pli: Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ.


nikaya: ps

layer: root

title_pli: Paṭisambhidāmagga 1 Mahāvagga

pli: Vedanaṁ …


pli: saññaṁ …


pli: saṅkhāre …


pli: viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Kathaṁ <b>rūpaṁ attato samanupassati?</b>


pli: Idhekacco pathavīkasiṇaṁ …pe…


pli: odātakasiṇaṁ attato samanupassati.


pli: “Yaṁ odātakasiṇaṁ, so ahaṁ;


pli: yo ahaṁ, taṁ odātakasiṇan”ti—


pli: odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.


pli: Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato …pe…


pli: evamevaṁ idhekacco odātakasiṇaṁ attato samanupassati.


pli: Abhinivesaparāmāso diṭṭhi …pe…


pli: ayaṁ paṭhamā rūpavatthukā sakkāyadiṭṭhi.


pli: Sakkāyadiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Evaṁ rūpaṁ attato samanupassati …pe…


pli: sakkāyadiṭṭhiyā imehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Sakkāyadiṭṭhiniddeso catuttho.


pli: 2.5 Sassatadiṭṭhiniddesa


pli: Sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā katamehi pannarasahi ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Vedanāvantaṁ vā attānaṁ …pe…


pli: saññāvantaṁ vā attānaṁ …


pli: saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ …


pli: viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Kathaṁ <b>rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati?</b>


pli: Idhekacco vedanaṁ …


pli: saññaṁ …


pli: saṅkhāre …


pli: viññāṇaṁ attato samanupassati.


pli: Tassa evaṁ hoti—


pli: “ayaṁ kho me attā.


pli: So kho pana me ayaṁ attā iminā rūpena rūpavā”ti.


pli: Rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati.


pli: Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa.


pli: Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—


pli: “ayaṁ rukkho, ayaṁ chāyā;


pli: añño rukkho, aññā chāyā.


pli: So kho panāyaṁ rukkho imāya chāyāya chāyāvā”ti.


pli: Chāyāvantaṁ rukkhaṁ samanupassati.


pli: Evamevaṁ idhekacco vedanaṁ …pe…


pli: ayaṁ paṭhamā sakkāyavatthukā sassatadiṭṭhi.


pli: Sassatadiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Evaṁ rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati …pe…


pli: sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā imehi pannarasahi ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Sassatadiṭṭhiniddeso pañcamo.


pli: 2.6 Ucchedadiṭṭhiniddesa


pli: Sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā katamehi pañcahi ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, vedanaṁ attato samanupassati, saññaṁ attato samanupassati, saṅkhāre attato samanupassati, viññāṇaṁ attato samanupassati.


pli: Kathaṁ <b>rūpaṁ attato samanupassati?</b>


pli: Idhekacco pathavīkasiṇaṁ …pe…


pli: odātakasiṇaṁ attato samanupassati.


pli: “Yaṁ odātakasiṇaṁ, so ahaṁ;


pli: yo ahaṁ, taṁ odātakasiṇan”ti—


pli: odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.


pli: Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato …pe…


pli: ayaṁ paṭhamā sakkāyavatthukā ucchedadiṭṭhi.


pli: Ucchedadiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: Evaṁ rūpaṁ attato samanupassati …pe…


pli: sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā imehi pañcahi ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Ucchedadiṭṭhiniddeso chaṭṭho


pli: 1.2.7. Antaggāhikādiṭṭhiniddesa


pli: Antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi paññāsāya ākārehi abhiniveso hoti?


pli: “Sassato loko”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?


pli: “Asassato loko”ti—


pli: “Antavā loko”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā …


pli: “anantavā loko”ti—


pli: “taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—


pli: “aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti—


pli: “hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti …pe…


pli: “na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti …


pli: “hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti …


pli: “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso hoti …pe…


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Sassato loko”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Rūpaṁ loko ceva sassataṁ cāti—


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “sassato loko”ti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Vedanā loko ceva sassatā cāti …pe…


pli: saññā loko ceva sassatā cāti …pe…


pli: saṅkhārā loko ceva sassatā cāti …pe…


pli: viññāṇaṁ loko ceva sassatañcāti—


pli: ayaṁ pañcamī sassato lokoti—


pli: “Sassato loko”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Asassato loko”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Rūpaṁ loko ceva asassatañcāti—


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi …pe…


pli: ayaṁ paṭhamā “asassato loko”ti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Vedanā loko ceva asassatā cāti …pe…


pli: saññā loko ceva asassatā cāti …pe…


pli: saṅkhārā loko ceva asassatā cāti …pe…


pli: viññāṇaṁ loko ceva asassatañcāti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: “Asassato loko”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Antavā loko”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Idhekacco parittaṁ okāsaṁ nīlakato pharati.


pli: Tassa evaṁ hoti—


pli: “antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti.


pli: Antasaññī hoti.


pli: Yaṁ pharati, taṁ vatthu ceva loko ca.


pli: Yena pharati, so attā ceva loko cāti—


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “antavā loko”ti antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Idhekacco parittaṁ okāsaṁ pītakato pharati …


pli: lohitakato pharati …


pli: odātakato pharati …


pli: obhāsakato pharati.


pli: Tassa evaṁ hoti—


pli: “antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti.


pli: Antasaññī hoti.


pli: Yaṁ pharati taṁ vatthu ceva loko ca.


pli: Yena pharati so attā ceva loko cāti—


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi …pe…


pli: antavā lokoti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Anantavā loko”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Idhekacco vipulaṁ okāsaṁ nīlakato pharati.


pli: “anantavā ayaṁ loko apariyanto”ti.


pli: Anantasaññī hoti.


pli: Yaṁ pharati taṁ vatthu ceva loko ca;


pli: yena pharati so attā ceva loko cāti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “anantavā loko”ti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Idhekacco vipulaṁ okāsaṁ pītakato pharati …


pli: lohitakato pharati …


pli: odātakato pharati …


pli: obhāsakato pharati.


pli: Tassa evaṁ hoti—


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi …pe…


pli: anantavā lokoti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Rūpaṁ jīvañceva sarīrañca;


pli: yaṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, yaṁ sarīraṁ taṁ jīvanti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Vedanā jīvā ceva sarīraṁ ca …


pli: saññā jīvā ceva sarīraṁ ca …


pli: saṅkhārā jīvā ceva sarīraṁ ca …


pli: viññāṇaṁ jīvañceva sarīrañca;


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi …pe…


pli: “taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Rūpaṁ sarīraṁ, na jīvaṁ;


pli: jīvaṁ na sarīraṁ.


pli: Aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Vedanā sarīraṁ, na jīvaṁ …


pli: saññā sarīraṁ, na jīvaṁ …


pli: saṅkhārā sarīraṁ, na jīvaṁ …


pli: viññāṇaṁ sarīraṁ, na jīvaṁ;


pli: Aññaṁ jīvaṁ, aññaṁ sarīranti—


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi …pe…


pli: aññaṁ jīvaṁ, aññaṁ sarīranti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Hoti tathāgato paraṁ maraṇā”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Rūpaṁ idheva maraṇadhammaṁ.


pli: Tathāgato kāyassa bhedā hotipi tiṭṭhatipi uppajjatipi nibbattatipīti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Vedanā idheva maraṇadhammā …pe…


pli: saññā idheva maraṇadhammā …


pli: saṅkhārā idheva maraṇadhammā …


pli: viññāṇaṁ idheva maraṇadhammaṁ.


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi …pe…


pli: “hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Rūpaṁ idheva maraṇadhammaṁ.


pli: Tathāgatopi kāyassa bhedā ucchijjati vinassati;


pli: na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Vedanā idheva maraṇadhammā …


pli: saññā idheva maraṇadhammā …


pli: saṅkhārā idheva maraṇadhammā …


pli: viññāṇaṁ idheva maraṇadhammaṁ.


pli: Tathāgatopi kāyassa bhedā ucchijjati vinassati.


pli: “Na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi …pe…


pli: “na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Rūpaṁ idheva maraṇadhammaṁ.


pli: Tathāgato kāyassa bhedā hoti ca na ca hotīti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo.


pli: Vedanā idheva maraṇadhammā …


pli: saññā idheva maraṇadhammā …


pli: saṅkhārā idheva maraṇadhammā …


pli: viññāṇaṁ idheva maraṇadhammaṁ.


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi …pe…


pli: “hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: <b>“Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”</b>ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?


pli: Rūpaṁ idheva maraṇadhammaṁ.


pli: Tathāgato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā neva hoti na na hotīti—


pli: antaggāhikā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi, aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Vedanā idheva maraṇadhammā …


pli: saññā idheva maraṇadhammā …


pli: saṅkhārā idheva maraṇadhammā …


pli: viññāṇaṁ idheva maraṇadhammaṁ.


pli: abhinivesaparāmāso diṭṭhi.


pli: Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: ayaṁ pañcamī “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: “Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.


pli: Antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi paññāsāya ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Antaggāhikādiṭṭhiniddeso sattamo.


pli: 1.2.8. Pubbantānudiṭṭhiniddesa


pli: Pubbantānudiṭṭhiyā katamehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Cattāro sassatavādā, cattāro ekaccasassatikā, cattāro antānantikā, cattāro amarāvikkhepikā, dve adhiccasamuppannikā—


pli: pubbantānudiṭṭhiyā imehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Pubbantānudiṭṭhiniddeso aṭṭhamo.


pli: 1.2.9. Aparantānudiṭṭhiniddesa


pli: Aparantānudiṭṭhiyā katamehi catucattālīsāya ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Soḷasa saññīvādā, aṭṭha asaññīvādā, aṭṭha nevasaññīnāsaññīvādā, satta ucchedavādā, pañca diṭṭhadhammanibbānavādā—


pli: aparantānudiṭṭhiyā imehi catucattālīsāya ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Aparantānudiṭṭhiniddeso navamo.


pli: 1.2.10. Saññojanikādiṭṭhiniddesa


pli: Saññojanikāya diṭṭhiyā katamehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Yā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ …pe…


pli: diṭṭhābhiniveso diṭṭhiparāmāso—


pli: saññojanikāya diṭṭhiyā imehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Saññojanikādiṭṭhiniddeso dasamo.


pli: “Ahan”ti—


pli: mānavinibandhāya diṭṭhiyā katamehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Cakkhu ahanti—


pli: abhinivesaparāmāso.


pli: Ahanti—


pli: mānavinibandhā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā “ahan”ti—


pli: Mānavinibandhā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Sotaṁ ahanti …pe…


pli: ghānaṁ ahanti …pe…


pli: jivhā ahanti …pe…


pli: kāyo ahanti …pe…


pli: mano ahanti …pe…


pli: rūpā ahanti …pe…


pli: dhammā ahanti …


pli: cakkhuviññāṇaṁ ahanti …pe…


pli: manoviññāṇaṁ ahanti—


pli: abhinivesaparāmāso.


pli: Ahanti—


pli: mānavinibandhā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ aṭṭhārasamī “ahan”ti—


pli: Mānavinibandhā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: “Ahan”ti—


pli: mānavinibandhāya diṭṭhiyā imehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.


pli: “Maman”ti—


pli: mānavinibandhāya diṭṭhiyā katamehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Cakkhu mamanti—


pli: Mamanti—


pli: ayaṁ paṭhamā “maman”ti—


pli: Sotaṁ mamanti …pe…


pli: ghānaṁ mamanti …pe…


pli: jivhā mamanti …pe…


pli: kāyo mamanti …pe…


pli: mano mamanti …pe…


pli: rūpā mamanti …pe…


pli: dhammā mamanti …pe…


pli: cakkhuviññāṇaṁ mamanti …pe…


pli: Mamanti mānavinibandhā diṭṭhi.


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ aṭṭhārasamī “maman”ti—


pli: mānavinibandhā diṭṭhi.


pli: Mānavinibandhā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: “Maman”ti—


pli: mānavinibandhāya diṭṭhiyā imehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Attavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā katamehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ …pe…


pli: vedanaṁ …


pli: saññaṁ …


pli: saṅkhāre …


pli: viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ …pe….


pli: Kathaṁ <b>rūpaṁ attato samanupassati?</b>


pli: Idhekacco pathavīkasiṇaṁ …pe…


pli: odātakasiṇaṁ attato samanupassati.


pli: “Yaṁ odātakasiṇaṁ, so ahaṁ;


pli: yo ahaṁ, taṁ odātakasiṇan”ti—


pli: odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.


pli: Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato “yā acci, so vaṇṇo;


pli: yo vaṇṇo, sā accī”ti—


pli: acciñca vaṇṇañca advayaṁ samanupassati.


pli: Evamevaṁ idhekacco odātakasiṇaṁ attato samanupassati …pe…


pli: ayaṁ paṭhamā rūpavatthukā attavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi.


pli: Attavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Evaṁ rūpaṁ attato samanupassati …pe…


pli: attavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā imehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti.


pli: Lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā katamehi aṭṭhahi ākārehi abhiniveso hoti?


pli: Sassato attā ca loko cāti—


pli: Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.


pli: Aññā, diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—


pli: ayaṁ paṭhamā lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi.


pli: Lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…


pli: Asassato attā ca loko cāti …pe…


pli: sassato ca asassato ca attā ca loko cāti …pe…


pli: neva sassato nāsassato attā ca loko cāti …


pli: antavā attā ca loko cāti …


pli: anantavā attā ca loko cāti …


pli: antavā ca anantavā ca attā ca loko cāti …


pli: neva antavā na anantavā attā ca loko cāti abhinivesaparāmāso lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi.


pli: Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.


pli: ayaṁ aṭṭhamī lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi.


pli: imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.


pli: Lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā imehi aṭṭhahi ākārehi abhiniveso hoti.


pli: 1.2.15. Bhavavibhavadiṭṭhiniddesa


pli: Olīyanābhiniveso bhavadiṭṭhi.


pli: Atidhāvanābhiniveso vibhavadiṭṭhi.


pli: Assādadiṭṭhiyā pañcatiṁsāya ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo, kati vibhavadiṭṭhiyo?


pli: Attānudiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo kati vibhavadiṭṭhiyo …pe…


pli: lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā aṭṭhahi ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo kati vibhavadiṭṭhiyo?


pli: Assādadiṭṭhiyā pañcatiṁsāya ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Attānudiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo, pañca vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Micchādiṭṭhiyā dasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Sakkāyadiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo, pañca vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā pannarasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo.


pli: Sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: “Sassato loko”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo.


pli: “Asassato loko”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: “Antavā loko”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: “Anantavā loko”ti—


pli: “Taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—


pli: “Aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti—


pli: “Hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: “Na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: “Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—


pli: Pubbantānudiṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Aparantānudiṭṭhiyā catucattārīsāya ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Saññojanikāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Ahanti—


pli: mānavinibandhāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Mamanti—


pli: mānavinibandhāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo.


pli: Attavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo, pañca vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā aṭṭhahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.


pli: Sabbāva tā diṭṭhiyo assādadiṭṭhiyo.


pli: Sabbāva tā diṭṭhiyo attānudiṭṭhiyo.


pli: Sabbāva tā diṭṭhiyo micchādiṭṭhiyo.


pli: Sabbāva tā diṭṭhiyo sakkāyadiṭṭhiyo.


pli: Sabbāva tā diṭṭhiyo antaggāhikā diṭṭhiyo.


pli: Sabbāva tā diṭṭhiyo saññojanikā diṭṭhiyo.


pli: Sabbāva tā diṭṭhiyo attavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhiyo.


pli: Bhavañca diṭṭhiṁ vibhavañca diṭṭhiṁ,


pli: Etaṁ dvayaṁ takkikā nissitāse;


pli: Tesaṁ nirodhamhi na hatthi ñāṇaṁ,


pli: Yatthāyaṁ loko viparītasaññīti.


pli: “Dvīhi, bhikkhave, diṭṭhigatehi pariyuṭṭhitā devamanussā olīyanti eke, atidhāvanti eke;


pli: cakkhumanto ca passanti.


pli: Kathañca, bhikkhave, olīyanti eke?


pli: Bhavārāmā, bhikkhave, devamanussā bhavaratā bhavasammuditā.


pli: Tesaṁ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, olīyanti eke.


pli: Kathañca, bhikkhave, atidhāvanti eke?


pli: Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā vibhavaṁ abhinandanti—


pli: yato kira, bho, ayaṁ attā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā, etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ etaṁ yāthāvanti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, atidhāvanti eke.


pli: Kathañca, bhikkhave, cakkhumanto ca passanti?


pli: Idha, bhikkhave, bhikkhu bhūtaṁ bhūtato passati.


pli: Bhūtaṁ bhūtato disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti.


pli: Evaṁ kho, bhikkhave, cakkhumanto ca passanti.


pli: Yo bhūtaṁ bhūtato disvā,


pli: bhūtassa ca atikkamaṁ;


pli: Yathābhūtedhimuccati,


pli: bhavataṇhā parikkhayā.


pli: Sa ve bhūtapariññāto,


pli: vītataṇho bhavābhave;


pli: Bhūtassa vibhavā bhikkhu,


pli: nāgacchati punabbhavan”ti.


pli: Tayo puggalā vipannadiṭṭhī, tayo puggalā sampannadiṭṭhī.


pli: Katame tayo puggalā vipannadiṭṭhī?


pli: Titthiyo ca, titthiyasāvako ca, yo ca micchādiṭṭhiko—


pli: ime tayo puggalā vipannadiṭṭhī.


pli: Katame tayo puggalā sampannadiṭṭhī?


pli: Tathāgato ca, tathāgatasāvako ca, yo ca sammādiṭṭhiko—


pli: ime tayo puggalā sampannadiṭṭhī.


pli: “Kodhano upanāhī ca,


pli: pāpamakkhī ca yo naro;


pli: Vipannadiṭṭhi māyāvī,


pli: taṁ jaññā vasalo iti”.


pli: Akkodhano anupanāhī,


pli: visuddho suddhataṁ gato;


pli: Sampannadiṭṭhi medhāvī,


pli: taṁ jaññā ariyo itīti.


pli: Tisso vipannadiṭṭhiyo, tisso sampannadiṭṭhiyo.


pli: Katamā tisso vipannadiṭṭhiyo?


pli: Etaṁ mamāti—


pli: vipannadiṭṭhi.


pli: Esohamasmīti—


pli: Eso me attāti—


pli: Imā tisso vipannadiṭṭhiyo.


pli: Katamā tisso sampannadiṭṭhiyo?


pli: Netaṁ mamāti—


pli: sampannadiṭṭhi.


pli: Nesohamasmīti—


pli: Na meso attāti—


pli: Imā tisso sampannadiṭṭhiyo.


pli: <b>Etaṁ mamā</b>ti—


pli: kā diṭṭhi, kati diṭṭhiyo, katamantānuggahitā tā diṭṭhiyo?


pli: <b>Esohamasmī</b>ti—


pli: <b>Eso me attā</b>ti—


pli: pubbantānudiṭṭhi.


pli: Aṭṭhārasa diṭṭhiyo.


pli: Pubbantānuggahitā tā diṭṭhiyo.


pli: aparantānudiṭṭhi.


pli: Catucattārīsaṁ diṭṭhiyo.


pli: Aparantānuggahitā tā diṭṭhiyo.


pli: vīsativatthukā attānudiṭṭhi.


pli: Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi.


pli: Pubbantāparantānuggahitā tā diṭṭhiyo.


pli: “Ye keci, bhikkhave, mayi niṭṭhaṁ gatā, sabbe te diṭṭhisampannā.


pli: Tesaṁ diṭṭhisampannānaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā, pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.


pli: Katamesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā?


pli: Sattakkhattuparamassa, kolaṅkolassa, ekabījissa, sakadāgāmissa, yo ca diṭṭheva dhamme arahā—


pli: imesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā.


pli: Katamesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā?


pli: Antarāparinibbāyissa, upahaccaparinibbāyissa, asaṅkhāraparinibbāyissa, sasaṅkhāraparinibbāyissa, uddhaṁsotassa, akaniṭṭhagāmino—


pli: imesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.


pli: Ye keci, bhikkhave, mayi niṭṭhaṁ gatā, sabbe te diṭṭhisampannā.


pli: Tesaṁ diṭṭhisampannānaṁ imesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā, imesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.


pli: Ye keci, bhikkhave, mayi aveccappasannā, sabbe te sotāpannā.


pli: Tesaṁ sotāpannānaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā, pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.


pli: Tesaṁ sotāpannānaṁ imesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā.


pli: Imesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā”ti.


pli: Bhavavibhavadiṭṭhiniddeso soḷasamo.


pli: Diṭṭhikathā niṭṭhitā.


pli: Paṭisambhidāmagga


pli: 1 Mahāvagga


pli: 1.3. Ānāpānassatikathā


pli: 1.3.1 Gaṇanavāra


pli: Soḷasavatthukaṁ ānāpānassatisamādhiṁ bhāvayato samadhikāni dve ñāṇasatāni uppajjanti—


pli: aṭṭha paripanthe ñāṇāni, aṭṭha ca upakāre ñāṇāni, aṭṭhārasa upakkilese ñāṇāni, terasa vodāne ñāṇāni, bāttiṁsa satokārissa ñāṇāni, catuvīsati samādhivasena ñāṇāni, dvesattati vipassanāvasena ñāṇāni, aṭṭha nibbidāñāṇāni, aṭṭha nibbidānulomañāṇāni, aṭṭha nibbidāpaṭippassaddhiñāṇāni, ekavīsati vimuttisukhe ñāṇāni.


pli: Katamāni aṭṭha paripanthe ñāṇāni, aṭṭha ca upakāre ñāṇāni?


pli: Kāmacchando samādhissa paripantho, nekkhammaṁ samādhissa upakāraṁ.


pli: Byāpādo samādhissa paripantho, abyāpādo samādhissa upakāraṁ.


pli: Thinamiddhaṁ samādhissa paripantho, ālokasaññā samādhissa upakāraṁ.


pli: Uddhaccaṁ samādhissa paripantho, avikkhepo samādhissa upakāraṁ.


pli: Vicikicchā samādhissa paripantho, dhammavavatthānaṁ samādhissa upakāraṁ.


pli: Avijjā samādhissa paripantho, ñāṇaṁ samādhissa upakāraṁ.


pli: Arati samādhissa paripantho, pāmojjaṁ samādhissa upakāraṁ.


pli: Sabbepi akusalā dhammā samādhissa paripanthā, sabbepi kusalā dhammā samādhissa upakārā.


pli: Imāni aṭṭha paripanthe ñāṇāni, aṭṭha ca upakāre ñāṇāni.


pli: Gaṇanavāro paṭhamo.


pli: 1.3.2. Soḷasañāṇaniddesa


pli: Imehi soḷasahi ākārehi uducitaṁ cittaṁ samuducitaṁ cittaṁ ekatte santiṭṭhati, nīvaraṇehi visujjhati.


pli: Katame te ekattā?


pli: Nekkhammaṁ ekattaṁ, abyāpādo ekattaṁ, ālokasaññā ekattaṁ, avikkhepo ekattaṁ, dhammavavatthānaṁ ekattaṁ, ñāṇaṁ ekattaṁ, pāmojjaṁ ekattaṁ, sabbepi kusalā dhammā ekattā.


pli: <b>Nīvaraṇā</b>ti, katame te nīvaraṇā?


pli: Kāmacchando nīvaraṇaṁ, byāpādo nīvaraṇaṁ, thinamiddhaṁ nīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccaṁ nīvaraṇaṁ, vicikicchā nīvaraṇaṁ, avijjā nīvaraṇaṁ, arati nīvaraṇaṁ, sabbepi akusalā dhammā nīvaraṇā.


pli: <b>Nīvaraṇā</b>ti, kenaṭṭhena nīvaraṇā?


pli: Niyyānāvaraṇaṭṭhena nīvaraṇā.


pli: Katame <b>te niyyānā</b>?


pli: Nekkhammaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ.


pli: Tena ca nekkhammena ariyā niyyanti.


pli: Kāmacchando niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Tena ca kāmacchandena nivutattā nekkhammaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ nappajānātīti—


pli: kāmacchando niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Abyāpādo ariyānaṁ niyyānaṁ.


pli: Tena ca abyāpādena ariyā niyyanti.


pli: Byāpādo niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Tena ca byāpādena nivutattā abyāpādaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ nappajānātīti—


pli: byāpādo niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Ālokasaññā ariyānaṁ niyyānaṁ.


pli: Tāya ca ālokasaññāya ariyā niyyanti.


pli: Thinamiddhaṁ niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Tena ca thinamiddhena nivutattā ālokasaññaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ nappajānātīti—


pli: thinamiddhaṁ niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Avikkhepo ariyānaṁ niyyānaṁ.


pli: Tena ca avikkhepena ariyā niyyanti.


pli: Uddhaccaṁ niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Tena ca uddhaccena nivutattā avikkhepaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ nappajānātīti—


pli: uddhaccaṁ niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Dhammavavatthānaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ.


pli: Tena ca dhammavavatthānena ariyā niyyanti.


pli: Vicikicchā niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Tāya ca vicikicchāya nivutattā dhammavavatthānaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ nappajānātīti—


pli: vicikicchā niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Ñāṇaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ.


pli: Tena ca ñāṇena ariyā niyyanti.


pli: Avijjā niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Tāya ca avijjāya nivutattā ñāṇaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ nappajānātīti—


pli: avijjā niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Pāmojjaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ.


pli: Tena ca pāmojjena ariyā niyyanti.


pli: Arati niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Tāya ca aratiyā nivutattā pāmojjaṁ ariyānaṁ niyyānaṁ nappajānātīti—


pli: arati niyyānāvaraṇaṁ.


pli: Sabbepi kusalā dhammā ariyānaṁ niyyānaṁ.


pli: Tehi ca kusalehi dhammehi ariyā niyyanti.


pli: Sabbepi akusalā dhammā niyyānāvaraṇā.


pli: Tehi ca akusalehi dhammehi nivutattā kusale dhamme ariyānaṁ niyyānaṁ nappajānātīti—


pli: sabbepi akusalā dhammā niyyānāvaraṇā.


pli: Soḷasañāṇaniddeso dutiyo.


pli: 1.3.3. Upakkilesañāṇaniddesa


pli: 1.3.3.1. Paṭhamacchakka


pli: Imehi ca pana nīvaraṇehi visuddhacittassa soḷasavatthukaṁ ānāpānassatisamādhiṁ bhāvayato khaṇikasamodhānā katame aṭṭhārasa upakkilesā uppajjanti?


pli: Assāsādimajjhapariyosānaṁ satiyā anugacchato ajjhattavikkhepagataṁ cittaṁ samādhissa paripantho.


pli: Passāsādimajjhapariyosānaṁ satiyā anugacchato bahiddhāvikkhepagataṁ cittaṁ samādhissa paripantho.


pli: Assāsapaṭikaṅkhanā nikanti taṇhācariyā samādhissa paripantho.


pli: Passāsapaṭikaṅkhanā nikanti taṇhācariyā samādhissa paripantho.


pli: Assāsenābhitunnassa passāsapaṭilābhe mucchanā samādhissa paripantho.


pli: Passāsenābhitunnassa assāsapaṭilābhe mucchanā samādhissa paripantho.


pli: Anugacchanā ca assāsaṁ,


pli: Passāsaṁ anugacchanā;


pli: Sati ajjhattavikkhepā-


pli: Kaṅkhanā bahiddhāvikkhepapatthanā.


pli: Assāsenābhitunnassa,


pli: Passāsapaṭilābhe mucchanā;


pli: Passāsenābhitunnassa,


pli: Assāsapaṭilābhe mucchanā.


pli: Cha ete upakkilesā,


pli: Ānāpānassatisamādhissa;


pli: Yehi vikkhippamānassa,


pli: No ca cittaṁ vimuccati;


pli: Vimokkhaṁ appajānantā,


pli: Te honti parapattiyāti.


pli: 1.3.3.2. Dutiyacchakka


pli: Nimittaṁ āvajjato assāse cittaṁ vikampati—


pli: samādhissa paripantho.


pli: Assāsaṁ āvajjato nimitte cittaṁ vikampati—


pli: Nimittaṁ āvajjato passāse cittaṁ vikampati—


pli: Passāsaṁ āvajjato nimitte cittaṁ vikampati—


pli: Assāsaṁ āvajjato passāse cittaṁ vikampati—


pli: Passāsaṁ āvajjato assāse cittaṁ vikampati—


pli: Nimittaṁ āvajjamānassa,


pli: assāse vikkhipate mano;


pli: Assāsaṁ āvajjamānassa,


pli: nimitte cittaṁ vikampati.


pli: passāse vikkhipate mano;


pli: Passāsaṁ āvajjamānassa,


pli: assāse cittaṁ vikampati.


pli: Cha ete upakkilesā,


pli: Ānāpānassatisamādhissa;


pli: Yehi vikkhippamānassa,


pli: No ca cittaṁ vimuccati;


pli: Vimokkhaṁ appajānantā,


pli: Te honti parapattiyāti.


pli: 1.3.3.3. Tatiyacchakka


pli: samādhissa paripantho.


pli: Anāgatapaṭikaṅkhanaṁ cittaṁ vikampitaṁ—


pli: Līnaṁ cittaṁ kosajjānupatitaṁ—


pli: Atipaggahitaṁ cittaṁ uddhaccānupatitaṁ—


pli: Abhinataṁ cittaṁ rāgānupatitaṁ—


pli: Apanataṁ cittaṁ byāpādānupatitaṁ—


pli: Atītānudhāvanaṁ cittaṁ,


pli: Anāgatapaṭikaṅkhanaṁ līnaṁ;


pli: Atipaggahitaṁ abhinataṁ,


pli: Apanataṁ cittaṁ na samādhiyati.


pli: Cha ete upakkilesā,


pli: Ānāpānassatisamādhissa;


pli: Yehi upakkiliṭṭhasaṅkappo,


pli: Adhicittaṁ nappajānātīti.


pli: Assāsādimajjhapariyosānaṁ satiyā anugacchato ajjhattaṁ vikkhepagatena cittena kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Passāsādimajjhapariyosānaṁ satiyā anugacchato bahiddhāvikkhepagatena cittena kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Assāsapaṭikaṅkhanāya nikantiyā taṇhācariyāya kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Passāsapaṭikaṅkhanāya nikantiyā taṇhācariyāya kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Assāsenābhitunnassa passāsapaṭilābhe mucchitattā kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Passāsenābhitunnassa assāsapaṭilābhe mucchitattā kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Nimittaṁ āvajjato assāse cittaṁ vikampitattā kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Assāsaṁ āvajjato nimitte cittaṁ vikampitattā kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Nimittaṁ āvajjato passāse cittaṁ vikampitattā kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Passāsaṁ āvajjato nimitte cittaṁ vikampitattā kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Assāsaṁ āvajjato passāse cittaṁ vikampitattā kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Passāsaṁ āvajjato assāse cittaṁ vikampitattā kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Atītānudhāvanena cittena vikkhepānupatitena kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Anāgatapaṭikaṅkhanena cittena vikampitena kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Līnena cittena kosajjānupatitena kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Atipaggahitena cittena uddhaccānupatitena kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Abhinatena cittena rāgānupatitena kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Apanatena cittena byāpādānupatitena kāyopi cittampi sāraddhā ca honti iñjitā ca phanditā ca.


pli: Ānāpānassati yassa,


pli: paripuṇṇā abhāvitā;


pli: Kāyopi iñjito hoti,


pli: cittampi hoti iñjitaṁ;


pli: Kāyopi phandito hoti,


pli: cittampi hoti phanditaṁ.


pli: Paripuṇṇā subhāvitā;


pli: Kāyopi aniñjito hoti,


pli: Cittampi hoti aniñjitaṁ;


pli: Kāyopi aphandito hoti,


pli: Cittampi hoti aphanditanti.


pli: Imehi ca pana nīvaraṇehi visuddhacittassa soḷasavatthukaṁ ānāpānassatisamādhiṁ bhāvayato khaṇikasamodhānā ime aṭṭhārasa upakkilesā uppajjanti.


pli: Upakkilesañāṇaniddeso tatiyo.


pli: 1.3.4. Vodānañāṇaniddesa


pli: Katamāni terasa vodāne ñāṇāni?


pli: taṁ vivajjayitvā ekaṭṭhāne samādahati—


pli: evampi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.


pli: Anāgatapaṭikaṅkhanaṁ cittaṁ vikampitaṁ;


pli: taṁ vivajjayitvā tattheva adhimoceti—


pli: Līnaṁ cittaṁ kosajjānupatitaṁ;


pli: taṁ paggaṇhitvā kosajjaṁ pajahati—


pli: Atipaggahitaṁ cittaṁ uddhaccānupatitaṁ;


pli: taṁ viniggaṇhitvā uddhaccaṁ pajahati—


pli: Abhinataṁ cittaṁ rāgānupatitaṁ;


pli: taṁ sampajāno hutvā rāgaṁ pajahati—


pli: Apanataṁ cittaṁ byāpādānupatitaṁ;


pli: taṁ sampajāno hutvā byāpādaṁ pajahati—


pli: Imehi chahi ṭhānehi parisuddhaṁ cittaṁ pariyodātaṁ ekattagataṁ hoti.


pli: Katame te ekattā?


pli: Dānavosaggupaṭṭhānekattaṁ, samathanimittupaṭṭhānekattaṁ, vayalakkhaṇupaṭṭhānekattaṁ, nirodhupaṭṭhānekattaṁ.


pli: Dānavosaggupaṭṭhānekattaṁ cāgādhimuttānaṁ, samathanimittupaṭṭhānekattañca adhicittamanuyuttānaṁ, vayalakkhaṇupaṭṭhānekattañca vipassakānaṁ, nirodhupaṭṭhānekattañca ariyapuggalānaṁ—


pli: imehi catūhi ṭhānehi ekattagataṁ cittaṁ paṭipadāvisuddhipakkhandañceva hoti, upekkhānubrūhitañca, ñāṇena ca sampahaṁsitaṁ.


pli: Paṭhamassa jhānassa ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ?


pli: Paṭhamassa jhānassa paṭipadāvisuddhi ādi, upekkhānubrūhanā majjhe, sampahaṁsanā pariyosānaṁ.


pli: Paṭhamassa jhānassa paṭipadāvisuddhi ādi.


pli: Ādissa kati lakkhaṇāni?


pli: Ādissa tīṇi lakkhaṇāni.


pli: Yo tassa paripantho tato cittaṁ visujjhati, visuddhattā cittaṁ majjhimaṁ samathanimittaṁ paṭipajjati, paṭipannattā tattha cittaṁ pakkhandati.


pli: Yañca paripanthato cittaṁ visujjhati, yañca visuddhattā cittaṁ majjhimaṁ samathanimittaṁ paṭipajjati, yañca paṭipannattā tattha cittaṁ pakkhandati.


pli: Ādissa imāni tīṇi lakkhaṇāni.


pli: Tena vuccati—


pli: “paṭhamaṁ jhānaṁ ādikalyāṇañceva hoti lakkhaṇasampannañca”.


pli: Paṭhamassa jhānassa upekkhānubrūhanā majjhe.


pli: Majjhassa kati lakkhaṇāni?


pli: Majjhassa tīṇi lakkhaṇāni.


pli: Visuddhaṁ cittaṁ ajjhupekkhati, samathapaṭipannaṁ ajjhupekkhati, ekattupaṭṭhānaṁ ajjhupekkhati.


pli: Yañca visuddhaṁ cittaṁ ajjhupekkhati, yañca samathapaṭipannaṁ ajjhupekkhati, yañca ekattupaṭṭhānaṁ ajjhupekkhati—


pli: paṭhamassa jhānassa upekkhānubrūhanā majjhe.


pli: Majjhassa imāni tīṇi lakkhaṇāni.


pli: “paṭhamaṁ jhānaṁ majjhekalyāṇañceva hoti lakkhaṇasampannañca”.


pli: Paṭhamassa jhānassa sampahaṁsanā pariyosānaṁ.


pli: Pariyosānassa kati lakkhaṇāni?


pli: Pariyosānassa cattāri lakkhaṇāni.


pli: Tattha jātānaṁ dhammānaṁ anativattanaṭṭhena sampahaṁsanā, indriyānaṁ ekarasaṭṭhena sampahaṁsanā, tadupagavīriyavāhanaṭṭhena sampahaṁsanā, āsevanaṭṭhena sampahaṁsanā.


pli: Pariyosānassa imāni cattāri lakkhaṇāni.


pli: “paṭhamaṁ jhānaṁ pariyosānakalyāṇañceva hoti lakkhaṇasampannañca”.


pli: Evaṁ tivattagataṁ cittaṁ tividhakalyāṇakaṁ dasalakkhaṇasampannaṁ vitakkasampannañceva hoti vicārasampannañca pītisampannañca sukhasampannañca cittassa adhiṭṭhānasampannañca saddhāsampannañca vīriyasampannañca satisampannañca samādhisampannañca paññāsampannañca.


pli: Dutiyassa jhānassa ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ?


pli: Dutiyassa jhānassa paṭipadāvisuddhi ādi, upekkhānubrūhanā majjhe, sampahaṁsanā pariyosānaṁ …pe…


pli: evaṁ tivattagataṁ cittaṁ tividhakalyāṇakaṁ dasalakkhaṇasampannaṁ pītisampannañceva hoti sukhasampannañca cittassa adhiṭṭhānasampannañca saddhāsampannañca vīriyasampannañca satisampannañca samādhisampannañca paññāsampannañca.


pli: Tatiyassa jhānassa ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ …pe…


pli: evaṁ tivattagataṁ cittaṁ tividhakalyāṇakaṁ dasalakkhaṇasampannaṁ sukhasampannañceva hoti cittassa adhiṭṭhānasampannañca saddhāsampannañca vīriyasampannañca satisampannañca samādhisampannañca paññāsampannañca.


pli: Catutthassa jhānassa ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ …pe…


pli: evaṁ tivattagataṁ cittaṁ tividhakalyāṇakaṁ dasalakkhaṇasampannañca upekkhāsampannañceva hoti cittassa adhiṭṭhānasampannañca saddhāsampannañca vīriyasampannañca satisampannañca samādhisampannañca paññāsampannañca.


pli: Ākāsānañcāyatanasamāpattiyā …pe…


pli: viññāṇañcāyatanasamāpattiyā …


pli: ākiñcaññāyatanasamāpattiyā …


pli: nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ …pe…


pli: evaṁ tivattagataṁ cittaṁ tividhakalyāṇakaṁ dasalakkhaṇasampannaṁ upekkhāsampannañceva hoti cittassa adhiṭṭhānasampannañca …pe…


pli: paññāsampannañca.


pli: Aniccānupassanāya ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ …pe…


pli: evaṁ tivattagataṁ cittaṁ tividhakalyāṇakaṁ dasalakkhaṇasampannaṁ vitakkasampannañceva hoti vicārasampannañca pītisampannañca sukhasampannañca cittassa adhiṭṭhānasampannañca saddhāsampannañca vīriyasampannañca satisampannañca samādhisampannañca paññāsampannañca.


pli: Dukkhānupassanāya …pe…


pli: anattānupassanāya …


pli: nibbidānupassanāya …


pli: virāgānupassanāya …


pli: nirodhānupassanāya …


pli: paṭinissaggānupassanāya …


pli: khayānupassanāya …


pli: vayānupassanāya …


pli: vipariṇāmānupassanāya …


pli: animittānupassanāya …


pli: appaṇihitānupassanāya …


pli: suññatānupassanāya …


pli: adhipaññādhammavipassanāya …


pli: yathābhūtañāṇadassanāya …


pli: ādīnavānupassanāya …


pli: paṭisaṅkhānupassanāya …


pli: vivaṭṭanānupassanāya …


pli: Sotāpattimaggassa …pe…


pli: sakadāgāmimaggassa …


pli: anāgāmimaggassa …


pli: arahattamaggassa ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ?


pli: Arahattamaggassa paṭipadāvisuddhi ādi upekkhānubrūhanā majjhe, sampahaṁsanā pariyosānaṁ.


pli: Arahattamaggassa paṭipadāvisuddhi ādi.


pli: Ādissa kati lakkhaṇāni?


pli: Ādissa tīṇi lakkhaṇāni.


pli: Yo tassa paripantho tato cittaṁ visujjhati, visuddhattā cittaṁ majjhimaṁ samathanimittaṁ paṭipajjati, paṭipannattā tattha cittaṁ pakkhandati.


pli: Yañca paripanthato cittaṁ visujjhati, yañca visuddhattā cittaṁ majjhimaṁ samathanimittaṁ paṭipajjati, yañca paṭipannattā tattha cittaṁ pakkhandati—


pli: arahattamaggassa paṭipadāvisuddhi ādi.


pli: Ādissa imāni tīṇi lakkhaṇāni.


pli: Tena vuccati—


pli: “arahattamaggo ādikalyāṇo ceva hoti lakkhaṇasampanno ca”.


pli: Majjhassa kati lakkhaṇāni?


pli: Majjhassa tīṇi lakkhaṇāni.


pli: Visuddhaṁ cittaṁ ajjhupekkhati, samathapaṭipannaṁ ajjhupekkhati, ekattupaṭṭhānaṁ ajjhupekkhati.


pli: Yañca visuddhaṁ cittaṁ ajjhupekkhati, yañca samathapaṭipannaṁ ajjhupekkhati, yañca ekattupaṭṭhānaṁ ajjhupekkhati.


pli: “arahattamaggo majjhekalyāṇo ceva hoti lakkhaṇasampanno ca”.


pli: Pariyosānassa kati lakkhaṇāni?


pli: Pariyosānassa cattāri lakkhaṇāni.


pli: Tattha jātānaṁ dhammānaṁ anativattanaṭṭhena sampahaṁsanā, indriyānaṁ ekarasaṭṭhena sampahaṁsanā, tadupagavīriyavāhanaṭṭhena sampahaṁsanā, āsevanaṭṭhena sampahaṁsanā.


pli: Pariyosānassa imāni cattāri lakkhaṇāni.


pli: “arahattamaggo pariyosānakalyāṇo ceva hoti lakkhaṇasampanno ca”.


pli: Evaṁ tivattagataṁ cittaṁ tividhakalyāṇakaṁ dasalakkhaṇasampannaṁ vitakkasampannañceva hoti vicārasampannañca pītisampannañca sukhasampannañca cittassa adhiṭṭhānasampannañca saddhāsampannañca vīriyasampannañca satisampannañca samādhisampannañca paññāsampannañca.


pli: Nimittaṁ assāsapassāsā,


pli: Anārammaṇamekacittassa;


pli: Ajānato ca tayo dhamme,


pli: Bhāvanā nupalabbhati.


pli: Jānato ca tayo dhamme,


pli: Bhāvanā upalabbhatīti.


pli: Kathaṁ ime tayo dhammā ekacittassa ārammaṇā na honti, na cime tayo dhammā aviditā honti, na ca cittaṁ vikkhepaṁ gacchati, padhānañca paññāyati, payogañca sādheti, visesamadhigacchati?


pli: Seyyathāpi rukkho same bhūmibhāge nikkhitto.


pli: Tamenaṁ puriso kakacena chindeyya.


pli: Rukkhe phuṭṭhakakacadantānaṁ vasena purisassa sati upaṭṭhitā hoti;


pli: na āgate vā gate vā kakacadante manasi karoti.


pli: Na āgatā vā gatā vā kakacadantā aviditā honti, padhānañca paññāyati, payogañca sādheti.


pli: Yathā rukkho same bhūmibhāge nikkhitto.


pli: Evaṁ upanibandhanā nimittaṁ.


pli: Yathā kakacadantā, evaṁ assāsapassāsā.


pli: Yathā rukkhe phuṭṭhakakacadantānaṁ vasena purisassa sati upaṭṭhitā hoti, na āgate vā gate vā kakacadante manasi karoti, na āgatā vā gatā vā kakacadantā aviditā honti, padhānañca paññāyati, payogañca sādheti.


pli: Evamevaṁ bhikkhu nāsikagge vā mukhanimitte vā satiṁ upaṭṭhapetvā nisinno hoti, na āgate vā gate vā assāsapassāse manasi karoti, na āgatā vā gatā vā assāsapassāsā aviditā honti, padhānañca paññāyati, payogañca sādheti.


pli: Visesamadhigacchati padhānañca.


pli: Katamaṁ padhānaṁ?


pli: Āraddhavīriyassa kāyopi cittampi kammaniyaṁ hoti—


pli: idaṁ padhānaṁ.


pli: Katamo payogo?


pli: Āraddhavīriyassa upakkilesā pahīyanti, vitakkā vūpasammanti—


pli: ayaṁ payogo.


pli: Katamo viseso?


pli: Āraddhavīriyassa saññojanā pahīyanti, anusayā byantīhonti.


pli: Ayaṁ viseso.


pli: Evaṁ ime tayo dhammā ekacittassa ārammaṇā na honti, na cime tayo dhammā aviditā honti, na ca cittaṁ vikkhepaṁ gacchati, padhānañca paññāyati, payogañca sādheti, visesamadhigacchati.


pli: Ānāpānassati yassa,


pli: paripuṇṇā subhāvitā;


pli: Anupubbaṁ paricitā,


pli: yathā buddhena desitā;


pli: So imaṁ lokaṁ pabhāseti,


pli: abbhā muttova candimāti.


pli: <b>Ānan</b>ti assāso, no passāso.


pli: <b>Āpānan</b>ti passāso, no assāso.


pli: Assāsavasena upaṭṭhānaṁ sati, passāsavasena upaṭṭhānaṁ sati.


pli: Yo assasati tassupaṭṭhāti, yo passasati tassupaṭṭhāti.


pli: <b>Paripuṇṇā</b>ti pariggahaṭṭhena paripuṇṇā, parivāraṭṭhena paripuṇṇā, paripūraṭṭhena paripuṇṇā.


pli: <b>Subhāvitā</b>ti catasso bhāvanā—


pli: tattha jātānaṁ dhammānaṁ anativattanaṭṭhena bhāvanā, indriyānaṁ ekarasaṭṭhena bhāvanā, tadupagavīriyavāhanaṭṭhena bhāvanā, āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Tassime cattāro bhāvanaṭṭhā yānīkatā honti vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā.


pli: <b>Yānīkatā</b>ti yattha yattha ākaṅkhati tattha tattha vasippatto hoti balappatto vesārajjappatto.


pli: Tassa me te dhammā āvajjanapaṭibaddhā honti ākaṅkhapaṭibaddhā manasikārapaṭibaddhā cittuppādapaṭibaddhā.


pli: Tena vuccati—


pli: “yānīkatā”ti.


pli: <b>Vatthukatā</b>ti yasmiṁ yasmiṁ vatthusmiṁ cittaṁ svādhiṭṭhitaṁ hoti, tasmiṁ tasmiṁ vatthusmiṁ sati sūpaṭṭhitā hoti.


pli: Yasmiṁ yasmiṁ vā pana vatthusmiṁ sati sūpaṭṭhitā hoti, tasmiṁ tasmiṁ vatthusmiṁ cittaṁ svādhiṭṭhitaṁ hoti.


pli: “vatthukatā”ti.


pli: <b>Anuṭṭhitā</b>ti vatthusmiṁ yena yena cittaṁ abhinīharati tena tena sati anuparivattati.


pli: Yena yena vā pana sati anuparivattati tena tena cittaṁ abhinīharati.


pli: “anuṭṭhitā”ti.


pli: <b>Paricitā</b>ti pariggahaṭṭhena paricitā, parivāraṭṭhena paricitā, paripūraṭṭhena paricitā.


pli: Satiyā pariggaṇhanto jināti pāpake akusale dhamme.


pli: “paricitā”ti.


pli: tattha jātānaṁ dhammānaṁ anativattanaṭṭhena susamāraddhā, indriyānaṁ ekarasaṭṭhena susamāraddhā, tadupagavīriyavāhanaṭṭhena susamāraddhā, tappaccanīkānaṁ kilesānaṁ susamūhatattā susamāraddhā.


pli: <b>Susaman</b>ti atthi samaṁ, atthi susamaṁ.


pli: Katamaṁ samaṁ?


pli: Ye tattha jātā anavajjā kusalā bodhipakkhiyā—


pli: idaṁ samaṁ.


pli: Katamaṁ susamaṁ?


pli: Yaṁ tesaṁ tesaṁ dhammānaṁ ārammaṇaṁ nirodho nibbānaṁ—


pli: idaṁ susamaṁ.


pli: Iti idañca samaṁ idañca susamaṁ ñātaṁ hoti diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phassitaṁ paññāya.


pli: Āraddhaṁ hoti vīriyaṁ asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṁ cittaṁ ekaggaṁ.


pli: Tena vuccati—


pli: “susamāraddhā”ti.


pli: <b>Anupubbaṁ paricitā</b>ti dīghaṁ assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.


pli: Dīghaṁ passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.


pli: Rassaṁ assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.


pli: Rassaṁ passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā …pe…


pli: paṭinissaggānupassī assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.


pli: Paṭinissaggānupassī passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.


pli: Sabbāpi soḷasavatthukā ānāpānassatiyo aññamaññaṁ paricitā ceva honti anuparicitā ca.


pli: “anupubbaparicitā”ti.


pli: <b>Yathā</b>ti dasa yathatthā—


pli: attadamathattho yathattho, attasamathattho yathattho, attaparinibbāpanattho yathattho, abhiññattho yathattho, pariññattho yathattho, pahānattho yathattho, bhāvanattho yathattho, sacchikiriyattho yathattho, saccābhisamayattho yathattho, nirodhe patiṭṭhāpakattho yathattho.


pli: <b>Buddho</b>ti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbaññutaṁ pāpuṇi, balesu ca vasībhāvaṁ.


pli: <b>Buddho</b>ti kenaṭṭhena buddho?


pli: Bujjhitā saccānīti—


pli: buddho.


pli: Bodhetā pajāyāti—


pli: Sabbaññutāya buddho.


pli: Sabbadassāvitāya buddho.


pli: Anaññaneyyatāya buddho.


pli: Visavitāya buddho.


pli: Khīṇāsavasaṅkhātena buddho.


pli: Nirupalepasaṅkhātena buddho.


pli: Ekantavītarāgoti—


pli: Ekantavītadosoti—


pli: Ekantavītamohoti—


pli: Ekantanikkilesoti—


pli: Ekāyanamaggaṁ gatoti—


pli: Eko anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti—


pli: Abuddhivihatattā buddhipaṭilābhā—


pli: Buddhoti netaṁ nāmaṁ mātarā kataṁ, na pitarā kataṁ, na bhātarā kataṁ, na bhaginiyā kataṁ, na mittāmaccehi kataṁ, na ñātisālohitehi kataṁ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ, na devatāhi kataṁ.


pli: Vimokkhantikametaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ bodhiyā mūle saha sabbaññutaññāṇassa paṭilābhā sacchikā paññatti yadidaṁ—


pli: buddhoti.


pli: <b>Desitā</b>ti attadamathattho yathattho yathā buddhena desito, attasamathattho yathattho yathā buddhena desito, attaparinibbāpanattho yathattho yathā buddhena desito …pe…


pli: nirodhe patiṭṭhāpakattho yathattho yathā buddhena desito.


pli: <b>So</b>ti gahaṭṭho vā hoti pabbajito vā.


pli: <b>Loko</b>ti khandhaloko dhātuloko āyatanaloko vipattibhavaloko vipattisambhavaloko sampattibhavaloko sampattisambhavaloko.


pli: Eko loko—


pli: sabbe sattā āhāraṭṭhitikā …pe…


pli: aṭṭhārasa lokā—


pli: aṭṭhārasa dhātuyo.


pli: <b>Pabhāsetī</b>ti attadamathatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.


pli: So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti.


pli: So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti …pe…


pli: nirodhe patiṭṭhāpakatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.


pli: <b>Abbhā muttova candimā</b>ti yathā abbhā, evaṁ kilesā.


pli: Yathā cando, evaṁ ariyañāṇaṁ.


pli: Yathā candimā devaputto, evaṁ bhikkhu.


pli: Yathā cando abbhā mutto mahikā mutto dhūmarajā mutto rāhugahaṇā vippamutto bhāsate ca tapate ca virocate ca, evamevaṁ bhikkhu sabbakilesehi vippamutto bhāsate ca tapate ca virocate ca.


pli: Tena vuccati—


pli: “abbhā muttova candimā”ti.


pli: Imāni terasa vodāne ñāṇāni.


pli: Vodānañāṇaniddeso catuttho.


pli: Bhāṇavāro.


pli: 1.3.5. Satokāriñāṇaniddesa


pli: Katamāni bāttiṁsa satokārissa ñāṇāni?


pli: Idha bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.


pli: So satova assasati sato passasati.


pli: Dīghaṁ vā assasanto “dīghaṁ assasāmī”ti pajānāti.


pli: Dīghaṁ vā passasanto “dīghaṁ passasāmī”ti pajānāti.


pli: Rassaṁ vā assasanto “rassaṁ assasāmī”ti pajānāti.


pli: Rassaṁ vā passasanto “rassaṁ passasāmī”ti pajānāti.


pli: “Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati.


pli: “Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Pītipaṭisaṁvedī …pe…


pli: sukhapaṭisaṁvedī …


pli: cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī …


pli: passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ …


pli: cittapaṭisaṁvedī …


pli: abhippamodayaṁ cittaṁ …


pli: samādahaṁ cittaṁ …


pli: vimocayaṁ cittaṁ …


pli: aniccānupassī …


pli: virāgānupassī …


pli: nirodhānupassī …


pli: <b>Idhā</b>ti imissā diṭṭhiyā, imissā khantiyā, imissā ruciyā, imasmiṁ ādāye, imasmiṁ dhamme, imasmiṁ vinaye, imasmiṁ dhammavinaye, imasmiṁ pāvacane, imasmiṁ brahmacariye, imasmiṁ satthusāsane.


pli: Tena vuccati—


pli: “idhā”ti.


pli: <b>Bhikkhū</b>ti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekkho vā arahā vā akuppadhammo.


pli: <b>Araññan</b>ti nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṁ araññaṁ.


pli: <b>Rukkhamūlan</b>ti yattha bhikkhuno āsanaṁ paññattaṁ hoti mañco vā pīṭhaṁ vā bhisi vā taṭṭikā vā cammakhaṇḍo vā tiṇasantharo vā paṇṇasantharo vā palālasantharo vā, tattha bhikkhu caṅkamati vā tiṭṭhati vā nisīdati vā seyyaṁ vā kappeti.


pli: <b>Suññan</b>ti kenaci anākiṇṇaṁ hoti gahaṭṭhehi vā pabbajitehi vā.


pli: <b>Agāran</b>ti vihāro aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṁ guhā.


pli: <b>Nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā</b>ti nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā.


pli: <b>Ujuṁ kāyaṁ paṇidhāyā</b>ti ujuko hoti kāyo ṭhito supaṇihito.


pli: Parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvāti parīti pariggahaṭṭho.


pli: <b>Mukhan</b>ti niyyānaṭṭho.


pli: <b>Satī</b>ti upaṭṭhānaṭṭho.


pli: “parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā”ti.


pli: <b>Satova assasati, sato passasatī</b>ti bāttiṁsāya ākārehi sato kārī hoti.


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.


pli: Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Rassaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Rassaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti …pe…


pli: paṭinissaggānupassī assāsavasena …


pli: paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: 1.3.5.1. Paṭhamacatukkaniddesa


pli: Kathaṁ dīghaṁ assasanto “dīghaṁ assasāmī”ti pajānāti, dīghaṁ passasanto “dīghaṁ passasāmī”ti pajānāti?


pli: Dīghaṁ assāsaṁ addhānasaṅkhāte assasati, dīghaṁ passāsaṁ addhānasaṅkhāte passasati, dīghaṁ assāsapassāsaṁ addhānasaṅkhāte assasatipi passasatipi.


pli: Dīghaṁ assāsapassāsaṁ addhānasaṅkhāte assasatopi passasatopi chando uppajjati.


pli: Chandavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ assāsaṁ addhānasaṅkhāte assasati, chandavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ passāsaṁ addhānasaṅkhāte passasati, chandavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ assāsapassāsaṁ addhānasaṅkhāte assasatipi passasatipi.


pli: Chandavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ assāsapassāsaṁ addhānasaṅkhāte assasatopi passasatopi pāmojjaṁ uppajjati.


pli: Pāmojjavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ assāsaṁ addhānasaṅkhāte assasati, pāmojjavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ passāsaṁ addhānasaṅkhāte passasati, pāmojjavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ assāsapassāsaṁ addhānasaṅkhāte assasatipi passasatipi.


pli: Pāmojjavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ assāsapassāsaṁ addhānasaṅkhāte assasatopi passasatopi dīghaṁ assāsapassāsāpi cittaṁ vivattati, upekkhā saṇṭhāti.


pli: Imehi navahākārehi dīghaṁ assāsapassāsā kāyo.


pli: Upaṭṭhānaṁ sati.


pli: Anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Kāyo upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ kāyaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ kāyaṁ anupassati?


pli: Aniccato anupassati, no niccato.


pli: Dukkhato anupassati, no sukhato.


pli: Anattato anupassati, no attato.


pli: Nibbindati, no nandati.


pli: Virajjati, no rajjati.


pli: Nirodheti, no samudeti.


pli: Paṭinissajjati, no ādiyati.


pli: Aniccato anupassanto niccasaññaṁ pajahati.


pli: Dukkhato anupassanto sukhasaññaṁ pajahati.


pli: Anattato anupassanto attasaññaṁ pajahati.


pli: Nibbindanto nandiṁ pajahati.


pli: Virajjanto rāgaṁ pajahati.


pli: Nirodhento samudayaṁ pajahati.


pli: Paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Evaṁ taṁ kāyaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā—


pli: tattha jātānaṁ dhammānaṁ anativattanaṭṭhena bhāvanā, indriyānaṁ ekarasaṭṭhena bhāvanā, tadupagavīriyavāhanaṭṭhena bhāvanā, āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Dīghaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Viditā saññā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Viditā vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Kathaṁ viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti?


pli: Kathaṁ vedanāya uppādo vidito hoti?


pli: Avijjāsamudayā vedanāsamudayoti—


pli: paccayasamudayaṭṭhena vedanāya uppādo vidito hoti.


pli: Taṇhāsamudayā vedanāsamudayoti …


pli: kammasamudayā vedanāsamudayoti …


pli: phassasamudayā vedanāsamudayoti paccayasamudayaṭṭhena vedanāya uppādo vidito hoti.


pli: Nibbattilakkhaṇaṁ passatopi vedanāya uppādo vidito hoti.


pli: Evaṁ vedanāya uppādo vidito hoti.


pli: Kathaṁ vedanāya upaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti?


pli: Aniccato manasikaroto khayatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Dukkhato manasikaroto bhayatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Anattato manasikaroto suññatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Evaṁ vedanāya upaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Kathaṁ vedanāya atthaṅgamo vidito hoti?


pli: Avijjānirodhā vedanānirodhoti—


pli: paccayanirodhaṭṭhena vedanāya atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Taṇhānirodhā vedanānirodhoti …pe…


pli: kammanirodhā vedanānirodhoti …pe…


pli: phassanirodhā vedanānirodhoti paccayanirodhaṭṭhena vedanāya atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Vipariṇāmalakkhaṇaṁ passatopi vedanāya atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Evaṁ vedanāya atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Evaṁ viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Kathaṁ viditā saññā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti?


pli: Kathaṁ saññāya uppādo vidito hoti?


pli: Avijjāsamudayā saññāsamudayoti—


pli: paccayasamudayaṭṭhena saññāya uppādo vidito hoti.


pli: Taṇhāsamudayā saññāsamudayoti …pe…


pli: kammasamudayā saññāsamudayoti …pe…


pli: phassasamudayā saññāsamudayoti—


pli: Nibbattilakkhaṇaṁ passatopi saññāya uppādo vidito hoti.


pli: Evaṁ saññāya uppādo vidito hoti.


pli: Kathaṁ saññāya upaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti?


pli: Aniccato manasikaroto khayatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Dukkhato manasikaroto bhayatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Anattato manasikaroto suññatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Evaṁ saññāya upaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Kathaṁ saññāya atthaṅgamo vidito hoti?


pli: Avijjānirodhā saññānirodhoti—


pli: paccayanirodhaṭṭhena saññāya atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Taṇhānirodhā saññānirodhoti …pe…


pli: kammanirodhā saññānirodhoti …pe…


pli: phassanirodhā saññānirodhoti—


pli: Vipariṇāmalakkhaṇaṁ passatopi saññāya atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Evaṁ saññāya atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Evaṁ viditā saññā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Kathaṁ viditā vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti?


pli: Kathaṁ vitakkānaṁ uppādo vidito hoti?


pli: Avijjāsamudayā vitakkasamudayoti—


pli: paccayasamudayaṭṭhena vitakkānaṁ uppādo vidito hoti.


pli: Taṇhāsamudayā vitakkasamudayoti …pe…


pli: kammasamudayā vitakkasamudayoti …pe…


pli: saññāsamudayā vitakkasamudayoti—


pli: Nibbattilakkhaṇaṁ passatopi vitakkānaṁ uppādo vidito hoti.


pli: Evaṁ vitakkānaṁ uppādo vidito hoti.


pli: Kathaṁ vitakkānaṁ upaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti?


pli: Aniccato manasikaroto khayatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Dukkhato manasikaroto bhayatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Anattato manasikaroto suññatupaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Evaṁ vitakkānaṁ upaṭṭhānaṁ viditaṁ hoti.


pli: Kathaṁ vitakkānaṁ atthaṅgamo vidito hoti?


pli: Avijjānirodhā vitakkanirodhoti—


pli: paccayanirodhaṭṭhena vitakkānaṁ atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Taṇhānirodhā vitakkanirodhoti …pe…


pli: kammanirodhā vitakkanirodhoti …pe…


pli: saññānirodhā vitakkanirodhoti—


pli: Vipariṇāmalakkhaṇaṁ passatopi vitakkānaṁ atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Evaṁ vitakkānaṁ atthaṅgamo vidito hoti.


pli: Evaṁ viditā vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.


pli: Dīghaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānanto indriyāni samodhāneti, gocarañca pajānāti, samatthañca paṭivijjhati …pe…


pli: maggaṁ samodhāneti, dhamme samodhāneti, gocarañca pajānāti, samatthañca paṭivijjhati.


pli: <b>Indriyāni samodhānetī</b>ti kathaṁ indriyāni samodhāneti?


pli: Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṁ samodhāneti, paggahaṭṭhena vīriyindriyaṁ samodhāneti, upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṁ samodhāneti, avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṁ samodhāneti, dassanaṭṭhena paññindriyaṁ samodhāneti.


pli: Ayaṁ puggalo imāni indriyāni imasmiṁ ārammaṇe samodhāneti.


pli: Tena vuccati—


pli: “indriyāni samodhānetī”ti.


pli: <b>Gocarañca pajānātī</b>ti yaṁ tassa ārammaṇaṁ, taṁ tassa gocaraṁ.


pli: Yaṁ tassa gocaraṁ, taṁ tassa ārammaṇaṁ.


pli: <b>Pajānātī</b>ti puggalo.


pli: Pajānanā paññā.


pli: <b>Saman</b>ti ārammaṇassa upaṭṭhānaṁ samaṁ, cittassa avikkhepo samaṁ, cittassa adhiṭṭhānaṁ samaṁ, cittassa vodānaṁ samaṁ.


pli: <b>Attho</b>ti anavajjaṭṭho niklesaṭṭho vodānaṭṭho paramaṭṭho.


pli: <b>Paṭivijjhatī</b>ti ārammaṇassa upaṭṭhānaṭṭhaṁ paṭivijjhati, cittassa avikkhepaṭṭhaṁ paṭivijjhati, cittassa adhiṭṭhānaṭṭhaṁ paṭivijjhati, cittassa vodānaṭṭhaṁ paṭivijjhati.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: <b>Balāni samodhānetī</b>ti kathaṁ balāni samodhāneti?


pli: Assaddhiye akampiyaṭṭhena saddhābalaṁ samodhāneti, kosajje akampiyaṭṭhena vīriyabalaṁ samodhāneti, pamāde akampiyaṭṭhena satibalaṁ samodhāneti, uddhacce akampiyaṭṭhena samādhibalaṁ samodhāneti, avijjāya akampiyaṭṭhena paññābalaṁ samodhāneti.


pli: Ayaṁ puggalo imāni balāni imasmiṁ ārammaṇe samodhāneti.


pli: balāni samodhānetīti.


pli: Gocarañca pajānātīti …pe…


pli: tena vuccati—


pli: <b>Bojjhaṅge samodhānetī</b>ti kathaṁ bojjhaṅge samodhāneti?


pli: Upaṭṭhānaṭṭhena satisambojjhaṅgaṁ samodhāneti, pavicayaṭṭhena dhammavicayasambojjhaṅgaṁ samodhāneti, paggahaṭṭhena vīriyasambojjhaṅgaṁ samodhāneti, pharaṇaṭṭhena pītisambojjhaṅgaṁ samodhāneti, upasamaṭṭhena passaddhisambojjhaṅgaṁ samodhāneti, avikkhepaṭṭhena samādhisambojjhaṅgaṁ samodhāneti, paṭisaṅkhānaṭṭhena upekkhāsambojjhaṅgaṁ samodhāneti.


pli: Ayaṁ puggalo ime bojjhaṅge imasmiṁ ārammaṇe samodhāneti.


pli: Tena vuccati—


pli: “bojjhaṅge samodhānetī”ti.


pli: <b>Maggaṁ samodhānetī</b>ti kathaṁ maggaṁ samodhāneti?


pli: Dassanaṭṭhena sammādiṭṭhiṁ samodhāneti, abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappaṁ samodhāneti, pariggahaṭṭhena sammāvācaṁ samodhāneti, samuṭṭhānaṭṭhena sammākammantaṁ samodhāneti, vodānaṭṭhena sammāājīvaṁ samodhāneti, paggahaṭṭhena sammāvāyāmaṁ samodhāneti, upaṭṭhānaṭṭhena sammāsatiṁ samodhāneti, avikkhepaṭṭhena sammāsamādhiṁ samodhāneti.


pli: Ayaṁ puggalo imaṁ maggaṁ imasmiṁ ārammaṇe samodhāneti.


pli: “maggaṁ samodhānetī”ti.


pli: <b>Dhamme samodhānetī</b>ti kathaṁ dhamme samodhāneti?


pli: Ādhipateyyaṭṭhena indriyāni samodhāneti, akampiyaṭṭhena balāni samodhāneti, niyyānaṭṭhena bojjhaṅge samodhāneti, hetuṭṭhena maggaṁ samodhāneti, upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānaṁ samodhāneti, padahanaṭṭhena sammappadhānaṁ samodhāneti, ijjhanaṭṭhena iddhipādaṁ samodhāneti tathaṭṭhena saccaṁ samodhāneti, avikkhepaṭṭhena samathaṁ samodhāneti, anupassanaṭṭhena vipassanaṁ samodhāneti, ekarasaṭṭhena samathavipassanaṁ samodhāneti, anativattanaṭṭhena yuganaddhaṁ samodhāneti, saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhiṁ samodhāneti, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhiṁ samodhāneti, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhiṁ samodhāneti, vimuttaṭṭhena vimokkhaṁ samodhāneti, paṭivedhaṭṭhena vijjaṁ samodhāneti, pariccāgaṭṭhena vimuttiṁ samodhāneti, samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṁ samodhāneti, paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ samodhāneti, chandaṁ mūlaṭṭhena samodhāneti, manasikāraṁ samuṭṭhānaṭṭhena samodhāneti, phassaṁ samodhānaṭṭhena samodhāneti, vedanaṁ samosaraṇaṭṭhena samodhāneti, samādhiṁ pamukhaṭṭhena samodhāneti, satiṁ ādhipateyyaṭṭhena samodhāneti, paññaṁ taduttaraṭṭhena samodhāneti, vimuttiṁ sāraṭṭhena samodhāneti, amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena samodhāneti.


pli: Ayaṁ puggalo ime dhamme imasmiṁ ārammaṇe samodhāneti.


pli: “dhamme samodhānetī”ti.


pli: <b>Gocarañca pajānātī</b>ti yaṁ tassa ārammaṇaṁ, taṁ tassa gocaraṁ.


pli: Yaṁ tassa gocaraṁ, taṁ tassa ārammaṇaṁ <b>pajānātī</b>ti puggalo.


pli: Pajānanā paññā.


pli: <b>Saman</b>ti ārammaṇassa upaṭṭhānaṁ samaṁ, cittassa avikkhepo samaṁ, cittassa adhiṭṭhānaṁ samaṁ, cittassa vodānaṁ samaṁ.


pli: <b>Attho</b>ti anavajjaṭṭho niklesaṭṭho vodānaṭṭho paramaṭṭho.


pli: <b>Paṭivijjhatī</b>ti ārammaṇassa upaṭṭhānaṭṭhaṁ paṭivijjhati, cittassa avikkhepaṭṭhaṁ paṭivijjhati, cittassa adhiṭṭhānaṭṭhaṁ paṭivijjhati, cittassa vodānaṭṭhaṁ paṭivijjhati.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ rassaṁ assasanto “rassaṁ assasāmī”ti pajānāti, rassaṁ passasanto “rassaṁ passasāmī”ti pajānāti?


pli: Rassaṁ assāsaṁ ittarasaṅkhāte assasati, rassaṁ passāsaṁ ittarasaṅkhāte passasati, rassaṁ assāsapassāsaṁ ittarasaṅkhāte assasatipi passasatipi.


pli: Rassaṁ assāsapassāsaṁ ittarasaṅkhāte assasatopi passasatopi chando uppajjati.


pli: Chandavasena tato sukhumataraṁ rassaṁ assāsaṁ ittarasaṅkhāte assasati.


pli: Chandavasena tato sukhumataraṁ rassaṁ passāsaṁ ittarasaṅkhāte passasati.


pli: Chandavasena tato sukhumataraṁ rassaṁ assāsapassāsaṁ ittarasaṅkhāte assasatipi passasatipi.


pli: Chandavasena tato sukhumataraṁ rassaṁ assāsapassāsaṁ ittarasaṅkhāte assasatopi passasatopi pāmojjaṁ uppajjati.


pli: Pāmojjavasena tato sukhumataraṁ rassaṁ assāsaṁ ittarasaṅkhāte assasati, pāmojjavasena tato sukhumataraṁ rassaṁ passāsaṁ ittarasaṅkhāte passasati, pāmojjavasena tato sukhumataraṁ rassaṁ assāsapassāsaṁ ittarasaṅkhāte assasatipi passasatipi.


pli: Pāmojjavasena tato sukhumataraṁ rassaṁ assāsapassāsaṁ ittarasaṅkhāte assasatopi passasatopi rassā assāsapassāsā cittaṁ vivattati, upekkhā saṇṭhāti.


pli: Imehi navahākārehi rassā assāsapassāsā kāyo upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Kāyo upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ kāyaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ kāyaṁ anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ kāyaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Rassaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato viditā vedanā uppajjanti …pe…


pli: rassaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānanto indriyāni samodhāneti …pe…


pli: tena vuccati—


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “sabbakāyapaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati, “sabbakāyapaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: <b>Kāyo</b>ti dve kāyā—


pli: nāmakāyo ca rūpakāyo ca.


pli: Katamo nāmakāyo?


pli: Vedanā, saññā, cetanā, phasso, manasikāro, nāmañca nāmakāyo ca, ye ca vuccanti cittasaṅkhārā—


pli: ayaṁ nāmakāyo.


pli: Katamo rūpakāyo?


pli: Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpaṁ, assāso ca passāso ca, nimittañca upanibandhanā, ye ca vuccanti kāyasaṅkhārā—


pli: ayaṁ rūpakāyo.


pli: Kathaṁ te kāyā paṭividitā honti?


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te kāyā paṭividitā honti.


pli: Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Rassaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Rassaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Āvajjato te kāyā paṭividitā honti, pajānato te kāyā paṭividitā honti, passato te kāyā paṭividitā honti, paccavekkhato te kāyā paṭividitā honti, cittaṁ adhiṭṭhahato te kāyā paṭividitā honti, saddhāya adhimuccato te kāyā paṭividitā honti, vīriyaṁ paggaṇhato te kāyā paṭividitā honti, satiṁ upaṭṭhāpayato te kāyā paṭividitā honti, cittaṁ samādahato te kāyā paṭividitā honti, paññāya pajānato te kāyā paṭividitā honti, abhiññeyyaṁ abhijānato te kāyā paṭividitā honti, pariññeyyaṁ parijānato te kāyā paṭividitā honti, pahātabbaṁ pajahato te kāyā paṭividitā honti, bhāvetabbaṁ bhāvayato te kāyā paṭividitā honti, sacchikātabbaṁ sacchikaroto te kāyā paṭividitā honti.


pli: Evaṁ te kāyā paṭividitā honti.


pli: Sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsapassāsā kāyo upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Kāyo upaṭṭhānaṁ, no sati.


pli: Sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ kāyaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ kāyaṁ anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ kāyaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi.


pli: Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā.


pli: Yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā.


pli: Yo tattha dassanaṭṭho, ayaṁ adhipaññāsikkhā.


pli: Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati, jānanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, cittaṁ adhiṭṭhahanto sikkhati, saddhāya adhimuccanto sikkhati, vīriyaṁ paggaṇhanto sikkhati, satiṁ upaṭṭhapento sikkhati, cittaṁ samādahanto sikkhati, paññāya pajānanto sikkhati, abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkhati, pariññeyyaṁ parijānanto sikkhati, pahātabbaṁ pajahanto sikkhati, bhāvetabbaṁ bhāvento sikkhati, sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati.


pli: Sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato viditā vedanā uppajjanti …pe…


pli: sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānanto indriyāni samodhāneti …pe…


pli: tena vuccati—


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati, “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Katamo kāyasaṅkhāro?


pli: Dīghaṁ assāsā kāyikā.


pli: Ete dhammā kāyapaṭibaddhā kāyasaṅkhārā.


pli: Te kāyasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati.


pli: Dīghaṁ passāsā kāyikā.


pli: Rassaṁ assāsā rassaṁ passāsā.


pli: Sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsā sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsā kāyikā.


pli: Yathārūpehi kāyasaṅkhārehi yā kāyassa ānamanā vinamanā sannamanā paṇamanā iñjanā phandanā calanā pakampanā—


pli: passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati.


pli: Yathārūpehi kāyasaṅkhārehi yā kāyassa na ānamanā na vinamanā na sannamanā na paṇamanā aniñjanā aphandanā acalanā akampanā santaṁ sukhumaṁ passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati.


pli: Iti kira “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati, “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā na hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā na hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā na hoti, ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā na hoti;


pli: na ca naṁ taṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi.


pli: Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā hoti.


pli: Ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā hoti;


pli: tañca naṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi.


pli: Yathā kathaṁ viya?


pli: Seyyathāpi kaṁse ākoṭite paṭhamaṁ oḷārikā saddā pavattanti.


pli: Oḷārikānaṁ saddānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi oḷārike sadde, atha pacchā sukhumakā saddā pavattanti.


pli: Sukhumakānaṁ saddānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi sukhumake sadde, atha pacchā sukhumasaddanimittārammaṇatāpi cittaṁ pavattati.


pli: Evamevaṁ paṭhamaṁ oḷārikā assāsapassāsā pavattanti;


pli: oḷārikānaṁ assāsapassāsānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi oḷārike assāsapassāse, atha pacchā sukhumakā assāsapassāsā pavattanti.


pli: Sukhumakānaṁ assāsapassāsānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi sukhumake assāsapassāse, atha pacchā sukhumakaassāsapassāsānaṁ nimittārammaṇatāpi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.


pli: Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā hoti, ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā hoti;


pli: Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsā kāyo upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Kāyo upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ kāyaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ kāyaṁ anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ kāyaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ, assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi.


pli: Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā;


pli: yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā;


pli: yo tattha dassanaṭṭho ayaṁ adhipaññāsikkhā.


pli: Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati …pe…


pli: sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato viditā vedanā uppajjanti …pe…


pli: passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānanto indriyāni samodhāneti …pe…


pli: tena vuccati—


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Aṭṭha anupassanāñāṇāni, aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo, cattāri suttantikavatthūni kāye kāyānupassanāya.


pli: Bhāṇavāro.


pli: 1.3.5.2. Dutiyacatukkaniddesa


pli: Kathaṁ “pītipaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati “pītipaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Katamā pīti?


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ.


pli: Yā pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa.


pli: Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ …pe…


pli: rassaṁ assāsavasena, rassaṁ passāsavasena, sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsavasena, sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsavasena, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsavasena, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ.


pli: Yā pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa—


pli: ayaṁ pīti.


pli: Kathaṁ sā pīti paṭividitā hoti?


pli: Dīghaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti.


pli: Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Rassaṁ assāsavasena …pe…


pli: rassaṁ passāsavasena …


pli: sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsavasena …


pli: passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsavasena …


pli: passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Āvajjato sā pīti paṭividitā hoti, jānato …


pli: passato …


pli: paccavekkhato …


pli: cittaṁ adhiṭṭhahato …


pli: saddhāya adhimuccato …


pli: vīriyaṁ paggaṇhato …


pli: satiṁ upaṭṭhāpayato …


pli: cittaṁ samādahato …


pli: paññāya pajānato …


pli: abhiññeyyaṁ abhijānato …


pli: pariññeyyaṁ parijānato …


pli: pahātabbaṁ pajahato …


pli: bhāvetabbaṁ bhāvayato …


pli: sacchikātabbaṁ sacchikaroto sā pīti paṭividitā hoti.


pli: Evaṁ sā pīti paṭividitā hoti.


pli: Pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Vedanā upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati?


pli: Aniccato anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “sukhapaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati, “sukhapaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: <b>Sukhan</b>ti dve sukhāni—


pli: kāyikañca sukhaṁ, cetasikañca sukhaṁ.


pli: Katamaṁ kāyikaṁ sukhaṁ?


pli: Yaṁ kāyikaṁ sātaṁ kāyikaṁ sukhaṁ, kāyasamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ, kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā—


pli: idaṁ kāyikaṁ sukhaṁ.


pli: Katamaṁ cetasikaṁ sukhaṁ?


pli: Yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ, cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ, cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—


pli: idaṁ cetasikaṁ sukhaṁ.


pli: Kathaṁ te sukhā paṭividitā honti?


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti.


pli: Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti …pe…


pli: sacchikātabbaṁ sacchikaroto te sukhā paṭividitā honti.


pli: Evaṁ te sukhā paṭividitā honti.


pli: Sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Vedanā upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: Aniccato anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati, “cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Katamo cittasaṅkhāro?


pli: Dīghaṁ assāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā—


pli: ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā.


pli: Dīghaṁ passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā—


pli: ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā …pe…


pli: sukhapaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: sukhapaṭisaṁvedī passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā—


pli: ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā—


pli: ayaṁ cittasaṅkhāro.


pli: Kathaṁ te cittasaṅkhārā paṭividitā honti?


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te cittasaṅkhārā paṭividitā honti.


pli: Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te cittasaṅkhārā paṭividitā honti …pe…


pli: sacchikātabbaṁ sacchikaroto te cittasaṅkhārā paṭividitā honti.


pli: Evaṁ te cittasaṅkhārā paṭividitā honti.


pli: Cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ vedanā upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati?


pli: Aniccato anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati, “passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Katamo cittasaṅkhāro?


pli: Dīghaṁ assāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā—


pli: ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā.


pli: Te cittasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati.


pli: Dīghaṁ passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā—


pli: Cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā—


pli: Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Vedanā upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Aṭṭha anupassanāñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni vedanāsu vedanānupassanāya.


pli: 1.3.5.3. Tatiyacatukkaniddesa


pli: Kathaṁ “cittapaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati, “cittapaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Katamaṁ taṁ cittaṁ?


pli: Dīghaṁ assāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ.


pli: Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu.


pli: Dīghaṁ passāsavasena …pe…


pli: passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assāsavasena …


pli: passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ.


pli: Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu—


pli: idaṁ cittaṁ.


pli: Kathaṁ taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti?


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti.


pli: Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti …pe…


pli: sacchikātabbaṁ sacchikaroto taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti.


pli: Evaṁ taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti.


pli: Cittapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ cittaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Cittapaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: cittapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “abhippamodayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “abhippamodayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Katamo cittassa abhippamodo?


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati cittassa abhippamodo.


pli: Yā cittassa āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa.


pli: Dīghaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati cittassa abhippamodo.


pli: Yā cittassa āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa …pe…


pli: cittapaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: cittapaṭisaṁvedī passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati cittassa abhippamodo.


pli: Yā cittassa āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa—


pli: ayaṁ cittassa abhippamodo.


pli: Abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ cittaṁ anupassatīti.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “samādahaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “samādahaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Katamo samādhi?


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi.


pli: Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi …pe…


pli: samādahaṁ cittaṁ assāsavasena …pe…


pli: samādahaṁ cittaṁ passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.


pli: Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi—


pli: ayaṁ samādhi.


pli: Samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ cittaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati?


pli: “Rāgato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “rāgato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.


pli: “Dosato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “dosato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.


pli: “Mohato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati …pe…


pli: mānato vimocayaṁ cittaṁ …


pli: diṭṭhiyā vimocayaṁ cittaṁ …


pli: vicikicchāya vimocayaṁ cittaṁ …


pli: thinato vimocayaṁ cittaṁ …


pli: uddhaccato vimocayaṁ cittaṁ …


pli: ahirikato vimocayaṁ cittaṁ …


pli: “anottappato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “anottappato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati …pe….


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…


pli: evaṁ taṁ cittaṁ anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: Tena vuccati—


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Aṭṭha anupassanāñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni citte cittānupassanāya.


pli: 1.3.5.4. Catutthacatukkaniddesa


pli: Kathaṁ “aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: <b>Aniccan</b>ti kiṁ aniccaṁ?


pli: Pañcakkhandhā aniccā.


pli: Kenaṭṭhena aniccā?


pli: Uppādavayaṭṭhena aniccā.


pli: Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, udayabbayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati?


pli: Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati.


pli: Pañcannaṁ khandhānaṁ udayabbayaṁ passanto imāni paññāsa lakkhaṇāni passati.


pli: “Rūpe aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: “Vedanāya …pe…


pli: saññāya …


pli: saṅkhāresu …


pli: viññāṇe …


pli: cakkhusmiṁ …pe…


pli: jarāmaraṇe aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Aniccānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Dhammā upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ te dhamme anupassati …pe…


pli: evaṁ te dhamme anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Aniccānupassī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: aniccānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Rūpe ādīnavaṁ disvā rūpavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.


pli: “Rūpe virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Vedanāya …pe…


pli: saññāya …


pli: saṅkhāresu …


pli: viññāṇe …


pli: cakkhusmiṁ …pe…


pli: jarāmaraṇe ādīnavaṁ disvā jarāmaraṇavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.


pli: “Jarāmaraṇe virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Virāgānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Dhammā upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ te dhamme anupassati …pe…


pli: evaṁ te dhamme anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Virāgānupassī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: virāgānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: Rūpe ādīnavaṁ disvā rūpanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.


pli: “Rūpe nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Vedanāya …pe…


pli: saññāya …


pli: saṅkhāresu …


pli: viññāṇe …


pli: cakkhusmiṁ …pe…


pli: jarāmaraṇe ādīnavaṁ disvā jarāmaraṇanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.


pli: “Jarāmaraṇe nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Katihākārehi avijjāya ādīnavo hoti?


pli: Katihākārehi avijjā nirujjhati?


pli: Pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti.


pli: Aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati.


pli: Katamehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti?


pli: Aniccaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, dukkhaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, anattaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, santāpaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, vipariṇāmaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti—


pli: imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti.


pli: Katamehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati?


pli: Nidānanirodhena avijjā nirujjhati, samudayanirodhena avijjā nirujjhati, jātinirodhena avijjā nirujjhati, pabhavanirodhena avijjā nirujjhati, hetunirodhena avijjā nirujjhati, paccayanirodhena avijjā nirujjhati, ñāṇuppādena avijjā nirujjhati, nirodhupaṭṭhānena avijjā nirujjhati—


pli: imehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati.


pli: Imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavaṁ disvā—


pli: imehi aṭṭhahākārehi avijjānirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.


pli: “Avijjāya nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “avijjāya nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Katihākārehi saṅkhāresu ādīnavo hoti, katihākārehi saṅkhārā nirujjhanti …pe…


pli: katihākārehi viññāṇe ādīnavo hoti, katihākārehi viññāṇaṁ nirujjhati …


pli: katihākārehi nāmarūpe ādīnavo hoti, katihākārehi nāmarūpaṁ nirujjhati …


pli: katihākārehi saḷāyatane ādīnavo hoti, katihākārehi saḷāyatanaṁ nirujjhati …


pli: katihākārehi phasse ādīnavo hoti, katihākārehi phasso nirujjhati …


pli: katihākārehi vedanāya ādīnavo hoti, katihākārehi vedanā nirujjhati …


pli: katihākārehi taṇhāya ādīnavo hoti, katihākārehi taṇhā nirujjhati …


pli: katihākārehi upādāne ādīnavo hoti, katihākārehi upādānaṁ nirujjhati …


pli: katihākārehi bhave ādīnavo hoti, katihākārehi bhavo nirujjhati …


pli: katihākārehi jātiyā ādīnavo hoti, katihākārehi jāti nirujjhati …


pli: katihākārehi jarāmaraṇe ādīnavo hoti, katihākārehi jarāmaraṇaṁ nirujjhati?


pli: Pañcahākārehi jarāmaraṇe ādīnavo hoti, aṭṭhahākārehi jarāmaraṇaṁ nirujjhati.


pli: Katamehi pañcahākārehi jarāmaraṇe ādīnavo hoti?


pli: Aniccaṭṭhena jarāmaraṇe ādīnavo hoti, dukkhaṭṭhena …pe…


pli: anattaṭṭhena …pe…


pli: santāpaṭṭhena …pe…


pli: vipariṇāmaṭṭhena jarāmaraṇe ādīnavo hoti—


pli: imehi pañcahākārehi jarāmaraṇe ādīnavo hoti.


pli: Katamehi aṭṭhahākārehi jarāmaraṇaṁ nirujjhati?


pli: Nidānanirodhena jarāmaraṇaṁ nirujjhati, samudayanirodhena …pe…


pli: jātinirodhena …pe…


pli: pabhavanirodhena …


pli: hetunirodhena …


pli: paccayanirodhena …


pli: ñāṇuppādena …pe…


pli: imehi aṭṭhahākārehi jarāmaraṇaṁ nirujjhati.


pli: Imehi pañcahākārehi jarāmaraṇe ādīnavaṁ disvā imehi aṭṭhahākārehi jarāmaraṇanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.


pli: “Jarāmaraṇe nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Nirodhānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Dhammā upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ te dhamme anupassati …pe…


pli: evaṁ te dhamme anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Nirodhānupassī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…


pli: nirodhānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…


pli: pajānanto indriyāni samodhāneti.


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Kathaṁ “paṭinissaggānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “paṭinissaggānupassī passasissāmī”ti sikkhati?


pli: <b>Paṭinissaggā</b>ti dve paṭinissaggā—


pli: pariccāgapaṭinissaggo ca pakkhandanapaṭinissaggo ca.


pli: Rūpaṁ pariccajatīti—


pli: pariccāgapaṭinissaggo.


pli: Rūpanirodhe nibbāne cittaṁ pakkhandatīti—


pli: pakkhandanapaṭinissaggo.


pli: “Rūpe paṭinissaggānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe paṭinissaggānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Vedanaṁ …pe…


pli: saññaṁ …


pli: saṅkhāre …


pli: viññāṇaṁ …


pli: cakkhuṁ …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ pariccajatīti—


pli: Jarāmaraṇanirodhe nibbāne cittaṁ pakkhandatīti—


pli: “Jarāmaraṇe paṭinissaggānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe paṭinissaggānupassī passasissāmī”ti sikkhati.


pli: Paṭinissaggānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Dhammā upaṭṭhānaṁ, no sati;


pli: sati upaṭṭhānañceva sati ca.


pli: Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati.


pli: Tena vuccati—


pli: <b>Anupassatī</b>ti kathaṁ te dhamme anupassati?


pli: Aniccato anupassati, no niccato …pe…


pli: paṭinissajjati, no ādiyati.


pli: Aniccato anupassanto niccasaññaṁ pajahati …pe…


pli: paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Evaṁ te dhamme anupassati.


pli: <b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā.


pli: Tattha jātānaṁ dhammānaṁ anativattanaṭṭhena bhāvanā …pe…


pli: āsevanaṭṭhena bhāvanā.


pli: Paṭinissaggānupassī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi.


pli: Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā;


pli: yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā;


pli: yo tattha dassanaṭṭho, ayaṁ adhipaññāsikkhā—


pli: imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati jānanto sikkhati …pe…


pli: sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati.


pli: Paṭinissaggānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti …pe…


pli: paṭinissaggānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānanto indriyāni samodhāneti gocarañca pajānāti samatthañca paṭivijjhati;


pli: balāni samodhāneti …


pli: bojjhaṅge samodhāneti …


pli: maggaṁ samodhāneti …


pli: dhamme samodhāneti gocarañca pajānāti samatthañca paṭivijjhati.


pli: <b>Indriyāni samodhānetī</b>ti kathaṁ indriyāni samodhāneti?


pli: Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṁ samodhāneti …pe…


pli: tena vuccati—


pli: “samatthañca paṭivijjhatī”ti.


pli: Aṭṭha anupassane ñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni dhammesu dhammānupassanāya.


pli: Imāni bāttiṁsa satokārissa ñāṇāni.


pli: Satokāriñāṇaniddeso pañcamo.


pli: 1.3.6. Ñāṇarāsichakkaniddesa


pli: Katamāni catuvīsati samādhivasena ñāṇāni?


pli: Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi …pe…


pli: vimocayaṁ cittaṁ assāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, vimocayaṁ cittaṁ passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.


pli: Imāni catuvīsati samādhivasena ñāṇāni.


pli: Katamāni dvesattati vipassanāvasena ñāṇāni?


pli: Dīghaṁ assāsaṁ aniccato anupassanaṭṭhena vipassanā, dukkhato anupassanaṭṭhena vipassanā, anattato anupassanaṭṭhena vipassanā, dīghaṁ passāsaṁ aniccato anupassanaṭṭhena vipassanā, dukkhato anupassanaṭṭhena vipassanā, anattato anupassanaṭṭhena vipassanā …pe…


pli: vimocayaṁ cittaṁ assāsaṁ, vimocayaṁ cittaṁ passāsaṁ aniccato anupassanaṭṭhena vipassanā, dukkhato anupassanaṭṭhena vipassanā, anattato anupassanaṭṭhena vipassanā.


pli: Imāni dvesattati vipassanāvasena ñāṇāni.


pli: Katamāni aṭṭha nibbidāñāṇāni?


pli: Aniccānupassī assasaṁ yathābhūtaṁ jānāti passatīti—


pli: nibbidāñāṇaṁ, aniccānupassī passasaṁ yathābhūtaṁ jānāti passatīti—


pli: nibbidāñāṇaṁ …pe…


pli: paṭinissaggānupassī assasaṁ yathābhūtaṁ jānāti passatīti—


pli: nibbidāñāṇaṁ, paṭinissaggānupassī passasaṁ yathābhūtaṁ jānāti passatīti—


pli: nibbidāñāṇaṁ.


pli: Imāni aṭṭha nibbidāñāṇāni.


pli: Katamāni aṭṭha nibbidānulome ñāṇāni?


pli: Aniccānupassī assasaṁ bhayatupaṭṭhāne paññā nibbidānulome ñāṇaṁ, aniccānupassī passasaṁ bhayatupaṭṭhāne paññā nibbidānulome ñāṇaṁ …pe…


pli: paṭinissaggānupassī assasaṁ bhayatupaṭṭhāne paññā nibbidānulome ñāṇaṁ, paṭinissaggānupassī passasaṁ bhayatupaṭṭhāne paññā nibbidānulome ñāṇaṁ—


pli: imāni aṭṭha nibbidānulome ñāṇāni.


pli: Aniccānupassī assasaṁ paṭisaṅkhā santiṭṭhanā paññā nibbidāpaṭippassaddhiñāṇaṁ, aniccānupassī passasaṁ paṭisaṅkhā santiṭṭhanā paññā nibbidāpaṭippassaddhiñāṇaṁ …pe…


pli: paṭinissaggānupassī assasaṁ paṭisaṅkhā santiṭṭhanā paññā nibbidāpaṭippassaddhiñāṇaṁ, paṭinissaggānupassī passasaṁ paṭisaṅkhā santiṭṭhanā paññā nibbidāpaṭippassaddhiñāṇaṁ—


pli: Katamāni ekavīsati vimuttisukhe ñāṇāni?


pli: Sotāpattimaggena sakkāyadiṭṭhiyā pahīnattā samucchinnattā uppajjati vimuttisukhe ñāṇaṁ, vicikicchāya pahīnattā samucchinnattā uppajjati vimuttisukhe ñāṇaṁ, sīlabbataparāmāsassa …pe…


pli: diṭṭhānusayassa, vicikicchānusayassa pahīnattā samucchinnattā uppajjati vimuttisukhe ñāṇaṁ, sakadāgāmimaggena oḷārikassa, kāmarāgasaññojanassa …pe…


pli: paṭighasaññojanassa, oḷārikassa kāmarāgānusayassa, paṭighānusayassa pahīnattā samucchinnattā uppajjati vimuttisukhe ñāṇaṁ, anāgāmimaggena anusahagatassa kāmarāgasaññojanassa …pe…


pli: paṭighasaññojanassa, anusahagatassa kāmarāgānusayassa, paṭighānusayassa pahīnattā samucchinnattā uppajjati vimuttisukhe ñāṇaṁ, arahattamaggena, rūparāgassa …pe…


pli: arūparāgassa, mānassa, uddhaccassa, avijjāya, mānānusayassa, bhavarāgānusayassa, avijjānusayassa pahīnattā samucchinnattā uppajjati vimuttisukhe ñāṇaṁ.


pli: Imāni ekavīsati vimuttisukhe ñāṇāni.


pli: Soḷasavatthukaṁ ānāpānassatisamādhiṁ bhāvayato samadhikāni imāni dve ñāṇasatāni uppajjanti.


pli: Ānāpānassatikathā niṭṭhitā.


pli: Paṭisambhidāmagga


pli: 1 Mahāvagga


pli: 1.4. Indriyakathā


pli: 1.4.1 Paṭhamasuttantaniddesa


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi—


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca—


pli: “Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni.


pli: Katamāni pañca?


pli: Saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ—


pli: imāni kho, bhikkhave, pañcindriyāni”.


pli: Imāni pañcindriyāni katihākārehi visujjhanti?


pli: Imāni pañcindriyāni pannarasahi ākārehi visujjhanti.


pli: Assaddhe puggale parivajjayato, saddhe puggale sevato bhajato payirupāsato, pasādanīye suttante paccavekkhato—


pli: imehi tīhākārehi saddhindriyaṁ visujjhati.


pli: Kusīte puggale parivajjayato, āraddhavīriye puggale sevato bhajato payirupāsato, sammappadhāne paccavekkhato—


pli: imehi tīhākārehi vīriyindriyaṁ visujjhati.


pli: Muṭṭhassatī puggale parivajjayato, upaṭṭhitassatī puggale sevato bhajato payirupāsato, satipaṭṭhāne paccavekkhato—


pli: imehi tīhākārehi satindriyaṁ visujjhati.


pli: Asamāhite puggale parivajjayato, samāhite puggale sevato bhajato payirupāsato, jhānavimokkhe paccavekkhato—


pli: imehi tīhākārehi samādhindriyaṁ visujjhati.


pli: Duppaññe puggale parivajjayato, paññavante puggale sevato bhajato payirupāsato, gambhīrañāṇacariyaṁ paccavekkhato—


pli: imehi tīhākārehi paññindriyaṁ visujjhati.


pli: Iti ime pañca puggale parivajjayato, pañca puggale sevato bhajato payirupāsato, pañca suttantakkhandhe paccavekkhato—


pli: imehi pannarasahi ākārehi imāni pañcindriyāni visujjhanti.


pli: Katihākārehi pañcindriyāni bhāviyanti, katihākārehi pañcannaṁ indriyānaṁ bhāvanā hoti?


pli: Dasahākārehi pañcindriyāni bhāviyanti, dasahākārehi pañcannaṁ indriyānaṁ bhāvanā hoti.


pli: Assaddhiyaṁ pajahanto saddhindriyaṁ bhāveti, saddhindriyaṁ bhāvento assaddhiyaṁ pajahati;


pli: kosajjaṁ pajahanto vīriyindriyaṁ bhāveti, vīriyindriyaṁ bhāvento kosajjaṁ pajahati;


pli: pamādaṁ pajahanto satindriyaṁ bhāveti, satindriyaṁ bhāvento pamādaṁ pajahati;


pli: uddhaccaṁ pajahanto samādhindriyaṁ bhāveti, samādhindriyaṁ bhāvento uddhaccaṁ pajahati;


pli: avijjaṁ pajahanto paññindriyaṁ bhāveti, paññindriyaṁ bhāvento avijjaṁ pajahati.


pli: Imehi dasahākārehi pañcindriyāni bhāviyanti, imehi dasahākārehi pañcannaṁ indriyānaṁ bhāvanā hoti.


pli: Katihākārehi pañcindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni?


pli: Dasahākārehi pañcindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni.


pli: Assaddhiyassa pahīnattā suppahīnattā saddhindriyaṁ bhāvitaṁ hoti subhāvitaṁ;


pli: saddhindriyassa bhāvitattā subhāvitattā assaddhiyaṁ pahīnaṁ hoti suppahīnaṁ.


pli: Kosajjassa pahīnattā suppahīnattā vīriyindriyaṁ bhāvitaṁ hoti subhāvitaṁ;


pli: vīriyindriyassa bhāvitattā subhāvitattā kosajjaṁ pahīnaṁ hoti suppahīnaṁ.


pli: Pamādassa pahīnattā suppahīnattā satindriyaṁ bhāvitaṁ hoti subhāvitaṁ;


pli: satindriyassa bhāvitattā subhāvitattā pamādo pahīno hoti suppahīno.


pli: Uddhaccassa pahīnattā suppahīnattā samādhindriyaṁ bhāvitaṁ hoti subhāvitaṁ;


pli: samādhindriyassa bhāvitattā subhāvitattā uddhaccaṁ pahīnaṁ hoti suppahīnaṁ.


pli: Avijjāya pahīnattā paññindriyaṁ bhāvitaṁ hoti subhāvitaṁ;


pli: paññindriyassa bhāvitattā subhāvitattā avijjā pahīnā hoti suppahīnā.


pli: Imehi dasahākārehi pañcindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni.


pli: Katihākārehi pañcindriyāni bhāviyanti, katihākārehi pañcindriyāni bhāvitāni ceva honti subhāvitāni ca paṭippassaddhāni ca suppaṭippassaddhāni ca?


pli: Catūhākārehi pañcindriyāni bhāviyanti catūhākārehi pañcindriyāni bhāvitāni ceva honti subhāvitāni ca paṭippassaddhāni ca suppaṭippassaddhāni ca.


pli: sotāpattiphalakkhaṇe pañcindriyāni bhāvitāni ceva honti subhāvitāni ca paṭippassaddhāni ca suppaṭippassaddhāni ca.