pli: ‘ehi tvaṁ, bhikkhu, vivittaṁ senāsanaṁ bhajāhi araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjan’ti.


nikaya: mn

layer: root

title_pli: Majjhima Nikāya 107 Gaṇakamoggallānasutta

pli: So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.


pli: So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.


pli: So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti;


pli: byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti;


pli: thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti;


pli: uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti;


pli: vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.


pli: So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe


pli: vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Pītiyā ca virāgā … tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Sukhassa ca pahānā … catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Ye kho te, brāhmaṇa, bhikkhū sekkhā apattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamānā viharanti tesu me ayaṁ evarūpī anusāsanī hoti.


pli: Ye pana te bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā tesaṁ ime dhammā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattanti, satisampajaññāya cā”ti.


pli: Evaṁ vutte, gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “kiṁ nu kho bhoto gotamassa sāvakā bhotā gotamena evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā sabbe accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti udāhu ekacce nārādhentī”ti?


pli: “Appekacce kho, brāhmaṇa, mama sāvakā mayā evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhentī”ti.


pli: “Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yaṁ tiṭṭhateva nibbānaṁ, tiṭṭhati nibbānagāmī maggo, tiṭṭhati bhavaṁ gotamo samādapetā;


pli: atha ca pana bhoto gotamassa sāvakā bhotā gotamena evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā appekacce accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhentī”ti?


pli: “Tena hi, brāhmaṇa, taṁyevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.


pli: Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,


pli: kusalo tvaṁ rājagahagāmissa maggassā”ti?


pli: “Evaṁ, bho, kusalo ahaṁ rājagahagāmissa maggassā”ti.


pli: “Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,


pli: idha puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.


pli: So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:


pli: ‘icchāmahaṁ, bhante, rājagahaṁ gantuṁ;


pli: tassa me rājagahassa maggaṁ upadisā’ti.


pli: Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:


pli: ‘ehambho purisa, ayaṁ maggo rājagahaṁ gacchati.


pli: Tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ, tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ;


pli: tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan’ti.


pli: So tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya.


pli: Atha dutiyo puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.


pli: Tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ;


pli: tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ;


pli: So tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno sotthinā rājagahaṁ gaccheyya.


pli: Ko nu kho, brāhmaṇa, hetu ko paccayo yaṁ tiṭṭhateva rājagahaṁ, tiṭṭhati rājagahagāmī maggo, tiṭṭhasi tvaṁ samādapetā;


pli: atha ca pana tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno eko puriso ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya, eko sotthinā rājagahaṁ gaccheyyā”ti?


pli: “Ettha kyāhaṁ, bho gotama, karomi?


pli: Maggakkhāyīhaṁ, bho gotamā”ti.


pli: “Evameva kho, brāhmaṇa, tiṭṭhateva nibbānaṁ, tiṭṭhati nibbānagāmī maggo, tiṭṭhāmahaṁ samādapetā;


pli: atha ca pana mama sāvakā mayā evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā appekacce accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhenti.


pli: Ettha kyāhaṁ, brāhmaṇa, karomi?


pli: Maggakkhāyīhaṁ, brāhmaṇa, tathāgato”ti.


pli: Evaṁ vutte, gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “yeme, bho gotama, puggalā assaddhā jīvikatthā na saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā saṭhā māyāvino ketabino uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā indriyesu aguttadvārā bhojane amattaññuno jāgariyaṁ ananuyuttā sāmaññe anapekkhavanto sikkhāya na tibbagāravā bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā kusītā hīnavīriyā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā duppaññā eḷamūgā, na tehi bhavaṁ gotamo saddhiṁ saṁvasati.


pli: Ye pana te kulaputtā saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā asaṭhā amāyāvino aketabino anuddhatā anunnaḷā acapalā amukharā avikiṇṇavācā indriyesu guttadvārā bhojane mattaññuno jāgariyaṁ anuyuttā sāmaññe apekkhavanto sikkhāya tibbagāravā nabāhulikā nasāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā āraddhavīriyā pahitattā upaṭṭhitassatino sampajānā samāhitā ekaggacittā paññavanto aneḷamūgā, tehi bhavaṁ gotamo saddhiṁ saṁvasati.


pli: Seyyathāpi, bho gotama, ye keci mūlagandhā, kālānusāri tesaṁ aggamakkhāyati;


pli: ye keci sāragandhā, lohitacandanaṁ tesaṁ aggamakkhāyati;


pli: ye keci pupphagandhā, vassikaṁ tesaṁ aggamakkhāyati;


pli: evameva bhoto gotamassa ovādo paramajjadhammesu.


pli: Abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.


pli: Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.


pli: Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


title_pli: Majjhima Nikāya 108 Gopakamoggallānasutta

pli: Majjhima Nikāya 108


pli: Gopakamoggallānasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe aciraparinibbute bhagavati.


pli: Tena kho pana samayena rājā māgadho ajātasattu vedehiputto rājagahaṁ paṭisaṅkhārāpeti rañño pajjotassa āsaṅkamāno.


pli: Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:


pli: “atippago kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṁ.


pli: Yannūnāhaṁ yena gopakamoggallānassa brāhmaṇassa kammanto, yena gopakamoggallāno brāhmaṇo tenupasaṅkameyyan”ti.


pli: Atha kho āyasmā ānando yena gopakamoggallānassa brāhmaṇassa kammanto, yena gopakamoggallāno brāhmaṇo tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho gopakamoggallāno brāhmaṇo āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.


pli: Disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:


pli: “etu kho bhavaṁ ānando.


pli: Svāgataṁ bhoto ānandassa.


pli: Cirassaṁ kho bhavaṁ ānando imaṁ pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāya.


pli: Nisīdatu bhavaṁ ānando, idamāsanaṁ paññattan”ti.


pli: Nisīdi kho āyasmā ānando paññatte āsane.


pli: Gopakamoggallānopi kho brāhmaṇo aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho gopakamoggallāno brāhmaṇo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:


pli: “atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṁ sabbathāsabbaṁ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhavaṁ gotamo ahosi arahaṁ sammāsambuddho”ti?


pli: “Natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṁ sabbathāsabbaṁ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhagavā ahosi arahaṁ sammāsambuddho.


pli: So hi, brāhmaṇa, bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā, asañjātassa maggassa sañjanetā, anakkhātassa maggassa akkhātā, maggaññū, maggavidū, maggakovido;


pli: maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā”ti.


pli: Ayañca hidaṁ āyasmato ānandassa gopakamoggallānena brāhmaṇena saddhiṁ antarākathā vippakatā ahosi.


pli: Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto rājagahe kammante anusaññāyamāno yena gopakamoggallānassa brāhmaṇassa kammanto, yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:


pli: “kāya nuttha, bho ānanda, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?


pli: “Idha maṁ, brāhmaṇa, gopakamoggallāno brāhmaṇo evamāha:


pli: ‘atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṁ sabbathāsabbaṁ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhavaṁ gotamo ahosi arahaṁ sammāsambuddho’ti.


pli: Evaṁ vutte, ahaṁ, brāhmaṇa, gopakamoggallānaṁ brāhmaṇaṁ etadavocaṁ:


pli: ‘natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṁ sabbathāsabbaṁ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhagavā ahosi arahaṁ sammāsambuddho.


pli: maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā’ti.


pli: Ayaṁ kho no, brāhmaṇa, gopakamoggallānena brāhmaṇena saddhiṁ antarākathā vippakatā.


pli: Atha tvaṁ anuppatto”ti.


pli: “Atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi tena bhotā gotamena ṭhapito:


pli: ‘ayaṁ vo mamaccayena paṭisaraṇaṁ bhavissatī’ti, yaṁ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā”ti?


pli: “Natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena ṭhapito:


pli: ‘ayaṁ vo mamaccayena paṭisaraṇaṁ bhavissatī’ti, yaṁ mayaṁ etarahi paṭipādeyyāmā”ti.


pli: “Atthi pana, bho ānanda, ekabhikkhupi saṅghena sammato, sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito:


pli: ‘ayaṁ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṁ bhavissatī’ti, yaṁ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā”ti?


pli: “Natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi saṅghena sammato, sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito:


pli: ‘ayaṁ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṁ bhavissatī’ti, yaṁ mayaṁ etarahi paṭipādeyyāmā”ti.


pli: “Evaṁ appaṭisaraṇe ca pana, bho ānanda, ko hetu sāmaggiyā”ti?


pli: “Na kho mayaṁ, brāhmaṇa, appaṭisaraṇā;


pli: sappaṭisaraṇā mayaṁ, brāhmaṇa;


pli: dhammappaṭisaraṇā”ti.


pli: “‘Atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi tena bhotā gotamena ṭhapito—


pli: ayaṁ vo mamaccayena paṭisaraṇaṁ bhavissatīti, yaṁ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā’ti—


pli: iti puṭṭho samāno ‘natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena ṭhapito—


pli: ayaṁ vo mamaccayena paṭisaraṇaṁ bhavissatīti, yaṁ mayaṁ etarahi paṭipādeyyāmā’ti vadesi;


pli: ‘atthi pana, bho ānanda, ekabhikkhupi saṅghena sammato, sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito—


pli: ayaṁ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṁ bhavissatīti, yaṁ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā’ti—


pli: iti puṭṭho samāno ‘natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi saṅghena sammato, sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito—


pli: ayaṁ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṁ bhavissatīti, yaṁ mayaṁ etarahi paṭipādeyyāmā’ti—


pli: vadesi;


pli: ‘evaṁ appaṭisaraṇe ca pana, bho ānanda, ko hetu sāmaggiyā’ti iti puṭṭho samāno ‘na kho mayaṁ, brāhmaṇa, appaṭisaraṇā;


pli: dhammappaṭisaraṇā’ti vadesi.


pli: Imassa pana, bho ānanda, bhāsitassa kathaṁ attho daṭṭhabbo”ti?


pli: “Atthi kho, brāhmaṇa, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ, pātimokkhaṁ uddiṭṭhaṁ.


pli: Te mayaṁ tadahuposathe yāvatikā ekaṁ gāmakhettaṁ upanissāya viharāma te sabbe ekajjhaṁ sannipatāma;


pli: sannipatitvā yassa taṁ pavattati taṁ ajjhesāma.


pli: Tasmiñce bhaññamāne hoti bhikkhussa āpatti hoti vītikkamo taṁ mayaṁ yathādhammaṁ yathānusiṭṭhaṁ kāremāti.


pli: Na kira no bhavanto kārenti;


pli: dhammo no kāreti”.


pli: “Atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi yaṁ tumhe etarahi sakkarotha garuṁ karotha mānetha pūjetha; sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharathā”ti?


pli: “Natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi yaṁ mayaṁ etarahi sakkaroma garuṁ karoma mānema pūjema; sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharāmā”ti.


pli: “‘Atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi tena bhotā gotamena ṭhapito—


pli: ayaṁ vo mamaccayena paṭisaraṇaṁ bhavissatīti yaṁ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā’ti—


pli: iti puṭṭho samāno ‘natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena ṭhapito—


pli: ayaṁ vo mamaccayena paṭisaraṇaṁ bhavissatīti yaṁ mayaṁ etarahi paṭipādeyyāmā’ti vadesi;


pli: ‘atthi pana, bho ānanda, ekabhikkhupi saṅghena sammato, sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito—


pli: ayaṁ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṁ bhavissatīti yaṁ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā’ti—


pli: iti puṭṭho samāno ‘natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi saṅghena sammato, sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito—


pli: ayaṁ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṁ bhavissatīti yaṁ mayaṁ etarahi paṭipādeyyāmā’ti vadesi;


pli: ‘atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi yaṁ tumhe etarahi sakkarotha garuṁ karotha mānetha pūjetha; sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharathā’ti—


pli: iti puṭṭho samāno ‘natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi yaṁ mayaṁ etarahi sakkaroma garuṁ karoma mānema pūjema; sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharāmā’ti vadesi.


pli: Imassa pana, bho ānanda, bhāsitassa kathaṁ attho daṭṭhabbo”ti?


pli: “Atthi kho, brāhmaṇa, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa pasādanīyā dhammā akkhātā.


pli: Yasmiṁ no ime dhammā saṁvijjanti taṁ mayaṁ etarahi sakkaroma garuṁ karoma mānema pūjema; sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharāma.


pli: Katame dasa?


pli: Idha, brāhmaṇa, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu.


pli: Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo.


pli: Ye te dhammā ādikalyāṇā, majjhekalyāṇā, pariyosānakalyāṇā, sātthaṁ, sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā.


pli: Catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.


pli: Anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ; tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimasati parimajjati, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.


pli: Dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti—dibbe ca mānuse ca, ye dūre santike ca.


pli: Parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāti.


pli: Sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti,


pli: amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti,


pli: sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti,


pli: anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti,


pli: samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti,


pli: avimuttaṁ vā cittaṁ ‘avimuttaṁ cittan’ti pajānāti.


pli: Anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.


pli: Dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti.


pli: Āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.


pli: Ime kho, brāhmaṇa, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa pasādanīyā dhammā akkhātā.


pli: Yasmiṁ no ime dhammā saṁvijjanti taṁ mayaṁ etarahi sakkaroma garuṁ karoma mānema pūjema; sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharāmā”ti.


pli: Evaṁ vutte, vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto upanandaṁ senāpatiṁ āmantesi:


pli: “Taṁ kiṁ maññati bhavaṁ senāpati yadime bhonto sakkātabbaṁ sakkaronti, garuṁ kātabbaṁ garuṁ karonti,


pli: mānetabbaṁ mānenti, pūjetabbaṁ pūjenti”?


pli: “Tagghime bhonto sakkātabbaṁ sakkaronti, garuṁ kātabbaṁ garuṁ karonti, mānetabbaṁ mānenti, pūjetabbaṁ pūjenti.


pli: Imañca hi te bhonto na sakkareyyuṁ na garuṁ kareyyuṁ na māneyyuṁ na pūjeyyuṁ;


pli: atha kiñcarahi te bhonto sakkareyyuṁ garuṁ kareyyuṁ māneyyuṁ pūjeyyuṁ, sakkatvā garuṁ katvā mānetvā pūjetvā upanissāya vihareyyun”ti?


pli: Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:


pli: “kahaṁ pana bhavaṁ ānando etarahi viharatī”ti?


pli: “Veḷuvane khohaṁ, brāhmaṇa, etarahi viharāmī”ti.


pli: “Kacci pana, bho ānanda, veḷuvanaṁ ramaṇīyañceva appasaddañca appanigghosañca vijanavātaṁ manussarāhasseyyakaṁ paṭisallānasāruppan”ti?


pli: “Taggha, brāhmaṇa, veḷuvanaṁ ramaṇīyañceva appasaddañca appanigghosañca vijanavātaṁ manussarāhasseyyakaṁ paṭisallānasāruppaṁ, yathā taṁ tumhādisehi rakkhakehi gopakehī”ti.


pli: “Taggha, bho ānanda, veḷuvanaṁ ramaṇīyañceva appasaddañca appanigghosañca vijanavātaṁ manussarāhasseyyakaṁ paṭisallānasāruppaṁ, yathā taṁ bhavantehi jhāyīhi jhānasīlīhi.


pli: Jhāyino ceva bhavanto jhānasīlino ca.


pli: Ekamidāhaṁ, bho ānanda, samayaṁ so bhavaṁ gotamo vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.


pli: Atha khvāhaṁ, bho ānanda, yena mahāvanaṁ kūṭāgārasālā yena so bhavaṁ gotamo tenupasaṅkamiṁ.


pli: Tatra ca pana so bhavaṁ gotamo anekapariyāyena jhānakathaṁ kathesi.


pli: Jhāyī ceva so bhavaṁ gotamo ahosi jhānasīlī ca.


pli: Sabbañca pana so bhavaṁ gotamo jhānaṁ vaṇṇesī”ti.


pli: “Na ca kho, brāhmaṇa, so bhagavā sabbaṁ jhānaṁ vaṇṇesi, napi so bhagavā sabbaṁ jhānaṁ na vaṇṇesīti.


pli: Kathaṁ rūpañca, brāhmaṇa, so bhagavā jhānaṁ na vaṇṇesi?


pli: Idha, brāhmaṇa, ekacco kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti;


pli: so kāmarāgaṁyeva antaraṁ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati.


pli: Byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti;


pli: so byāpādaṁyeva antaraṁ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati.


pli: Thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti;


pli: so thinamiddhaṁyeva antaraṁ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati.


pli: Uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti;


pli: so uddhaccakukkuccaṁyeva antaraṁ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati.


pli: Vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti;


pli: so vicikicchaṁyeva antaraṁ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati.


pli: Evarūpaṁ kho, brāhmaṇa, so bhagavā jhānaṁ na vaṇṇesi.


pli: Kathaṁ rūpañca, brāhmaṇa, so bhagavā jhānaṁ vaṇṇesi?


pli: Idha, brāhmaṇa, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ …


pli: tatiyaṁ jhānaṁ …


pli: catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Evarūpaṁ kho, brāhmaṇa, so bhagavā jhānaṁ vaṇṇesī”ti.


pli: “Gārayhaṁ kira, bho ānanda, so bhavaṁ gotamo jhānaṁ garahi, pāsaṁsaṁ pasaṁsi.


pli: Handa ca dāni mayaṁ, bho ānanda, gacchāma;


pli: bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.


pli: “Yassadāni tvaṁ, brāhmaṇa, kālaṁ maññasī”ti.


pli: Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto āyasmato ānandassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho gopakamoggallāno brāhmaṇo acirapakkante vassakāre brāhmaṇe magadhamahāmatte āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:


pli: “yaṁ no mayaṁ bhavantaṁ ānandaṁ apucchimhā taṁ no bhavaṁ ānando na byākāsī”ti.


pli: “Nanu te, brāhmaṇa, avocumhā:


pli: ‘natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṁ sabbathāsabbaṁ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhagavā ahosi arahaṁ sammāsambuddho.


pli: So hi, brāhmaṇa, bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā, asañjātassa maggassa sañjanetā, anakkhātassa maggassa akkhātā, maggaññū, maggavidū, maggakovido.


pli: Maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā’”ti.


title_pli: Majjhima Nikāya 109 Mahāpuṇṇamasutta

pli: Majjhima Nikāya 109


pli: Mahāpuṇṇamasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti.


pli: Atha kho aññataro bhikkhu uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Puccheyyāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ kiñcideva desaṁ, sace me bhagavā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.


pli: “Tena hi tvaṁ, bhikkhu, sake āsane nisīditvā puccha yadākaṅkhasī”ti.


pli: Atha kho so bhikkhu sake āsane nisīditvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “ime nu kho, bhante, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—


pli: rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti?


pli: “Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—


pli: rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti.


pli: “Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ pucchi:


pli: “ime pana, bhante, pañcupādānakkhandhā kiṁmūlakā”ti?


pli: “Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā chandamūlakā”ti.


pli: “Taṁyeva nu kho, bhante, upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, udāhu aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānan”ti?


pli: “Na kho, bhikkhu, taṁyeva upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, nāpi aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānaṁ.


pli: Yo kho, bhikkhu, pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgo taṁ tattha upādānan”ti.


pli: “Siyā pana, bhante, pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatā”ti?


pli: “Siyā, bhikkhū”ti bhagavā avoca


pli: “idha, bhikkhu, ekaccassa evaṁ hoti:


pli: ‘evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁvedano siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsañño siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsaṅkhāro siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan’ti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhu, siyā pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatā”ti.


pli: “Kittāvatā pana, bhante, khandhānaṁ khandhādhivacanaṁ hotī”ti?


pli: “Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā, hīnaṁ vā paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā—ayaṁ rūpakkhandho.


pli: Yā kāci vedanā—atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikā vā sukhumā vā, hīnā vā paṇītā vā, yā dūre santike vā—ayaṁ vedanākkhandho.


pli: Yā kāci saññā—atītānāgatapaccuppannā …pe… yā dūre santike vā—ayaṁ saññākkhandho.


pli: Ye keci saṅkhārā—atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikā vā sukhumā vā, hīnā vā paṇītā vā, ye dūre santike vā—ayaṁ saṅkhārakkhandho.


pli: Yaṁ kiñci viññāṇaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā, hīnaṁ vā paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā—ayaṁ viññāṇakkhandho.


pli: Ettāvatā kho, bhikkhu, khandhānaṁ khandhādhivacanaṁ hotī”ti.


pli: “Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya?


pli: Ko hetu ko paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya?


pli: Ko hetu ko paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya?


pli: Ko hetu ko paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya?


pli: Ko hetu ko paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti?


pli: “Cattāro kho, bhikkhu, mahābhūtā hetu, cattāro mahābhūtā paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya.


pli: Phasso hetu, phasso paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya.


pli: Phasso hetu, phasso paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya.


pli: Phasso hetu, phasso paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya.


pli: Nāmarūpaṁ kho, bhikkhu, hetu, nāmarūpaṁ paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti.


pli: “Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti?


pli: “Idha, bhikkhu, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto


pli: rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ;


pli: vedanaṁ attato samanupassati vedanāvantaṁ vā attānaṁ attani vā vedanaṁ vedanāya vā attānaṁ;


pli: saññaṁ attato samanupassati saññāvantaṁ vā attānaṁ attani vā saññaṁ saññāya vā attānaṁ;


pli: saṅkhāre attato samanupassati saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ attani vā saṅkhāre saṅkhāresu vā attānaṁ;


pli: viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Evaṁ kho, bhikkhu, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti.


pli: “Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi na hotī”ti?


pli: “Idha, bhikkhu, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto


pli: na rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ vā attānaṁ na attani vā rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ;


pli: na vedanaṁ attato samanupassati na vedanāvantaṁ vā attānaṁ na attani vā vedanaṁ na vedanāya vā attānaṁ;


pli: na saññaṁ attato samanupassati na saññāvantaṁ vā attānaṁ na attani vā saññaṁ na saññāya vā attānaṁ;


pli: na saṅkhāre attato samanupassati na saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ na attani vā saṅkhāre na saṅkhāresu vā attānaṁ;


pli: na viññāṇaṁ attato samanupassati na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani vā viññāṇaṁ na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Evaṁ kho, bhikkhu, sakkāyadiṭṭhi na hotī”ti.


pli: “Ko nu kho, bhante, rūpe assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?


pli: Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?


pli: Ko saññāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?


pli: Ko saṅkhāresu assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?


pli: Ko viññāṇe assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti?


pli: “Yaṁ kho, bhikkhu, rūpaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ rūpe assādo.


pli: Yaṁ rūpaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, ayaṁ rūpe ādīnavo.


pli: Yo rūpe chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ rūpe nissaraṇaṁ.


pli: Yaṁ kho, bhikkhu, vedanaṁ paṭicca …


pli: saññaṁ paṭicca …


pli: saṅkhāre paṭicca …


pli: viññāṇaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ viññāṇe assādo.


pli: Yaṁ viññāṇaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, ayaṁ viññāṇe ādīnavo.


pli: Yo viññāṇe chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ viññāṇe nissaraṇan”ti.


pli: “Kathaṁ pana, bhante, jānato kathaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti?


pli: “Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—sabbaṁ rūpaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.


pli: Yā kāci vedanā …


pli: yā kāci saññā …


pli: ye keci saṅkhārā …


pli: yaṁ kiñci viññāṇaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—sabbaṁ viññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.


pli: Evaṁ kho, bhikkhu, jānato evaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti.


pli: Atha kho aññatarassa bhikkhuno evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: “iti kira, bho, rūpaṁ anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā;


pli: anattakatāni kammāni kamattānaṁ phusissantī”ti?


pli: Atha kho bhagavā tassa bhikkhuno cetasā cetoparivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi:


pli: “ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco moghapuriso avidvā avijjāgato taṇhādhipateyyena cetasā satthu sāsanaṁ atidhāvitabbaṁ maññeyya:


pli: ‘iti kira, bho, rūpaṁ anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā;


pli: anattakatāni kammāni kamattānaṁ phusissantī’ti.


pli: Paṭivinītā kho me tumhe, bhikkhave, tatra tatra dhammesu.


pli: Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,


pli: rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,


pli: vedanā …


pli: saññā …


pli: saṅkhārā …


pli: viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Tasmātiha, bhikkhave, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ rūpaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.


pli: Yā kāci vedanā …


pli: yā kāci saññā …


pli: ye keci saṅkhārā …


pli: yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ viññāṇaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.


pli: Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati;


pli: nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.


pli: ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.


pli: Mahāpuṇṇamasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 11 Cūḷasīhanādasutta

pli: Majjhima Nikāya 11


pli: Cūḷasīhanādasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Idheva, bhikkhave, samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo;


pli: suññā parappavādā samaṇebhi aññehīti.


pli: Evametaṁ, bhikkhave, sammā sīhanādaṁ nadatha.


pli: Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:


pli: ‘ko panāyasmantānaṁ assāso, kiṁ balaṁ, yena tumhe āyasmanto evaṁ vadetha—


pli: idheva samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo;


pli: suññā parappavādā samaṇebhi aññehī’ti?


pli: Evaṁvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:


pli: ‘atthi kho no, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammā akkhātā ye mayaṁ attani sampassamānā evaṁ vadema—


pli: Katame cattāro?


pli: Atthi kho no, āvuso, satthari pasādo, atthi dhamme pasādo, atthi sīlesu paripūrakāritā;


pli: sahadhammikā kho pana piyā manāpā—


pli: gahaṭṭhā ceva pabbajitā ca.


pli: Ime kho no, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammā akkhātā ye mayaṁ attani sampassamānā evaṁ vadema—


pli: suññā parappavādā samaṇebhi aññehī’ti.


pli: ‘amhākampi kho, āvuso, atthi satthari pasādo yo amhākaṁ satthā, amhākampi atthi dhamme pasādo yo amhākaṁ dhammo, mayampi sīlesu paripūrakārino yāni amhākaṁ sīlāni,


pli: amhākampi sahadhammikā piyā manāpā—


pli: Idha no, āvuso, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ yadidaṁ tumhākañceva amhākañcā’ti?


pli: ‘kiṁ panāvuso, ekā niṭṭhā, udāhu puthu niṭṭhā’ti?


pli: Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṁ byākareyyuṁ:


pli: ‘ekāvuso, niṭṭhā, na puthu niṭṭhā’ti.


pli: ‘Sā panāvuso, niṭṭhā sarāgassa udāhu vītarāgassā’ti?


pli: ‘vītarāgassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā sarāgassā’ti.


pli: ‘Sā panāvuso, niṭṭhā sadosassa udāhu vītadosassā’ti?


pli: ‘vītadosassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā sadosassā’ti.


pli: ‘Sā panāvuso, niṭṭhā samohassa udāhu vītamohassā’ti?


pli: ‘vītamohassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā samohassā’ti.


pli: ‘Sā panāvuso, niṭṭhā sataṇhassa udāhu vītataṇhassā’ti?


pli: ‘vītataṇhassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā sataṇhassā’ti.


pli: ‘Sā panāvuso, niṭṭhā saupādānassa udāhu anupādānassā’ti?


pli: ‘anupādānassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā saupādānassā’ti.


pli: ‘Sā panāvuso, niṭṭhā viddasuno udāhu aviddasuno’ti?


pli: ‘viddasuno, āvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā aviddasuno’ti.


pli: ‘Sā panāvuso, niṭṭhā anuruddhappaṭiviruddhassa udāhu ananuruddhaappaṭiviruddhassā’ti?


pli: ‘ananuruddhaappaṭiviruddhassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā anuruddhappaṭiviruddhassā’ti.


pli: ‘Sā panāvuso, niṭṭhā papañcārāmassa papañcaratino udāhu nippapañcārāmassa nippapañcaratino’ti?


pli: Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṁ byākareyyuṁ:


pli: ‘nippapañcārāmassāvuso, sā niṭṭhā nippapañcaratino, na sā niṭṭhā papañcārāmassa papañcaratino’ti.


pli: Dvemā, bhikkhave, diṭṭhiyo—


pli: bhavadiṭṭhi ca vibhavadiṭṭhi ca.


pli: Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavadiṭṭhiṁ allīnā bhavadiṭṭhiṁ upagatā bhavadiṭṭhiṁ ajjhositā, vibhavadiṭṭhiyā te paṭiviruddhā.


pli: Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavadiṭṭhiṁ allīnā vibhavadiṭṭhiṁ upagatā vibhavadiṭṭhiṁ ajjhositā, bhavadiṭṭhiyā te paṭiviruddhā.


pli: Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṁ dvinnaṁ diṭṭhīnaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānanti, te sarāgā te sadosā te samohā te sataṇhā te saupādānā te aviddasuno te anuruddhappaṭiviruddhā te papañcārāmā papañcaratino;


pli: te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi;


pli: ‘na parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi.


pli: Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṁ dvinnaṁ diṭṭhīnaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānanti, te vītarāgā te vītadosā te vītamohā te vītataṇhā te anupādānā te viddasuno te ananuruddhaappaṭiviruddhā te nippapañcārāmā nippapañcaratino;


pli: te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi;


pli: ‘parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi.


pli: Cattārimāni, bhikkhave, upādānāni.


pli: Katamāni cattāri?


pli: Kāmupādānaṁ, diṭṭhupādānaṁ, sīlabbatupādānaṁ, attavādupādānaṁ.


pli: Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānā.


pli: Te na sammā sabbupādānapariññaṁ paññapenti—


pli: kāmupādānassa pariññaṁ paññapenti, na diṭṭhupādānassa pariññaṁ paññapenti, na sīlabbatupādānassa pariññaṁ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṁ paññapenti.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Imāni hi te bhonto samaṇabrāhmaṇā tīṇi ṭhānāni yathābhūtaṁ nappajānanti.


pli: Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānā;


pli: te na sammā sabbupādānapariññaṁ paññapenti—


pli: kāmupādānassa pariññaṁ paññapenti, diṭṭhupādānassa pariññaṁ paññapenti, na sīlabbatupādānassa pariññaṁ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṁ paññapenti.


pli: Imāni hi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dve ṭhānāni yathābhūtaṁ nappajānanti.


pli: kāmupādānassa pariññaṁ paññapenti, diṭṭhupādānassa pariññaṁ paññapenti, sīlabbatupādānassa pariññaṁ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṁ paññapenti.


pli: Imañhi te bhonto samaṇabrāhmaṇā ekaṁ ṭhānaṁ yathābhūtaṁ nappajānanti.


pli: Evarūpe kho, bhikkhave, dhammavinaye yo satthari pasādo so na sammaggato akkhāyati;


pli: yo dhamme pasādo so na sammaggato akkhāyati;


pli: yā sīlesu paripūrakāritā sā na sammaggatā akkhāyati;


pli: yā sahadhammikesu piyamanāpatā sā na sammaggatā akkhāyati.


pli: Evañhetaṁ, bhikkhave, hoti yathā taṁ durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.


pli: Tathāgato ca kho, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho sabbupādānapariññāvādo paṭijānamāno sammā sabbupādānapariññaṁ paññapeti—


pli: kāmupādānassa pariññaṁ paññapeti, diṭṭhupādānassa pariññaṁ paññapeti, sīlabbatupādānassa pariññaṁ paññapeti, attavādupādānassa pariññaṁ paññapeti.


pli: Evarūpe kho, bhikkhave, dhammavinaye yo satthari pasādo so sammaggato akkhāyati;


pli: yo dhamme pasādo so sammaggato akkhāyati;


pli: yā sīlesu paripūrakāritā sā sammaggatā akkhāyati;


pli: yā sahadhammikesu piyamanāpatā sā sammaggatā akkhāyati.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Evañhetaṁ, bhikkhave, hoti yathā taṁ svākkhāte dhammavinaye suppavedite niyyānike upasamasaṁvattanike sammāsambuddhappavedite.


pli: Ime ca, bhikkhave, cattāro upādānā. Kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā?


pli: Ime cattāro upādānā taṇhānidānā taṇhāsamudayā taṇhājātikā taṇhāpabhavā.


pli: Taṇhā cāyaṁ, bhikkhave, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā?


pli: Taṇhā vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā.


pli: Vedanā cāyaṁ, bhikkhave, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā?


pli: Vedanā phassanidānā phassasamudayā phassajātikā phassapabhavā.


pli: Phasso cāyaṁ, bhikkhave, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo?


pli: Phasso saḷāyatananidāno saḷāyatanasamudayo saḷāyatanajātiko saḷāyatanapabhavo.


pli: Saḷāyatanañcidaṁ, bhikkhave, kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ?


pli: Saḷāyatanaṁ nāmarūpanidānaṁ nāmarūpasamudayaṁ nāmarūpajātikaṁ nāmarūpapabhavaṁ.


pli: Nāmarūpañcidaṁ, bhikkhave, kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ?


pli: Nāmarūpaṁ viññāṇanidānaṁ viññāṇasamudayaṁ viññāṇajātikaṁ viññāṇapabhavaṁ.


pli: Viññāṇañcidaṁ, bhikkhave, kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ?


pli: Viññāṇaṁ saṅkhāranidānaṁ saṅkhārasamudayaṁ saṅkhārajātikaṁ saṅkhārapabhavaṁ.


pli: Saṅkhārā cime, bhikkhave, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā?


pli: Saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā.


pli: Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva kāmupādānaṁ upādiyati, na diṭṭhupādānaṁ upādiyati, na sīlabbatupādānaṁ upādiyati, na attavādupādānaṁ upādiyati.


pli: Anupādiyaṁ na paritassati, aparitassaṁ paccattaññeva parinibbāyati.


pli: ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Cūḷasīhanādasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 110 Cūḷapuṇṇamasutta

pli: Majjhima Nikāya 110


pli: Cūḷapuṇṇamasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti.


pli: Atha kho bhagavā tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā bhikkhū āmantesi:


pli: “jāneyya nu kho, bhikkhave, asappuriso asappurisaṁ:


pli: ‘asappuriso ayaṁ bhavan’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Sādhu, bhikkhave;


pli: aṭṭhānametaṁ, bhikkhave, anavakāso yaṁ asappuriso asappurisaṁ jāneyya:


pli: ‘asappuriso ayaṁ bhavan’ti.


pli: Jāneyya pana, bhikkhave, asappuriso sappurisaṁ:


pli: ‘sappuriso ayaṁ bhavan’”ti?


pli: etampi kho, bhikkhave, aṭṭhānaṁ anavakāso yaṁ asappuriso sappurisaṁ jāneyya:


pli: ‘sappuriso ayaṁ bhavan’ti.


pli: Asappuriso, bhikkhave, assaddhammasamannāgato hoti, asappurisabhatti hoti, asappurisacintī hoti, asappurisamantī hoti, asappurisavāco hoti, asappurisakammanto hoti, asappurisadiṭṭhi hoti; asappurisadānaṁ deti.


pli: Kathañca, bhikkhave, asappuriso assaddhammasamannāgato hoti?


pli: Idha, bhikkhave, asappuriso assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, appassuto hoti, kusīto hoti, muṭṭhassati hoti, duppañño hoti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, asappuriso assaddhammasamannāgato hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, asappuriso asappurisabhatti hoti?


pli: Idha, bhikkhave, asappurisassa ye te samaṇabrāhmaṇā assaddhā ahirikā anottappino appassutā kusītā muṭṭhassatino duppaññā tyāssa mittā honti te sahāyā.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, asappuriso asappurisabhatti hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, asappuriso asappurisacintī hoti?


pli: Idha, bhikkhave, asappuriso attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, asappuriso asappurisacintī hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, asappuriso asappurisamantī hoti?


pli: Idha, bhikkhave, asappuriso attabyābādhāyapi manteti, parabyābādhāyapi manteti, ubhayabyābādhāyapi manteti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, asappuriso asappurisamantī hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, asappuriso asappurisavāco hoti?


pli: Idha, bhikkhave, asappuriso musāvādī hoti, pisuṇavāco hoti, pharusavāco hoti, samphappalāpī hoti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, asappuriso asappurisavāco hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, asappuriso asappurisakammanto hoti?


pli: Idha, bhikkhave, asappuriso pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, asappuriso asappurisakammanto hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, asappuriso asappurisadiṭṭhi hoti?


pli: Idha, bhikkhave, asappuriso evaṁdiṭṭhi hoti:


pli: ‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, asappuriso asappurisadiṭṭhi hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, asappuriso asappurisadānaṁ deti?


pli: Idha, bhikkhave, asappuriso asakkaccaṁ dānaṁ deti, asahatthā dānaṁ deti, acittīkatvā dānaṁ deti, apaviṭṭhaṁ dānaṁ deti anāgamanadiṭṭhiko dānaṁ deti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, asappuriso asappurisadānaṁ deti.


pli: So, bhikkhave, asappuriso evaṁ assaddhammasamannāgato, evaṁ asappurisabhatti, evaṁ asappurisacintī, evaṁ asappurisamantī, evaṁ asappurisavāco, evaṁ asappurisakammanto, evaṁ asappurisadiṭṭhi;


pli: evaṁ asappurisadānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā yā asappurisānaṁ gati tattha upapajjati.


pli: Kā ca, bhikkhave, asappurisānaṁ gati?


pli: Nirayo vā tiracchānayoni vā.


pli: Jāneyya nu kho, bhikkhave, sappuriso sappurisaṁ:


pli: ‘sappuriso ayaṁ bhavan’”ti?


pli: “Evaṁ, bhante”.


pli: “Sādhu, bhikkhave;


pli: ṭhānametaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ sappuriso sappurisaṁ jāneyya:


pli: ‘sappuriso ayaṁ bhavan’ti.


pli: Jāneyya pana, bhikkhave, sappuriso asappurisaṁ:


pli: ‘asappuriso ayaṁ bhavan’”ti?


pli: etampi kho, bhikkhave, ṭhānaṁ vijjati yaṁ sappuriso asappurisaṁ jāneyya:


pli: ‘asappuriso ayaṁ bhavan’ti.


pli: Sappuriso, bhikkhave, saddhammasamannāgato hoti, sappurisabhatti hoti, sappurisacintī hoti, sappurisamantī hoti, sappurisavāco hoti, sappurisakammanto hoti, sappurisadiṭṭhi hoti;


pli: sappurisadānaṁ deti.


pli: Kathañca, bhikkhave, sappuriso saddhammasamannāgato hoti?


pli: Idha, bhikkhave, sappuriso saddho hoti, hirimā hoti, ottappī hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, upaṭṭhitassati hoti, paññavā hoti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, sappuriso saddhammasamannāgato hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, sappuriso sappurisabhatti hoti?


pli: Idha, bhikkhave, sappurisassa ye te samaṇabrāhmaṇā saddhā hirimanto ottappino bahussutā āraddhavīriyā upaṭṭhitassatino paññavanto tyāssa mittā honti, te sahāyā.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, sappuriso sappurisabhatti hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, sappuriso sappurisacintī hoti?


pli: Idha, bhikkhave, sappuriso nevattabyābādhāya ceteti, na parabyābādhāya ceteti, na ubhayabyābādhāya ceteti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, sappuriso sappurisacintī hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, sappuriso sappurisamantī hoti?


pli: Idha, bhikkhave, sappuriso nevattabyābādhāya manteti, na parabyābādhāya manteti, na ubhayabyābādhāya manteti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, sappuriso sappurisamantī hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, sappuriso sappurisavāco hoti?


pli: Idha, bhikkhave, sappuriso musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, sappuriso sappurisavāco hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, sappuriso sappurisakammanto hoti?


pli: Idha, bhikkhave, sappuriso pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, sappuriso sappurisakammanto hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, sappuriso sappurisadiṭṭhi hoti?


pli: Idha, bhikkhave, sappuriso evaṁdiṭṭhi hoti:


pli: ‘atthi dinnaṁ, atthi yiṭṭhaṁ, atthi hutaṁ, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, atthi ayaṁ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, sappuriso sappurisadiṭṭhi hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, sappuriso sappurisadānaṁ deti?


pli: Idha, bhikkhave, sappuriso sakkaccaṁ dānaṁ deti, sahatthā dānaṁ deti, cittīkatvā dānaṁ deti, anapaviṭṭhaṁ dānaṁ deti, āgamanadiṭṭhiko dānaṁ deti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, sappuriso sappurisadānaṁ deti.


pli: So, bhikkhave, sappuriso evaṁ saddhammasamannāgato, evaṁ sappurisabhatti, evaṁ sappurisacintī, evaṁ sappurisamantī, evaṁ sappurisavāco, evaṁ sappurisakammanto, evaṁ sappurisadiṭṭhi;


pli: evaṁ sappurisadānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā yā sappurisānaṁ gati tattha upapajjati.


pli: Kā ca, bhikkhave, sappurisānaṁ gati?


pli: Devamahattatā vā manussamahattatā vā”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Cūḷapuṇṇamasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.


pli: Devadahavaggo niṭṭhito paṭhamo.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Devadahaṁ pañcattayaṁ,


pli: Kinti sāma sunakkhattaṁ;


pli: Sappāya gaṇa gopaka—


pli: Mahāpuṇṇa cūḷapuṇṇañcāti.


title_pli: Majjhima Nikāya 111 Anupadasutta

pli: Majjhima Nikāya 111


pli: Anupadasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Paṇḍito, bhikkhave, sāriputto;


pli: mahāpañño, bhikkhave, sāriputto;


pli: puthupañño, bhikkhave, sāriputto;


pli: hāsapañño, bhikkhave, sāriputto;


pli: javanapañño, bhikkhave, sāriputto;


pli: tikkhapañño, bhikkhave, sāriputto;


pli: nibbedhikapañño, bhikkhave, sāriputto;


pli: sāriputto, bhikkhave, aḍḍhamāsaṁ anupadadhammavipassanaṁ vipassati.


pli: Tatridaṁ, bhikkhave, sāriputtassa anupadadhammavipassanāya hoti.


pli: Idha, bhikkhave, sāriputto vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Ye ca paṭhame jhāne dhammā vitakko ca vicāro ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca, phasso vedanā saññā cetanā cittaṁ chando adhimokkho vīriyaṁ sati upekkhā manasikāro—tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti.


pli: Tyāssa dhammā viditā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: So evaṁ pajānāti:


pli: ‘evaṁ kirame dhammā ahutvā sambhonti, hutvā paṭiventī’ti.


pli: So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṁyutto vimariyādīkatena cetasā viharati.


pli: So ‘atthi uttari nissaraṇan’ti pajānāti.


pli: Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sāriputto vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Ye ca dutiye jhāne dhammā—ajjhattaṁ sampasādo ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca, phasso vedanā saññā cetanā cittaṁ chando adhimokkho vīriyaṁ sati upekkhā manasikāro—tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sāriputto pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti. Yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Ye ca tatiye jhāne dhammā—sukhañca sati ca sampajaññañca cittekaggatā ca, phasso vedanā saññā cetanā cittaṁ chando adhimokkho vīriyaṁ sati upekkhā manasikāro—


pli: tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti, tyāssa dhammā viditā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sāriputto sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Ye ca catutthe jhāne dhammā—upekkhā adukkhamasukhā vedanā passaddhattā cetaso anābhogo satipārisuddhi cittekaggatā ca, phasso vedanā saññā cetanā cittaṁ chando adhimokkho vīriyaṁ sati upekkhā manasikāro—tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sāriputto sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Ye ca ākāsānañcāyatane dhammā—ākāsānañcāyatanasaññā ca cittekaggatā ca phasso vedanā saññā cetanā cittaṁ chando adhimokkho vīriyaṁ sati upekkhā manasikāro—tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sāriputto sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Ye ca viññāṇañcāyatane dhammā—viññāṇañcāyatanasaññā ca cittekaggatā ca, phasso vedanā saññā cetanā cittaṁ chando adhimokkho vīriyaṁ sati upekkhā manasikāro—tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti.


pli: Tyāssa dhammā viditā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: So evaṁ pajānāti:


pli: ‘evaṁ kirame dhammā ahutvā sambhonti, hutvā paṭiventī’ti.


pli: So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṁyutto vimariyādīkatena cetasā viharati.


pli: So ‘atthi uttari nissaraṇan’ti pajānāti.


pli: Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sāriputto sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Ye ca ākiñcaññāyatane dhammā—ākiñcaññāyatanasaññā ca cittekaggatā ca, phasso vedanā saññā cetanā cittaṁ chando adhimokkho vīriyaṁ sati upekkhā manasikāro—tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sāriputto sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: So tāya samāpattiyā sato vuṭṭhahati.


pli: So tāya samāpattiyā sato vuṭṭhahitvā ye dhammā atītā niruddhā vipariṇatā te dhamme samanupassati:


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sāriputto sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati. Paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.


pli: So ‘natthi uttari nissaraṇan’ti pajānāti.


pli: Tabbahulīkārā natthi tvevassa hoti.


pli: Yaṁ kho taṁ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya:


pli: ‘vasippatto pāramippatto ariyasmiṁ sīlasmiṁ, vasippatto pāramippatto ariyasmiṁ samādhismiṁ, vasippatto pāramippatto ariyāya paññāya, vasippatto pāramippatto ariyāya vimuttiyā’ti, sāriputtameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:


pli: ‘vasippatto pāramippatto ariyasmiṁ sīlasmiṁ, vasippatto pāramippatto ariyasmiṁ samādhismiṁ, vasippatto pāramippatto ariyāya paññāya, vasippatto pāramippatto ariyāya vimuttiyā’ti.


pli: ‘bhagavato putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo no āmisadāyādo’ti, sāriputtameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:


pli: ‘bhagavato putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo no āmisadāyādo’ti.


pli: Sāriputto, bhikkhave, tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ sammadeva anuppavattetī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Anupadasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 112 Chabbisodhanasutta

pli: Majjhima Nikāya 112


pli: Chabbisodhanasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Idha, bhikkhave, bhikkhu aññaṁ byākaroti:


pli: ‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.


pli: Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.


pli: Anabhinanditvā appaṭikkositvā pañho pucchitabbo:


pli: ‘cattārome, āvuso, vohārā tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā.


pli: Katame cattāro?


pli: Diṭṭhe diṭṭhavāditā, sute sutavāditā, mute mutavāditā, viññāte viññātavāditā—


pli: ime kho, āvuso, cattāro vohārā tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā.


pli: Kathaṁ jānato panāyasmato, kathaṁ passato imesu catūsu vohāresu anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan’ti?


pli: Khīṇāsavassa, bhikkhave, bhikkhuno vusitavato katakaraṇīyassa ohitabhārassa anuppattasadatthassa parikkhīṇabhavasaṁyojanassa sammadaññāvimuttassa ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya:


pli: ‘diṭṭhe kho ahaṁ, āvuso, anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṁyutto vimariyādīkatena cetasā viharāmi.


pli: Sute kho ahaṁ, āvuso …pe…


pli: mute kho ahaṁ, āvuso …


pli: viññāte kho ahaṁ, āvuso, anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṁyutto vimariyādīkatena cetasā viharāmi.


pli: Evaṁ kho me, āvuso, jānato evaṁ passato imesu catūsu vohāresu anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan’ti.


pli: Tassa, bhikkhave, bhikkhuno ‘sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditabbaṁ anumoditabbaṁ.


pli: ‘Sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uttariṁ pañho pucchitabbo.


pli: ‘Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā.


pli: Katame pañca?


pli: Seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho—


pli: ime kho, āvuso, pañcupādānakkhandhā tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā.


pli: Kathaṁ jānato panāyasmato, kathaṁ passato imesu pañcasu upādānakkhandhesu anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan’ti?


pli: ‘rūpaṁ kho ahaṁ, āvuso, abalaṁ virāgunaṁ anassāsikanti viditvā ye rūpe upāyūpādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṁ me cittanti pajānāmi.


pli: Vedanaṁ kho ahaṁ, āvuso …pe…


pli: saññaṁ kho ahaṁ, āvuso …


pli: saṅkhāre kho ahaṁ, āvuso …


pli: viññāṇaṁ kho ahaṁ, āvuso, abalaṁ virāgunaṁ anassāsikanti viditvā ye viññāṇe upāyūpādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṁ me cittanti pajānāmi.


pli: Evaṁ kho me, āvuso, jānato evaṁ passato imesu pañcasu upādānakkhandhesu anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan’ti.


pli: Tassa, bhikkhave, bhikkhuno ‘sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditabbaṁ, anumoditabbaṁ.


pli: ‘Chayimā, āvuso, dhātuyo tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā.


pli: Katamā cha?


pli: Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu—


pli: imā kho, āvuso, cha dhātuyo tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā.


pli: Kathaṁ jānato panāyasmato, kathaṁ passato imāsu chasu dhātūsu anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan’ti?


pli: Khīṇāsavassa, bhikkhave, bhikkhuno vusitavato katakaraṇīyassa ohitabhārassa anuppattasadatthassa parikkhīṇabhavasaṁyojanassa sammadaññāvimuttassa ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya:


pli: ‘pathavīdhātuṁ kho ahaṁ, āvuso, na attato upagacchiṁ, na ca pathavīdhātunissitaṁ attānaṁ.


pli: Ye ca pathavīdhātunissitā upāyūpādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṁ me cittanti pajānāmi.


pli: Āpodhātuṁ kho ahaṁ, āvuso …pe…


pli: tejodhātuṁ kho ahaṁ, āvuso …


pli: vāyodhātuṁ kho ahaṁ, āvuso …


pli: ākāsadhātuṁ kho ahaṁ, āvuso …


pli: viññāṇadhātuṁ kho ahaṁ, āvuso, na attato upagacchiṁ, na ca viññāṇadhātunissitaṁ attānaṁ.


pli: Ye ca viññāṇadhātunissitā upāyūpādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṁ me cittanti pajānāmi.


pli: Evaṁ kho me, āvuso, jānato, evaṁ passato imāsu chasu dhātūsu anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan’ti.


pli: ‘Sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uttariṁ pañho pucchitabbo.


pli: ‘Cha kho panimāni, āvuso, ajjhattikabāhirāni āyatanāni tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātāni.


pli: Katamāni cha?


pli: Cakkhu ceva rūpā ca, sotañca saddā ca, ghānañca gandhā ca, jivhā ca rasā ca, kāyo ca phoṭṭhabbā ca, mano ca dhammā ca—


pli: imāni kho, āvuso, cha ajjhattikabāhirāni āyatanāni tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātāni.


pli: Kathaṁ jānato panāyasmato, kathaṁ passato imesu chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan’ti?


pli: ‘cakkhusmiṁ, āvuso, rūpe cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye ca upāyūpādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṁ me cittanti pajānāmi.


pli: Sotasmiṁ, āvuso, sadde sotaviññāṇe …pe…


pli: ghānasmiṁ, āvuso, gandhe ghānaviññāṇe …


pli: jivhāya, āvuso, rase jivhāviññāṇe …


pli: kāyasmiṁ, āvuso, phoṭṭhabbe kāyaviññāṇe …


pli: manasmiṁ, āvuso, dhamme manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye ca upāyūpādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā tesaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṁ me cittanti pajānāmi.


pli: Evaṁ kho me, āvuso, jānato evaṁ passato imesu chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttan’ti.


pli: Tassa, bhikkhave, bhikkhuno ‘sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditabbaṁ anumoditabbaṁ.


pli: ‘Kathaṁ jānato panāyasmato, kathaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā samūhatā’ti?


pli: Khīṇāsavassa, bhikkhave, bhikkhuno vusitavato katakaraṇīyassa ohitabhārassa anuppattasadatthassa parikkhīṇabhavasaṁyojanassa sammadaññāvimuttassa ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya:


pli: ‘pubbe kho ahaṁ, āvuso, agāriyabhūto samāno aviddasu ahosiṁ.


pli: Tassa me tathāgato vā tathāgatasāvako vā dhammaṁ desesi.


pli: Tāhaṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhiṁ.


pli: So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhiṁ:


pli: “sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.


pli: Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.


pli: Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan”ti.


pli: So kho ahaṁ, āvuso, aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajiṁ.


pli: So evaṁ pabbajito samāno bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato ahosiṁ nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī vihāsiṁ.


pli: Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato ahosiṁ dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā vihāsiṁ.


pli: Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī ahosiṁ ārācārī virato methunā gāmadhammā.


pli: Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato ahosiṁ saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.


pli: Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato ahosiṁ, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya; iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā ahosiṁ.


pli: Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato ahosiṁ; yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā ahosiṁ.


pli: Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato ahosiṁ; kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā ahosiṁ kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.


pli: So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato ahosiṁ, ekabhattiko ahosiṁ rattūparato virato vikālabhojanā.


pli: Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato ahosiṁ.


pli: dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṁ,


pli: ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato ahosiṁ,


pli: kayavikkayā paṭivirato ahosiṁ,


pli: So santuṭṭho ahosiṁ kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamiṁ samādāyeva pakkamiṁ.


pli: Seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti sapattabhārova ḍeti;


pli: evameva kho ahaṁ, āvuso; santuṭṭho ahosiṁ kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamiṁ samādāyeva pakkamiṁ.


pli: So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedesiṁ.


pli: So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī ahosiṁ nānubyañjanaggāhī;


pli: yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjiṁ; rakkhiṁ cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjiṁ.


pli: Sotena saddaṁ sutvā …pe…


pli: ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…


pli: jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…


pli: kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…


pli: manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī ahosiṁ nānubyañjanaggāhī;


pli: yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjiṁ; rakkhiṁ manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjiṁ.


pli: So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedesiṁ.


pli: So abhikkante paṭikkante sampajānakārī ahosiṁ, ālokite vilokite sampajānakārī ahosiṁ, samiñjite pasārite sampajānakārī ahosiṁ, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī ahosiṁ, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī ahosiṁ, uccārapassāvakamme sampajānakārī ahosiṁ, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī ahosiṁ.


pli: So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato


pli: vivittaṁ senāsanaṁ bhajiṁ araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.


pli: So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdiṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.


pli: So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā vihāsiṁ, abhijjhāya cittaṁ parisodhesiṁ.


pli: Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto vihāsiṁ sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodhesiṁ.


pli: Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho vihāsiṁ ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodhesiṁ.


pli: Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato vihāsiṁ ajjhattaṁ, vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodhesiṁ.


pli: Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho vihāsiṁ akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodhesiṁ.


pli: So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe


pli: vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.


pli: Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ …pe…


pli: tatiyaṁ jhānaṁ …


pli: catutthaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.


pli: So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ.


pli: So idaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ayaṁ dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ayaṁ dukkhanirodhoti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ;


pli: ime āsavāti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ayaṁ āsavasamudayoti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ayaṁ āsavanirodhoti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ.


pli: Tassa me evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccittha, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccittha, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccittha.


pli: Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ ahosi.


pli: Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti abbhaññāsiṁ.


pli: Evaṁ kho me, āvuso, jānato evaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā samūhatā’ti.


pli: Tassa, bhikkhave, bhikkhuno ‘sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditabbaṁ anumoditabbaṁ.


pli: ‘Sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā evamassa vacanīyo:


pli: ‘lābhā no, āvuso, suladdhaṁ no, āvuso,


pli: ye mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ sabrahmacāriṁ samanupassāmā’”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Chabbisodhanasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 113 Sappurisasutta

pli: Majjhima Nikāya 113


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso mahākulā pabbajito hoti …pe…


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso sosāniko hoti …pe…


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ …pe…


pli: Sappurisasutta


pli: mahābhogakulā pabbajito hoti …pe…


pli: abbhokāsiko hoti …


pli: tatiyaṁ jhānaṁ …


pli: uḷārabhogakulā pabbajito hoti.


pli: nesajjiko hoti …pe…


pli: catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: So iti paṭisañcikkhati:


pli: yathāsanthatiko hoti …pe…


pli: ‘ahaṁ khomhi uḷārabhogakulā pabbajito, ime panaññe bhikkhū na uḷārabhogakulā pabbajitā’ti.


pli: ekāsaniko hoti.


pli: ‘ahaṁ khomhi catutthajjhānasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū catutthajjhānasamāpattiyā na lābhino’ti.


pli: So tāya uḷārabhogatāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: So tāya catutthajjhānasamāpattiyā attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.


pli: ‘ahaṁ khomhi ekāsaniko, ime panaññe bhikkhū na ekāsanikā’ti.


pli: Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:


pli: So tena ekāsanikattena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: ‘na kho uḷārabhogatāya lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: ‘catutthajjhānasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā.


pli: No cepi uḷārabhogakulā pabbajito hoti;


pli: Yena yena hi maññanti tato taṁ hoti aññathā’ti.


pli: so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṁso’ti.


pli: ‘na kho ekāsanikattena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: So atammayataññeva antaraṁ karitvā tāya catutthajjhānasamāpattiyā nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tāya uḷārabhogatāya nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: No cepi ekāsaniko hoti;


pli: Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena ekāsanikattena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “sappurisadhammañca vo, bhikkhave, desessāmi asappurisadhammañca.


pli: Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: “Katamo ca, bhikkhave, asappurisadhammo?


pli: Idha, bhikkhave, asappuriso uccākulā pabbajito hoti.


pli: So iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘ahaṁ khomhi uccākulā pabbajito, ime panaññe bhikkhū na uccākulā pabbajitā’ti.


pli: So tāya uccākulīnatāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Ayaṁ, bhikkhave, asappurisadhammo.


pli: Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘na kho uccākulīnatāya lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi uccākulā pabbajito hoti;


pli: so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṁso’ti.


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tāya uccākulīnatāya nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.


pli: Ayaṁ, bhikkhave, sappurisadhammo.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso ñāto hoti yasassī.


pli: ‘ahaṁ khomhi ñāto yasassī, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.


pli: So tena ñattena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.


pli: ‘na kho ñattena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi ñāto hoti yasassī;


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena ñattena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: So iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘ahaṁ khomhi lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ, ime panaññe bhikkhū na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānan’ti.


pli: So tena lābhena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘na kho lābhena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ;


pli: so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṁso’ti.


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena lābhena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso bahussuto hoti.


pli: ‘ahaṁ khomhi bahussuto, ime panaññe bhikkhū na bahussutā’ti.


pli: So tena bāhusaccena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.


pli: ‘na kho bāhusaccena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi bahussuto hoti;


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena bāhusaccena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso vinayadharo hoti.


pli: So iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘ahaṁ khomhi vinayadharo, ime panaññe bhikkhū na vinayadharā’ti.


pli: So tena vinayadharattena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘na kho vinayadharattena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi vinayadharo hoti;


pli: so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṁso’ti.


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena vinayadharattena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso dhammakathiko hoti.


pli: ‘ahaṁ khomhi dhammakathiko, ime panaññe bhikkhū na dhammakathikā’ti.


pli: So tena dhammakathikattena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.


pli: ‘na kho dhammakathikattena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi dhammakathiko hoti;


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena dhammakathikattena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso āraññiko hoti.


pli: So iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘ahaṁ khomhi āraññiko ime panaññe bhikkhū na āraññikā’ti.


pli: So tena āraññikattena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘na kho āraññikattena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi āraññiko hoti;


pli: so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṁso’ti.


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena āraññikattena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso paṁsukūliko hoti.


pli: ‘ahaṁ khomhi paṁsukūliko, ime panaññe bhikkhū na paṁsukūlikā’ti.


pli: So tena paṁsukūlikattena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.


pli: ‘na kho paṁsukūlikattena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi paṁsukūliko hoti;


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena paṁsukūlikattena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso piṇḍapātiko hoti.


pli: So iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘ahaṁ khomhi piṇḍapātiko, ime panaññe bhikkhū na piṇḍapātikā’ti.


pli: So tena piṇḍapātikattena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘na kho piṇḍapātikattena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi piṇḍapātiko hoti;


pli: so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṁso’ti.


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena piṇḍapātikattena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso rukkhamūliko hoti.


pli: ‘ahaṁ khomhi rukkhamūliko, ime panaññe bhikkhū na rukkhamūlikā’ti.


pli: So tena rukkhamūlikattena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.


pli: ‘na kho rukkhamūlikattena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.


pli: No cepi rukkhamūliko hoti;


pli: So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena rukkhamūlikattena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: So iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘ahaṁ khomhi paṭhamajjhānasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū paṭhamajjhānasamāpattiyā na lābhino’ti.


pli: So tāya paṭhamajjhānasamāpattiyā attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘paṭhamajjhānasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā.


pli: Yena yena hi maññanti tato taṁ hoti aññathā’ti.


pli: So atammayataññeva antaraṁ karitvā tāya paṭhamajjhānasamāpattiyā nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: ‘ahaṁ khomhi ākāsānañcāyatanasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū ākāsānañcāyatanasamāpattiyā na lābhino’ti.


pli: So tāya ākāsānañcāyatanasamāpattiyā attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: ‘ākāsānañcāyatanasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā.


pli: So atammayataññeva antaraṁ karitvā tāya ākāsānañcāyatanasamāpattiyā nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: ‘ahaṁ khomhi viññāṇañcāyatanasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū viññāṇañcāyatanasamāpattiyā na lābhino’ti.


pli: So tāya viññāṇañcāyatanasamāpattiyā attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.


pli: ‘viññāṇañcāyatanasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā.


pli: So atammayataññeva antaraṁ karitvā tāya viññāṇañcāyatanasamāpattiyā nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: So iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘ahaṁ khomhi ākiñcaññāyatanasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū ākiñcaññāyatanasamāpattiyā na lābhino’ti.


pli: So tāya ākiñcaññāyatanasamāpattiyā attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘ākiñcaññāyatanasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā.


pli: Yena yena hi maññanti tato taṁ hoti aññathā’ti.


pli: So atammayataññeva antaraṁ karitvā tāya ākiñcaññāyatanasamāpattiyā nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: ‘ahaṁ khomhi nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā na lābhino’ti.


pli: So tāya nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.


pli: ‘nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā.


pli: So atammayataññeva antaraṁ karitvā tāya nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, sappuriso sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati. Paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.


pli: Ayaṁ, bhikkhave, bhikkhu na kiñci maññati, na kuhiñci maññati, na kenaci maññatī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Sappurisasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 114 Sevitabbāsevitabbasutta

pli: Majjhima Nikāya 114


pli: Vacīsamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe…


pli: ‘Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: ‘Cīvaraṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: Sevitabbāsevitabbasutta


pli: manosamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe…


pli: sevitabbampi, asevitabbampī’ti—


pli: cittuppādampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe…


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā.


pli: saññāpaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe…


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi …pe….


pli: Yathārūpaṁ, sāriputta, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ na sevitabbaṁ;


pli: Yathārūpaṁ, sāriputta, cīvaraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cīvaraṁ na sevitabbaṁ;


pli: yathārūpañca kho, sāriputta, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevitabbaṁ.


pli: yathārūpañca kho, sāriputta, cīvaraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṁ cīvaraṁ sevitabbaṁ.


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: (Yathā paṭhamaṁ tathā vitthāretabbaṁ)


pli: Evarūpo piṇḍapāto …


pli: evarūpaṁ senāsanaṁ …


pli: evarūpo gāmo …


pli: evarūpo nigamo …


pli: evarūpaṁ nagaraṁ …


pli: evarūpo janapado.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “sevitabbāsevitabbaṁ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṁ desessāmi.


pli: Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: “Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: tañca aññamaññaṁ kāyasamācāraṁ.


pli: Vacīsamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ vacīsamācāraṁ.


pli: Manosamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ manosamācāraṁ.


pli: Cittuppādampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ cittuppādaṁ.


pli: Saññāpaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ saññāpaṭilābhaṁ.


pli: Diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ diṭṭhipaṭilābhaṁ.


pli: Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: Evaṁ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.


pli: ‘Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ kāyasamācāran’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpo kāyasamācāro sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Idha, bhante, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatappahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu;


pli: adinnādāyī kho pana hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ gāmagataṁ vā araññagataṁ vā taṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti;


pli: kāmesumicchācārī kho pana hoti, yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu cārittaṁ āpajjitā hoti—


pli: evarūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?


pli: Idha, bhante, ekacco pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati;


pli: adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ gāmagataṁ vā araññagataṁ vā taṁ nādinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti;


pli: kāmesumicchācāraṁ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu na cārittaṁ āpajjitā hoti—


pli: evarūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: ‘Vacīsamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ vacīsamācāran’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo vacīsamācāro na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo vacīsamācāro sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Idha, bhante, ekacco musāvādī hoti. Sabhāgato vā parisāgato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho: ‘ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī’ti so ajānaṁ vā āha: ‘jānāmī’ti, jānaṁ vā āha: ‘na jānāmī’ti; apassaṁ vā āha: ‘passāmī’ti, passaṁ vā āha: ‘na passāmī’ti—iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti;


pli: pisuṇavāco kho pana hoti, ito sutvā amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya—iti samaggānaṁ vā bhettā, bhinnānaṁ vā anuppadātā, vaggārāmo, vaggarato, vagganandī, vaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;


pli: pharusavāco kho pana hoti, yā sā vācā kaṇḍakā kakkasā pharusā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṁvattanikā, tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;


pli: samphappalāpī kho pana hoti akālavādī abhūtavādī anatthavādī adhammavādī avinayavādī, anidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti akālena anapadesaṁ apariyantavatiṁ anatthasaṁhitaṁ—


pli: evarūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?


pli: Idha, bhante, ekacco musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti sabhāgato vā parisāgato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho: ‘ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī’ti so ajānaṁ vā āha: ‘na jānāmī’ti, jānaṁ vā āha: ‘jānāmī’ti, apassaṁ vā āha: ‘na passāmī’ti, passaṁ vā āha: ‘passāmī’ti—iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti;


pli: pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya—iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;


pli: pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti, yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;


pli: samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ—


pli: evarūpaṁ, bhante, vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: ‘Vacīsamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: tañca aññamaññaṁ vacīsamācāran’ti—


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: ‘Manosamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ manosamācāran’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo manosamācāro na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo manosamācāro sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Idha, bhante, ekacco abhijjhālu hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ taṁ abhijjhātā hoti: ‘aho vata yaṁ parassa taṁ mamassā’ti;


pli: byāpannacitto kho pana hoti paduṭṭhamanasaṅkappo: ‘ime sattā haññantu vā vajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesun’ti—


pli: evarūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?


pli: Idha, bhante, ekacco anabhijjhālu hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ taṁ nābhijjhātā hoti: ‘aho vata yaṁ parassa taṁ mamassā’ti;


pli: abyāpannacitto kho pana hoti appaduṭṭhamanasaṅkappo: ‘ime sattā averā abyābajjhā anīghā sukhī attānaṁ pariharantū’ti—


pli: evarūpaṁ, bhante, manosamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: ‘Cittuppādampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ cittuppādan’ti—


pli: Yathārūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo cittuppādo na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo cittuppādo sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Idha, bhante, ekacco abhijjhālu hoti, abhijjhāsahagatena cetasā viharati;


pli: byāpādavā hoti, byāpādasahagatena cetasā viharati;


pli: vihesavā hoti, vihesāsahagatena cetasā viharati—


pli: evarūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?


pli: Idha, bhante, ekacco anabhijjhālu hoti, anabhijjhāsahagatena cetasā viharati;


pli: abyāpādavā hoti, abyāpādasahagatena cetasā viharati;


pli: avihesavā hoti, avihesāsahagatena cetasā viharati—


pli: evarūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: ‘Saññāpaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: tañca aññamaññaṁ saññāpaṭilābhan’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo saññāpaṭilābho na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo saññāpaṭilābho sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Idha, bhante, ekacco abhijjhālu hoti, abhijjhāsahagatāya saññāya viharati;


pli: byāpādavā hoti, byāpādasahagatāya saññāya viharati;


pli: vihesavā hoti, vihesāsahagatāya saññāya viharati—


pli: evarūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?


pli: Idha, bhante, ekacco anabhijjhālu hoti, anabhijjhāsahagatāya saññāya viharati;


pli: abyāpādavā hoti, abyāpādasahagatāya saññāya viharati;


pli: avihesavā hoti, avihesāsahagatāya saññāya viharati—


pli: evarūpaṁ, bhante, saññāpaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: ‘Saññāpaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: tañca aññamaññaṁ saññāpaṭilābhan’ti—


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: ‘Diṭṭhipaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ diṭṭhipaṭilābhan’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo diṭṭhipaṭilābho na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti—evarūpo diṭṭhipaṭilābho sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Idha, bhante, ekacco evaṁdiṭṭhiko hoti:


pli: ‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti—


pli: evarūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?


pli: ‘atthi dinnaṁ, atthi yiṭṭhaṁ, atthi hutaṁ, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, atthi ayaṁ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti—


pli: evarūpaṁ, bhante, diṭṭhipaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: ‘Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: Yathārūpaṁ, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti—


pli: evarūpo attabhāvapaṭilābho na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti—


pli: evarūpo attabhāvapaṭilābho sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Sabyābajjhaṁ, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ abhinibbattayato apariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;


pli: abyābajjhaṁ, bhante, attabhāvapaṭilābhaṁ abhinibbattayato pariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.


pli: “Sādhu sādhu, sāriputta.


pli: Sādhu kho tvaṁ, sāriputta, imassa mayā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāsi.


pli: ‘Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: tañca aññamaññaṁ kāyasamācāran’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti—


pli: evarūpo kāyasamācāro sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Idha, sāriputta, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatappahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu;


pli: adinnādāyī kho pana hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ gāmagataṁ vā araññagataṁ vā taṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti;


pli: kāmesumicchācārī kho pana hoti, yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu cārittaṁ āpajjitā hoti—


pli: evarūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti.


pli: Kathaṁrūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti?


pli: Idha, sāriputta, ekacco pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati;


pli: adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti, yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ gāmagataṁ vā araññagataṁ vā taṁ nādinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti;


pli: kāmesumicchācāraṁ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu na cārittaṁ āpajjitā hoti—


pli: evarūpaṁ, sāriputta, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: ‘Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: tañca aññamaññaṁ kāyasamācāran’ti—


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: ‘Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ mayā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo attabhāvapaṭilābho na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti—


pli: evarūpo attabhāvapaṭilābho sevitabbo.


pli: Kathaṁrūpaṁ, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti?


pli: Sabyābajjhaṁ, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ abhinibbattayato apariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;


pli: abyābajjhaṁ, sāriputta, attabhāvapaṭilābhaṁ abhinibbattayato pariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.


pli: Imassa kho, sāriputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo.


pli: Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi asevitabbampi;


pli: ghānaviññeyyaṁ gandhampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampi;


pli: jivhāviññeyyaṁ rasampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampī”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.


pli: ‘Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampī’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ na sevitabbaṁ;


pli: yathārūpañca kho, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevitabbaṁ.


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: Sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, sāriputta …pe…


pli: evarūpo sotaviññeyyo saddo na sevitabbo …


pli: evarūpo sotaviññeyyo saddo sevitabbo …


pli: evarūpo ghānaviññeyyo gandho na sevitabbo …


pli: evarūpo ghānaviññeyyo gandho sevitabbo …


pli: evarūpo jivhāviññeyyo raso na sevitabbo …


pli: evarūpo jivhāviññeyyo raso sevitabbo …


pli: kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbampāhaṁ, sāriputta …


pli: evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo na sevitabbo …


pli: evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo sevitabbo.


pli: ‘Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampī’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, bhante, manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo;


pli: yathārūpañca kho, bhante, manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo.


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.


pli: “Sādhu sādhu, sāriputta.


pli: Sādhu kho tvaṁ, sāriputta, imassa mayā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāsi.


pli: Sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, sāriputta …pe…


pli: evarūpo sotaviññeyyo saddo na sevitabbo …


pli: evarūpo sotaviññeyyo saddo sevitabbo …


pli: evarūpo ghānaviññeyyo gandho na sevitabbo …


pli: evarūpo ghānaviññeyyo gandho sevitabbo …


pli: evarūpo jivhāviññeyyo raso na sevitabbo …


pli: evarūpo jivhāviññeyyo raso sevitabbo …


pli: evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo na sevitabbo …


pli: evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo sevitabbo.


pli: Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta …pe…


pli: evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo …


pli: evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo.


pli: ‘Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampī’ti—


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ mayā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: Imassa kho, sāriputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo.


pli: Cīvaraṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampi …pe…


pli: piṇḍapātaṁpāhaṁ, sāriputta …


pli: senāsanaṁpāhaṁ, sāriputta …


pli: gāmampāhaṁ, sāriputta …


pli: nigamampāhaṁ, sāriputta …


pli: nagarampāhaṁ, sāriputta …


pli: janapadampāhaṁ, sāriputta …


pli: puggalaṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: sevitabbampi, asevitabbampī”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.


pli: ‘Cīvaraṁpāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.


pli: Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Yathārūpaṁ, bhante, cīvaraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cīvaraṁ na sevitabbaṁ;