pli: Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:


nikaya: mn

layer: root

title_pli: Majjhima Nikāya 143 Anāthapiṇḍikovādasutta

pli: ‘na sotaṁ upādiyissāmi, na ca me sotanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.


pli: ‘na ghānaṁ upādiyissāmi, na ca me ghānanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na jivhaṁ upādiyissāmi, na ca me jivhānissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na kāyaṁ upādiyissāmi, na ca me kāyanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na manaṁ upādiyissāmi, na ca me manonissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na rūpaṁ upādiyissāmi, na ca me rūpanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na saddaṁ upādiyissāmi …pe…


pli: na gandhaṁ upādiyissāmi …


pli: na rasaṁ upādiyissāmi …


pli: na phoṭṭhabbaṁ upādiyissāmi …


pli: na dhammaṁ upādiyissāmi, na ca me dhammanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na cakkhuviññāṇaṁ upādiyissāmi, na ca me cakkhuviññāṇanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na sotaviññāṇaṁ upādiyissāmi …


pli: na ghānaviññāṇaṁ upādiyissāmi …


pli: na jivhāviññāṇaṁ upādiyissāmi …


pli: na kāyaviññāṇaṁ upādiyissāmi …


pli: na manoviññāṇaṁ upādiyissāmi, na ca me manoviññāṇanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.


pli: Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:


pli: ‘na cakkhusamphassaṁ upādiyissāmi, na ca me cakkhusamphassanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na sotasamphassaṁ upādiyissāmi …


pli: na ghānasamphassaṁ upādiyissāmi …


pli: na jivhāsamphassaṁ upādiyissāmi …


pli: na kāyasamphassaṁ upādiyissāmi …


pli: na manosamphassaṁ upādiyissāmi, na ca me manosamphassanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na cakkhusamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi, na ca me cakkhusamphassajāvedanānissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na sotasamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi …


pli: na ghānasamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi …


pli: na jivhāsamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi …


pli: na kāyasamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi …


pli: na manosamphassajaṁ vedanaṁ upādiyissāmi, na ca me manosamphassajāvedanānissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na pathavīdhātuṁ upādiyissāmi, na ca me pathavīdhātunissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na āpodhātuṁ upādiyissāmi …


pli: na tejodhātuṁ upādiyissāmi …


pli: na vāyodhātuṁ upādiyissāmi …


pli: na ākāsadhātuṁ upādiyissāmi …


pli: na viññāṇadhātuṁ upādiyissāmi, na ca me viññāṇadhātunissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṁ.


pli: Tasmātiha te, gahapati, evaṁ sikkhitabbaṁ:


pli: ‘na rūpaṁ upādiyissāmi, na ca me rūpanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na vedanaṁ upādiyissāmi …


pli: na saññaṁ upādiyissāmi …


pli: na saṅkhāre upādiyissāmi …


pli: na viññāṇaṁ upādiyissāmi, na ca me viññāṇanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na ākāsānañcāyatanaṁ upādiyissāmi, na ca me ākāsānañcāyatananissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na viññāṇañcāyatanaṁ upādiyissāmi …


pli: na ākiñcaññāyatanaṁ upādiyissāmi …


pli: na nevasaññānāsaññāyatanaṁ upādiyissāmi, na ca me nevasaññānāsaññāyatananissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na idhalokaṁ upādiyissāmi, na ca me idhalokanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘na paralokaṁ upādiyissāmi, na ca me paralokanissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: ‘yampi me diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anupariyesitaṁ anucaritaṁ manasā tampi na upādiyissāmi, na ca me tannissitaṁ viññāṇaṁ bhavissatī’ti.


pli: Evañhi te, gahapati, sikkhitabban”ti.


pli: Evaṁ vutte, anāthapiṇḍiko gahapati parodi, assūni pavattesi.


pli: Atha kho āyasmā ānando anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca:


pli: “olīyasi kho tvaṁ, gahapati, saṁsīdasi kho tvaṁ, gahapatī”ti?


pli: “Nāhaṁ, bhante ānanda, olīyāmi, napi saṁsīdāmi;


pli: api ca me dīgharattaṁ satthā payirupāsito manobhāvanīyā ca bhikkhū;


pli: na ca me evarūpī dhammī kathā sutapubbā”ti.


pli: “Na kho, gahapati, gihīnaṁ odātavasanānaṁ evarūpī dhammī kathā paṭibhāti;


pli: pabbajitānaṁ kho, gahapati, evarūpī dhammī kathā paṭibhātī”ti.


pli: “Tena hi, bhante sāriputta, gihīnampi odātavasanānaṁ evarūpī dhammī kathā paṭibhātu.


pli: Santi hi, bhante, kulaputtā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti;


pli: bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.


pli: Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca ānando anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati, acirapakkante āyasmante ca sāriputte āyasmante ca ānande, kālamakāsi tusitaṁ kāyaṁ upapajji.


pli: Atha kho anāthapiṇḍiko devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.


pli: Ekamantaṁ ṭhito kho anāthapiṇḍiko devaputto bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:


pli: “Idañhi taṁ jetavanaṁ,


pli: isisaṅghanisevitaṁ;


pli: Āvutthaṁ dhammarājena,


pli: pītisañjananaṁ mama.


pli: Kammaṁ vijjā ca dhammo ca,


pli: sīlaṁ jīvitamuttamaṁ;


pli: Etena maccā sujjhanti,


pli: na gottena dhanena vā.


pli: Tasmā hi paṇḍito poso,


pli: sampassaṁ atthamattano;


pli: Yoniso vicine dhammaṁ,


pli: evaṁ tattha visujjhati.


pli: Sāriputtova paññāya,


pli: sīlena upasamena ca;


pli: Yopi pāraṅgato bhikkhu,


pli: etāvaparamo siyā”ti.


pli: Idamavoca anāthapiṇḍiko devaputto.


pli: Samanuñño satthā ahosi.


pli: Atha kho anāthapiṇḍiko devaputto:


pli: “samanuñño me satthā”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.


pli: Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi:


pli: “imaṁ, bhikkhave, rattiṁ aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.


pli: Ekamantaṁ ṭhito kho so devaputto maṁ gāthāhi ajjhabhāsi:


pli: ‘Idañhi taṁ jetavanaṁ,


pli: isisaṅghanisevitaṁ;


pli: Āvutthaṁ dhammarājena,


pli: pītisañjananaṁ mama.


pli: Kammaṁ vijjā ca dhammo ca,


pli: sīlaṁ jīvitamuttamaṁ;


pli: Etena maccā sujjhanti,


pli: na gottena dhanena vā.


pli: Tasmā hi paṇḍito poso,


pli: sampassaṁ atthamattano;


pli: Yoniso vicine dhammaṁ,


pli: evaṁ tattha visujjhati.


pli: Sāriputtova paññāya,


pli: sīlena upasamena ca;


pli: Yopi pāraṅgato bhikkhu,


pli: etāvaparamo siyā’ti.


pli: Idamavoca, bhikkhave, so devaputto.


pli: ‘Samanuñño me satthā’ti maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyī”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “so hi nūna so, bhante, anāthapiṇḍiko devaputto bhavissati.


pli: Anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati āyasmante sāriputte abhippasanno ahosī”ti.


pli: “Sādhu sādhu, ānanda.


pli: Yāvatakaṁ kho, ānanda, takkāya pattabbaṁ, anuppattaṁ taṁ tayā.


pli: Anāthapiṇḍiko so, ānanda, devaputto”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.


title_pli: Majjhima Nikāya 144 Channovādasutta

pli: Majjhima Nikāya 144


pli: Channovādasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo āyasmā ca channo gijjhakūṭe pabbate viharanti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā channo ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.


pli: Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahācundo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahācundaṁ etadavoca:


pli: “āyāmāvuso cunda, yenāyasmā channo tenupasaṅkamissāma gilānapucchakā”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho āyasmā mahācundo āyasmato sāriputtassa paccassosi.


pli: Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo yenāyasmā channo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā channena saddhiṁ sammodiṁsu.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ channaṁ etadavoca:


pli: “kacci te, āvuso channa, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ? Kacci te dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti; paṭikkamosānaṁ paññāyati, no abhikkamo”ti?


pli: “Na me, āvuso sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.


pli: Seyyathāpi, āvuso sāriputta, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya; evameva kho me, āvuso sāriputta, adhimattā vātā muddhani ūhananti.


pli: Na me, āvuso sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo.


pli: Seyyathāpi, āvuso sāriputta, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṁ dadeyya; evameva kho me, āvuso sāriputta, adhimattā sīse sīsavedanā.


pli: Na me, āvuso sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo.


pli: Seyyathāpi, āvuso sāriputta, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṁ parikanteyya; evameva kho me, āvuso sāriputta, adhimattā vātā kucchiṁ parikantanti.


pli: Seyyathāpi, āvuso sāriputta, dve balavanto purisā dubbalataraṁ purisaṁ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṁ samparitāpeyyuṁ; evameva kho me, āvuso sāriputta, adhimatto kāyasmiṁ ḍāho.


pli: Satthaṁ, āvuso sāriputta, āharissāmi, nāvakaṅkhāmi jīvitan”ti.


pli: “Māyasmā channo satthaṁ āharesi.


pli: Yāpetāyasmā channo. Yāpentaṁ mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ icchāma.


pli: Sace āyasmato channassa natthi sappāyāni bhojanāni, ahaṁ āyasmato channassa sappāyāni bhojanāni pariyesissāmi.


pli: Sace āyasmato channassa natthi sappāyāni bhesajjāni, ahaṁ āyasmato channassa sappāyāni bhesajjāni pariyesissāmi.


pli: Sace āyasmato channassa natthi patirūpā upaṭṭhākā, ahaṁ āyasmantaṁ channaṁ upaṭṭhahissāmi.


pli: Māyasmā channo satthaṁ āharesi.


pli: Yāpetāyasmā channo. Yāpentaṁ mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ icchāmā”ti.


pli: “Napi me, āvuso sāriputta, natthi sappāyāni bhojanāni;


pli: napi me natthi sappāyāni bhesajjāni;


pli: napi me natthi patirūpā upaṭṭhākā;


pli: api cāvuso sāriputta, pariciṇṇo me satthā dīgharattaṁ manāpeneva no amanāpena.


pli: Etañhi, āvuso sāriputta, sāvakassa patirūpaṁ yaṁ satthāraṁ paricareyya manāpeneva no amanāpena.


pli: ‘Anupavajjaṁ channo bhikkhu satthaṁ āharissatī’ti evametaṁ, āvuso sāriputta, dhārehī”ti.


pli: “Puccheyyāma mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ kañcideva desaṁ, sace āyasmā channo okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.


pli: “Pucchāvuso sāriputta, sutvā vedissāmī”ti.


pli: “Cakkhuṁ, āvuso channa, cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasi?


pli: Sotaṁ, āvuso channa, sotaviññāṇaṁ …pe…


pli: ghānaṁ, āvuso channa, ghānaviññāṇaṁ …


pli: jivhaṁ, āvuso channa, jivhāviññāṇaṁ …


pli: kāyaṁ, āvuso channa, kāyaviññāṇaṁ …


pli: manaṁ, āvuso channa, manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasī”ti?


pli: “Cakkhuṁ, āvuso sāriputta, cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi.


pli: Sotaṁ, āvuso sāriputta …pe…


pli: ghānaṁ, āvuso sāriputta …


pli: jivhaṁ, āvuso sāriputta …


pli: kāyaṁ, āvuso sāriputta …


pli: manaṁ, āvuso sāriputta, manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmī”ti.


pli: “Cakkhusmiṁ, āvuso channa, cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṁ disvā kiṁ abhiññāya cakkhuṁ cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasi?


pli: Sotasmiṁ, āvuso channa, sotaviññāṇe …


pli: ghānasmiṁ, āvuso channa, ghānaviññāṇe …


pli: jivhāya, āvuso channa, jivhāviññāṇe …


pli: kāyasmiṁ, āvuso channa, kāyaviññāṇe …


pli: manasmiṁ, āvuso channa, manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṁ disvā kiṁ abhiññāya manaṁ manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasī”ti?


pli: “Cakkhusmiṁ, āvuso sāriputta, cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṁ disvā nirodhaṁ abhiññāya cakkhuṁ cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi.


pli: Sotasmiṁ, āvuso sāriputta, sotaviññāṇe …


pli: ghānasmiṁ, āvuso sāriputta, ghānaviññāṇe …


pli: jivhāya, āvuso sāriputta, jivhāviññāṇe …


pli: kāyasmiṁ, āvuso sāriputta, kāyaviññāṇe …


pli: manasmiṁ, āvuso sāriputta, manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṁ disvā nirodhaṁ abhiññāya manaṁ manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmī”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā mahācundo āyasmantaṁ channaṁ etadavoca:


pli: “tasmātiha, āvuso channa, idampi tassa bhagavato sāsanaṁ, niccakappaṁ manasi kātabbaṁ:


pli: ‘nissitassa calitaṁ, anissitassa calitaṁ natthi.


pli: Calite asati passaddhi,


pli: passaddhiyā sati nati na hoti.


pli: Natiyā asati āgatigati na hoti.


pli: Āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti.


pli: Cutūpapāte asati nevidha na huraṁ na ubhayamantarena.


pli: Esevanto dukkhassā’”ti.


pli: Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo āyasmantaṁ channaṁ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho āyasmā channo acirapakkante āyasmante ca sāriputte āyasmante ca mahācunde satthaṁ āharesi.


pli: Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “āyasmatā, bhante, channena satthaṁ āharitaṁ.


pli: Tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti?


pli: “Nanu te, sāriputta, channena bhikkhunā sammukhāyeva anupavajjatā byākatā”ti?


pli: “Atthi, bhante, pubbajiraṁ nāma vajjigāmo.


pli: Tatthāyasmato channassa mittakulāni suhajjakulāni upavajjakulānī”ti.


pli: “Honti hete, sāriputta, channassa bhikkhuno mittakulāni suhajjakulāni upavajjakulāni.


pli: Nāhaṁ, sāriputta, ettāvatā ‘saupavajjo’ti vadāmi.


pli: Yo kho, sāriputta, imañca kāyaṁ nikkhipati aññañca kāyaṁ upādiyati tamahaṁ ‘saupavajjo’ti vadāmi.


pli: Taṁ channassa bhikkhuno natthi.


pli: ‘Anupavajjo channo bhikkhu satthaṁ āharesī’ti evametaṁ, sāriputta, dhārehī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamano āyasmā sāriputto bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.


pli: Channovādasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 145 Puṇṇovādasutta

pli: Majjhima Nikāya 145


pli: Puṇṇovādasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Atha kho āyasmā puṇṇo sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā puṇṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “sādhu maṁ, bhante, bhagavā saṅkhittena ovādena ovadatu, yamahaṁ bhagavato dhammaṁ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan”ti.


pli: “Tena hi, puṇṇa, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā puṇṇo bhagavato paccassosi.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Santi kho, puṇṇa, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.


pli: Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.


pli: Tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato uppajjati nandī.


pli: ‘Nandīsamudayā dukkhasamudayo, puṇṇā’ti vadāmi.


pli: Santi kho, puṇṇa, sotaviññeyyā saddā …


pli: ghānaviññeyyā gandhā …


pli: jivhāviññeyyā rasā …


pli: kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā …


pli: manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.


pli: Santi ca kho, puṇṇa, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.


pli: Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati.


pli: Tassa taṁ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato nandī nirujjhati.


pli: ‘Nandīnirodhā dukkhanirodho, puṇṇā’ti vadāmi.


pli: Santi ca kho, puṇṇa, sotaviññeyyā saddā …


pli: Iminā ca tvaṁ, puṇṇa, mayā saṅkhittena ovādena ovadito katarasmiṁ janapade viharissasī”ti?


pli: “Imināhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena ovādena ovadito, atthi sunāparanto nāma janapado, tatthāhaṁ viharissāmī”ti.


pli: “Caṇḍā kho, puṇṇa, sunāparantakā manussā;


pli: pharusā kho, puṇṇa, sunāparantakā manussā.


pli: Sace taṁ, puṇṇa, sunāparantakā manussā akkosissanti paribhāsissanti, tattha te, puṇṇa, kinti bhavissatī”ti?


pli: “Sace maṁ, bhante, sunāparantakā manussā akkosissanti paribhāsissanti, tattha me evaṁ bhavissati:


pli: ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṁ me nayime pāṇinā pahāraṁ dentī’ti.


pli: Evamettha, bhagavā, bhavissati;


pli: evamettha, sugata, bhavissatī”ti.


pli: “Sace pana te, puṇṇa, sunāparantakā manussā pāṇinā pahāraṁ dassanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī”ti?


pli: “Sace me, bhante, sunāparantakā manussā pāṇinā pahāraṁ dassanti, tattha me evaṁ bhavissati:


pli: ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṁ me nayime leḍḍunā pahāraṁ dentī’ti.


pli: “Sace pana te, puṇṇa, sunāparantakā manussā leḍḍunā pahāraṁ dassanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī”ti?


pli: “Sace me, bhante, sunāparantakā manussā leḍḍunā pahāraṁ dassanti, tattha me evaṁ bhavissati:


pli: ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṁ me nayime daṇḍena pahāraṁ dentī’ti.


pli: “Sace pana te, puṇṇa, sunāparantakā manussā daṇḍena pahāraṁ dassanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī”ti?


pli: “Sace me, bhante, sunāparantakā manussā daṇḍena pahāraṁ dassanti, tattha me evaṁ bhavissati:


pli: ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṁ me nayime satthena pahāraṁ dentī’ti.


pli: “Sace pana te, puṇṇa, sunāparantakā manussā satthena pahāraṁ dassanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī”ti?


pli: “Sace me, bhante, sunāparantakā manussā satthena pahāraṁ dassanti, tattha me evaṁ bhavissati:


pli: ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṁ maṁ nayime tiṇhena satthena jīvitā voropentī’ti.


pli: “Sace pana taṁ, puṇṇa, sunāparantakā manussā tiṇhena satthena jīvitā voropessanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī”ti?


pli: “Sace maṁ, bhante, sunāparantakā manussā tiṇhena satthena jīvitā voropessanti, tattha me evaṁ bhavissati:


pli: ‘santi kho bhagavato sāvakā kāye ca jīvite ca aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā satthahārakaṁ pariyesanti. Taṁ me idaṁ apariyiṭṭhaṁyeva satthahārakaṁ laddhan’ti.


pli: Evamettha, bhagavā, bhavissati;


pli: evamettha, sugata, bhavissatī”ti.


pli: “Sādhu sādhu, puṇṇa.


pli: Sakkhissasi kho tvaṁ, puṇṇa, iminā damūpasamena samannāgato sunāparantasmiṁ janapade viharituṁ.


pli: Yassadāni tvaṁ, puṇṇa, kālaṁ maññasī”ti.


pli: Atha kho āyasmā puṇṇo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena sunāparanto janapado tena cārikaṁ pakkāmi.


pli: Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sunāparanto janapado tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ āyasmā puṇṇo sunāparantasmiṁ janapade viharati.


pli: Atha kho āyasmā puṇṇo tenevantaravassena pañcamattāni upāsakasatāni paṭivedesi, tenevantaravassena pañcamattāni upāsikasatāni paṭivedesi, tenevantaravassena tisso vijjā sacchākāsi.


pli: Atha kho āyasmā puṇṇo aparena samayena parinibbāyi.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “yo so, bhante, puṇṇo nāma kulaputto bhagavatā saṅkhittena ovādena ovadito so kālaṅkato.


pli: Tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti?


pli: “Paṇḍito, bhikkhave, puṇṇo kulaputto paccapādi dhammassānudhammaṁ, na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ viheṭhesi.


pli: Parinibbuto, bhikkhave, puṇṇo kulaputto”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Puṇṇovādasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 146 Nandakovādasutta

pli: Majjhima Nikāya 146


pli: “Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo, cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo, rūpā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: Nandakovādasutta


pli: “Aniccaṁ, bhante”.


pli: “Aniccā, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo, sotaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo, saddā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante …pe…


pli: “Aniccā, bhante …pe…


pli: ghānaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: gandhā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante …


pli: “Aniccā, bhante …


pli: jivhā …


pli: rasā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: kāyo …


pli: mano nicco vā anicco vā”ti?


pli: phoṭṭhabbā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Anicco, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: dhammā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Aniccā, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kissa hetu”?


pli: “Pubbeva no etaṁ, bhante, yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ:


pli: ‘itipime cha ajjhattikā āyatanā aniccā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, bhaginiyo.


pli: Evañhetaṁ, bhaginiyo, hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.


pli: ‘itipime cha bāhirā āyatanā aniccā’”ti.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Atha kho mahāpajāpatigotamī pañcamattehi bhikkhunisatehi saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho mahāpajāpatigotamī bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “ovadatu, bhante, bhagavā bhikkhuniyo;


pli: anusāsatu, bhante, bhagavā bhikkhuniyo;


pli: karotu, bhante, bhagavā bhikkhunīnaṁ dhammiṁ kathan”ti.


pli: Tena kho pana samayena therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadanti pariyāyena.


pli: Āyasmā nandako na icchati bhikkhuniyo ovadituṁ pariyāyena.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “kassa nu kho, ānanda, ajja pariyāyo bhikkhuniyo ovadituṁ pariyāyenā”ti?


pli: “Sabbeheva, bhante, kato pariyāyo bhikkhuniyo ovadituṁ pariyāyena.


pli: Ayaṁ, bhante, āyasmā nandako na icchati bhikkhuniyo ovadituṁ pariyāyenā”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandakaṁ āmantesi:


pli: “ovada, nandaka, bhikkhuniyo;


pli: anusāsa, nandaka, bhikkhuniyo;


pli: karohi tvaṁ, brāhmaṇa, bhikkhunīnaṁ dhammiṁ kathan”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā nandako bhagavato paṭissutvā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto attadutiyo yena rājakārāmo tenupasaṅkami.


pli: Addasaṁsu kho tā bhikkhuniyo āyasmantaṁ nandakaṁ dūratova āgacchantaṁ.


pli: Disvāna āsanaṁ paññāpesuṁ, udakañca pādānaṁ upaṭṭhapesuṁ.


pli: Nisīdi kho āyasmā nandako paññatte āsane.


pli: Nisajja pāde pakkhālesi.


pli: Tāpi kho bhikkhuniyo āyasmantaṁ nandakaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmā nandako etadavoca:


pli: “paṭipucchakathā kho, bhaginiyo, bhavissati.


pli: Tattha ājānantīhi: ‘ājānāmā’ tissa vacanīyaṁ, na ājānantīhi: ‘na ājānāmā’ tissa vacanīyaṁ.


pli: Yassā vā panassa kaṅkhā vā vimati vā ahameva tattha paṭipucchitabbo:


pli: ‘idaṁ, bhante, kathaṁ; imassa kvattho’”ti?


pli: “Ettakenapi mayaṁ, bhante, ayyassa nandakassa attamanā abhiraddhā yaṁ no ayyo nandako pavāretī”ti.


pli: “Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo,


pli: cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: sotaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante …pe…


pli: ghānaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante” …


pli: “jivhā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccā, bhante” …


pli: “kāyo nicco vā anicco vā”ti?


pli: “Anicco, bhante” …


pli: “mano nicco vā anicco vā”ti?


pli: “Anicco, bhante”.


pli: “Taṁ kissa hetu”?


pli: “Pubbeva no etaṁ, bhante, yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ:


pli: ‘itipime cha ajjhattikā āyatanā aniccā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, bhaginiyo.


pli: Evañhetaṁ, bhaginiyo, hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.


pli: Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo,


pli: rūpā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccā, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo,


pli: saddā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccā, bhante …pe…


pli: gandhā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccā, bhante” …


pli: “rasā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “phoṭṭhabbā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “dhammā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Taṁ kissa hetu”?


pli: “Pubbeva no etaṁ, bhante, yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ:


pli: ‘itipime cha bāhirā āyatanā aniccā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, bhaginiyo.


pli: Evañhetaṁ, bhaginiyo, hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.


pli: Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo,


pli: cakkhuviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo, sotaviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante …pe…


pli: ghānaviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante” …


pli: “jivhāviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “kāyaviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “manoviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vāti”?


pli: “Taṁ kissa hetu”?


pli: “Pubbeva no etaṁ, bhante, yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ:


pli: ‘itipime cha viññāṇakāyā aniccā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, bhaginiyo.


pli: Evañhetaṁ, bhaginiyo, hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.


pli: Seyyathāpi, bhaginiyo, telappadīpassa jhāyato telampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā, accipi aniccā vipariṇāmadhammā, ābhāpi aniccā vipariṇāmadhammā.


pli: Yo nu kho, bhaginiyo, evaṁ vadeyya:


pli: ‘amussa telappadīpassa jhāyato telampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā, accipi aniccā vipariṇāmadhammā;


pli: yā ca khvāssa ābhā sā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā’ti;


pli: sammā nu kho so, bhaginiyo, vadamāno vadeyyā”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Amussa hi, bhante, telappadīpassa jhāyato telampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā, accipi aniccā vipariṇāmadhammā;


pli: pagevassa ābhā aniccā vipariṇāmadhammā”ti.


pli: “Evameva kho, bhaginiyo, yo nu kho evaṁ vadeyya:


pli: ‘cha khome ajjhattikā āyatanā aniccā;


pli: yañca kho cha ajjhattike āyatane paṭicca paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā taṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhamman’ti;


pli: “Tajjaṁ tajjaṁ, bhante, paccayaṁ paṭicca tajjā tajjā vedanā uppajjanti.


pli: Tajjassa tajjassa paccayassa nirodhā tajjā tajjā vedanā nirujjhantī”ti.


pli: Seyyathāpi, bhaginiyo, mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, khandhopi anicco vipariṇāmadhammo, sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, chāyāpi aniccā vipariṇāmadhammā.


pli: ‘amussa mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, khandhopi anicco vipariṇāmadhammo, sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, yā ca khvāssa chāyā sā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā’ti;


pli: “Taṁ kissa hetu”?


pli: “Amussa hi, bhante, mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, khandhopi anicco vipariṇāmadhammo, sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ;


pli: pagevassa chāyā aniccā vipariṇāmadhammā”ti.


pli: ‘cha khome bāhirā āyatanā aniccā.


pli: Yañca kho cha bāhire āyatane paṭicca paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā taṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhamman’ti;


pli: “Sādhu sādhu, bhaginiyo.


pli: Evañhetaṁ, bhaginiyo, hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.


pli: Seyyathāpi, bhaginiyo, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā gāviṁ vadhitvā tiṇhena govikantanena gāviṁ saṅkanteyya anupahacca antaraṁ maṁsakāyaṁ anupahacca bāhiraṁ cammakāyaṁ.


pli: Yaṁ yadeva tattha antarā vilimaṁsaṁ antarā nhāru antarā bandhanaṁ taṁ tadeva tiṇhena govikantanena sañchindeyya saṅkanteyya sampakanteyya samparikanteyya.


pli: Sañchinditvā saṅkantitvā sampakantitvā samparikantitvā vidhunitvā bāhiraṁ cammakāyaṁ teneva cammena taṁ gāviṁ paṭicchādetvā evaṁ vadeyya:


pli: ‘tathevāyaṁ gāvī saṁyuttā imināva cammenā’ti;


pli: sammā nu kho so, bhaginiyo, vadamāno vadeyyā”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Amu hi, bhante, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā gāviṁ vadhitvā tiṇhena govikantanena gāviṁ saṅkanteyya anupahacca antaraṁ maṁsakāyaṁ anupahacca bāhiraṁ cammakāyaṁ.


pli: Sañchinditvā saṅkantitvā sampakantitvā samparikantitvā vidhunitvā bāhiraṁ cammakāyaṁ teneva cammena taṁ gāviṁ paṭicchādetvā kiñcāpi so evaṁ vadeyya:


pli: atha kho sā gāvī visaṁyuttā teneva cammenā”ti.


pli: “Upamā kho me ayaṁ, bhaginiyo, katā atthassa viññāpanāya.


pli: Ayamevettha attho;


pli: ‘antarā maṁsakāyo’ti kho, bhaginiyo, channetaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ;


pli: ‘bāhiro cammakāyo’ti kho, bhaginiyo, channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ;


pli: ‘antarā vilimaṁsaṁ, antarā nhāru, antarā bandhanan’ti kho, bhaginiyo, nandīrāgassetaṁ adhivacanaṁ;


pli: ‘tiṇhaṁ govikantanan’ti kho, bhaginiyo, ariyāyetaṁ paññāya adhivacanaṁ;


pli: yāyaṁ ariyā paññā antarā kilesaṁ antarā saṁyojanaṁ antarā bandhanaṁ sañchindati saṅkantati sampakantati samparikantati.


pli: Satta kho panime, bhaginiyo, bojjhaṅgā, yesaṁ bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.


pli: Katame satta?


pli: Idha, bhaginiyo, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.


pli: Dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…


pli: vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.


pli: Ime kho, bhaginiyo, satta bojjhaṅgā, yesaṁ bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.


pli: Atha kho āyasmā nandako tā bhikkhuniyo iminā ovādena ovaditvā uyyojesi:


pli: “gacchatha, bhaginiyo; kālo”ti.


pli: Atha kho tā bhikkhuniyo āyasmato nandakassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ nandakaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho tā bhikkhuniyo bhagavā etadavoca:


pli: “gacchatha, bhikkhuniyo; kālo”ti.


pli: Atha kho tā bhikkhuniyo bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho bhagavā acirapakkantīsu tāsu bhikkhunīsu bhikkhū āmantesi:


pli: “seyyathāpi, bhikkhave, tadahuposathe cātuddase na hoti bahuno janassa kaṅkhā vā vimati vā:


pli: ‘ūno nu kho cando, puṇṇo nu kho cando’ti, atha kho ūno cando tveva hoti.


pli: Evameva kho, bhikkhave, tā bhikkhuniyo nandakassa dhammadesanāya attamanā honti no ca kho paripuṇṇasaṅkappā”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandakaṁ āmantesi:


pli: “tena hi tvaṁ, nandaka, svepi tā bhikkhuniyo tenevovādena ovadeyyāsī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā nandako bhagavato paccassosi.


pli: Atha kho āyasmā nandako tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto attadutiyo yena rājakārāmo tenupasaṅkami.


pli: Addasaṁsu kho tā bhikkhuniyo āyasmantaṁ nandakaṁ dūratova āgacchantaṁ.


pli: Disvāna āsanaṁ paññāpesuṁ, udakañca pādānaṁ upaṭṭhapesuṁ.


pli: Nisīdi kho āyasmā nandako paññatte āsane.


pli: Nisajja pāde pakkhālesi.


pli: Tāpi kho bhikkhuniyo āyasmantaṁ nandakaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmā nandako etadavoca:


pli: “paṭipucchakathā kho, bhaginiyo, bhavissati.


pli: Tattha ājānantīhi ‘ājānāmā’ tissa vacanīyaṁ, na ājānantīhi ‘na ājānāmā’ tissa vacanīyaṁ.


pli: Yassā vā panassa kaṅkhā vā vimati vā, ahameva tattha paṭipucchitabbo:


pli: ‘idaṁ, bhante, kathaṁ; imassa kvattho’”ti.


pli: “Ettakenapi mayaṁ, bhante, ayyassa nandakassa attamanā abhiraddhā yaṁ no ayyo nandako pavāretī”ti.


pli: Taṁ kiṁ maññatha, bhaginiyo, cakkhuviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante …pe…


pli: sotaviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante …


pli: ghānaviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: jivhāviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: kāyaviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: manoviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kissa hetu”?


pli: “Pubbeva no etaṁ, bhante, yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ:


pli: ‘itipime cha viññāṇakāyā aniccā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, bhaginiyo.


pli: Evañhetaṁ, bhaginiyo, hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.


pli: Seyyathāpi, bhaginiyo, telappadīpassa jhāyato telampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā, accipi aniccā vipariṇāmadhammā, ābhāpi aniccā vipariṇāmadhammā.


pli: Yo nu kho, bhaginiyo, evaṁ vadeyya:


pli: ‘amussa telappadīpassa jhāyato telampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā, accipi aniccā vipariṇāmadhammā;


pli: yā ca khvāssa ābhā sā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā’ti;


pli: sammā nu kho so, bhaginiyo, vadamāno vadeyyā”ti?


pli: “Amussa hi, bhante, telappadīpassa jhāyato telampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, vaṭṭipi aniccā vipariṇāmadhammā, accipi aniccā vipariṇāmadhammā;


pli: pagevassa ābhā aniccā vipariṇāmadhammā”ti.


pli: “Evameva kho, bhaginiyo, yo nu kho evaṁ vadeyya:


pli: ‘cha khome ajjhattikā āyatanā aniccā.


pli: Yañca kho cha ajjhattike āyatane paṭicca paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā taṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhamman’ti;


pli: “Tajjaṁ tajjaṁ, bhante, paccayaṁ paṭicca tajjā tajjā vedanā uppajjanti.


pli: Tajjassa tajjassa paccayassa nirodhā tajjā tajjā vedanā nirujjhantī”ti.


pli: Seyyathāpi, bhaginiyo, mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, khandhopi anicco vipariṇāmadhammo, sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, chāyāpi aniccā vipariṇāmadhammā.


pli: ‘amussa mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, khandhopi anicco vipariṇāmadhammo, sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ;


pli: yā ca khvāssa chāyā sā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā’ti;


pli: sammā nu kho so bhaginiyo, vadamāno vadeyyā”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kissa hetu”?


pli: “Amussa hi, bhante, mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato mūlampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ, khandhopi anicco vipariṇāmadhammo, sākhāpalāsampi aniccaṁ vipariṇāmadhammaṁ;


pli: pagevassa chāyā aniccā vipariṇāmadhammā”ti.


pli: ‘cha khome bāhirā āyatanā aniccā.


pli: Yañca kho bāhire āyatane paṭicca paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā taṁ niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhamman’ti;


pli: sammā nu kho so, bhaginiyo, vadamāno vadeyyā”ti?


pli: “Sādhu sādhu, bhaginiyo.


pli: Evañhetaṁ, bhaginiyo, hoti ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya passato.


pli: Seyyathāpi, bhaginiyo, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā gāviṁ vadhitvā tiṇhena govikantanena gāviṁ saṅkanteyya anupahacca antaraṁ maṁsakāyaṁ anupahacca bāhiraṁ cammakāyaṁ.


pli: Yaṁ yadeva tattha antarā vilimaṁsaṁ antarā nhāru antarā bandhanaṁ taṁ tadeva tiṇhena govikantanena sañchindeyya saṅkanteyya sampakanteyya samparikanteyya.


pli: Sañchinditvā saṅkantitvā sampakantitvā samparikantitvā vidhunitvā bāhiraṁ cammakāyaṁ teneva cammena taṁ gāviṁ paṭicchādetvā evaṁ vadeyya:


pli: ‘tathevāyaṁ gāvī saṁyuttā imināva cammenā’ti;


pli: “Amu hi, bhante, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā gāviṁ vadhitvā tiṇhena govikantanena gāviṁ saṅkanteyya anupahacca antaraṁ maṁsakāyaṁ anupahacca bāhiraṁ cammakāyaṁ.


pli: Sañchinditvā saṅkantitvā sampakantitvā samparikantitvā vidhunitvā bāhiraṁ cammakāyaṁ teneva cammena taṁ gāviṁ paṭicchādetvā kiñcāpi so evaṁ vadeyya:


pli: atha kho sā gāvī visaṁyuttā teneva cammenā”ti.


pli: “Upamā kho me ayaṁ, bhaginiyo, katā atthassa viññāpanāya ayamevettha attho.


pli: ‘Antarā maṁsakāyo’ti kho, bhaginiyo, channetaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ;


pli: ‘bāhiro cammakāyo’ti kho, bhaginiyo, channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ;


pli: ‘antarā vilimaṁsaṁ antarā nhāru antarā bandhanan’ti kho, bhaginiyo, nandīrāgassetaṁ adhivacanaṁ;


pli: ‘tiṇhaṁ govikantanan’ti kho, bhaginiyo, ariyāyetaṁ paññāya adhivacanaṁ;


pli: yāyaṁ ariyā paññā antarā kilesaṁ antarā saṁyojanaṁ antarā bandhanaṁ sañchindati saṅkantati sampakantati samparikantati.


pli: Satta kho panime, bhaginiyo, bojjhaṅgā, yesaṁ bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.


pli: Katame satta?


pli: Idha, bhaginiyo, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.


pli: Dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…


pli: vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …


pli: upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.


pli: Ime kho, bhaginiyo, satta bojjhaṅgā yesaṁ bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.


pli: Atha kho āyasmā nandako tā bhikkhuniyo iminā ovādena ovaditvā uyyojesi:


pli: “gacchatha, bhaginiyo; kālo”ti.


pli: Atha kho tā bhikkhuniyo āyasmato nandakassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ nandakaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho tā bhikkhuniyo bhagavā etadavoca:


pli: “gacchatha, bhikkhuniyo; kālo”ti.


pli: Atha kho tā bhikkhuniyo bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho bhagavā acirapakkantīsu tāsu bhikkhunīsu bhikkhū āmantesi:


pli: “seyyathāpi, bhikkhave, tadahuposathe pannarase na hoti bahuno janassa kaṅkhā vā vimati vā:


pli: ‘ūno nu kho cando, puṇṇo nu kho cando’ti, atha kho puṇṇo cando tveva hoti;


pli: evameva kho, bhikkhave, tā bhikkhuniyo nandakassa dhammadesanāya attamanā ceva paripuṇṇasaṅkappā ca.


pli: Tāsaṁ, bhikkhave, pañcannaṁ bhikkhunisatānaṁ yā pacchimikā bhikkhunī sā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyanā”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Nandakovādasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 147 Cūḷarāhulovādasutta

pli: Majjhima Nikāya 147


pli: “Taṁ kiṁ maññasi rāhula, sotaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: Cūḷarāhulovādasutta


pli: “Aniccaṁ, bhante …pe…


pli: ghānaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: jivhā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccā, bhante …


pli: kāyo nicco vā anicco vā”ti?


pli: “Anicco, bhante …


pli: mano nicco vā anicco vā”ti?


pli: “Anicco, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kiṁ maññasi rāhula, dhammā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccā, bhante”.


pli: “Taṁ kiṁ maññasi rāhula, manoviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante”.


pli: “Taṁ kiṁ maññasi rāhula, manosamphasso nicco vā anicco vā”ti?


pli: “Taṁ kiṁ maññasi, rāhula,


pli: yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ, tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: “paripakkā kho rāhulassa vimuttiparipācanīyā dhammā.


pli: Yannūnāhaṁ rāhulaṁ uttariṁ āsavānaṁ khaye vineyyan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi:


pli: “gaṇhāhi, rāhula, nisīdanaṁ;


pli: yena andhavanaṁ tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā rāhulo bhagavato paṭissutvā nisīdanaṁ ādāya bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.


pli: Tena kho pana samayena anekāni devatāsahassāni bhagavantaṁ anubandhāni honti:


pli: “ajja bhagavā āyasmantaṁ rāhulaṁ uttariṁ āsavānaṁ khaye vinessatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā andhavanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle paññatte āsane nisīdi.


pli: Āyasmāpi kho rāhulo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ rāhulaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “Taṁ kiṁ maññasi, rāhula,


pli: cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Aniccaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?


pli: “Dukkhaṁ, bhante”.


pli: “Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:


pli: ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: rūpā niccā vā aniccā vā”ti?


pli: “Aniccā, bhante”.


pli: cakkhuviññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: cakkhusamphasso nicco vā anicco vā”ti?


pli: “Anicco, bhante”.


pli: yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?


pli: “Evaṁ passaṁ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusmiṁ nibbindati, rūpesu nibbindati, cakkhuviññāṇe nibbindati, cakkhusamphasse nibbindati, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ tasmimpi nibbindati.


pli: Sotasmiṁ nibbindati, saddesu nibbindati …pe…


pli: ghānasmiṁ nibbindati, gandhesu nibbindati …


pli: jivhāya nibbindati, rasesu nibbindati …


pli: kāyasmiṁ nibbindati, phoṭṭhabbesu nibbindati …


pli: manasmiṁ nibbindati, dhammesu nibbindati, manoviññāṇe nibbindati, manosamphasse nibbindati, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ tasmimpi nibbindati.


pli: Nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.


pli: ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamano āyasmā rāhulo bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.


pli: Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne āyasmato rāhulassa anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.


pli: Tāsañca anekānaṁ devatāsahassānaṁ virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:


pli: “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.


title_pli: Majjhima Nikāya 148 Chachakkasutta

pli: Majjhima Nikāya 148


pli: rūpe ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;


pli: Rūpe ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: Sotañca, bhikkhave, paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ …pe…


pli: Chachakkasutta


pli: cakkhuviññāṇaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;


pli: Cakkhuviññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: ghānañca, bhikkhave, paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṁ …pe…


pli: cakkhusamphassaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;


pli: Cakkhusamphassaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: jivhañca, bhikkhave, paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ …pe…


pli: vedanaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;


pli: Vedanaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: kāyañca, bhikkhave, paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṁ …pe…


pli: taṇhaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;


pli: Taṇhaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: manañca, bhikkhave, paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.


pli: sotaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati …pe…


pli: Sotaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…


pli: So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.


pli: ghānaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati …pe…


pli: ghānaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…


pli: Tassa rāgānusayo anuseti.


pli: jivhaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati …pe…


pli: jivhaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…


pli: Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati.


pli: kāyaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati …pe…


pli: kāyaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…


pli: Tassa paṭighānusayo anuseti.


pli: manaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, manoviññāṇaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, manosamphassaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, vedanaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, taṇhaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati.


pli: manaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.


pli: Dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: Tassa avijjānusayo anuseti.


pli: Manoviññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṁ appahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṁ appaṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṁ asamūhanitvā avijjaṁ appahāya vijjaṁ anuppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.


pli: Manosamphassaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: Vedanaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: Taṇhaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “dhammaṁ vo, bhikkhave, desessāmi ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsessāmi, yadidaṁ—


pli: cha chakkāni.


pli: Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: “Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbāni, cha bāhirāni āyatanāni veditabbāni, cha viññāṇakāyā veditabbā, cha phassakāyā veditabbā, cha vedanākāyā veditabbā, cha taṇhākāyā veditabbā.


pli: ‘Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ.


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: Idaṁ paṭhamaṁ chakkaṁ.


pli: ‘Cha bāhirāni āyatanāni veditabbānī’ti—


pli: Rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.


pli: Idaṁ dutiyaṁ chakkaṁ.


pli: ‘Cha viññāṇakāyā veditabbā’ti—


pli: Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ,


pli: sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ,


pli: ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṁ,


pli: jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ,


pli: kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṁ,


pli: manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ.


pli: Idaṁ tatiyaṁ chakkaṁ.


pli: ‘Cha phassakāyā veditabbā’ti—


pli: Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;


pli: sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;


pli: ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;


pli: jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;


pli: kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso;


pli: manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso.


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: Idaṁ catutthaṁ chakkaṁ.


pli: ‘Cha vedanākāyā veditabbā’ti—


pli: iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?


pli: Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;


pli: sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;


pli: ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;


pli: jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;


pli: kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā;


pli: manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā.


pli: Idaṁ pañcamaṁ chakkaṁ.


pli: ‘Cha taṇhākāyā veditabbā’ti—


pli: Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā;


pli: sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ …pe…


pli: ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṁ …


pli: jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ …


pli: kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṁ …


pli: manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā.


pli: iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.


pli: Idaṁ chaṭṭhaṁ chakkaṁ.


pli: ‘Cakkhu attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Cakkhussa uppādopi vayopi paññāyati.


pli: Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṁ hoti.


pli: Tasmā taṁ na upapajjati:


pli: ‘cakkhu attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti cakkhu anattā.


pli: ‘Rūpā attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Rūpānaṁ uppādopi vayopi paññāyati.


pli: ‘rūpā attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti cakkhu anattā, rūpā anattā.


pli: ‘Cakkhuviññāṇaṁ attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Cakkhuviññāṇassa uppādopi vayopi paññāyati.


pli: ‘cakkhuviññāṇaṁ attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṁ anattā.


pli: ‘Cakkhusamphasso attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Cakkhusamphassassa uppādopi vayopi paññāyati.


pli: ‘cakkhusamphasso attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṁ anattā, cakkhusamphasso anattā.


pli: ‘Vedanā attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Vedanāya uppādopi vayopi paññāyati.


pli: Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṁ hoti.


pli: Tasmā taṁ na upapajjati:


pli: ‘vedanā attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṁ anattā, cakkhusamphasso anattā, vedanā anattā.


pli: ‘Taṇhā attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Taṇhāya uppādopi vayopi paññāyati.


pli: ‘taṇhā attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṁ anattā, cakkhusamphasso anattā, vedanā anattā, taṇhā anattā.


pli: ‘Sotaṁ attā’ti yo vadeyya …pe…


pli: ‘ghānaṁ attā’ti yo vadeyya …pe…


pli: ‘jivhā attā’ti yo vadeyya …pe…


pli: ‘kāyo attā’ti yo vadeyya …pe…


pli: ‘mano attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Manassa uppādopi vayopi paññāyati.


pli: ‘mano attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti mano anattā.


pli: ‘Dhammā attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Dhammānaṁ uppādopi vayopi paññāyati.


pli: Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṁ hoti.


pli: Tasmā taṁ na upapajjati:


pli: ‘dhammā attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti mano anattā, dhammā anattā.


pli: ‘Manoviññāṇaṁ attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Manoviññāṇassa uppādopi vayopi paññāyati.


pli: ‘manoviññāṇaṁ attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṁ anattā.


pli: ‘Manosamphasso attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Manosamphassassa uppādopi vayopi paññāyati.


pli: ‘manosamphasso attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṁ anattā, manosamphasso anattā.


pli: ‘Vedanā attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Vedanāya uppādopi vayopi paññāyati.


pli: ‘vedanā attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṁ anattā, manosamphasso anattā, vedanā anattā.


pli: ‘Taṇhā attā’ti yo vadeyya taṁ na upapajjati.


pli: Taṇhāya uppādopi vayopi paññāyati.


pli: Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṁ hoti.


pli: Tasmā taṁ na upapajjati:


pli: ‘taṇhā attā’ti yo vadeyya.


pli: Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṁ anattā, manosamphasso anattā, vedanā anattā, taṇhā anattā.


pli: Ayaṁ kho pana, bhikkhave, sakkāyasamudayagāminī paṭipadā—


pli: cakkhuṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati;


pli: Ayaṁ kho pana, bhikkhave, sakkāyanirodhagāminī paṭipadā—


pli: cakkhuṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.


pli: Cakkhuñca, bhikkhave, paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ, tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.


pli: So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.


pli: Tassa rāgānusayo anuseti.


pli: Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati.


pli: Tassa paṭighānusayo anuseti.


pli: Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.


pli: Tassa avijjānusayo anuseti.


pli: So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṁ appahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṁ appaṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṁ asamūhanitvā avijjaṁ appahāya vijjaṁ anuppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.


pli: So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati.


pli: Tassa rāgānusayo nānuseti.


pli: Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjati.


pli: Tassa paṭighānusayo nānuseti.


pli: Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.


pli: Tassa avijjānusayo nānuseti.


pli: So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṁ pahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṁ samūhanitvā avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti—ṭhānametaṁ vijjati.


pli: Sotañca, bhikkhave, paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ …pe….


pli: Ghānañca, bhikkhave, paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṁ …pe….


pli: Jivhañca, bhikkhave, paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ …pe….


pli: Kāyañca, bhikkhave, paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṁ …pe….


pli: “Manañca, bhikkhave, paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ tiṇṇaṁ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.


pli: Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmiṁ nibbindati, rūpesu nibbindati, cakkhuviññāṇe nibbindati, cakkhusamphasse nibbindati, vedanāya nibbindati, taṇhāya nibbindati.


pli: Sotasmiṁ nibbindati, saddesu nibbindati …pe…


pli: ghānasmiṁ nibbindati, gandhesu nibbindati …


pli: jivhāya nibbindati, rasesu nibbindati …


pli: kāyasmiṁ nibbindati, phoṭṭhabbesu nibbindati …


pli: manasmiṁ nibbindati, dhammesu nibbindati, manoviññāṇe nibbindati, manosamphasse nibbindati, vedanāya nibbindati, taṇhāya nibbindati.


pli: Nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.


pli: ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Imasmiṁ kho pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.


pli: Chachakkasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 149 Mahāsaḷāyatanikasutta

pli: Majjhima Nikāya 149


pli: Sotaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…


pli: Sotaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…


pli: Mahāsaḷāyatanikasutta


pli: ghānaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…


pli: ghānaṁ bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…


pli: jivhaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…


pli: jivhaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…


pli: kāyaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…


pli: kāyaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…


pli: manaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, dhamme, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manoviññāṇaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manosamphassaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manasmiṁ sārajjati, dhammesu sārajjati, manoviññāṇe sārajjati, manosamphasse sārajjati, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi sārajjati.


pli: manaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, dhamme jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manoviññāṇaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manosamphassaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manasmiṁ na sārajjati, dhammesu na sārajjati, manoviññāṇe na sārajjati, manosamphasse na sārajjati, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi na sārajjati.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “mahāsaḷāyatanikaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.


pli: Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: “Cakkhuṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, rūpe ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhuviññāṇaṁ ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusamphassaṁ ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusmiṁ sārajjati, rūpesu sārajjati, cakkhuviññāṇe sārajjati, cakkhusamphasse sārajjati, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi sārajjati.


pli: Tassa sārattassa saṁyuttassa sammūḷhassa assādānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā upacayaṁ gacchanti.


pli: Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pavaḍḍhati.


pli: Tassa kāyikāpi darathā pavaḍḍhanti, cetasikāpi darathā pavaḍḍhanti;


pli: kāyikāpi santāpā pavaḍḍhanti, cetasikāpi santāpā pavaḍḍhanti;


pli: kāyikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti, cetasikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti.


pli: So kāyadukkhampi cetodukkhampi paṭisaṁvedeti.


pli: Cakkhuñca kho, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, rūpe jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhuviññāṇaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusamphassaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusmiṁ na sārajjati, rūpesu na sārajjati, cakkhuviññāṇe na sārajjati, cakkhusamphasse na sārajjati, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi na sārajjati.


pli: Tassa asārattassa asaṁyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā apacayaṁ gacchanti.


pli: Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pahīyati.


pli: Tassa kāyikāpi darathā pahīyanti, cetasikāpi darathā pahīyanti;


pli: kāyikāpi santāpā pahīyanti, cetasikāpi santāpā pahīyanti;


pli: kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti, cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti.


pli: So kāyasukhampi cetosukhampi paṭisaṁvedeti.


pli: Yā tathābhūtassa diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi;


pli: yo tathābhūtassa saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo;


pli: yo tathābhūtassa vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo;


pli: yā tathābhūtassa sati sāssa hoti sammāsati;


pli: yo tathābhūtassa samādhi svāssa hoti sammāsamādhi.


pli: Pubbeva kho panassa kāyakammaṁ vacīkammaṁ ājīvo suparisuddho hoti.


pli: Evamassāyaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṁ gacchati.


pli: Tassa evaṁ imaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.


pli: Tassime dve dhammā yuganandhā vattanti—


pli: samatho ca vipassanā ca.


pli: So ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti.


pli: Ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati.


pli: Ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti.


pli: Ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti.


pli: Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā?


pli: ‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṁ,


pli: seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.


pli: Ime dhammā abhiññā pariññeyyā.


pli: Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā?


pli: Avijjā ca bhavataṇhā ca—


pli: ime dhammā abhiññā pahātabbā.


pli: Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā?


pli: Samatho ca vipassanā ca—


pli: ime dhammā abhiññā bhāvetabbā.


pli: Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā?


pli: Vijjā ca vimutti ca—


pli: ime dhammā abhiññā sacchikātabbā.


pli: Tassa asārattassa asaṁyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā apacayaṁ gacchanti.


pli: Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pahīyati.


pli: Tassa kāyikāpi darathā pahīyanti, cetasikāpi darathā pahīyanti;


pli: kāyikāpi santāpā pahīyanti, cetasikāpi santāpā pahīyanti;


pli: kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti, cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti.


pli: So kāyasukhampi cetosukhampi paṭisaṁvedeti.


pli: Yā tathābhūtassa diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi;


pli: yo tathābhūtassa saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo;


pli: yo tathābhūtassa vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo;


pli: yā tathābhūtassa sati sāssa hoti sammāsati;


pli: yo tathābhūtassa samādhi svāssa hoti sammāsamādhi.


pli: Pubbeva kho panassa kāyakammaṁ vacīkammaṁ ājīvo suparisuddho hoti.


pli: Evamassāyaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṁ gacchati.


pli: Tassa evaṁ imaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.


pli: Tassime dve dhammā yuganandhā vattanti—


pli: samatho ca vipassanā ca.


pli: So ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti.


pli: Ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati.


pli: Ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti.


pli: Ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti.


pli: Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā?


pli: ‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṁ, seyyathidaṁ—


pli: rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.


pli: Ime dhammā abhiññā pariññeyyā.


pli: Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā?


pli: Avijjā ca bhavataṇhā ca—


pli: ime dhammā abhiññā pahātabbā.


pli: Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā?


pli: Samatho ca vipassanā ca—


pli: ime dhammā abhiññā bhāvetabbā.


pli: Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā?


pli: Vijjā ca vimutti ca—


pli: ime dhammā abhiññā sacchikātabbā”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


title_pli: Majjhima Nikāya 15 Anumānasutta

pli: Majjhima Nikāya 15


pli: Anumānasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ āyasmā mahāmoggallāno bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.


pli: Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi:


pli: “āvuso bhikkhavo”ti.


pli: “Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṁ.


pli: Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca:


pli: “Pavāreti cepi, āvuso, bhikkhu:


pli: ‘vadantu maṁ āyasmanto, vacanīyomhi āyasmantehī’ti, so ca hoti dubbaco, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, akkhamo appadakkhiṇaggāhī anusāsaniṁ, atha kho naṁ sabrahmacārī na ceva vattabbaṁ maññanti, na ca anusāsitabbaṁ maññanti, na ca tasmiṁ puggale vissāsaṁ āpajjitabbaṁ maññanti.


pli: Katame cāvuso, dovacassakaraṇā dhammā?


pli: Idhāvuso, bhikkhu pāpiccho hoti, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu pāpiccho hoti, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato—


pli: ayampi dhammo dovacassakaraṇo.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu attukkaṁsako hoti paravambhī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu attukkaṁsako hoti paravambhī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhābhibhūto.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhābhibhūto—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu upanāhī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu upanāhī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu abhisaṅgī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu abhisaṅgī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṁ paṭippharati.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṁ paṭippharati—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṁ apasādeti.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṁ apasādeti—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakassa paccāropeti.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena codakassa paccāropeti—


pli: ayampi dhammo dovacassakaraṇo.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena aññenaññaṁ paṭicarati, bahiddhā kathaṁ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena aññenaññaṁ paṭicarati, bahiddhā kathaṁ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena apadāne na sampāyati.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena apadāne na sampāyati—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu issukī hoti maccharī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu issukī hoti maccharī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu saṭho hoti māyāvī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu saṭho hoti māyāvī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu thaddho hoti atimānī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu thaddho hoti atimānī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī—


pli: Ime vuccantāvuso, dovacassakaraṇā dhammā.


pli: No cepi, āvuso, bhikkhu pavāreti:


pli: ‘vadantu maṁ āyasmanto, vacanīyomhi āyasmantehī’ti, so ca hoti suvaco, sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṁ, atha kho naṁ sabrahmacārī vattabbañceva maññanti, anusāsitabbañca maññanti, tasmiñca puggale vissāsaṁ āpajjitabbaṁ maññanti.


pli: Katame cāvuso, sovacassakaraṇā dhammā?


pli: Idhāvuso, bhikkhu na pāpiccho hoti, na pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu na pāpiccho hoti na pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato—


pli: ayampi dhammo sovacassakaraṇo.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu anattukkaṁsako hoti aparavambhī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu anattukkaṁsako hoti aparavambhī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhābhibhūto.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhābhibhūto—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu upanāhī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu upanāhī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu abhisaṅgī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu abhisaṅgī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṁ nappaṭippharati.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṁ nappaṭippharati—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṁ na apasādeti.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṁ na apasādeti—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakassa na paccāropeti.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena codakassa na paccāropeti—


pli: ayampi dhammo sovacassakaraṇo.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena na aññenaññaṁ paṭicarati, na bahiddhā kathaṁ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena na aññenaññaṁ paṭicarati, na bahiddhā kathaṁ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu codito codakena apadāne sampāyati.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu codito codakena apadāne sampāyati—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu amakkhī hoti apaḷāsī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu amakkhī hoti apaḷāsī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu anissukī hoti amaccharī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu anissukī hoti amaccharī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu asaṭho hoti amāyāvī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu asaṭho hoti amāyāvī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu atthaddho hoti anatimānī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu atthaddho hoti anatimānī—


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu asandiṭṭhiparāmāsī hoti anādhānaggāhī suppaṭinissaggī.


pli: Yaṁpāvuso, bhikkhu asandiṭṭhiparāmāsī hoti, anādhānaggāhī suppaṭinissaggī—


pli: Ime vuccantāvuso, sovacassakaraṇā dhammā.


pli: Tatrāvuso, bhikkhunā attanāva attānaṁ evaṁ anuminitabbaṁ:


pli: ‘yo khvāyaṁ puggalo pāpiccho, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ pāpiccho pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na pāpiccho bhavissāmi, na pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo attukkaṁsako paravambhī, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ attukkaṁsako paravambhī, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘anattukkaṁsako bhavissāmi aparavambhī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo kodhano kodhābhibhūto, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo.


pli: Ahañceva kho panassaṁ kodhano kodhābhibhūto, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhābhibhūto’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo kodhano kodhahetu upanāhī, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ kodhano kodhahetu upanāhī, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhahetu upanāhī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo kodhano kodhahetu abhisaṅgī, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ kodhano kodhahetu abhisaṅgī, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhahetu abhisaṅgī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo kodhano kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ kodhano kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhasāmantā vācaṁ nicchāressāmī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo codito codakena codakaṁ paṭippharati, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho pana codito codakena codakaṁ paṭipphareyyaṁ, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakaṁ nappaṭippharissāmī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo codito codakena codakaṁ apasādeti, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho pana codito codakena codakaṁ apasādeyyaṁ, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakaṁ na apasādessāmī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo codito codakena codakassa paccāropeti, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho pana codito codakena codakassa paccāropeyyaṁ, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakassa na paccāropessāmī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo codito codakena aññenaññaṁ paṭicarati, bahiddhā kathaṁ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho pana codito codakena aññenaññaṁ paṭicareyyaṁ, bahiddhā kathaṁ apanāmeyyaṁ, kopañca dosañca appaccayañca pātukareyyaṁ, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena na aññenaññaṁ paṭicarissāmi, na bahiddhā kathaṁ apanāmessāmi, na kopañca dosañca appaccayañca pātukarissāmī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo codito codakena apadāne na sampāyati, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho pana codito codakena apadāne na sampāyeyyaṁ, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena apadāne sampāyissāmī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo makkhī paḷāsī, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ makkhī paḷāsī, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘amakkhī bhavissāmi apaḷāsī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo issukī maccharī, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ issukī maccharī, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘anissukī bhavissāmi amaccharī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo saṭho māyāvī, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ saṭho māyāvī, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘asaṭho bhavissāmi amāyāvī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo thaddho atimānī, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ thaddho atimānī, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘atthaddho bhavissāmi anatimānī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: ‘Yo khvāyaṁ puggalo sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, ayaṁ me puggalo appiyo amanāpo;


pli: ahañceva kho panassaṁ sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, ahampāssaṁ paresaṁ appiyo amanāpo’ti.


pli: Evaṁ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘asandiṭṭhiparāmāsī bhavissāmi anādhānaggāhī suppaṭinissaggī’ti cittaṁ uppādetabbaṁ.


pli: Tatrāvuso, bhikkhunā attanāva attānaṁ evaṁ paccavekkhitabbaṁ:


pli: ‘kiṁ nu khomhi pāpiccho, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato’ti?


pli: Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘pāpiccho khomhi, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘na khomhi pāpiccho, na pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gato’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṁ evaṁ paccavekkhitabbaṁ:


pli: ‘kiṁ nu khomhi attukkaṁsako paravambhī’ti?


pli: ‘attukkaṁsako khomhi paravambhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘anattukkaṁsako khomhi aparavambhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi kodhano kodhābhibhūto’ti?


pli: ‘kodhano khomhi kodhābhibhūto’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘na khomhi kodhano kodhābhibhūto’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi kodhano kodhahetu upanāhī’ti?


pli: Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti ‘kodhano khomhi kodhahetu upanāhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti ‘na khomhi kodhano kodhahetu upanāhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi kodhano kodhahetu abhisaṅgī’ti?


pli: ‘kodhano khomhi kodhahetu abhisaṅgī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘na khomhi kodhano kodhahetu abhisaṅgī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi kodhano kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā’ti?


pli: Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘kodhano khomhi kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘na khomhi kodhano kodhasāmantā vācaṁ nicchāretā’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṁ evaṁ paccavekkhitabbaṁ:


pli: ‘kiṁ nu khomhi codito codakena codakaṁ paṭippharāmī’ti?


pli: Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti ‘codito khomhi codakena codakaṁ paṭippharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘codito khomhi codakena codakaṁ nappaṭippharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi codito codakena codakaṁ apasādemī’ti?


pli: Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti ‘codito khomhi codakena codakaṁ apasādemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘codito khomhi codakena codakaṁ na apasādemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi codito codakena codakassa paccāropemī’ti?


pli: ‘codito khomhi codakena codakassa paccāropemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘codito khomhi codakena codakassa na paccāropemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi codito codakena aññenaññaṁ paṭicarāmi, bahiddhā kathaṁ apanāmemi, kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti?


pli: ‘codito khomhi codakena aññenaññaṁ paṭicarāmi, bahiddhā kathaṁ apanāmemi, kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘codito khomhi codakena na aññenaññaṁ paṭicarāmi, na bahiddhā kathaṁ apanāmemi, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi codito codakena apadāne na sampāyāmī’ti?


pli: Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘codito khomhi codakena apadāne na sampāyāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘codito khomhi codakena apadāne sampāyāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṁ evaṁ paccavekkhitabbaṁ:


pli: ‘kiṁ nu khomhi makkhī paḷāsī’ti?


pli: ‘makkhī khomhi paḷāsī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘amakkhī khomhi apaḷāsī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi issukī maccharī’ti?


pli: ‘issukī khomhi maccharī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘anissukī khomhi amaccharī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi saṭho māyāvī’ti?


pli: ‘saṭho khomhi māyāvī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘asaṭho khomhi amāyāvī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi thaddho atimānī’ti?


pli: ‘thaddho khomhi atimānī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘atthaddho khomhi anatimānī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘kiṁ nu khomhi sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī’ti?


pli: Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘sandiṭṭhiparāmāsī khomhi ādhānaggāhī duppaṭinissaggī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘asandiṭṭhiparāmāsī khomhi anādhānaggāhī suppaṭinissaggī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme appahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṁyeva imesaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme pahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ, ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Seyyathāpi, āvuso, itthī vā puriso vā, daharo yuvā maṇḍanajātiko, ādāse vā parisuddhe pariyodāte, acche vā udakapatte, sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno, sace tattha passati rajaṁ vā aṅgaṇaṁ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati;


pli: no ce tattha passati rajaṁ vā aṅgaṇaṁ vā, teneva attamano hoti:


pli: ‘lābhā vata me, parisuddhaṁ vata me’ti.


pli: Evameva kho, āvuso, sace bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme appahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṁyeva imesaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme pahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ, ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesū”ti.


pli: Idamavocāyasmā mahāmoggallāno.


pli: Attamanā te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Anumānasuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 150 Nagaravindeyyasutta

pli: Majjhima Nikāya 150


pli: Nagaravindeyyasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena nagaravindaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇānaṁ gāmo tadavasari.


pli: Assosuṁ kho nagaravindeyyakā brāhmaṇagahapatikā:


pli: “samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ nagaravindaṁ anuppatto.


pli: Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:


pli: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.


pli: So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.


pli: So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.


pli: Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.


pli: Atha kho nagaravindeyyakā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu; sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce bhagavato santike nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho nagaravindeyyake brāhmaṇagahapatike bhagavā etadavoca:


pli: “Sace vo, gahapatayo, aññatitthiyā paribbājakā evaṁ puccheyyuṁ:


pli: ‘kathaṁbhūtā, gahapatayo, samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā’ti?


pli: Evaṁ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyātha:


pli: ‘ye te samaṇabrāhmaṇā cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṁ avūpasantacittā, samavisamaṁ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Mayampi hi cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṁ avūpasantacittā, samavisamaṁ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṁ no samacariyampi hetaṁ uttari apassataṁ.


pli: Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā.


pli: Ye te samaṇabrāhmaṇā sotaviññeyyesu saddesu …


pli: ghānaviññeyyesu gandhesu …


pli: jivhāviññeyyesu rasesu …


pli: kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu …


pli: manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṁ avūpasantacittā, samavisamaṁ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā.


pli: Mayampi hi manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṁ avūpasantacittā, samavisamaṁ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṁ no samacariyampi hetaṁ uttari apassataṁ.


pli: Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā’ti.


pli: Evaṁ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyātha.


pli: Sace pana vo, gahapatayo, aññatitthiyā paribbājakā evaṁ puccheyyuṁ:


pli: ‘kathaṁbhūtā, gahapatayo, samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā’ti?


pli: ‘ye te samaṇabrāhmaṇā cakkhuviññeyyesu rūpesu vītarāgā vītadosā vītamohā, ajjhattaṁ vūpasantacittā, samacariyaṁ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā.


pli: Mayampi hi cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṁ avūpasantacittā, samavisamaṁ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṁ no samacariyampi hetaṁ uttari passataṁ.


pli: Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā.


pli: manoviññeyyesu dhammesu vītarāgā vītadosā vītamohā, ajjhattaṁ vūpasantacittā, samacariyaṁ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Mayampi hi manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā ajjhattaṁ avūpasantacittā, samavisamaṁ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṁ no samacariyampi hetaṁ uttari passataṁ.


pli: Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā’ti.


pli: ‘ke panāyasmantānaṁ ākārā, ke anvayā, yena tumhe āyasmanto evaṁ vadetha?


pli: Addhā te āyasmanto vītarāgā vā rāgavinayāya vā paṭipannā, vītadosā vā dosavinayāya vā paṭipannā, vītamohā vā mohavinayāya vā paṭipannā’ti?


pli: Evaṁ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyātha:


pli: ‘tathā hi te āyasmanto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti.


pli: Natthi kho pana tattha tathārūpā cakkhuviññeyyā rūpā ye disvā disvā abhirameyyuṁ, natthi kho pana tattha tathārūpā sotaviññeyyā saddā ye sutvā sutvā abhirameyyuṁ, natthi kho pana tattha tathārūpā ghānaviññeyyā gandhā ye ghāyitvā ghāyitvā abhirameyyuṁ, natthi kho pana tattha tathārūpā jivhāviññeyyā rasā ye sāyitvā sāyitvā abhirameyyuṁ, natthi kho pana tattha tathārūpā kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā ye phusitvā phusitvā abhirameyyuṁ.


pli: Ime kho no, āvuso, ākārā, ime anvayā, yena mayaṁ evaṁ vadema—


pli: addhā te āyasmanto vītarāgā vā rāgavinayāya vā paṭipannā, vītadosā vā dosavinayāya vā paṭipannā, vītamohā vā mohavinayāya vā paṭipannā’ti.


pli: Evaṁ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyāthā”ti.


pli: Evaṁ vutte, nagaravindeyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.


pli: Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.


pli: Ete mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsake no bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṁ gate”ti.


title_pli: Majjhima Nikāya 151 Piṇḍapātapārisuddhisutta

pli: Majjhima Nikāya 151


pli: Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:


pli: Piṇḍapātapārisuddhisutta


pli: ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, atthi nu kho me tattha sotaviññeyyesu saddesu …pe…


pli: ghānaviññeyyesu gandhesu …


pli: jivhāviññeyyesu rasesu …


pli: kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu …


pli: manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti?


pli: Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, atthi me tattha manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, natthi me tattha manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “Vippasannāni kho te, sāriputta, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.


pli: Katamena kho tvaṁ, sāriputta, vihārena etarahi bahulaṁ viharasī”ti?


pli: “Suññatāvihārena kho ahaṁ, bhante, etarahi bahulaṁ viharāmī”ti.


pli: “Sādhu sādhu, sāriputta.


pli: Mahāpurisavihārena kira tvaṁ, sāriputta, etarahi bahulaṁ viharasi.


pli: Mahāpurisavihāro eso, sāriputta, yadidaṁ—


pli: suññatā.


pli: Tasmātiha, sāriputta, bhikkhu sace ākaṅkheyya:


pli: ‘suññatāvihārena bahulaṁ vihareyyan’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:


pli: ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, atthi nu kho me tattha cakkhuviññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti?


pli: Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, atthi me tattha cakkhuviññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, natthi me tattha cakkhuviññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:


pli: ‘pahīnā nu kho me pañca kāmaguṇā’ti?


pli: ‘appahīnā kho me pañca kāmaguṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ kāmaguṇānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘pahīnā kho me pañca kāmaguṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘pahīnā nu kho me pañca nīvaraṇā’ti?


pli: ‘appahīnā kho me pañca nīvaraṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ nīvaraṇānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘pahīnā kho me pañca nīvaraṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘pariññātā nu kho me pañcupādānakkhandhā’ti?


pli: ‘apariññātā kho me pañcupādānakkhandhā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ pariññāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘pariññātā kho me pañcupādānakkhandhā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘bhāvitā nu kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti?


pli: ‘abhāvitā kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘bhāvitā kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘bhāvitā nu kho me cattāro sammappadhānā’ti?


pli: Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘abhāvitā kho me cattāro sammappadhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṁ sammappadhānānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘bhāvitā kho me cattāro sammappadhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:


pli: ‘bhāvitā nu kho me cattāro iddhipādā’ti?


pli: ‘abhāvitā kho me cattāro iddhipādā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘bhāvitā kho me cattāro iddhipādā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘bhāvitāni nu kho me pañcindriyānī’ti?


pli: ‘abhāvitāni kho me pañcindriyānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ indriyānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘bhāvitāni kho me pañcindriyānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘bhāvitāni nu kho me pañca balānī’ti?


pli: ‘abhāvitāni kho me pañca balānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ balānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘bhāvitāni kho me pañca balānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘bhāvitā nu kho me satta bojjhaṅgā’ti?


pli: ‘abhāvitā kho me satta bojjhaṅgā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘bhāvitā kho me satta bojjhaṅgā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘bhāvito nu kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti?


pli: Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘abhāvito kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa bhāvanāya vāyamitabbaṁ.


pli: Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:


pli: ‘bhāvito kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:


pli: ‘bhāvitā nu kho me samatho ca vipassanā cā’ti?


pli: ‘abhāvitā kho me samatho ca vipassanā cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā samathavipassanānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘bhāvitā kho me samatho ca vipassanā cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: ‘sacchikatā nu kho me vijjā ca vimutti cā’ti?


pli: ‘asacchikatā kho me vijjā ca vimutti cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā vijjāya vimuttiyā sacchikiriyāya vāyamitabbaṁ.


pli: ‘sacchikatā kho me vijjā ca vimutti cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.


pli: Ye hi keci, sāriputta, atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṁ parisodhesuṁ, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṁ parisodhesuṁ.


pli: Yepi hi keci, sāriputta, anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṁ parisodhessanti, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṁ parisodhessanti.


pli: Yepi hi keci, sāriputta, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṁ parisodhenti, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṁ parisodhenti.


pli: Tasmātiha, sāriputta, ‘paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṁ parisodhessāmā’ti—


pli: evañhi vo, sāriputta, sikkhitabban”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamano āyasmā sāriputto bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.


title_pli: Majjhima Nikāya 152 Indriyabhāvanāsutta

pli: Majjhima Nikāya 152


pli: Kathañcānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo?


pli: Indriyabhāvanāsutta


pli: Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.


pli: So sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.


pli: Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.


pli: Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.


pli: Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.


pli: Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā gajaṅgalāyaṁ viharati suveḷuvane.


pli: Atha kho uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ bhagavā etadavoca:


pli: “deseti, uttara, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti?


pli: “Deseti, bho gotama, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti.


pli: “Yathā kathaṁ pana, uttara, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti?


pli: “Idha, bho gotama, cakkhunā rūpaṁ na passati, sotena saddaṁ na suṇāti—


pli: evaṁ kho, bho gotama, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti.


pli: “Evaṁ sante kho, uttara, andho bhāvitindriyo bhavissati, badhiro bhāvitindriyo bhavissati;


pli: yathā pārāsiviyassa brāhmaṇassa vacanaṁ.


pli: Andho hi, uttara, cakkhunā rūpaṁ na passati, badhiro sotena saddaṁ na suṇātī”ti.


pli: Evaṁ vutte, uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.


pli: Atha kho bhagavā uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ tuṇhībhūtaṁ maṅkubhūtaṁ pattakkhandhaṁ adhomukhaṁ pajjhāyantaṁ appaṭibhānaṁ viditvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “aññathā kho, ānanda, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanaṁ, aññathā ca panānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hotī”ti.