pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.

tha: นอกจากนี้ เมื่อภิกษุข้ามพ้นฌานซึ่งกําหนด ‘ความรับรู้ที่หาที่สุดมิได้’ เป็นสิ่งที่ยึดหน่วงจิต และตระหนักรู้เพียงว่า ‘ไม่มีอะไรเลย’ ภิกษุนั้นได้บรรลุและดำรงอยู่ในฌานซึ่งกําหนด ‘ภาวะที่ไม่มีอะไรเลย’ เป็นสิ่งที่ยึดหน่วงจิต


nikaya: mn

layer: root

title_pli: Majjhima Nikāya 26 Pāsarāsisutta

pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave …pe… pāpimato.

tha: เราเรียกภิกษุนี้ว่าเป็นผู้ที่บดบังดวงตาของมารจนมืดมิดอย่างสิ้นเชิง…


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.

tha: นอกจากนี้ เมื่อภิกษุข้ามพ้นฌานซึ่งกําหนด ‘ภาวะที่ไม่มีอะไรเลย’ เป็นเป็นสิ่งที่ยึดหน่วงจิต ภิกษุนั้นได้บรรลุและดำรงอยู่ในฌานซึ่งกําหนด ‘ภาวะที่ทั้งมีและไม่มีความจําได้หมายรู้’ เป็นสิ่งที่ยึดหน่วงจิต


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.

tha: นอกจากนี้ เมื่อภิกษุข้ามพ้นฌานซึ่งกําหนด ‘ภาวะที่ทั้งมีและไม่มีความจําได้หมายรู้’ เป็นสิ่งที่ยึดหน่วงจิต ภิกษุนั้นได้บรรลุและดำรงอยู่ในภาวะแห่งการดับสิ้นซึ่งความจําได้หมายรู้และความรู้สึกสุขทุกข์  และเนื่องจากเห็นด้วยปัญญา กิเลสที่หมักหมมในสันดานของภิกษุนั้นย่อมสิ้นไป


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṁ apadaṁ, vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato.

tha: เราเรียกภิกษุนี้ว่าเป็นผู้ที่บดบังดวงตาของมารจนมืดมิดอย่างสิ้นเชิง และเมื่อได้ทำลายการมองเห็นของมารแล้ว ก็หายตัวไปสู่ที่ที่มารใจบาปไม่อาจเห็นได้


pli: Tiṇṇo loke visattikaṁ vissattho gacchati, vissattho tiṭṭhati, vissattho nisīdati, vissattho seyyaṁ kappeti.

tha: ภิกษุเหล่านั้นเป็นผู้ข้ามพ้นความยึดติดในโลกได้แล้ว ย่อมยืน เดิน นั่ง นอนได้อย่างวางใจ


pli: Taṁ kissa hetu?

tha: เพราะเหตุใดน่ะหรือ


pli: Anāpāthagato, bhikkhave, pāpimato”ti.

tha: เพราะภิกษุเหล่านั้นพ้นขอบเขตของบ่วงมาร”


pli: Idamavoca bhagavā.

tha: พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้เช่นนี้


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.

tha: ภิกษุเหล่านั้นชื่นชมยินดีกับคําตรัสของพระพุทธเจ้า


pli: Pāsarāsisuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.

tha: จบ ปาสราสิสูตรที่ 6


title_pli: Majjhima Nikāya 27 Cūḷahatthipadopamasutta

pli: Majjhima Nikāya 27


pli: Cūḷahatthipadopamasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena jāṇussoṇi brāhmaṇo sabbasetena vaḷavābhirathena sāvatthiyā niyyāti divādivassa.


pli: Addasā kho jāṇussoṇi brāhmaṇo pilotikaṁ paribbājakaṁ dūratova āgacchantaṁ.


pli: Disvāna pilotikaṁ paribbājakaṁ etadavoca:


pli: “Handa kuto nu bhavaṁ vacchāyano āgacchati divādivassā”ti?


pli: “Ito hi kho ahaṁ, bho, āgacchāmi samaṇassa gotamassa santikā”ti.


pli: “Taṁ kiṁ maññati bhavaṁ vacchāyano samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṁ paṇḍito maññe”ti.


pli: “Ko cāhaṁ, bho, ko ca samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṁ jānissāmi.


pli: Sopi nūnassa tādisova yo samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṁ jāneyyā”ti.


pli: “Uḷārāya khalu bhavaṁ vacchāyano samaṇaṁ gotamaṁ pasaṁsāya pasaṁsatī”ti.


pli: “Ko cāhaṁ, bho, ko ca samaṇaṁ gotamaṁ pasaṁsissāmi,


pli: pasatthapasatthova so bhavaṁ gotamo seṭṭho devamanussānan”ti.


pli: “Kaṁ pana bhavaṁ vacchāyano atthavasaṁ sampassamāno samaṇe gotame evaṁ abhippasanno”ti?


pli: “Seyyathāpi, bho, kusalo nāgavaniko nāgavanaṁ paviseyya.


pli: So passeyya nāgavane mahantaṁ hatthipadaṁ, dīghato ca āyataṁ, tiriyañca vitthataṁ.


pli: So niṭṭhaṁ gaccheyya:


pli: ‘mahā vata bho nāgo’ti.


pli: Evameva kho ahaṁ, bho, yato addasaṁ samaṇe gotame cattāri padāni athāhaṁ niṭṭhamagamaṁ:


pli: ‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho’ti.


pli: Katamāni cattāri?


pli: Idhāhaṁ, bho, passāmi ekacce khattiyapaṇḍite nipuṇe kataparappavāde vālavedhirūpe, te bhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni.


pli: Te suṇanti:


pli: ‘samaṇo khalu, bho, gotamo amukaṁ nāma gāmaṁ vā nigamaṁ vā osarissatī’ti.


pli: Te pañhaṁ abhisaṅkharonti:


pli: ‘imaṁ mayaṁ pañhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā pucchissāma.


pli: Evañce no puṭṭho evaṁ byākarissati, evamassa mayaṁ vādaṁ āropessāma.


pli: Evañcepi no puṭṭho evaṁ byākarissati, evampissa mayaṁ vādaṁ āropessāmā’ti.


pli: ‘samaṇo khalu, bho, gotamo amukaṁ nāma gāmaṁ vā nigamaṁ vā osaṭo’ti.


pli: Te yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamanti.


pli: Te samaṇo gotamo dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.


pli: Te samaṇena gotamena dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā na ceva samaṇaṁ gotamaṁ pañhaṁ pucchanti, kutossa vādaṁ āropessanti?


pli: Aññadatthu samaṇasseva gotamassa sāvakā sampajjanti.


pli: Yadāhaṁ, bho, samaṇe gotame imaṁ paṭhamaṁ padaṁ addasaṁ athāhaṁ niṭṭhamagamaṁ:


pli: Puna caparāhaṁ, bho, passāmi idhekacce brāhmaṇapaṇḍite …pe…


pli: gahapatipaṇḍite …


pli: pe…


pli: samaṇapaṇḍite nipuṇe kataparappavāde vālavedhirūpe te bhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni.


pli: ‘samaṇo khalu bho gotamo amukaṁ nāma gāmaṁ vā nigamaṁ vā osarissatī’ti.


pli: Te pañhaṁ abhisaṅkharonti ‘imaṁ mayaṁ pañhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā pucchissāma.


pli: Te suṇanti ‘samaṇo khalu bho gotamo amukaṁ nāma gāmaṁ vā nigamaṁ vā osaṭo’ti.


pli: Aññadatthu samaṇaṁyeva gotamaṁ okāsaṁ yācanti agārasmā anagāriyaṁ pabbajjāya.


pli: Te samaṇo gotamo pabbājeti.


pli: Te tattha pabbajitā samānā vūpakaṭṭhā appamattā ātāpino pahitattā viharantā nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.


pli: Te evamāhaṁsu:


pli: ‘manaṁ vata, bho, anassāma, manaṁ vata, bho, panassāma;


pli: mayañhi pubbe assamaṇāva samānā samaṇamhāti paṭijānimha, abrāhmaṇāva samānā brāhmaṇamhāti paṭijānimha, anarahantova samānā arahantamhāti paṭijānimha.


pli: Idāni khomha samaṇā, idāni khomha brāhmaṇā, idāni khomha arahanto’ti.


pli: Yadāhaṁ, bho, samaṇe gotame imaṁ catutthaṁ padaṁ addasaṁ athāhaṁ niṭṭhamagamaṁ:


pli: ‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho’ti.


pli: Yato kho ahaṁ, bho, samaṇe gotame imāni cattāri padāni addasaṁ athāhaṁ niṭṭhamagamaṁ:


pli: ‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho’”ti.


pli: Evaṁ vutte, jāṇussoṇi brāhmaṇo sabbasetā vaḷavābhirathā orohitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā tikkhattuṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa;


pli: namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa;


pli: namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassāti.


pli: Appeva nāma mayampi kadāci karahaci tena bhotā gotamena saddhiṁ samāgaccheyyāma, appeva nāma siyā kocideva kathāsallāpo”ti.


pli: Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yāvatako ahosi pilotikena paribbājakena saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.


pli: Evaṁ vutte, bhagavā jāṇussoṇiṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:


pli: “na kho, brāhmaṇa, ettāvatā hatthipadopamo vitthārena paripūro hoti.


pli: Api ca, brāhmaṇa, yathā hatthipadopamo vitthārena paripūro hoti


pli: taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bho”ti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Seyyathāpi, brāhmaṇa, nāgavaniko nāgavanaṁ paviseyya.


pli: So passeyya nāgavane mahantaṁ hatthipadaṁ, dīghato ca āyataṁ, tiriyañca vitthataṁ.


pli: Yo hoti kusalo nāgavaniko neva tāva niṭṭhaṁ gacchati:


pli: ‘mahā vata bho nāgo’ti.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Santi hi, brāhmaṇa, nāgavane vāmanikā nāma hatthiniyo mahāpadā, tāsaṁ petaṁ padaṁ assāti.


pli: So tamanugacchati.


pli: Tamanugacchanto passati nāgavane mahantaṁ hatthipadaṁ, dīghato ca āyataṁ, tiriyañca vitthataṁ, uccā ca nisevitaṁ.


pli: Santi hi, brāhmaṇa, nāgavane uccā kāḷārikā nāma hatthiniyo mahāpadā, tāsaṁ petaṁ padaṁ assāti.


pli: Tamanugacchanto passati nāgavane mahantaṁ hatthipadaṁ, dīghato ca āyataṁ, tiriyañca vitthataṁ, uccā ca nisevitaṁ, uccā ca dantehi ārañjitāni.


pli: Santi hi, brāhmaṇa, nāgavane uccā kaṇerukā nāma hatthiniyo mahāpadā, tāsaṁ petaṁ padaṁ assāti.


pli: Tamanugacchanto passati nāgavane mahantaṁ hatthipadaṁ, dīghato ca āyataṁ, tiriyañca vitthataṁ, uccā ca nisevitaṁ, uccā ca dantehi ārañjitāni, uccā ca sākhābhaṅgaṁ.


pli: Tañca nāgaṁ passati rukkhamūlagataṁ vā abbhokāsagataṁ vā gacchantaṁ vā tiṭṭhantaṁ vā nisinnaṁ vā nipannaṁ vā.


pli: So niṭṭhaṁ gacchati:


pli: ‘ayameva so mahānāgo’ti.


pli: Evameva kho, brāhmaṇa, idha tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.


pli: So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.


pli: So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ; kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.


pli: Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.


pli: So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.


pli: So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘sambādho gharāvāso rajopatho, abbhokāso pabbajjā.


pli: Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.


pli: Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.


pli: So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.


pli: So evaṁ pabbajito samāno bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti, nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.


pli: Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī. Athenena sucibhūtena attanā viharati.


pli: Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.


pli: Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.


pli: Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya. Iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.


pli: Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.


pli: Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.


pli: So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti,


pli: ekabhattiko hoti rattūparato, virato vikālabhojanā,


pli: uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti,


pli: āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,


pli: āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,


pli: dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,


pli: ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,


pli: kayavikkayā paṭivirato hoti,


pli: So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.


pli: Seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti sapattabhārova ḍeti;


pli: evameva bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.


pli: So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.


pli: So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.


pli: Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.


pli: Sotena saddaṁ sutvā …pe…


pli: ghānena gandhaṁ ghāyitvā …


pli: jivhāya rasaṁ sāyitvā …


pli: kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …


pli: manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.


pli: Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.


pli: So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.


pli: So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.


pli: So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato


pli: vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.


pli: So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.


pli: So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.


pli: Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati, sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.


pli: Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.


pli: Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati, ajjhattaṁ vūpasantacitto uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.


pli: Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.


pli: So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe,


pli: vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Idampi vuccati, brāhmaṇa, tathāgatapadaṁ itipi, tathāgatanisevitaṁ itipi, tathāgatārañjitaṁ itipi.


pli: Na tveva tāva ariyasāvako niṭṭhaṁ gacchati:


pli: ‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho’ti.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Idampi vuccati, brāhmaṇa …pe…


pli: suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho’ti.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.


pli: So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ, dvepi jātiyo …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.


pli: So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.


pli: So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena …pe… yathākammūpage satte pajānāti.


pli: So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.


pli: So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.


pli: ‘Ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.


pli: Na tveva tāva ariyasāvako niṭṭhaṁ gato hoti, api ca kho niṭṭhaṁ gacchati:


pli: Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.


pli: Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.


pli: ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.


pli: Idampi vuccati, brāhmaṇa, tathāgatapadaṁ itipi, tathāgatanisevitaṁ itipi, tathāgatārañjitaṁ itipi.


pli: Ettāvatā kho, brāhmaṇa, ariyasāvako niṭṭhaṁ gato hoti:


pli: ‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho’ti.


pli: Ettāvatā kho, brāhmaṇa, hatthipadopamo vitthārena paripūro hotī”ti.


pli: Evaṁ vutte, jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.


pli: Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.


pli: Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca, bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


title_pli: Majjhima Nikāya 28 Mahāhatthipadopamasutta

pli: Majjhima Nikāya 28


pli: Atha khvāssa notevettha hoti …pe… tassa ce, āvuso, bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā saṇṭhāti, so tena attamano hoti.


pli: Ajjhattikañceva, āvuso, sotaṁ aparibhinnaṁ hoti …pe…


pli: ghānaṁ aparibhinnaṁ hoti …


pli: jivhā aparibhinnā hoti …


pli: kāyo aparibhinno hoti …


pli: Mahāhatthipadopamasutta


pli: Ettāvatāpi kho, āvuso, bhikkhuno bahukataṁ hoti.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:


pli: “āvuso bhikkhave”ti.


pli: “Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.


pli: Āyasmā sāriputto etadavoca:


pli: “Seyyathāpi, āvuso, yāni kānici jaṅgalānaṁ pāṇānaṁ padajātāni sabbāni tāni hatthipade samodhānaṁ gacchanti, hatthipadaṁ tesaṁ aggamakkhāyati yadidaṁ mahantattena;


pli: evameva kho, āvuso, ye keci kusalā dhammā sabbete catūsu ariyasaccesu saṅgahaṁ gacchanti.


pli: Katamesu catūsu?


pli: Dukkhe ariyasacce, dukkhasamudaye ariyasacce, dukkhanirodhe ariyasacce, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasacce.


pli: Katamañcāvuso, dukkhaṁ ariyasaccaṁ?


pli: Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, maraṇampi dukkhaṁ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ; saṅkhittena, pañcupādānakkhandhā dukkhā.


pli: Katame cāvuso, pañcupādānakkhandhā?


pli: Seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.


pli: Katamo cāvuso, rūpupādānakkhandho?


pli: Cattāri ca mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.


pli: Katamā cāvuso, cattāro mahābhūtā?


pli: Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu.


pli: Katamā cāvuso, pathavīdhātu?


pli: Pathavīdhātu siyā ajjhattikā, siyā bāhirā.


pli: Katamā cāvuso, ajjhattikā pathavīdhātu?


pli: Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—


pli: kesā lomā nakhā dantā taco maṁsaṁ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ upādinnaṁ.


pli: Ayaṁ vuccatāvuso, ajjhattikā pathavīdhātu.


pli: Yā ceva kho pana ajjhattikā pathavīdhātu, yā ca bāhirā pathavīdhātu, pathavīdhāturevesā.


pli: ‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.


pli: Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā pathavīdhātuyā nibbindati, pathavīdhātuyā cittaṁ virājeti.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ bāhirā āpodhātu pakuppati.


pli: Antarahitā tasmiṁ samaye bāhirā pathavīdhātu hoti.


pli: Tassā hi nāma, āvuso, bāhirāya pathavīdhātuyā tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati, khayadhammatā paññāyissati, vayadhammatā paññāyissati, vipariṇāmadhammatā paññāyissati.


pli: Kiṁ panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa taṇhupādinnassa ‘ahanti vā mamanti vā asmī’ti vā? Atha khvāssa notevettha hoti.


pli: Tañce, āvuso, bhikkhuṁ pare akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti, so evaṁ pajānāti:


pli: ‘uppannā kho me ayaṁ sotasamphassajā dukkhavedanā.


pli: Sā ca kho paṭicca, no apaṭicca.


pli: Kiṁ paṭicca?


pli: Phassaṁ paṭicca’.


pli: So phasso aniccoti passati, vedanā aniccāti passati, saññā aniccāti passati, saṅkhārā aniccāti passati, viññāṇaṁ aniccanti passati.


pli: Tassa dhātārammaṇameva cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati.


pli: Tañce, āvuso, bhikkhuṁ pare aniṭṭhehi akantehi amanāpehi samudācaranti—


pli: pāṇisamphassenapi leḍḍusamphassenapi daṇḍasamphassenapi satthasamphassenapi.


pli: So evaṁ pajānāti:


pli: ‘tathābhūto kho ayaṁ kāyo yathābhūtasmiṁ kāye pāṇisamphassāpi kamanti, leḍḍusamphassāpi kamanti, daṇḍasamphassāpi kamanti, satthasamphassāpi kamanti.


pli: Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā kakacūpamovāde:


pli: “ubhatodaṇḍakena cepi, bhikkhave, kakacena corā ocarakā aṅgamaṅgāni okanteyyuṁ, tatrāpi yo mano padūseyya na me so tena sāsanakaro”ti.


pli: Āraddhaṁ kho pana me vīriyaṁ bhavissati asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṁ cittaṁ ekaggaṁ.


pli: Kāmaṁ dāni imasmiṁ kāye pāṇisamphassāpi kamantu, leḍḍusamphassāpi kamantu, daṇḍasamphassāpi kamantu, satthasamphassāpi kamantu, karīyati hidaṁ buddhānaṁ sāsanan’ti.


pli: Tassa ce, āvuso, bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā na saṇṭhāti.


pli: So tena saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati:


pli: ‘alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṁ vata me, na vata me suladdhaṁ,


pli: yassa me evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato, upekkhā kusalanissitā na saṇṭhātī’ti.


pli: Seyyathāpi, āvuso, suṇisā sasuraṁ disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati;


pli: evameva kho, āvuso, tassa ce bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato, upekkhā kusalanissitā na saṇṭhāti, so tena saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati:


pli: ‘alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṁ vata me, na vata me suladdhaṁ, yassa me evaṁ buddhaṁ anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato, upekkhā kusalanissitā na saṇṭhātī’ti.


pli: Tassa ce, āvuso, bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā saṇṭhāti, so tena attamano hoti.


pli: Ettāvatāpi kho, āvuso, bhikkhuno bahukataṁ hoti.


pli: Katamā cāvuso, āpodhātu?


pli: Āpodhātu siyā ajjhattikā, siyā bāhirā.


pli: Katamā cāvuso, ajjhattikā āpodhātu?


pli: Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ āpo āpogataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—


pli: pittaṁ semhaṁ pubbo lohitaṁ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttaṁ, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ āpo āpogataṁ upādinnaṁ—


pli: ayaṁ vuccatāvuso, ajjhattikā āpodhātu.


pli: Yā ceva kho pana ajjhattikā āpodhātu yā ca bāhirā āpodhātu, āpodhāturevesā.


pli: ‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.


pli: Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā āpodhātuyā nibbindati, āpodhātuyā cittaṁ virājeti.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ bāhirā āpodhātu pakuppati.


pli: Sā gāmampi vahati, nigamampi vahati, nagarampi vahati, janapadampi vahati, janapadapadesampi vahati.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ mahāsamudde yojanasatikānipi udakāni ogacchanti, dviyojanasatikānipi udakāni ogacchanti, tiyojanasatikānipi udakāni ogacchanti, catuyojanasatikānipi udakāni ogacchanti, pañcayojanasatikānipi udakāni ogacchanti, chayojanasatikānipi udakāni ogacchanti, sattayojanasatikānipi udakāni ogacchanti.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ mahāsamudde sattatālampi udakaṁ saṇṭhāti, chattālampi udakaṁ saṇṭhāti, pañcatālampi udakaṁ saṇṭhāti, catuttālampi udakaṁ saṇṭhāti, titālampi udakaṁ saṇṭhāti, dvitālampi udakaṁ saṇṭhāti, tālamattampi udakaṁ saṇṭhāti.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ mahāsamudde sattaporisampi udakaṁ saṇṭhāti, chapporisampi udakaṁ saṇṭhāti, pañcaporisampi udakaṁ saṇṭhāti, catupporisampi udakaṁ saṇṭhāti, tiporisampi udakaṁ saṇṭhāti, dviporisampi udakaṁ saṇṭhāti, porisamattampi udakaṁ saṇṭhāti.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ mahāsamudde aḍḍhaporisampi udakaṁ saṇṭhāti, kaṭimattampi udakaṁ saṇṭhāti, jāṇukamattampi udakaṁ saṇṭhāti, gopphakamattampi udakaṁ saṇṭhāti.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo, yaṁ mahāsamudde aṅgulipabbatemanamattampi udakaṁ na hoti.


pli: Tassā hi nāma, āvuso, bāhirāya āpodhātuyā tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati, khayadhammatā paññāyissati, vayadhammatā paññāyissati, vipariṇāmadhammatā paññāyissati.


pli: Kiṁ panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa taṇhupādinnassa ‘ahanti vā mamanti vā asmī’ti vā? Atha khvāssa notevettha hoti …pe…


pli: tassa ce, āvuso, bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā saṇṭhāti. So tena attamano hoti.


pli: Ettāvatāpi kho, āvuso, bhikkhuno bahukataṁ hoti.


pli: Katamā cāvuso, tejodhātu?


pli: Tejodhātu siyā ajjhattikā, siyā bāhirā.


pli: Katamā cāvuso, ajjhattikā tejodhātu?


pli: Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—


pli: yena ca santappati, yena ca jīrīyati, yena ca pariḍayhati, yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ sammā pariṇāmaṁ gacchati, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ upādinnaṁ—


pli: ayaṁ vuccatāvuso, ajjhattikā tejodhātu.


pli: Yā ceva kho pana ajjhattikā tejodhātu yā ca bāhirā tejodhātu, tejodhāturevesā.


pli: ‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.


pli: Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā tejodhātuyā nibbindati, tejodhātuyā cittaṁ virājeti.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ bāhirā tejodhātu pakuppati.


pli: Sā gāmampi dahati, nigamampi dahati, nagarampi dahati, janapadampi dahati, janapadapadesampi dahati.


pli: Sā haritantaṁ vā panthantaṁ vā selantaṁ vā udakantaṁ vā ramaṇīyaṁ vā bhūmibhāgaṁ āgamma anāhārā nibbāyati.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ kukkuṭapattenapi nhārudaddulenapi aggiṁ gavesanti.


pli: Tassā hi nāma, āvuso, bāhirāya tejodhātuyā tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati, khayadhammatā paññāyissati, vayadhammatā paññāyissati, vipariṇāmadhammatā paññāyissati.


pli: Kiṁ panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa taṇhupādinnassa ‘ahanti vā mamanti vā asmī’ti vā?


pli: Katamā cāvuso, vāyodhātu?


pli: Vāyodhātu siyā ajjhattikā, siyā bāhirā.


pli: Katamā cāvuso, ajjhattikā vāyodhātu?


pli: Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—


pli: uddhaṅgamā vātā, adhogamā vātā, kucchisayā vātā, koṭṭhāsayā vātā, aṅgamaṅgānusārino vātā, assāso passāso iti, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ upādinnaṁ—


pli: ayaṁ vuccatāvuso, ajjhattikā vāyodhātu.


pli: Yā ceva kho pana ajjhattikā vāyodhātu, yā ca bāhirā vāyodhātu, vāyodhāturevesā.


pli: ‘Taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.


pli: Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā vāyodhātuyā nibbindati vāyodhātuyā cittaṁ virājeti.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ bāhirā vāyodhātu pakuppati.


pli: Sā gāmampi vahati, nigamampi vahati, nagarampi vahati, janapadampi vahati, janapadapadesampi vahati.


pli: Hoti kho so, āvuso, samayo yaṁ gimhānaṁ pacchime māse tālavaṇṭenapi vidhūpanenapi vātaṁ pariyesanti, ossavanepi tiṇāni na icchanti.


pli: Tassā hi nāma, āvuso, bāhirāya vāyodhātuyā tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati, khayadhammatā paññāyissati, vayadhammatā paññāyissati, vipariṇāmadhammatā paññāyissati.


pli: Kiṁ panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa taṇhupādinnassa ‘ahanti vā mamanti vā asmī’ti vā? Atha khvāssa notevettha hoti.


pli: Tañce, āvuso, bhikkhuṁ pare akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti.


pli: So evaṁ pajānāti, uppannā kho me ayaṁ sotasamphassajā dukkhā vedanā.


pli: Sā ca kho paṭicca, no apaṭicca.


pli: Kiṁ paṭicca?


pli: Phassaṁ paṭicca.


pli: Sopi phasso aniccoti passati, vedanā aniccāti passati, saññā aniccāti passati, saṅkhārā aniccāti passati, viññāṇaṁ aniccanti passati.


pli: Tassa dhātārammaṇameva cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati adhimuccati.


pli: Tañce, āvuso, bhikkhuṁ pare aniṭṭhehi akantehi amanāpehi samudācaranti, pāṇisamphassenapi leḍḍusamphassenapi daṇḍasamphassenapi satthasamphassenapi.


pli: So evaṁ pajānāti ‘tathābhūto kho ayaṁ kāyo yathābhūtasmiṁ kāye pāṇisamphassāpi kamanti, leḍḍusamphassāpi kamanti, daṇḍasamphassāpi kamanti, satthasamphassāpi kamanti.


pli: Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā kakacūpamovāde “ubhatodaṇḍakena cepi, bhikkhave, kakacena corā ocarakā aṅgamaṅgāni okanteyyuṁ. Tatrāpi yo mano padūseyya, na me so tena sāsanakaro”ti.


pli: Āraddhaṁ kho pana me vīriyaṁ bhavissati asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṁ cittaṁ ekaggaṁ.


pli: Kāmaṁ dāni imasmiṁ kāye pāṇisamphassāpi kamantu, leḍḍusamphassāpi kamantu, daṇḍasamphassāpi kamantu, satthasamphassāpi kamantu. Karīyati hidaṁ buddhānaṁ sāsanan’ti.


pli: Tassa ce, āvuso, bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā na saṇṭhāti.


pli: So tena saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati:


pli: ‘alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṁ vata me, na vata me suladdhaṁ.


pli: Yassa me evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā na saṇṭhātī’ti.


pli: Seyyathāpi, āvuso, suṇisā sasuraṁ disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati;


pli: evameva kho, āvuso, tassa ce bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato, upekkhā kusalanissitā na saṇṭhāti.


pli: Yassa me evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato, upekkhā kusalanissitā na saṇṭhātī’ti.


pli: Tassa ce, āvuso, bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato, evaṁ dhammaṁ anussarato, evaṁ saṅghaṁ anussarato, upekkhā kusalanissitā saṇṭhāti, so tena attamano hoti.


pli: Ettāvatāpi kho, āvuso, bhikkhuno bahukataṁ hoti.


pli: Seyyathāpi, āvuso, kaṭṭhañca paṭicca valliñca paṭicca tiṇañca paṭicca mattikañca paṭicca ākāso parivārito agārantveva saṅkhaṁ gacchati;


pli: evameva kho, āvuso, aṭṭhiñca paṭicca nhāruñca paṭicca maṁsañca paṭicca cammañca paṭicca ākāso parivārito rūpantveva saṅkhaṁ gacchati.


pli: Ajjhattikañceva, āvuso, cakkhuṁ aparibhinnaṁ hoti, bāhirā ca rūpā na āpāthaṁ āgacchanti, no ca tajjo samannāhāro hoti, neva tāva tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti.


pli: Ajjhattikañceva, āvuso, cakkhuṁ aparibhinnaṁ hoti bāhirā ca rūpā āpāthaṁ āgacchanti, no ca tajjo samannāhāro hoti, neva tāva tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti.


pli: Yato ca kho, āvuso, ajjhattikañceva cakkhuṁ aparibhinnaṁ hoti, bāhirā ca rūpā āpāthaṁ āgacchanti, tajjo ca samannāhāro hoti. Evaṁ tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti.


pli: Yaṁ tathābhūtassa rūpaṁ taṁ rūpupādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchati, yā tathābhūtassa vedanā sā vedanupādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchati, yā tathābhūtassa saññā sā saññupādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchati, ye tathābhūtassa saṅkhārā te saṅkhārupādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchanti, yaṁ tathābhūtassa viññāṇaṁ taṁ viññāṇupādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchati.


pli: So evaṁ pajānāti:


pli: ‘evañhi kira imesaṁ pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ saṅgaho sannipāto samavāyo hoti.


pli: Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā:


pli: “yo paṭiccasamuppādaṁ passati so dhammaṁ passati;


pli: yo dhammaṁ passati so paṭiccasamuppādaṁ passatī”ti.


pli: Paṭiccasamuppannā kho panime yadidaṁ pañcupādānakkhandhā.


pli: Yo imesu pañcasu upādānakkhandhesu chando ālayo anunayo ajjhosānaṁ so dukkhasamudayo.


pli: Yo imesu pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, so dukkhanirodho’ti.


pli: mano aparibhinno hoti, bāhirā ca dhammā na āpāthaṁ āgacchanti no ca tajjo samannāhāro hoti, neva tāva tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti.


pli: Ajjhattiko ceva, āvuso, mano aparibhinno hoti, bāhirā ca dhammā āpāthaṁ āgacchanti, no ca tajjo samannāhāro hoti, neva tāva tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti.


pli: Yato ca kho, āvuso, ajjhattiko ceva mano aparibhinno hoti, bāhirā ca dhammā āpāthaṁ āgacchanti, tajjo ca samannāhāro hoti, evaṁ tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti.


pli: Yo imesu pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ so dukkhanirodho’ti.


pli: Ettāvatāpi kho, āvuso, bhikkhuno bahukataṁ hotī”ti.


pli: Idamavoca āyasmā sāriputto.


pli: Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinandunti.


title_pli: Majjhima Nikāya 29 Mahāsāropamasutta

pli: Majjhima Nikāya 29


pli: Mahāsāropamasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate acirapakkante devadatte.


pli: Tatra kho bhagavā devadattaṁ ārabbha bhikkhū āmantesi:


pli: “Idha, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:


pli: ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.


pli: Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti ‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sākhāpalāsaṁ aggahesi brahmacariyassa;


pli: tena ca vosānaṁ āpādi.


pli: Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati.


pli: Appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo, ime panaññe bhikkhū dussīlā pāpadhammā’ti.


pli: So tāya sīlasampadāya majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ, papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:


pli: ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ, papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno;


pli: yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.


pli: Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati.


pli: Appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo, ime panaññe bhikkhū dussīlā pāpadhammā’ti.


pli: So tāya sīlasampadāya majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu papaṭikaṁ aggahesi brahmacariyassa;


pli: tena ca vosānaṁ āpādi.


pli: Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati.


pli: Appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi samāhito ekaggacitto, ime panaññe bhikkhū asamāhitā vibbhantacittā’ti.


pli: So tāya samādhisampadāya majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ tacaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ tacaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.


pli: Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi samāhito ekaggacitto, ime panaññe bhikkhū asamāhitā vibbhantacittā’ti.


pli: So tāya samādhisampadāya majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu tacaṁ aggahesi brahmacariyassa;


pli: tena ca vosānaṁ āpādi.


pli: Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati.


pli: Appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya samādhisampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati appamatto samāno ñāṇadassanaṁ ārādheti.


pli: So tena ñāṇadassanena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena ñāṇadassanena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi jānaṁ passaṁ viharāmi.


pli: Ime panaññe bhikkhū ajānaṁ apassaṁ viharantī’ti.


pli: So tena ñāṇadassanena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ phegguṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:


pli: ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ na aññāsi phegguṁ na aññāsi tacaṁ na aññāsi papaṭikaṁ na aññāsi sākhāpalāsaṁ.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ phegguṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.


pli: Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya samādhisampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno ñāṇadassanaṁ ārādheti.


pli: So tena ñāṇadassanena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena ñāṇadassanena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi jānaṁ passaṁ viharāmi, ime panaññe bhikkhū ajānaṁ apassaṁ viharantī’ti.


pli: So tena ñāṇadassanena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṁ viharati.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu phegguṁ aggahesi brahmacariyassa;


pli: tena ca vosānaṁ āpādi.


pli: Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti, na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya samādhisampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno ñāṇadassanaṁ ārādheti.


pli: So tena ñāṇadassanena attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena ñāṇadassanena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tena ñāṇadassanena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno asamayavimokkhaṁ ārādheti.


pli: Aṭṭhānametaṁ, bhikkhave, anavakāso yaṁ so bhikkhu tāya asamayavimuttiyā parihāyetha.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraññeva chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti jānamāno.


pli: Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:


pli: ‘aññāsi vatāyaṁ bhavaṁ puriso sāraṁ, aññāsi phegguṁ, aññāsi tacaṁ, aññāsi papaṭikaṁ, aññāsi sākhāpalāsaṁ.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraññeva chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti jānamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ anubhavissatī’ti.


pli: Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti, na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tāya samādhisampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno ñāṇadassanaṁ ārādheti.


pli: So tena ñāṇadassanena attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena ñāṇadassanena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: So tena ñāṇadassanena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno asamayavimokkhaṁ ārādheti.


pli: Aṭṭhānametaṁ, bhikkhave, anavakāso yaṁ so bhikkhu tāya asamayavimuttiyā parihāyetha.


pli: Iti kho, bhikkhave, nayidaṁ brahmacariyaṁ lābhasakkārasilokānisaṁsaṁ, na sīlasampadānisaṁsaṁ, na samādhisampadānisaṁsaṁ, na ñāṇadassanānisaṁsaṁ.


pli: Yā ca kho ayaṁ, bhikkhave, akuppā cetovimutti—


pli: etadatthamidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ, etaṁ sāraṁ etaṁ pariyosānan”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Mahāsāropamasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 3 Dhammadāyādasutta

pli: Majjhima Nikāya 3


pli: Tatrāvuso, kodho ca pāpako upanāho ca pāpako …pe…


pli: Dhammadāyādasutta


pli: makkho ca pāpako paḷāso ca pāpako,


pli: issā ca pāpikā maccherañca pāpakaṁ,


pli: māyā ca pāpikā sāṭheyyañca pāpakaṁ,


pli: thambho ca pāpako sārambho ca pāpako,


pli: māno ca pāpako atimāno ca pāpako,


pli: mado ca pāpako pamādo ca pāpako.


pli: Madassa ca pahānāya pamādassa ca pahānāya atthi majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.


pli: Katamā ca sā, āvuso, majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati?


pli: Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—


pli: sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.


pli: Ayaṁ kho sā, āvuso, majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattatī”ti.


pli: Idamavocāyasmā sāriputto.


pli: Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Dhammadāyādasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Dhammadāyādā me, bhikkhave, bhavatha, mā āmisadāyādā.


pli: Atthi me tumhesu anukampā:


pli: ‘kinti me sāvakā dhammadāyādā bhaveyyuṁ, no āmisadāyādā’ti.


pli: Tumhe ca me, bhikkhave, āmisadāyādā bhaveyyātha no dhammadāyādā, tumhepi tena ādiyā bhaveyyātha:


pli: ‘āmisadāyādā satthusāvakā viharanti, no dhammadāyādā’ti;


pli: ahampi tena ādiyo bhaveyyaṁ:


pli: ‘āmisadāyādā satthusāvakā viharanti, no dhammadāyādā’ti.


pli: Tumhe ca me, bhikkhave, dhammadāyādā bhaveyyātha, no āmisadāyādā, tumhepi tena na ādiyā bhaveyyātha:


pli: ‘dhammadāyādā satthusāvakā viharanti, no āmisadāyādā’ti;


pli: ahampi tena na ādiyo bhaveyyaṁ:


pli: ‘dhammadāyādā satthusāvakā viharanti, no āmisadāyādā’ti.


pli: Tasmātiha me, bhikkhave, dhammadāyādā bhavatha, mā āmisadāyādā.


pli: Idhāhaṁ, bhikkhave, bhuttāvī assaṁ pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;


pli: siyā ca me piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.


pli: Atha dve bhikkhū āgaccheyyuṁ jighacchādubbalyaparetā.


pli: Tyāhaṁ evaṁ vadeyyaṁ:


pli: ‘ahaṁ khomhi, bhikkhave, bhuttāvī pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;


pli: atthi ca me ayaṁ piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.


pli: Sace ākaṅkhatha, bhuñjatha, no ce tumhe bhuñjissatha, idānāhaṁ appaharite vā chaḍḍessāmi, appāṇake vā udake opilāpessāmī’ti.


pli: Tatrekassa bhikkhuno evamassa:


pli: ‘bhagavā kho bhuttāvī pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;


pli: atthi cāyaṁ bhagavato piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.


pli: Sace mayaṁ na bhuñjissāma, idāni bhagavā appaharite vā chaḍḍessati, appāṇake vā udake opilāpessati.


pli: Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā:


pli: “dhammadāyādā me, bhikkhave, bhavatha, mā āmisadāyādā”ti.


pli: Āmisaññataraṁ kho panetaṁ, yadidaṁ piṇḍapāto.


pli: Yannūnāhaṁ imaṁ piṇḍapātaṁ abhuñjitvā imināva jighacchādubbalyena evaṁ imaṁ rattindivaṁ vītināmeyyan’ti.


pli: So taṁ piṇḍapātaṁ abhuñjitvā teneva jighacchādubbalyena evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya.


pli: Atha dutiyassa bhikkhuno evamassa:


pli: Yannūnāhaṁ imaṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ imaṁ rattindivaṁ vītināmeyyan’ti.


pli: So taṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya.


pli: Kiñcāpi so, bhikkhave, bhikkhu taṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya, atha kho asuyeva me purimo bhikkhu pujjataro ca pāsaṁsataro ca.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Tañhi tassa, bhikkhave, bhikkhuno dīgharattaṁ appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya subharatāya vīriyārambhāya saṁvattissati.


pli: Tasmātiha me, bhikkhave, dhammadāyādā bhavatha, mā āmisadāyādā.


pli: Atthi me tumhesu anukampā:


pli: ‘kinti me sāvakā dhammadāyādā bhaveyyuṁ, no āmisadāyādā’”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.


pli: Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi:


pli: “āvuso bhikkhave”ti.


pli: “Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.


pli: Āyasmā sāriputto etadavoca:


pli: “Kittāvatā nu kho, āvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhanti, kittāvatā ca pana satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhantī”ti?


pli: “Dūratopi kho mayaṁ, āvuso, āgacchāma āyasmato sāriputtassa santike etassa bhāsitassa atthamaññātuṁ.


pli: Sādhu vatāyasmantaṁyeva sāriputtaṁ paṭibhātu etassa bhāsitassa attho;


pli: āyasmato sāriputtassa sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.


pli: “Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.


pli: “Kittāvatā nu kho, āvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhanti?


pli: Idhāvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhanti,


pli: yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha, te ca dhamme nappajahanti,


pli: bāhulikā ca honti, sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā.


pli: Tatrāvuso, therā bhikkhū tīhi ṭhānehi gārayhā bhavanti.


pli: ‘Satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhantī’ti—


pli: iminā paṭhamena ṭhānena therā bhikkhū gārayhā bhavanti.


pli: ‘Yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha te ca dhamme nappajahantī’ti—


pli: iminā dutiyena ṭhānena therā bhikkhū gārayhā bhavanti.


pli: ‘Bāhulikā ca, sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā’ti—


pli: iminā tatiyena ṭhānena therā bhikkhū gārayhā bhavanti.


pli: Therā, āvuso, bhikkhū imehi tīhi ṭhānehi gārayhā bhavanti.


pli: Tatrāvuso, majjhimā bhikkhū …pe…


pli: navā bhikkhū tīhi ṭhānehi gārayhā bhavanti.


pli: iminā paṭhamena ṭhānena navā bhikkhū gārayhā bhavanti.


pli: iminā dutiyena ṭhānena navā bhikkhū gārayhā bhavanti.


pli: ‘Bāhulikā ca honti, sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā’ti—


pli: iminā tatiyena ṭhānena navā bhikkhū gārayhā bhavanti.


pli: Navā, āvuso, bhikkhū imehi tīhi ṭhānehi gārayhā bhavanti.


pli: Ettāvatā kho, āvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhanti.


pli: Kittāvatā ca panāvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhanti?


pli: Idhāvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhanti—


pli: yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha te ca dhamme pajahanti;


pli: na ca bāhulikā honti, na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā.


pli: Tatrāvuso, therā bhikkhū tīhi ṭhānehi pāsaṁsā bhavanti.


pli: ‘Satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhantī’ti—


pli: iminā paṭhamena ṭhānena therā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.


pli: ‘Yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha te ca dhamme pajahantī’ti—


pli: iminā dutiyena ṭhānena therā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.


pli: ‘Na ca bāhulikā, na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā’ti—


pli: iminā tatiyena ṭhānena therā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.


pli: Therā, āvuso, bhikkhū imehi tīhi ṭhānehi pāsaṁsā bhavanti.


pli: Tatrāvuso, majjhimā bhikkhū …pe…


pli: navā bhikkhū tīhi ṭhānehi pāsaṁsā bhavanti.


pli: iminā paṭhamena ṭhānena navā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.


pli: iminā dutiyena ṭhānena navā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.


pli: iminā tatiyena ṭhānena navā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.


pli: Navā, āvuso, bhikkhū imehi tīhi ṭhānehi pāsaṁsā bhavanti.


pli: Ettāvatā kho, āvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhanti.


pli: Tatrāvuso, lobho ca pāpako doso ca pāpako.


pli: Lobhassa ca pahānāya dosassa ca pahānāya atthi majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.


pli: Katamā ca sā, āvuso, majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati?


pli: Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—


pli: sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.


pli: Ayaṁ kho sā, āvuso, majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.


title_pli: Majjhima Nikāya 30 Cūḷasāropamasutta

pli: Majjhima Nikāya 30


pli: Cūḷasāropamasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Atha kho piṅgalakoccho brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho piṅgalakoccho brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “yeme, bho gotama, samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā, bahujanassa,


pli: seyyathidaṁ—pūraṇo kassapo, makkhali gosālo, ajito kesakambalo, pakudho kaccāyano, sañcayo belaṭṭhaputto, nigaṇṭho nāṭaputto,


pli: sabbete sakāya paṭiññāya abbhaññaṁsu sabbeva nābbhaññaṁsu, udāhu ekacce abbhaññaṁsu ekacce nābbhaññaṁsū”ti?


pli: “Alaṁ, brāhmaṇa, tiṭṭhatetaṁ—


pli: sabbete sakāya paṭiññāya abbhaññaṁsu sabbeva nābbhaññaṁsu, udāhu ekacce abbhaññaṁsu ekacce nābbhaññaṁsūti.


pli: Dhammaṁ te, brāhmaṇa, desessāmi,


pli: taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bho”ti kho piṅgalakoccho brāhmaṇo bhagavato paccassosi.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Seyyathāpi, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:


pli: ‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.


pli: Seyyathāpi vā pana, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ, papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.


pli: Seyyathāpi vā pana, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ, tacaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ, tacaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.


pli: Seyyathāpi vā pana, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ, phegguṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ, phegguṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.


pli: Seyyathāpi vā pana, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraññeva chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti jānamāno.


pli: ‘aññāsi vatāyaṁ bhavaṁ puriso sāraṁ, aññāsi phegguṁ, aññāsi tacaṁ, aññāsi papaṭikaṁ, aññāsi sākhāpalāsaṁ.


pli: Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraññeva chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti jānamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ anubhavissatī’ti.


pli: Evameva kho, brāhmaṇa, idhekacco puggalo saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.


pli: Lābhasakkārasilokena ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya na chandaṁ janeti, na vāyamati, olīnavuttiko ca hoti sāthaliko.


pli: Seyyathāpi so, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkanto ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissati.


pli: Tathūpamāhaṁ, brāhmaṇa, imaṁ puggalaṁ vadāmi.


pli: Idha pana, brāhmaṇa, ekacco puggalo saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Lābhasakkārasilokena ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: So sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti, paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo, ime panaññe bhikkhū dussīlā pāpadhammā’ti.


pli: Sīlasampadāya ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya na chandaṁ janeti, na vāyamati, olīnavuttiko ca hoti sāthaliko.


pli: Seyyathāpi so, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ, papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkanto ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ, tañcassa atthaṁ nānubhavissati.


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti, na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Sīlasampadāya ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: So samādhisampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti, paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi samāhito ekaggacitto, ime panaññe bhikkhū asamāhitā vibbhantacittā’ti.


pli: Samādhisampadāya ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya na chandaṁ janeti, na vāyamati, olīnavuttiko ca hoti sāthaliko.


pli: Seyyathāpi so, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ, tacaṁ chetvā ādāya pakkanto ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissati.


pli: Tathūpamāhaṁ, brāhmaṇa, imaṁ puggalaṁ vadāmi.


pli: Idha pana, brāhmaṇa, ekacco puggalo saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena …pe…


pli: antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Lābhasakkārasilokena ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: So sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Sīlasampadāya ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: So samādhisampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Samādhisampadāya ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: So ñāṇadassanaṁ ārādheti.


pli: So tena ñāṇadassanena attamano hoti, paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena ñāṇadassanena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti:


pli: ‘ahamasmi jānaṁ passaṁ viharāmi, ime panaññe bhikkhū ajānaṁ apassaṁ viharantī’ti.


pli: Ñāṇadassanena ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya na chandaṁ janeti, na vāyamati, olīnavuttiko ca hoti sāthaliko.


pli: Seyyathāpi so, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ, phegguṁ chetvā ādāya pakkanto ‘sāran’ti maññamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissati.


pli: Tathūpamāhaṁ, brāhmaṇa, imaṁ puggalaṁ vadāmi.


pli: Idha pana, brāhmaṇa, ekacco puggalo saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto,


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti, na paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Lābhasakkārasilokena ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: So sīlasampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya sīlasampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya sīlasampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Sīlasampadāya ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: So samādhisampadaṁ ārādheti.


pli: So tāya samādhisampadāya attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tāya samādhisampadāya na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Samādhisampadāya ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: So ñāṇadassanaṁ ārādheti.


pli: So tena ñāṇadassanena attamano hoti, no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.


pli: So tena ñāṇadassanena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.


pli: Ñāṇadassanena ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya chandaṁ janeti, vāyamati, anolīnavuttiko ca hoti asāthaliko.


pli: Katame ca, brāhmaṇa, dhammā ñāṇadassanena uttaritarā ca paṇītatarā ca?


pli: Idha, brāhmaṇa, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Ayampi kho, brāhmaṇa, dhammo ñāṇadassanena uttaritaro ca paṇītataro ca.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.


pli: Puna caparaṁ, brāhmaṇa, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.


pli: Ime kho, brāhmaṇa, dhammā ñāṇadassanena uttaritarā ca paṇītatarā ca.


pli: Seyyathāpi so, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraṁyeva chetvā ādāya pakkanto ‘sāran’ti jānamāno.


pli: Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ anubhavissati.


pli: Tathūpamāhaṁ, brāhmaṇa, imaṁ puggalaṁ vadāmi.


pli: Iti kho, brāhmaṇa, nayidaṁ brahmacariyaṁ lābhasakkārasilokānisaṁsaṁ, na sīlasampadānisaṁsaṁ, na samādhisampadānisaṁsaṁ, na ñāṇadassanānisaṁsaṁ.


pli: Yā ca kho ayaṁ, brāhmaṇa, akuppā cetovimutti—


pli: etadatthamidaṁ, brāhmaṇa, brahmacariyaṁ, etaṁ sāraṁ etaṁ pariyosānan”ti.


pli: Evaṁ vutte, piṅgalakoccho brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe…


pli: upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


pli: Cūḷasāropamasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.


pli: Opammavaggo niṭṭhito tatiyo.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Moḷiyaphaggunariṭṭhañca nāmo,


pli: Andhavane kathipuṇṇaṁ nivāpo;


pli: Rāsikaṇerumahāgajanāmo,


pli: Sārūpamo puna piṅgalakoccho.


title_pli: Majjhima Nikāya 31 Cūḷagosiṅgasutta

pli: Majjhima Nikāya 31


pli: “Sādhu sādhu, anuruddhā.


pli: Cūḷagosiṅgasutta


pli: Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro”ti?


pli: “Kiñhi no siyā, bhante.


pli: Idha mayaṁ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāma.


pli: Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro”ti.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo gosiṅgasālavanadāye viharanti.


pli: Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho dāyapālo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.


pli: Disvāna bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “mā, samaṇa, etaṁ dāyaṁ pāvisi.


pli: Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti.


pli: Mā tesaṁ aphāsumakāsī”ti.


pli: Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṁ mantayamānassa.


pli: Sutvāna dāyapālaṁ etadavoca:


pli: “mā, āvuso dāyapāla, bhagavantaṁ vāresi.


pli: Satthā no bhagavā anuppatto”ti.


pli: Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ etadavoca:


pli: “abhikkamathāyasmanto, abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto”ti.


pli: Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ paccuggantvā—


pli: eko bhagavato pattacīvaraṁ paṭiggahesi, eko āsanaṁ paññapesi, eko pādodakaṁ upaṭṭhāpesi.


pli: Nisīdi bhagavā paññatte āsane.


pli: Nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi.


pli: Tepi kho āyasmanto bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “Kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamathā”ti?


pli: “Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā; na ca mayaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmā”ti.


pli: “Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?


pli: “Taggha mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.


pli: “Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?


pli: “Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:


pli: ‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me,


pli: yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.


pli: Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca;


pli: mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca;


pli: mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.


pli: Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:


pli: ‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.


pli: So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.


pli: Nānā hi kho no, bhante, kāyā ekañca pana maññe cittan”ti.


pli: Āyasmāpi kho nandiyo …pe…


pli: āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “mayhampi, bhante, evaṁ hoti:


pli: Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,


pli: mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,


pli: “Evaṁ kho mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.


pli: “Sādhu sādhu, anuruddhā.


pli: Kacci pana vo, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā”ti?


pli: “Taggha mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā”ti.


pli: “Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā”ti?


pli: “Idha, bhante, amhākaṁ yo paṭhamaṁ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanāni paññapeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti, avakkārapātiṁ upaṭṭhāpeti.


pli: Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso sace ākaṅkhati bhuñjati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti, appāṇake vā udake opilāpeti.


pli: So āsanāni paṭisāmeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ paṭisāmeti, avakkārapātiṁ paṭisāmeti, bhattaggaṁ sammajjati.


pli: Yo passati pānīyaghaṭaṁ vā paribhojanīyaghaṭaṁ vā vaccaghaṭaṁ vā rittaṁ tucchaṁ so upaṭṭhāpeti.


pli: Sacassa hoti avisayhaṁ, hatthavikārena dutiyaṁ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṁ, bhante, tappaccayā vācaṁ bhindāma.


pli: Pañcāhikaṁ kho pana mayaṁ, bhante, sabbarattikaṁ dhammiyā kathāya sannisīdāma.


pli: Evaṁ kho mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā”ti.


pli: Atthi pana vo, anuruddhā, evaṁ appamattānaṁ ātāpīnaṁ pahitattānaṁ viharantānaṁ uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro”ti?


pli: “Kiñhi no siyā, bhante.


pli: Idha mayaṁ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharāma.


pli: Ayaṁ kho no, bhante, amhākaṁ appamattānaṁ ātāpīnaṁ pahitattānaṁ viharantānaṁ uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro”ti.


pli: Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro”ti?


pli: Idha mayaṁ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma pītiyā ca virāgā upekkhakā ca viharāma, satā ca sampajānā, sukhañca kāyena paṭisaṁvedema, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāma.


pli: Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro”ti.


pli: “Sādhu sādhu, anuruddhā.


pli: Idha mayaṁ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharāma.


pli: Idha mayaṁ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharāma.


pli: Idha mayaṁ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharāma …pe…


pli: sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharāma …pe…


pli: sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharāma.


pli: Idha mayaṁ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharāma, paññāya ca no disvā āsavā parikkhīṇā.


pli: Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro.


pli: Imamhā ca mayaṁ, bhante, phāsuvihārā aññaṁ phāsuvihāraṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na samanupassāmā”ti.


pli: Imamhā phāsuvihārā uttaritaro vā paṇītataro vā phāsuvihāro natthī”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṁ āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ anusaṁyāyitvā tato paṭinivattitvā āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavocuṁ:


pli: “kiṁ nu kho mayaṁ āyasmato anuruddhassa evamārocimha:


pli: ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṁ mayaṁ lābhino’ti, yaṁ no āyasmā anuruddho bhagavato sammukhā yāva āsavānaṁ khayā pakāsetī”ti?


pli: “Na kho me āyasmanto evamārocesuṁ:


pli: ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṁ mayaṁ lābhino’ti, api ca me āyasmantānaṁ cetasā ceto paricca vidito:


pli: ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṁ ime āyasmanto lābhino’ti.


pli: Devatāpi me etamatthaṁ ārocesuṁ:


pli: Tamenaṁ bhagavatā pañhābhipuṭṭhena byākatan”ti.


pli: Atha kho dīgho parajano yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho dīgho parajano yakkho bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “lābhā vata, bhante, vajjīnaṁ, suladdhalābhā vajjipajāya,


pli: yattha tathāgato viharati arahaṁ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā—


pli: āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimilo”ti.


pli: Dīghassa parajanassa yakkhassa saddaṁ sutvā bhummā devā saddamanussāvesuṁ:


pli: “lābhā vata, bho, vajjīnaṁ, suladdhalābhā vajjipajāya,


pli: Bhummānaṁ devānaṁ saddaṁ sutvā cātumahārājikā devā …pe…


pli: tāvatiṁsā devā …pe…


pli: yāmā devā …pe…


pli: tusitā devā …pe…


pli: nimmānaratī devā …pe…


pli: paranimmitavasavattī devā …pe…


pli: brahmakāyikā devā saddamanussāvesuṁ:


pli: Itiha te āyasmanto tena khaṇena tena layena tena muhuttena yāva brahmalokā viditā ahesuṁ.


pli: “Evametaṁ, dīgha, evametaṁ, dīgha.


pli: Yasmāpi, dīgha, kulā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, tañcepi kulaṁ ete tayo kulaputte pasannacittaṁ anussareyya, tassapāssa kulassa dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Yasmāpi, dīgha, kulaparivaṭṭā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, so cepi kulaparivaṭṭo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa kulaparivaṭṭassa dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Yasmāpi, dīgha, gāmā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, so cepi gāmo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa gāmassa dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Yasmāpi, dīgha, nigamā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, so cepi nigamo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa nigamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Yasmāpi, dīgha, nagarā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, tañcepi nagaraṁ ete tayo kulaputte pasannacittaṁ anussareyya, tassapāssa nagarassa dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Yasmāpi, dīgha, janapadā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, so cepi janapado ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa janapadassa dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Sabbe cepi, dīgha, khattiyā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyyuṁ, sabbesānampāssa khattiyānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Sabbe cepi, dīgha, brāhmaṇā …pe…


pli: sabbe cepi, dīgha, vessā …pe…


pli: sabbe cepi, dīgha, suddā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyyuṁ, sabbesānampāssa suddānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Sadevako cepi, dīgha, loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyya, sadevakassapāssa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Passa, dīgha, yāva ete tayo kulaputtā bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya lokānukampāya, atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamano dīgho parajano yakkho bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.


pli: Cūḷagosiṅgasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 32 Mahāgosiṅgasutta

pli: Majjhima Nikāya 32


pli: Mahāgosiṅgasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā gosiṅgasālavanadāye viharati sambahulehi abhiññātehi abhiññātehi therehi sāvakehi saddhiṁ—


pli: āyasmatā ca sāriputtena āyasmatā ca mahāmoggallānena āyasmatā ca mahākassapena āyasmatā ca anuruddhena āyasmatā ca revatena āyasmatā ca ānandena, aññehi ca abhiññātehi abhiññātehi therehi sāvakehi saddhiṁ.


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca:


pli: “āyāmāvuso, kassapa, yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamissāma dhammassavanāyā”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho āyasmā mahākassapo āyasmato mahāmoggallānassa paccassosi.


pli: Atha kho āyasmā ca mahāmoggallāno āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca anuruddho yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamiṁsu dhammassavanāya.


pli: Addasā kho āyasmā ānando āyasmantañca mahāmoggallānaṁ āyasmantañca mahākassapaṁ āyasmantañca anuruddhaṁ yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamante dhammassavanāya.


pli: Disvāna yenāyasmā revato tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ revataṁ etadavoca:


pli: “upasaṅkamantā kho amū, āvuso revata, sappurisā yenāyasmā sāriputto tena dhammassavanāya.


pli: Āyāmāvuso revata, yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamissāma dhammassavanāyā”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho āyasmā revato āyasmato ānandassa paccassosi.


pli: Atha kho āyasmā ca revato āyasmā ca ānando yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamiṁsu dhammassavanāya.


pli: Addasā kho āyasmā sāriputto āyasmantañca revataṁ āyasmantañca ānandaṁ dūratova āgacchante.


pli: Disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:


pli: “etu kho āyasmā ānando.


pli: Svāgataṁ āyasmato ānandassa bhagavato upaṭṭhākassa bhagavato santikāvacarassa.


pli: Ramaṇīyaṁ, āvuso ānanda, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā, maññe, gandhā sampavanti;


pli: kathaṁrūpena, āvuso ānanda, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā”ti?


pli: “Idhāvuso sāriputta, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo. Ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā sabyañjanā; kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti, dhātā, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.


pli: So catassannaṁ parisānaṁ dhammaṁ deseti parimaṇḍalehi padabyañjanehi anuppabandhehi anusayasamugghātāya.


pli: Evarūpena kho, āvuso sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ revataṁ etadavoca:


pli: “byākataṁ kho, āvuso revata, āyasmatā ānandena yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ revataṁ pucchāma:


pli: ‘ramaṇīyaṁ, āvuso revata, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā, maññe, gandhā sampavanti;


pli: kathaṁrūpena, āvuso revata, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti?


pli: “Idhāvuso sāriputta, bhikkhu paṭisallānārāmo hoti paṭisallānarato, ajjhattaṁ cetosamathamanuyutto anirākatajjhāno, vipassanāya samannāgato, brūhetā suññāgārānaṁ.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:


pli: “byākataṁ kho, āvuso anuruddha, āyasmatā revatena yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ anuruddhaṁ pucchāma:


pli: ‘ramaṇīyaṁ, āvuso anuruddha, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā, maññe, gandhā sampavanti;


pli: kathaṁrūpena, āvuso anuruddha, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti?


pli: “Idhāvuso sāriputta, bhikkhu dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṁ lokānaṁ voloketi.


pli: Seyyathāpi, āvuso sāriputta, cakkhumā puriso uparipāsādavaragato sahassaṁ nemimaṇḍalānaṁ volokeyya;


pli: evameva kho, āvuso sāriputta, bhikkhu dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṁ lokānaṁ voloketi.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca:


pli: “byākataṁ kho, āvuso kassapa, āyasmatā anuruddhena yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ mahākassapaṁ pucchāma:


pli: ‘ramaṇīyaṁ, āvuso kassapa, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā, maññe, gandhā sampavanti;


pli: kathaṁrūpena, āvuso kassapa, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti?


pli: “Idhāvuso sāriputta, bhikkhu attanā ca āraññiko hoti āraññikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca piṇḍapātiko hoti piṇḍapātikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca paṁsukūliko hoti paṁsukūlikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca tecīvariko hoti tecīvarikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca appiccho hoti appicchatāya ca vaṇṇavādī, attanā ca santuṭṭho hoti santuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, attanā ca pavivitto hoti pavivekassa ca vaṇṇavādī, attanā ca asaṁsaṭṭho hoti asaṁsaggassa ca vaṇṇavādī, attanā ca āraddhavīriyo hoti vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī, attanā ca sīlasampanno hoti sīlasampadāya ca vaṇṇavādī, attanā ca samādhisampanno hoti samādhisampadāya ca vaṇṇavādī, attanā ca paññāsampanno hoti paññāsampadāya ca vaṇṇavādī, attanā ca vimuttisampanno hoti vimuttisampadāya ca vaṇṇavādī, attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti vimuttiñāṇadassanasampadāya ca vaṇṇavādī.


pli: Evarūpena kho, āvuso sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca:


pli: “byākataṁ kho, āvuso moggallāna, āyasmatā mahākassapena yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ pucchāma:


pli: ‘ramaṇīyaṁ, āvuso moggallāna, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā, maññe, gandhā sampavanti;


pli: kathaṁrūpena, āvuso moggallāna, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti?


pli: “Idhāvuso sāriputta, dve bhikkhū abhidhammakathaṁ kathenti, te aññamaññaṁ pañhaṁ pucchanti, aññamaññassa pañhaṁ puṭṭhā vissajjenti, no ca saṁsādenti, dhammī ca nesaṁ kathā pavattinī hoti.


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:


pli: “byākataṁ kho, āvuso sāriputta, amhehi sabbeheva yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ sāriputtaṁ pucchāma:


pli: ‘ramaṇīyaṁ, āvuso sāriputta, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā, maññe, gandhā sampavanti;


pli: kathaṁrūpena, āvuso sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti?


pli: “Idhāvuso moggallāna, bhikkhu cittaṁ vasaṁ vatteti, no ca bhikkhu cittassa vasena vattati.


pli: So yāya vihārasamāpattiyā ākaṅkhati pubbaṇhasamayaṁ viharituṁ, tāya vihārasamāpattiyā pubbaṇhasamayaṁ viharati;


pli: yāya vihārasamāpattiyā ākaṅkhati majjhanhikasamayaṁ viharituṁ, tāya vihārasamāpattiyā majjhanhikasamayaṁ viharati;


pli: yāya vihārasamāpattiyā ākaṅkhati sāyanhasamayaṁ viharituṁ, tāya vihārasamāpattiyā sāyanhasamayaṁ viharati.


pli: Seyyathāpi, āvuso moggallāna, rañño vā rājamahāmattassa vā nānārattānaṁ dussānaṁ dussakaraṇḍako pūro assa.


pli: So yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya pubbaṇhasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ pubbaṇhasamayaṁ pārupeyya;


pli: yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya majjhanhikasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ majjhanhikasamayaṁ pārupeyya;


pli: yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya sāyanhasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ sāyanhasamayaṁ pārupeyya.


pli: Evameva kho, āvuso moggallāna, bhikkhu cittaṁ vasaṁ vatteti, no ca bhikkhu cittassa vasena vattati.


pli: Evarūpena kho, āvuso moggallāna, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā”ti.


pli: Atha kho āyasmā sāriputto te āyasmante etadavoca:


pli: “byākataṁ kho, āvuso, amhehi sabbeheva yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Āyāmāvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā etamatthaṁ bhagavato ārocessāma.


pli: Yathā no bhagavā byākarissati tathā naṁ dhāressāmā”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te āyasmanto āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.


pli: Atha kho te āyasmanto yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “idha, bhante, āyasmā ca revato āyasmā ca ānando yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu dhammassavanāya.


pli: Addasaṁ kho ahaṁ, bhante, āyasmantañca revataṁ āyasmantañca ānandaṁ dūratova āgacchante.


pli: Disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocaṁ:


pli: ‘etu kho āyasmā ānando.


pli: Svāgataṁ āyasmato ānandassa bhagavato upaṭṭhākassa bhagavato santikāvacarassa.


pli: Ramaṇīyaṁ, āvuso ānanda, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā, maññe, gandhā sampavanti;


pli: kathaṁrūpena, āvuso ānanda, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’ti?


pli: Evaṁ vutte, bhante, āyasmā ānando maṁ etadavoca:


pli: ‘idhāvuso, sāriputta, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo …pe…


pli: anusayasamugghātāya.


pli: Evarūpena kho, āvuso sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, sāriputta.


pli: Yathā taṁ ānandova sammā byākaramāno byākareyya.


pli: Ānando hi, sāriputta, bahussuto sutadharo sutasannicayo. Ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā sabyañjanā; kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti, dhātā, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.


pli: So catassannaṁ parisānaṁ dhammaṁ deseti parimaṇḍalehi padabyañjanehi anuppabandhehi anusayasamugghātāyā”ti.


pli: “Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, āyasmantaṁ revataṁ etadavocaṁ:


pli: ‘byākataṁ kho, āvuso revata, āyasmatā ānandena yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ revataṁ pucchāma—


pli: ramaṇīyaṁ, āvuso revata, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā maññe gandhā sampavanti.


pli: Kathaṁrūpena, āvuso revata, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’ti?


pli: Evaṁ vutte, bhante, āyasmā revato maṁ etadavoca:


pli: ‘idhāvuso sāriputta, bhikkhu paṭisallānārāmo hoti paṭisallānarato, ajjhattaṁ cetosamathamanuyutto, anirākatajjhāno, vipassanāya samannāgato, brūhetā suññāgārānaṁ.


pli: Yathā taṁ revatova sammā byākaramāno byākareyya.


pli: Revato hi, sāriputta, paṭisallānārāmo paṭisallānarato, ajjhattaṁ cetosamathamanuyutto anirākatajjhāno, vipassanāya samannāgato brūhetā suññāgārānan”ti.


pli: “Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavocaṁ:


pli: ‘byākataṁ kho, āvuso anuruddha, āyasmatā revatena …pe…


pli: kathaṁrūpena, āvuso anuruddha, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’ti.


pli: Evaṁ vutte, bhante, āyasmā anuruddho maṁ etadavoca:


pli: ‘idhāvuso sāriputta, bhikkhu dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṁ lokānaṁ voloketi.


pli: Seyyathāpi, āvuso sāriputta, cakkhumā puriso …pe…


pli: evarūpena kho, āvuso sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, sāriputta, yathā taṁ anuruddhova sammā byākaramāno byākareyya.


pli: Anuruddho hi, sāriputta, dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṁ lokānaṁ voloketī”ti.


pli: “Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavocaṁ:


pli: ‘byākataṁ kho, āvuso kassapa, āyasmatā anuruddhena yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ mahākassapaṁ pucchāma …pe…


pli: kathaṁrūpena kho, āvuso kassapa, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’ti?


pli: Evaṁ vutte, bhante, āyasmā mahākassapo maṁ etadavoca:


pli: ‘idhāvuso sāriputta, bhikkhu attanā ca āraññiko hoti āraññikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca piṇḍapātiko hoti …pe… attanā ca paṁsukūliko hoti …pe… attanā ca tecīvariko hoti …pe… attanā ca appiccho hoti …pe… attanā ca santuṭṭho hoti …pe… attanā ca pavivitto hoti …pe… attanā ca asaṁsaṭṭho hoti …pe… attanā ca āraddhavīriyo hoti …pe… attanā ca sīlasampanno hoti …pe… attanā ca samādhisampanno hoti …pe… attanā ca paññāsampanno hoti … attanā ca vimuttisampanno hoti … attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti vimuttiñāṇadassanasampadāya ca vaṇṇavādī.


pli: Evarūpena kho, āvuso sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, sāriputta.


pli: Yathā taṁ kassapova sammā byākaramāno byākareyya.


pli: Kassapo hi, sāriputta, attanā ca āraññiko āraññikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca piṇḍapātiko piṇḍapātikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca paṁsukūliko paṁsukūlikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca tecīvariko tecīvarikattassa ca vaṇṇavādī, attanā ca appiccho appicchatāya ca vaṇṇavādī, attanā ca santuṭṭho santuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, attanā ca pavivitto pavivekassa ca vaṇṇavādī, attanā ca asaṁsaṭṭho asaṁsaggassa ca vaṇṇavādī, attanā ca āraddhavīriyo vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī, attanā ca sīlasampanno sīlasampadāya ca vaṇṇavādī, attanā ca samādhisampanno samādhisampadāya ca vaṇṇavādī, attanā ca paññāsampanno paññāsampadāya ca vaṇṇavādī, attanā ca vimuttisampanno vimuttisampadāya ca vaṇṇavādī, attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno vimuttiñāṇadassanasampadāya ca vaṇṇavādī”ti.


pli: “Evaṁ vutte, ahaṁ bhante āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavocaṁ:


pli: ‘byākataṁ kho, āvuso moggallāna, āyasmatā mahākassapena yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ pucchāma …pe…


pli: kathaṁrūpena, āvuso moggallāna, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’ti?


pli: Evaṁ vutte, bhante, āyasmā mahāmoggallāno maṁ etadavoca:


pli: ‘idhāvuso sāriputta, dve bhikkhū abhidhammakathaṁ kathenti. Te aññamaññaṁ pañhaṁ pucchanti, aññamaññassa pañhaṁ puṭṭhā vissajjenti, no ca saṁsādenti, dhammī ca nesaṁ kathā pavattinī hoti.


pli: “Sādhu sādhu, sāriputta, yathā taṁ moggallānova sammā byākaramāno byākareyya.


pli: Moggallāno hi, sāriputta, dhammakathiko”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “atha khvāhaṁ, bhante, āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavocaṁ:


pli: ‘byākataṁ kho, āvuso sāriputta, amhehi sabbeheva yathāsakaṁ paṭibhānaṁ.


pli: Tattha dāni mayaṁ āyasmantaṁ sāriputtaṁ pucchāma—


pli: ramaṇīyaṁ, āvuso sāriputta, gosiṅgasālavanaṁ, dosinā ratti, sabbaphāliphullā sālā, dibbā, maññe, gandhā sampavanti.


pli: Kathaṁrūpena, āvuso sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’ti?


pli: Evaṁ vutte, bhante, āyasmā sāriputto maṁ etadavoca:


pli: ‘idhāvuso moggallāna, bhikkhu cittaṁ vasaṁ vatteti no ca bhikkhu cittassa vasena vattati.


pli: So yāya vihārasamāpattiyā ākaṅkhati pubbaṇhasamayaṁ viharituṁ, tāya vihārasamāpattiyā pubbaṇhasamayaṁ viharati;


pli: yāya vihārasamāpattiyā ākaṅkhati majjhanhikasamayaṁ viharituṁ, tāya vihārasamāpattiyā majjhanhikasamayaṁ viharati;


pli: yāya vihārasamāpattiyā ākaṅkhati sāyanhasamayaṁ viharituṁ, tāya vihārasamāpattiyā sāyanhasamayaṁ viharati.


pli: Seyyathāpi, āvuso moggallāna, rañño vā rājamahāmattassa vā nānārattānaṁ dussānaṁ dussakaraṇḍako pūro assa.


pli: So yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya pubbaṇhasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ pubbaṇhasamayaṁ pārupeyya;


pli: yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya majjhanhikasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ majjhanhikasamayaṁ pārupeyya;


pli: yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya sāyanhasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ sāyanhasamayaṁ pārupeyya.


pli: Evameva kho, āvuso moggallāna, bhikkhu cittaṁ vasaṁ vatteti, no ca bhikkhu cittassa vasena vattati.


pli: Evarūpena kho, āvuso moggallāna, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, moggallāna.


pli: Yathā taṁ sāriputtova sammā byākaramāno byākareyya.


pli: Sāriputto hi, moggallāna, cittaṁ vasaṁ vatteti no ca sāriputto cittassa vasena vattati.


pli: yāya vihārasamāpattiyā ākaṅkhati sāyanhasamayaṁ viharituṁ, tāya vihārasamāpattiyā sāyanhasamayaṁ viharatī”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “kassa nu kho, bhante, subhāsitan”ti?


pli: “Sabbesaṁ vo, sāriputta, subhāsitaṁ pariyāyena.


pli: Api ca mamapi suṇātha yathārūpena bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyya.


pli: Idha, sāriputta, bhikkhu pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā:


pli: ‘na tāvāhaṁ imaṁ pallaṅkaṁ bhindissāmi yāva me nānupādāya āsavehi cittaṁ vimuccissatī’ti.


pli: Evarūpena kho, sāriputta, bhikkhunā gosiṅgasālavanaṁ sobheyyā”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te āyasmanto bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Mahāgosiṅgasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 33 Mahāgopālakasutta

pli: Majjhima Nikāya 33


pli: Mahāgopālakasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Ekādasahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.


pli: Katamehi ekādasahi?


pli: Idha, bhikkhave, gopālako na rūpaññū hoti, na lakkhaṇakusalo hoti, na āsāṭikaṁ hāretā hoti, na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, na dhūmaṁ kattā hoti, na titthaṁ jānāti, na pītaṁ jānāti, na vīthiṁ jānāti, na gocarakusalo hoti anavasesadohī ca hoti. Ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti.


pli: Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.


pli: Evameva kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjituṁ.


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti, na lakkhaṇakusalo hoti, na āsāṭikaṁ hāretā hoti, na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, na dhūmaṁ kattā hoti, na titthaṁ jānāti, na pītaṁ jānāti, na vīthiṁ jānāti, na gocarakusalo hoti, anavasesadohī ca hoti. Ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṁ kiñci rūpaṁ sabbaṁ rūpaṁ ‘cattāri mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘kammalakkhaṇo bālo, kammalakkhaṇo paṇḍito’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na āsāṭikaṁ hāretā hoti?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ adhivāseti, nappajahati na vinodeti na byantī karoti na anabhāvaṁ gameti. Uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme adhivāseti, nappajahati na vinodeti na byantī karoti na anabhāvaṁ gameti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na āsāṭikaṁ hāretā hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.


pli: Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye na saṁvaraṁ āpajjati.


pli: Sotena saddaṁ sutvā …pe…


pli: ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…


pli: jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…


pli: kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…


pli: manasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.


pli: Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati manindriyaṁ, manindriye na saṁvaraṁ āpajjati.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na dhūmaṁ kattā hoti?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ na vitthārena paresaṁ desetā hoti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na dhūmaṁ kattā hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na titthaṁ jānāti?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā na paripucchati, na paripañhati:


pli: ‘idaṁ, bhante, kathaṁ?


pli: Imassa ko attho’ti?


pli: Tassa te āyasmanto avivaṭañceva na vivaranti, anuttānīkatañca na uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhānīyesu dhammesu kaṅkhaṁ na paṭivinodenti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na titthaṁ jānāti.


pli: Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na pītaṁ jānāti?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne na labhati atthavedaṁ, na labhati dhammavedaṁ, na labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.