paṭṭhapayassu rāja,


pli: Adhammakāro tava māhu raṭṭhe.


pli: Dūtā vidhāvantu disā catasso,


pli: Nimantakā samaṇabrāhmaṇānaṁ;


pli: Te annapānena upaṭṭhahassu,


pli: Vatthena senāsanapaccayena ca.


pli: Annena pānena pasannacitto,


pli: Santappaya samaṇabrāhmaṇe ca;


pli: Datvā ca bhutvā ca yathānubhāvaṁ,


pli: Anindito saggamupehi ṭhānaṁ.


pli: Sace ca taṁ rāja mado saheyya,


pli: Nārīgaṇehi paricārayantaṁ;


pli: Imameva gāthaṁ manasī karohi,


pli: Bhāsesi cenaṁ parisāya majjhe.


pli: Abbhokāsasayo jantu,


pli: vajantyā khīrapāyito;


pli: Parikiṇṇo suvānehi,


pli: svājja rājāti vuccatī”ti.


pli: Cittasambhūtajātakaṁ dutiyaṁ.


pli: “Dūre apassaṁ therova,


pli: cakkhuṁ yācitumāgato;


pli: Ekanettā bhavissāma,


pli: cakkhuṁ me dehi yācito”.


pli: “Kenānusiṭṭho idha māgatosi,


pli: Vanibbaka cakkhupathāni yācituṁ;


pli: Suduccajaṁ yācasi uttamaṅgaṁ,


pli: Yamāhu nettaṁ purisena duccajaṁ”.


pli: “Yamāhu devesu sujampatīti,


pli: Maghavāti naṁ āhu manussaloke;


pli: Tenānusiṭṭho idha māgatosmi,


pli: Vanibbako cakkhupathāni yācituṁ.


pli: Vanibbato mayha vaniṁ anuttaraṁ,


pli: Dadāhi te cakkhupathāni yācito;


pli: Dadāhi me cakkhupathaṁ anuttaraṁ,


pli: “Yena atthena āgacchi,


pli: yamatthamabhipatthayaṁ;


pli: Te te ijjhantu saṅkappā,


pli: labha cakkhūni brāhmaṇa.


pli: Ekaṁ te yācamānassa,


pli: Ubhayāni dadāmahaṁ;


pli: Sa cakkhumā gaccha janassa pekkhato,


pli: Yadicchase tvaṁ tadate samijjhatu”.


pli: “Mā no deva adā cakkhuṁ,


pli: mā no sabbe parākari;


pli: Dhanaṁ dehi mahārāja,


pli: muttā veḷuriyā bahū.


pli: Yutte deva rathe dehi,


pli: ājānīye calaṅkate;


pli: Nāge dehi mahārāja,


pli: hemakappanavāsase.


pli: Yathā taṁ sivayo sabbe,


pli: sayoggā sarathā sadā;


pli: Samantā parikireyyuṁ,


pli: evaṁ dehi rathesabha”.


pli: “Yo ve dassanti vatvāna,


pli: adāne kurute mano;


pli: Bhūmyaṁ so patitaṁ pāsaṁ,


pli: gīvāyaṁ paṭimuñcati.


pli: Yo ve dassanti vatvāna,


pli: Pāpā pāpataro hoti,


pli: sampatto yamasādhanaṁ.


pli: Yañhi yāce tañhi dade,


pli: yaṁ na yāce na taṁ dade;


pli: Svāhaṁ tameva dassāmi,


pli: yaṁ maṁ yācati brāhmaṇo”.


pli: “Āyuṁ nu vaṇṇaṁ nu sukhaṁ balaṁ nu,


pli: Kiṁ patthayāno nu janinda desi;


pli: Kathañhi rājā sivinaṁ anuttaro,


pli: Cakkhūni dajjā paralokahetu”.


pli: “Na vāhametaṁ yasasā dadāmi,


pli: Na puttamicche na dhanaṁ na raṭṭhaṁ;


pli: Satañca dhammo carito purāṇo,


pli: Icceva dāne ramate mano mama”.


pli: “Sakhā ca mitto ca mamāsi sīvika,


pli: Susikkhito sādhu karohi me vaco;


pli: Uddharitvā cakkhūni mamaṁ jigīsato,


pli: Hatthesu ṭhapehi vanibbakassa”.


pli: Codito sivirājena,


pli: sīviko vacanaṅkaro;


pli: Rañño cakkhūnuddharitvā,


pli: brāhmaṇassūpanāmayi;


pli: Sacakkhu brāhmaṇo āsi,


pli: andho rājā upāvisi.


pli: Tato so katipāhassa,


pli: uparūḷhesu cakkhusu;


pli: Sūtaṁ āmantayī rājā,


pli: sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano.


pli: “Yojehi sārathi yānaṁ,


pli: yuttañca paṭivedaya;


pli: Uyyānabhūmiṁ gacchāma,


pli: pokkharañño vanāni ca”.


pli: So ca pokkharaṇītīre,


pli: pallaṅkena upāvisi;


pli: Tassa sakko pāturahu,


pli: devarājā sujampati.


pli: “Sakkohamasmi devindo,


pli: āgatosmi tavantike;


pli: Varaṁ varassu rājīsi,


pli: yaṁ kiñci manasicchasi”.


pli: “Pahūtaṁ me dhanaṁ sakka,


pli: balaṁ koso canappako;


pli: Andhassa me sato dāni,


pli: maraṇaññeva ruccati”.


pli: “Yāni saccāni dvipadinda,


pli: tāni bhāsassu khattiya;


pli: Saccaṁ te bhaṇamānassa,


pli: puna cakkhu bhavissati”.


pli: “Ye maṁ yācitumāyanti,


pli: nānāgottā vanibbakā;


pli: Yopi maṁ yācate tattha,


pli: sopi me manaso piyo;


pli: Etena saccavajjena,


pli: cakkhu me upapajjatha.


pli: Yaṁ maṁ so yācituṁ āgā,


pli: dehi cakkhunti brāhmaṇo;


pli: Tassa cakkhūni pādāsiṁ,


pli: brāhmaṇassa vanibbato.


pli: Bhiyyo maṁ āvisī pīti,


pli: somanassañcanappakaṁ;


pli: dutiyaṁ me upapajjatha”.


pli: “Dhammena bhāsitā gāthā,


pli: sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhana;


pli: Etāni tava nettāni,


pli: dibbāni paṭidissare.


pli: Tirokuṭṭaṁ tiroselaṁ,


pli: samatiggayha pabbataṁ;


pli: Samantā yojanasataṁ,


pli: dassanaṁ anubhontu te”.


pli: “Ko nīdha vittaṁ na dadeyya yācito,


pli: Api visiṭṭhaṁ supiyampi attano;


pli: Tadiṅgha sabbe sivayo samāgatā,


pli: Dibbāni nettāni mamajja passatha.


pli: dassanaṁ anubhonti me.


pli: Na cāgamattā paramatthi kiñci,


pli: Maccānaṁ idha jīvite;


pli: Datvāna mānusaṁ cakkhuṁ,


pli: Laddhaṁ me cakkhuṁ amānusaṁ.


pli: Etampi disvā sivayo,


pli: Detha dānāni bhuñjatha;


pli: Datvā ca bhutvā ca yathānubhāvaṁ,


pli: Aninditā saggamupetha ṭhānan”ti.


pli: Sivijātakaṁ tatiyaṁ.


pli: 5. Taṇḍulanāḷijātaka


pli: “Kimagghati taṇḍulanāḷikāyaṁ,


pli: Assāna mūlāya vadehi rāja;


pli: Bārāṇasiṁ santarabāhirantaṁ,


pli: Ayamagghati taṇḍulanāḷikā”ti.


pli: Taṇḍulanāḷijātakaṁ pañcamaṁ.


pli: 10. Dummedhajātaka


pli: “Dummedhānaṁ sahassena,


pli: yañño me upayācito;


pli: Idāni khohaṁ yajissāmi,


pli: bahu adhammiko jano”ti.


pli: Dummedhajātakaṁ dasamaṁ.


pli: Atthakāmavaggo pañcamo.


pli: Atha mittaka mātu kapotavaro,


pli: Tathā veḷuka eḷamūgo rohiṇī;


pli: Kapi vāruṇi cetacarā ca puna,


pli: Tathā tāraka yaññavarena dasāti.


pli: Paṭhamo paṇṇāsako.


pli: 4. Sirīmantajātaka


pli: “Paññāyupetaṁ siriyā vihīnaṁ,


pli: Yasassinaṁ vāpi apetapaññaṁ;


pli: Pucchāmi taṁ senaka etamatthaṁ,


pli: Kamettha seyyo kusalā vadanti”.


pli: “Dhīrā ca bālā ca have janinda,


pli: Sippūpapannā ca asippino ca;


pli: Sujātimantopi ajātimassa,


pli: Yasassino pesakarā bhavanti;


pli: Etampi disvāna ahaṁ vadāmi,


pli: Pañño nihīno sirīmāva seyyo”.


pli: “Tuvampi pucchāmi anomapañña,


pli: Mahosadha kevaladhammadassi;


pli: Bālaṁ yasassiṁ paṇḍitaṁ appabhogaṁ,


pli: “Pāpāni kammāni karoti bālo,


pli: Idhameva seyyo iti maññamāno;


pli: Idhalokadassī paralokamadassī,


pli: Ubhayattha bālo kalimaggahesi;


pli: Paññova seyyo na yasassi bālo”.


pli: “Na sippametaṁ vidadhāti bhogaṁ,


pli: Na bandhuvā na sarīravaṇṇo yo;


pli: Passeḷamūgaṁ sukhamedhamānaṁ,


pli: Sirī hi naṁ bhajate goravindaṁ;


pli: “Laddhā sukhaṁ majjati appapañño,


pli: Dukkhena phuṭṭhopi pamohameti;


pli: Āgantunā dukkhasukhena phuṭṭho,


pli: Pavedhati vāricarova ghamme;


pli: Etampi disvāna ahaṁ vadāmi,


pli: “Dumaṁ yathā sāduphalaṁ araññe,


pli: Samantato samabhisaranti pakkhī;


pli: Evampi aḍḍhaṁ sadhanaṁ sabhogaṁ,


pli: Bahujjano bhajati atthahetu;


pli: Pañño nihīno sirīmāva seyyo”.


pli: “Na sādhu balavā bālo,


pli: Sāhasā vindate dhanaṁ;


pli: Kandantametaṁ dummedhaṁ,


pli: Kaḍḍhanti nirayaṁ bhusaṁ;


pli: Paññova seyyo na yasassi bālo”.


pli: “Yā kāci najjo gaṅgamabhissavanti,


pli: Sabbāva tā nāmagottaṁ jahanti;


pli: Gaṅgā samuddaṁ paṭipajjamānā,


pli: Na khāyate iddhiṁ paññopi loke;


pli: “Yametamakkhā udadhiṁ mahantaṁ,


pli: Savanti najjo sabbakālamasaṅkhyaṁ;


pli: So sāgaro niccamuḷāravego,


pli: Velaṁ na acceti mahāsamuddo.


pli: Evampi bālassa pajappitāni,


pli: Paññaṁ na acceti sirī kadāci;


pli: Etampi disvāna ahaṁ vadāmi,


pli: “Asaññato cepi paresamatthaṁ,


pli: Bhaṇāti sandhānagato yasassī;


pli: Tasseva taṁ rūhati ñātimajjhe,


pli: Sirī hi naṁ kārayate na paññā;


pli: Pañño nihīno sirīmāva seyyo”.


pli: “Parassa vā attano vāpi hetu,


pli: Bālo musā bhāsati appapañño;


pli: So nindito hoti sabhāya majjhe,


pli: Pacchāpi so duggatigāmī hoti;


pli: Paññova seyyo na yasassi bālo”.


pli: “Atthampi ce bhāsati bhūripañño,


pli: Anāḷhiyo appadhano daliddo;


pli: Na tassa taṁ rūhati ñātimajjhe,


pli: Sirī ca paññāṇavato na hoti;


pli: Na bhāsati alikaṁ bhūripañño;


pli: So pūjito hoti sabhāya majjhe,


pli: Pacchāpi so suggatigāmī hoti;


pli: Etampi disvāna ahaṁ vadāmi,


pli: “Hatthī gavassā maṇikuṇḍalā ca,


pli: Thiyo ca iddhesu kulesu jātā;


pli: Sabbāva tā upabhogā bhavanti,


pli: Iddhassa posassa aniddhimanto;


pli: Pañño nihīno sirīmāva seyyo”.


pli: “Asaṁvihitakammantaṁ,


pli: Bālaṁ dummedhamantinaṁ;


pli: Sirī jahati dummedhaṁ,


pli: Jiṇṇaṁva urago tacaṁ;


pli: Paññova seyyo na yasassi bālo”.


pli: “Pañca paṇḍitā mayaṁ bhaddante,


pli: Sabbe pañjalikā upaṭṭhitā;


pli: Tvaṁ no abhibhuyya issarosi,


pli: Sakkova bhūtapati devarājā;


pli: “Dāsova paññassa yasassi bālo,


pli: Atthesu jātesu tathāvidhesu;


pli: Yaṁ paṇḍito nipuṇaṁ saṁvidheti,


pli: Sammohamāpajjati tattha bālo;


pli: Etampi disvāna ahaṁ vadāmi,


pli: Paññova seyyo na yasassi bālo.


pli: Addhā hi paññāva sataṁ pasatthā,


pli: Kantā sirī bhogaratā manussā;


pli: Ñāṇañca buddhānamatulyarūpaṁ,


pli: Paññaṁ na acceti sirī kadāci”.


pli: “Yaṁ taṁ apucchimha akittayī no,


pli: Mahosadha kevaladhammadassī;


pli: Gavaṁ sahassaṁ usabhañca nāgaṁ,


pli: Ājaññayutte ca rathe dasa ime;


pli: Pañhassa veyyākaraṇena tuṭṭho,


pli: Dadāmi te gāmavarāni soḷasā”ti.


pli: Sirīmantajātakaṁ catutthaṁ.


pli: 5. Rohaṇamigajātaka


pli: “Ete yūthā patiyanti,


pli: bhītā maraṇassa cittaka;


pli: Gaccha tuvampi mākaṅkhi,


pli: jīvissanti tayā saha”.


pli: “Nāhaṁ rohaṇa gacchāmi,


pli: hadayaṁ me avakassati;


pli: Na taṁ ahaṁ jahissāmi,


pli: idha hissāmi jīvitaṁ”.


pli: “Te hi nūna marissanti,


pli: andhā apariṇāyakā;


pli: Na taṁ baddhaṁ jahissāmi,


pli: “Gaccha bhīru palāyassu,


pli: kūṭe baddhosmi āyase;


pli: “Ayaṁ so luddako eti,


pli: luddarūpo sahāvudho;


pli: Yo no vadhissati ajja,


pli: usunā sattiyā api”.


pli: “Sā muhuttaṁ palāyitvā,


pli: bhayaṭṭā bhayatajjitā;


pli: Sudukkaraṁ akarā bhīru,


pli: maraṇāyūpanivattatha”.


pli: “Kiṁ nu teme migā honti,


pli: muttā baddhaṁ upāsare;


pli: Na taṁ cajitumicchanti,


pli: jīvitassapi kāraṇā”.


pli: “Bhātaro honti me ludda,


pli: sodariyā ekamātukā;


pli: Na maṁ cajitumicchanti,


pli: “Te hi nūna marissanti,


pli: andhā apariṇāyakā;


pli: Pañcannaṁ jīvitaṁ dehi,


pli: bhātaraṁ muñca luddaka”.


pli: “So vo ahaṁ pamokkhāmi,


pli: mātāpettibharaṁ migaṁ;


pli: Nandantu mātāpitaro,


pli: muttaṁ disvā mahāmigaṁ”.


pli: “Evaṁ luddaka nandassu,


pli: saha sabbehi ñātibhi;


pli: Yathāhamajja nandāmi,


pli: “Kathaṁ tvaṁ pamokkho āsi,


pli: Upanītasmi jīvite;


pli: Kathaṁ putta amocesi,


pli: Kūṭapāsamha luddako”.


pli: “Bhaṇaṁ kaṇṇasukhaṁ vācaṁ,


pli: hadayaṅgaṁ hadayassitaṁ;


pli: Subhāsitāhi vācāhi,


pli: cittako maṁ amocayi.


pli: Bhaṇaṁ kaṇṇasukhaṁ vācaṁ,


pli: sutanā maṁ amocayi.


pli: Sutvā kaṇṇasukhaṁ vācaṁ,


pli: Subhāsitāni sutvāna,


pli: luddako maṁ amocayi”.


pli: “Evaṁ ānandito hotu,


pli: saha dārehi luddako;


pli: Yathā mayajja nandāma,


pli: disvā rohaṇamāgataṁ”.


pli: “Nanu tvaṁ avaca ludda,


pli: ‘migacammāni āhariṁ’;


pli: Atha kena nu vaṇṇena,


pli: migacammāni nāhari”.


pli: “Āgamā ceva hatthatthaṁ,


pli: kūṭapāsañca so migo;


pli: Abajjhi taṁ migarājaṁ,


pli: tañca muttā upāsare.


pli: Tassa me ahu saṁvego,


pli: abbhuto lomahaṁsano;


pli: Imañcāhaṁ migaṁ haññe,


pli: ajja hissāmi jīvitaṁ”.


pli: “Kīdisā te migā ludda,


pli: kīdisā dhammikā migā;


pli: Kathaṁvaṇṇā kathaṁsīlā,


pli: bāḷhaṁ kho ne pasaṁsasi”.


pli: “Odātasiṅgā sucivālā,


pli: jātarūpatacūpamā;


pli: Pādā lohitakā tesaṁ,


pli: añjitakkhā manoramā”.


pli: “Edisā te migā deva,


pli: edisā dhammikā migā;


pli: Mātāpettibharā deva,


pli: na te so abhihārituṁ”.


pli: “Dammi nikkhasataṁ ludda,


pli: thūlañca maṇikuṇḍalaṁ;


pli: Catussadañca pallaṅkaṁ,


pli: umāpupphasarinnibhaṁ.


pli: Dve ca sādisiyo bhariyā,


pli: usabhañca gavaṁ sataṁ;


pli: Dhammena rajjaṁ kāressaṁ,


pli: bahukāro mesi luddaka.


pli: Kasivāṇijjā iṇadānaṁ,


pli: uñchācariyā ca luddaka;


pli: Etena dāraṁ posehi,


pli: mā pāpaṁ akarī punāti”.


pli: Rohaṇamigajātakaṁ pañcamaṁ.


pli: 6. Cūḷahaṁsajātaka


pli: “Ete haṁsā pakkamanti,


pli: vakkaṅgā bhayameritā;


pli: Harittaca hemavaṇṇa,


pli: kāmaṁ sumukha pakkama.


pli: Ohāya maṁ ñātigaṇā,


pli: ekaṁ pāsavasaṁ gataṁ;


pli: Anapekkhamānā gacchanti,


pli: kiṁ eko avahiyyasi.


pli: Pateva patataṁ seṭṭha,


pli: natthi baddhe sahāyatā;


pli: Mā anīghāya hāpesi,


pli: kāmaṁ sumukha pakkama”.


pli: “Nāhaṁ ‘dukkhapareto’ti,


pli: dhataraṭṭha tuvaṁ jahe;


pli: Jīvitaṁ maraṇaṁ vā me,


pli: tayā saddhiṁ bhavissati”.


pli: “Etadariyassa kalyāṇaṁ,


pli: yaṁ tvaṁ sumukha bhāsasi;


pli: Tañca vīmaṁsamānohaṁ,


pli: ‘patatetaṁ’ avassajiṁ”.


pli: “Apadena padaṁ yāti,


pli: antalikkhacaro dijo;


pli: Ārā pāsaṁ na bujjhi tvaṁ,


pli: haṁsānaṁ pavaruttama”.


pli: “Yadā parābhavo hoti,


pli: poso jīvitasaṅkhaye;


pli: Atha jālañca pāsañca,


pli: āsajjāpi na bujjhati”.


pli: “Ete haṁsā pakkamanti,


pli: vakkaṅgā bhayameritā;


pli: Harittaca hemavaṇṇa,


pli: tvaññeva avahiyyasi.


pli: Ete bhutvā ca pitvā ca,


pli: pakkamanti vihaṅgamā;


pli: Anapekkhamānā vakkaṅgā,


pli: tvaññeveko upāsasi.


pli: Kiṁ nu tyāyaṁ dijo hoti,


pli: mutto baddhaṁ upāsasi;


pli: Ohāya sakuṇā yanti,


pli: kiṁ eko avahiyyasi”.


pli: “Rājā me so dijo mitto,


pli: sakhā pāṇasamo ca me;


pli: Neva naṁ vijahissāmi,


pli: yāva kālassa pariyāyaṁ”.


pli: “Yo ca tvaṁ sakhino hetu,


pli: pāṇaṁ cajitumicchasi;


pli: So te sahāyaṁ muñcāmi,


pli: hotu rājā tavānugo”.


pli: “Evaṁ luddaka nandassu,


pli: saha sabbehi ñātibhi;


pli: Yathāhamajja nandāmi,


pli: muttaṁ disvā dijādhipaṁ”.


pli: “Kaccinnu bhoto kusalaṁ,


pli: kacci bhoto anāmayaṁ;


pli: Kacci raṭṭhamidaṁ phītaṁ,


pli: dhammena manusāsasi”.


pli: “Kusalañceva me haṁsa,


pli: atho haṁsa anāmayaṁ;


pli: Atho raṭṭhamidaṁ phītaṁ,


pli: dhammena manusāsahaṁ”.


pli: “Kacci bhoto amaccesu,


pli: doso koci na vijjati;


pli: Kacci ārā amittā te,


pli: chāyā dakkhiṇatoriva”.


pli: “Athopi me amaccesu,


pli: Atho ārā amittā me,


pli: “Kacci te sādisī bhariyā,


pli: assavā piyabhāṇinī;


pli: Puttarūpayasūpetā,


pli: tava chandavasānugā”.


pli: “Atho me sādisī bhariyā,


pli: mama chandavasānugā”.


pli: “Kacci te bahavo puttā,


pli: sujātā raṭṭhavaḍḍhana;


pli: Paññājavena sampannā,


pli: sammodanti tato tato”.


pli: “Satameko ca me puttā,


pli: dhataraṭṭha mayā sutā;


pli: Tesaṁ tvaṁ kiccamakkhāhi,


pli: nāvarujjhanti te vaco”.


pli: “Upapannopi ce hoti,


pli: jātiyā vinayena vā;


pli: Atha pacchā kurute yogaṁ,


pli: kicche āpāsu sīdati.


pli: Tassa saṁhīrapaññassa,


pli: vivaro jāyate mahā;


pli: Rattimandhova rūpāni,


pli: thūlāni manupassati.


pli: Asāre sārayogaññū,


pli: matiṁ na tveva vindati;


pli: Sarabhova giriduggasmiṁ,


pli: antarāyeva sīdati.


pli: Hīnajaccopi ce hoti,


pli: uṭṭhātā dhitimā naro;


pli: Ācārasīlasampanno,


pli: nise aggīva bhāsati.


pli: Etaṁ me upamaṁ katvā,


pli: putte vijjāsu vācaya;


pli: Saṁvirūḷhetha medhāvī,


pli: khette bījaṁva vuṭṭhiyā”ti.


pli: Cūḷahaṁsajātakaṁ chaṭṭhaṁ.


pli: 7. Sattigumbajātaka


pli: Migaluddo mahārājā,


pli: pañcālānaṁ rathesabho;


pli: Nikkhanto saha senāya,


pli: ogaṇo vanamāgamā.


pli: Tatthaddasā araññasmiṁ,


pli: takkarānaṁ kuṭiṁ kataṁ;


pli: Tassā kuṭiyā nikkhamma,


pli: suvo luddāni bhāsati.


pli: “Sampannavāhano poso,


pli: yuvā sammaṭṭhakuṇḍalo;


pli: Sobhati lohituṇhīso,


pli: divā sūriyova bhāsati.


pli: Majjhanhike sampatike,


pli: sutto rājā sasārathi;


pli: Handassābharaṇaṁ sabbaṁ,


pli: gaṇhāma sāhasā mayaṁ.


pli: Nisīthepi raho dāni,


pli: Sutto rājā sasārathi;


pli: Ādāya vatthaṁ maṇikuṇḍalañca,


pli: Hantvāna sākhāhi avattharāma”.


pli: “Kiṁ nu ummattarūpova,


pli: sattigumba pabhāsasi;


pli: Durāsadā hi rājāno,


pli: aggi pajjalito yathā”.


pli: “Atha tvaṁ patikolamba,


pli: matto thullāni gajjasi;


pli: Mātari mayhaṁ naggāya,


pli: kiṁ nu tvaṁ vijigucchase”.


pli: “Uṭṭhehi samma taramāno,


pli: rathaṁ yojehi sārathi;


pli: Sakuṇo me na ruccati,


pli: aññaṁ gacchāma assamaṁ”.


pli: “Yutto ratho mahārāja,


pli: yutto ca balavāhano;


pli: Adhitiṭṭha mahārāja,


pli: “Ko numeva gatā sabbe,


pli: ye asmiṁ paricārakā;


pli: Esa gacchati pañcālo,


pli: mutto tesaṁ adassanā.


pli: Kodaṇḍakāni gaṇhatha,


pli: sattiyo tomarāni ca;


pli: mā vo muñcittha jīvataṁ”.


pli: Athāparo paṭinandittha,


pli: suvo lohitatuṇḍako;


pli: “Svāgataṁ te mahārāja,


pli: atho te adurāgataṁ;


pli: Issarosi anuppatto,


pli: yaṁ idhatthi pavedaya.


pli: Tindukāni piyālāni,


pli: madhuke kāsumāriyo;


pli: Phalāni khuddakappāni,


pli: bhuñja rāja varaṁ varaṁ.


pli: Idampi pānīyaṁ sītaṁ,


pli: ābhataṁ girigabbharā;


pli: Tato piva mahārāja,


pli: sace tvaṁ abhikaṅkhasi.


pli: Araññaṁ uñchāya gatā,


pli: ye asmiṁ paricārakā;


pli: Sayaṁ uṭṭhāya gaṇhavho,


pli: hatthā me natthi dātave”.


pli: “Bhaddako vatayaṁ pakkhī,


pli: dijo paramadhammiko;


pli: Atheso itaro pakkhī,


pli: suvo luddāni bhāsati.


pli: ‘Etaṁ hanatha bandhatha,


pli: Mā vo muñcittha jīvataṁ’;


pli: Iccevaṁ vilapantassa,


pli: Sotthiṁ pattosmi assamaṁ”.


pli: “Bhātarosma mahārāja,


pli: sodariyā ekamātukā;


pli: Ekarukkhasmiṁ saṁvaḍḍhā,


pli: nānākhettagatā ubho.


pli: Sattigumbo ca corānaṁ,


pli: ahañca isīnaṁ idha;


pli: Asataṁ so, sataṁ ahaṁ,


pli: tena dhammena no vinā”.


pli: “Tattha vadho ca bandho ca,


pli: nikatī vañcanāni ca;


pli: Ālopā sāhasākārā,


pli: tāni so tattha sikkhati.


pli: Idha saccañca dhammo ca,


pli: Ahiṁsā saṁyamo damo;


pli: Āsanūdakadāyīnaṁ,


pli: Aṅke vaddhosmi bhāradha”.


pli: “Yaṁ yañhi rāja bhajati,


pli: santaṁ vā yadi vā asaṁ;


pli: Sīlavantaṁ visīlaṁ vā,


pli: vasaṁ tasseva gacchati.


pli: Yādisaṁ kurute mittaṁ,


pli: yādisaṁ cūpasevati;


pli: Sopi tādisako hoti,


pli: sahavāso hi tādiso.


pli: Sevamāno sevamānaṁ,


pli: samphuṭṭho samphusaṁ paraṁ;


pli: Saro diddho kalāpaṁva,


pli: alittamupalimpati;


pli: Upalepabhayā dhīro,


pli: neva pāpasakhā siyā.


pli: Pūtimacchaṁ kusaggena,


pli: yo naro upanayhati;


pli: Kusāpi pūti vāyanti,


pli: evaṁ bālūpasevanā.


pli: Tagarañca palāsena,


pli: Pattāpi surabhi vāyanti,


pli: evaṁ dhīrūpasevanā.


pli: Tasmā pattapuṭasseva,


pli: ñatvā sampākamattano;


pli: Asante nopaseveyya,


pli: sante seveyya paṇḍito;


pli: Asanto nirayaṁ nenti,


pli: santo pāpenti suggatin”ti.


pli: Sattigumbajātakaṁ sattamaṁ.


pli: 8. Bhallātiyajātaka


pli: Bhallātiyo nāma ahosi rājā,


pli: Raṭṭhaṁ pahāya migavaṁ acāri so;


pli: Agamā girivaraṁ gandhamādanaṁ,


pli: Supupphitaṁ kimpurisānuciṇṇaṁ.


pli: Sāḷūrasaṅghañca nisedhayitvā,


pli: Dhanuṁ kalāpañca so nikkhipitvā;


pli: Upāgami vacanaṁ vattukāmo,


pli: Yatthaṭṭhitā kimpurisā ahesuṁ.


pli: “Himaccaye hemavatāya tīre,


pli: Kimidhaṭṭhitā mantayavho abhiṇhaṁ;


pli: Pucchāmi vo mānusadehavaṇṇe,


pli: Kathaṁ vo jānanti manussaloke”.


pli: “Mallaṁ giriṁ paṇḍarakaṁ tikūṭaṁ,


pli: Sītodakā anuvicarāma najjo;


pli: Migā manussāva nibhāsavaṇṇā,


pli: Jānanti no kimpurisāti ludda”.


pli: “Sukiccharūpaṁ paridevayavho,


pli: Āliṅgito cāsi piyo piyāya;


pli: Kimidha vane rodatha appatītā.


pli: Sukiccharūpaṁ paridevayavho,


pli: Kimidha vane vilapatha appatītā.


pli: Kimidha vane socatha appatītā”.


pli: “Mayekarattaṁ vippavasimha ludda,


pli: Akāmakā aññamaññaṁ sarantā;


pli: Tamekarattaṁ anutappamānā,


pli: Socāma ‘sā ratti punaṁ na hessati’”.


pli: “Yamekarattaṁ anutappathetaṁ,


pli: Dhanaṁ va naṭṭhaṁ pitaraṁ va petaṁ;


pli: Pucchāmi vo mānusadehavaṇṇe,


pli: Kathaṁ vinā vāsamakappayittha”.


pli: “Yamimaṁ nadiṁ passasi sīghasotaṁ,


pli: Nānādumacchādanaṁ selakūlaṁ;


pli: Taṁ me piyo uttari vassakāle,


pli: Mamañca maññaṁ anubandhatīti.


pli: Ahañca aṅkolakamocināmi,


pli: Atimuttakaṁ sattaliyothikañca;


pli: ‘Piyo ca me hehiti mālabhārī,


pli: Ahañca naṁ mālinī ajjhupessaṁ’.


pli: Ahañcidaṁ kuravakamocināmi,


pli: Uddālakā pāṭalisindhuvārakā;


pli: Ahañca sālassa supupphitassa,


pli: Oceyya pupphāni karomi mālaṁ;


pli: Oceyya pupphāni karomi bhāraṁ;


pli: Idañca no hehiti santharatthaṁ,


pli: Yatthajjimaṁ viharissāma rattiṁ.


pli: Ahañca kho agaḷuṁ candanañca,


pli: Silāya piṁsāmi pamattarūpā;


pli: ‘Piyo ca me hehiti rositaṅgo,


pli: Ahañca naṁ rositā ajjhupessaṁ’.


pli: Athāgamā salilaṁ sīghasotaṁ,


pli: Nudaṁ sāle salaḷe kaṇṇikāre;


pli: Āpūratha tena muhuttakena,


pli: Sāyaṁ nadī āsi mayā suduttarā.


pli: Ubhosu tīresu mayaṁ tadā ṭhitā,


pli: Sampassantā ubhayo aññamaññaṁ;


pli: Sakimpi rodāma sakiṁ hasāma,


pli: Kicchena no āgamā saṁvarī sā.


pli: Pātova kho uggate sūriyamhi,


pli: Catukkaṁ nadiṁ uttariyāna ludda;


pli: Āliṅgiyā aññamaññaṁ mayaṁ ubho,


pli: Sakimpi rodāma sakiṁ hasāma.


pli: Tīhūnakaṁ sattasatāni ludda,


pli: Yamidha mayaṁ vippavasimha pubbe;


pli: Vassekimaṁ jīvitaṁ bhūmipāla,


pli: Ko nīdha kantāya vinā vaseyya”.


pli: “Āyuñca vo kīvatako nu samma,


pli: Sacepi jānātha vadetha āyuṁ;


pli: Anussavā vuḍḍhato āgamā vā,


pli: Akkhātha me taṁ avikampamānā”.


pli: “Āyuñca no vassasahassaṁ ludda,


pli: Na cantarā pāpako atthi rogo;


pli: Appañca dukkhaṁ sukhameva bhiyyo,


pli: Avītarāgā vijahāma jīvitaṁ”.


pli: “Idañca sutvāna amānusānaṁ,


pli: Bhallātiyo ittara jīvitanti;


pli: Nivattatha na migavaṁ acari,


pli: Adāsi dānāni abhuñji bhoge.


pli: Idañca sutvāna amānusānaṁ,


pli: Sammodatha mā kalahaṁ akattha;


pli: Mā vo tapī attakammāparādho,


pli: Yathāpi te kimpurisekarattaṁ.


pli: Sammodatha mā vivādaṁ akattha;


pli: Yathāpi te kimpurisekarattaṁ”.


pli: “Vividhaṁ adhimanā suṇomahaṁ,


pli: Vacanapathaṁ tava atthasaṁhitaṁ;


pli: Muñcaṁ giraṁ nudaseva me daraṁ,


pli: Samaṇa sukhāvaha jīva me ciran”ti.


pli: Bhallātiyajātakaṁ aṭṭhamaṁ.


pli: 9. Somanassajātaka


pli: “Ko taṁ hiṁsati heṭheti,


pli: Kiṁ dummano socasi appatīto;


pli: Kassajja mātāpitaro rudantu,


pli: Kvajja setu nihato pathabyā”.


pli: “Tuṭṭhosmi deva tava dassanena,


pli: Cirassaṁ passāmi taṁ bhūmipāla;


pli: Ahiṁsako reṇumanuppavissa,


pli: Puttena te heṭhayitosmi deva”.


pli: “Āyantu dovārikā khaggabandhā,


pli: Kāsāviyā yantu antepurantaṁ;


pli: Hantvāna taṁ somanassaṁ kumāraṁ,


pli: Chetvāna sīsaṁ varamāharantu”.


pli: “Pesitā rājino dūtā,


pli: kumāraṁ etadabravuṁ;


pli: Issarena vitiṇṇosi,


pli: vadhaṁ pattosi khattiya”.


pli: “Sa rājaputto paridevayanto,


pli: Dasaṅguliṁ añjaliṁ paggahetvā;


pli: Ahampi icchāmi janinda daṭṭhuṁ,


pli: Jīvaṁ maṁ netvā paṭidassayetha”.


pli: Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,


pli: rañño puttaṁ adassayuṁ;


pli: Putto ca pitaraṁ disvā,


pli: dūratovajjhabhāsatha.


pli: “Āgacchuṁ dovārikā khaggabandhā,


pli: Kāsāviyā hantu mamaṁ janinda;


pli: Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ,


pli: Aparādho ko nidha mamajja atthi”.


pli: “Sāyañca pāto udakaṁ sajāti,


pli: Aggiṁ sadā pāricaratappamatto;


pli: Taṁ tādisaṁ saṁyataṁ brahmacāriṁ,


pli: Kasmā tuvaṁ brūsi gahappatīti”.


pli: “Tālā ca mūlā ca phalā ca deva,


pli: Pariggahā vividhā santimassa;


pli: Te rakkhati gopayatappamatto,


pli: Tasmā ahaṁ brūmi gahappatīti”.


pli: “Saccaṁ kho etaṁ vadasi kumāra,


pli: Sa brāhmaṇo gahapati tena hoti”.


pli: “Suṇantu mayhaṁ parisā samāgatā,


pli: Sanegamā jānapadā ca sabbe;


pli: Bālāyaṁ bālassa vaco nisamma,


pli: Ahetunā ghātayate maṁ janindo.


pli: Daḷhasmi mūle visaṭe virūḷhe,


pli: Dunnikkayo veḷu pasākhajāto;


pli: Vandāmi pādāni tava janinda,


pli: Anujāna maṁ pabbajissāmi deva”.


pli: “Bhuñjassu bhoge vipule kumāra,


pli: Sabbañca te issariyaṁ dadāmi;


pli: Ajjeva tvaṁ kurūnaṁ hohi rājā,


pli: Mā pabbajī pabbajjā hi dukkhā”.


pli: “Kinnūdha deva tavamatthi bhogā,


pli: Pubbevahaṁ devaloke ramissaṁ;


pli: Rūpehi saddehi atho rasehi,


pli: Gandhehi phassehi manoramehi.


pli: Bhuttā ca me bhogā tidivasmiṁ deva,


pli: Parivārito accharānaṁ gaṇena;


pli: Tuvañca bālaṁ paraneyyaṁ viditvā,


pli: Na tādise rājakule vaseyyaṁ”.


pli: “Sacāhaṁ bālo paraneyyo asmi,


pli: Ekāparādhaṁ khama putta mayhaṁ;


pli: Punapi ce edisakaṁ bhaveyya,


pli: Yathāmatiṁ somanassa karohi”.


pli: “Anisamma kataṁ kammaṁ,


pli: anavatthāya cintitaṁ;


pli: Bhesajjasseva vebhaṅgo,


pli: vipāko hoti pāpako.


pli: Nisamma ca kataṁ kammaṁ,


pli: sammāvatthāya cintitaṁ;


pli: Bhesajjasseva sampatti,


pli: vipāko hoti bhadrako.


pli: Alaso gihī kāmabhogī na sādhu,


pli: Asaññato pabbajito na sādhu;


pli: Rājā na sādhu anisammakārī,


pli: Yo paṇḍito kodhano taṁ na sādhu.


pli: Nisamma khattiyo kayirā,


pli: nānisamma disampati;


pli: Nisammakārino rāja,


pli: yaso kitti ca vaḍḍhati.


pli: Nisamma daṇḍaṁ paṇayeyya issaro,


pli: Vegā kataṁ tappati bhūmipāla;


pli: Sammāpaṇīdhī ca narassa atthā,


pli: Anānutappā te bhavanti pacchā.


pli: Anānutappāni hi ye karonti,


pli: Vibhajja kammāyatanāni loke;


pli: Viññuppasatthāni sukhudrayāni,


pli: Bhavanti buddhānumatāni tāni.


pli: Āgacchuṁ dovārikā khaggabandhā,


pli: Kāsāviyā hantu mamaṁ janinda;


pli: Mātuñca aṅkasmimahaṁ nisinno,


pli: Ākaḍḍhito sahasā tehi deva.


pli: Kaṭukañhi sambādhaṁ sukicchaṁ patto,


pli: Madhurampi yaṁ jīvitaṁ laddha rāja;


pli: Kicchenahaṁ ajja vadhā pamutto,


pli: Pabbajjamevābhimanohamasmi”.


pli: “Putto tavāyaṁ taruṇo sudhamme,


pli: Anukampako somanasso kumāro;


pli: Taṁ yācamāno na labhāmi svajja,


pli: Arahasi naṁ yācitave tuvampi”.


pli: “Ramassu bhikkhācariyāya putta,


pli: Nisamma dhammesu paribbajassu;


pli: Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,


pli: Anindito brahmamupehi ṭhānaṁ”.


pli: “Acchera rūpaṁ vata yādisañca,


pli: Dukkhitaṁ maṁ dukkhāpayase sudhamme;


pli: Yācassu puttaṁ iti vuccamānā,


pli: Bhiyyova ussāhayase kumāraṁ”.


pli: “Ye vippamuttā anavajjabhogino,


pli: Parinibbutā lokamimaṁ caranti;


pli: Tamariyamaggaṁ paṭipajjamānaṁ,


pli: Na ussahe vārayituṁ kumāraṁ”.


pli: “Addhā have sevitabbā sapaññā,


pli: Bahussutā ye bahuṭhānacintino;


pli: Yesāyaṁ sutvāna subhāsitāni,


pli: Appossukkā vītasokā sudhammā”ti.


pli: Somanassajātakaṁ navamaṁ.


pli: 10. Campeyyajātaka


pli: “Kā nu vijjurivābhāsi,


pli: Osadhī viya tārakā;


pli: Devatā nusi gandhabbī,


pli: Na taṁ maññāmi mānusiṁ”.


pli: “Namhi devī na gandhabbī,


pli: na mahārāja mānusī;


pli: Nāgakaññāsmi bhaddante,


pli: atthenamhi idhāgatā”.


pli: “Vibbhantacittā kupitindriyāsi,


pli: Nettehi te vārigaṇā savanti;


pli: Kiṁ te naṭṭhaṁ kiṁ pana patthayānā,


pli: Idhāgatā nāri tadiṅgha brūhi”.


pli: “Yamuggatejo uragoti cāhu,


pli: Nāgoti naṁ āhu janā janinda;


pli: Tamaggahī puriso jīvikattho,


pli: Taṁ bandhanā muñca patī mameso”.


pli: “Kathaṁ nvayaṁ balaviriyūpapanno,


pli: Hatthattamāgacchi vanibbakassa;


pli: Akkhāhi me nāgakaññe tamatthaṁ,


pli: Kathaṁ vijānemu gahītanāgaṁ”.


pli: “Nagarampi nāgo bhasmaṁ kareyya,


pli: Tathā hi so balaviriyūpapanno;


pli: Dhammañca nāgo apacāyamāno,


pli: Tasmā parakkamma tapo karoti.


pli: Cātuddasiṁ pañcadasiñca rāja,


pli: Catuppathe sammati nāgarājā;


pli: “Soḷasitthisahassāni,


pli: āmuttamaṇikuṇḍalā;


pli: Vārigehasayā nārī,


pli: tāpi taṁ saraṇaṁ gatā.


pli: Dhammena mocehi asāhasena,


pli: Gāmena nikkhena gavaṁ satena;


pli: Ossaṭṭhakāyo urago carātu,


pli: Puññatthiko muñcatu bandhanasmā”.


pli: “Dhammena mocemi asāhasena,


pli: Puññatthiko muñcatu bandhanasmā.


pli: Dammi nikkhasataṁ ludda,


pli: thūlañca maṇikuṇḍalaṁ;


pli: Catussadañca pallaṅkaṁ,


pli: umāpupphasarinnibhaṁ.


pli: Dve ca sādisiyo bhariyā,


pli: Usabhañca gavaṁ sataṁ;


pli: “Vināpi dānā tava vacanaṁ janinda,


pli: Muñcemu naṁ uragaṁ bandhanasmā;


pli: Mutto campeyyako nāgo,


pli: rājānaṁ etadabravi;


pli: “Namo te kāsirājatthu,


pli: namo te kāsivaḍḍhana;


pli: Añjaliṁ te paggaṇhāmi,


pli: passeyyaṁ me nivesanaṁ”.


pli: “Addhā hi dubbissasametamāhu,


pli: Yaṁ mānuso vissase amānusamhi;


pli: Sace ca maṁ yācasi etamatthaṁ,


pli: Dakkhemu te nāga nivesanāni”.


pli: “Sacepi vāto girimāvaheyya,


pli: Cando ca suriyo ca chamā pateyyuṁ;


pli: Sabbā ca najjo paṭisotaṁ vajeyyuṁ,


pli: Na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ.


pli: Nabhaṁ phaleyya udadhīpi susse,


pli: Saṁvaṭṭaye bhūtadharā vasundharā;


pli: Siluccayo meru samūlamuppate,


pli: Na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ”.


pli: Dakkhemu te nāga nivesanāni.


pli: Tumhe khottha ghoravisā uḷārā,


pli: Mahātejā khippakopī ca hotha;


pli: Maṅkāraṇā bandhanasmā pamutto,


pli: Arahasi no jānituye katāni”.


pli: “So paccataṁ niraye ghorarūpe,


pli: Mā kāyikaṁ sātamalattha kiñci;


pli: Peḷāya baddho maraṇaṁ upetu,


pli: Yo tādisaṁ kammakataṁ na jāne”.


pli: “Saccappaṭiññā tava mesa hotu,


pli: Akkodhano hohi anupanāhī;


pli: Sabbañca te nāgakulaṁ supaṇṇā,


pli: Aggiṁva gimhesu vivajjayantu”.


pli: “Anukampasī nāgakulaṁ janinda,


pli: Mātā yathā suppiyaṁ ekaputtaṁ;


pli: Ahañca te nāgakulena saddhiṁ,


pli: Kāhāmi veyyāvaṭikaṁ uḷāraṁ”.


pli: “Yojentu ve rājarathe sucitte,


pli: Kambojake assatare sudante;


pli: Nāge ca yojentu suvaṇṇakappane,


pli: Dakkhemu nāgassa nivesanāni”.


pli: Bherī mudiṅgā paṇavā ca saṅkhā,


pli: Avajjayiṁsu uggasenassa rañño;


pli: Pāyāsi rājā bahusobhamāno,


pli: Purakkhato nārigaṇassa majjhe.


pli: Suvaṇṇacitakaṁ bhūmiṁ,


pli: addakkhi kāsivaḍḍhano;


pli: Sovaṇṇamayapāsāde,


pli: veḷuriyaphalakatthate.


pli: Sa rājā pāvisi byamhaṁ,


pli: campeyyassa nivesanaṁ;


pli: Ādiccavaṇṇasannibhaṁ,


pli: kaṁsavijju pabhassaraṁ.


pli: Nānārukkhehi sañchannaṁ,


pli: nānāgandhasamīritaṁ;


pli: So pāvekkhi kāsirājā,


pli: campeyyassa nivesanaṁ.


pli: Paviṭṭhasmiṁ kāsiraññe,


pli: Dibbā tūriyā pavajjiṁsu,


pli: nāgakaññā ca naccisuṁ.


pli: Taṁ nāgakaññā caritaṁ gaṇena,


pli: Anvāruhī kāsirājā pasanno;


pli: Nisīdi sovaṇṇamayamhi pīṭhe,


pli: Sāpassaye candanasāralitte.


pli: So tattha bhutvā ca atho ramitvā,


pli: Campeyyakaṁ kāsirājā avoca;


pli: “Vimānaseṭṭhāni imāni tuyhaṁ,


pli: Ādiccavaṇṇāni pabhassarāni;


pli: Netādisaṁ atthi manussaloke,


pli: Kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.


pli: Tā kambukāyūradharā suvatthā,


pli: Vaṭṭaṅgulī tambatalūpapannā;


pli: Paggayha pāyenti anomavaṇṇā,


pli: Netādisaṁ atthi manussaloke;


pli: Najjo ca temā puthulomamacchā,


pli: Āṭā sakuntābhirudā sutitthā;


pli: Koñcā mayūrā diviyā ca haṁsā,


pli: Vaggussarā kokilā sampatanti;


pli: Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo,


pli: Uddālakā pāṭaliyo ca phullā;


pli: Imā ca te pokkharañño samantato,


pli: Dibbā ca gandhā satataṁ pavāyanti;


pli: Kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi”.


pli: “Na puttahetu na dhanassa hetu,


pli: Na āyuno cāpi janinda hetu;


pli: Manussayoniṁ abhipatthayāno,


pli: Tasmā parakkamma tapo karomi”.


pli: “Tvaṁ lohitakkho vihatantaraṁso,


pli: Alaṅkato kappitakesamassu;


pli: Surosito lohitacandanena,


pli: Gandhabbarājāva disā pabhāsasi.


pli: Deviddhipattosi mahānubhāvo,


pli: Sabbehi kāmehi samaṅgibhūto;