pli: Idhudāyi, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;


nikaya: mn

layer: root

title_pli: Majjhima Nikāya 66 Laṭukikopamasutta

pli: idampi kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.


pli: Ko ca tassa samatikkamo?


pli: Idhudāyi, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;


pli: Idhudāyi, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;


pli: iti kho ahaṁ, udāyi, nevasaññānāsaññāyatanassapi pahānaṁ vadāmi.


pli: Passasi no tvaṁ, udāyi, taṁ saṁyojanaṁ aṇuṁ vā thūlaṁ vā yassāhaṁ no pahānaṁ vadāmī”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamano āyasmā udāyī bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.


pli: Laṭukikopamasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 67 Cātumasutta

pli: Majjhima Nikāya 67


pli: Cātumasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā cātumāyaṁ viharati āmalakīvane.


pli: Tena kho pana samayena sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṁ anuppattāni honti bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Te ca āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ahesuṁ.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “ke panete, ānanda, uccāsaddā mahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope”ti?


pli: “Etāni, bhante, sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṁ anuppattāni bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Te āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā”ti.


pli: “Tenahānanda, mama vacanena te bhikkhū āmantehi:


pli: ‘satthā āyasmante āmantetī’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:


pli: “satthā āyasmante āmantetī”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca:


pli: “kiṁ nu tumhe, bhikkhave, uccāsaddā mahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope”ti?


pli: “Imāni, bhante, sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṁ anuppattāni bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Teme āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā”ti.


pli: “Gacchatha, bhikkhave, paṇāmemi vo, na vo mama santike vatthabban”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya pakkamiṁsu.


pli: Tena kho pana samayena cātumeyyakā sakyā santhāgāre sannipatitā honti kenacideva karaṇīyena.


pli: Addasaṁsu kho cātumeyyakā sakyā te bhikkhū dūratova āgacchante;


pli: disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavocuṁ:


pli: “handa kahaṁ pana tumhe āyasmanto gacchathā”ti?


pli: “Bhagavatā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho paṇāmito”ti.


pli: “Tenahāyasmanto muhuttaṁ nisīdatha, appeva nāma mayaṁ sakkuṇeyyāma bhagavantaṁ pasādetun”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū cātumeyyakānaṁ sakyānaṁ paccassosuṁ.


pli: Atha kho cātumeyyakā sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho cātumeyyakā sakyā bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “abhinandatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṁ;


pli: abhivadatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṁ.


pli: Seyyathāpi, bhante, bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito; evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅghaṁ.


pli: Santettha, bhante, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṁ dhammavinayaṁ.


pli: Tesaṁ bhagavantaṁ dassanāya alabhantānaṁ siyā aññathattaṁ, siyā vipariṇāmo.


pli: Seyyathāpi, bhante, bījānaṁ taruṇānaṁ udakaṁ alabhantānaṁ siyā aññathattaṁ siyā vipariṇāmo;


pli: evameva kho, bhante, santettha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṁ dhammavinayaṁ, tesaṁ bhagavantaṁ dassanāya alabhantānaṁ siyā aññathattaṁ, siyā vipariṇāmo.


pli: Seyyathāpi, bhante, vacchassa taruṇassa mātaraṁ apassantassa siyā aññathattaṁ, siyā vipariṇāmo;


pli: evameva kho, bhante, santettha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṁ dhammavinayaṁ, tesaṁ bhagavantaṁ apassantānaṁ siyā aññathattaṁ, siyā vipariṇāmo.


pli: Abhinandatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṁ;


pli: Seyyathāpi, bhante, bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito; evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅghan”ti.


pli: Atha kho brahmā sahampati bhagavato cetasā cetoparivitakkamaññāya—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—brahmaloke antarahito bhagavato purato pāturahosi.


pli: Atha kho brahmā sahampati ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: Santettha, bhante, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṁ dhammavinayaṁ, tesaṁ bhagavantaṁ dassanāya alabhantānaṁ siyā aññathattaṁ, siyā vipariṇāmo.


pli: Seyyathāpi, bhante, bījānaṁ taruṇānaṁ udakaṁ alabhantānaṁ siyā aññathattaṁ, siyā vipariṇāmo;


pli: Asakkhiṁsu kho cātumeyyakā ca sakyā brahmā ca sahampati bhagavantaṁ pasādetuṁ bījūpamena ca taruṇūpamena ca.


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi:


pli: “uṭṭhethāvuso, gaṇhatha pattacīvaraṁ.


pli: Pasādito bhagavā cātumeyyakehi ca sakyehi brahmunā ca sahampatinā bījūpamena ca taruṇūpamena cā”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā pattacīvaramādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “kinti te, sāriputta, ahosi mayā bhikkhusaṅghe paṇāmite”ti?


pli: “Evaṁ kho me, bhante, ahosi:


pli: ‘bhagavatā bhikkhusaṅgho paṇāmito.


pli: Appossukko dāni bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharissati, mayampi dāni appossukkā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyuttā viharissāmā’”ti.


pli: “Āgamehi tvaṁ, sāriputta, āgamehi tvaṁ, sāriputta, diṭṭhadhammasukhavihāran”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ āmantesi:


pli: “kinti te, moggallāna, ahosi mayā bhikkhusaṅghe paṇāmite”ti?


pli: Appossukko dāni bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharissati, ahañca dāni āyasmā ca sāriputto bhikkhusaṅghaṁ pariharissāmā’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, moggallāna.


pli: Ahaṁ vā hi, moggallāna, bhikkhusaṅghaṁ parihareyyaṁ sāriputtamoggallānā vā”ti.


pli: Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “cattārimāni, bhikkhave, bhayāni udakorohante pāṭikaṅkhitabbāni.


pli: Katamāni cattāri?


pli: Ūmibhayaṁ, kumbhīlabhayaṁ, āvaṭṭabhayaṁ, susukābhayaṁ—


pli: imāni, bhikkhave, cattāri bhayāni udakorohante pāṭikaṅkhitabbāni.


pli: Evameva kho, bhikkhave, cattārimāni bhayāni idhekacce puggale imasmiṁ dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajite pāṭikaṅkhitabbāni.


pli: Ūmibhayaṁ, kumbhīlabhayaṁ, āvaṭṭabhayaṁ, susukābhayaṁ.


pli: Katamañca, bhikkhave, ūmibhayaṁ?


pli: Idha, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto;


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: Tamenaṁ tathā pabbajitaṁ samānaṁ sabrahmacārī ovadanti, anusāsanti:


pli: ‘evaṁ te abhikkamitabbaṁ, evaṁ te paṭikkamitabbaṁ, evaṁ te ālokitabbaṁ, evaṁ te vilokitabbaṁ, evaṁ te samiñjitabbaṁ, evaṁ te pasāritabbaṁ, evaṁ te saṅghāṭipattacīvaraṁ dhāretabban’ti.


pli: Tassa evaṁ hoti:


pli: ‘mayaṁ kho pubbe agāriyabhūtā samānā aññe ovadāma, anusāsāma.


pli: Ime panamhākaṁ puttamattā maññe, nattamattā maññe, amhe ovaditabbaṁ anusāsitabbaṁ maññantī’ti.


pli: So sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ūmibhayassa bhīto sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto.


pli: ‘Ūmibhayan’ti kho, bhikkhave, kodhupāyāsassetaṁ adhivacanaṁ.


pli: Katamañca, bhikkhave, kumbhīlabhayaṁ?


pli: Tamenaṁ tathā pabbajitaṁ samānaṁ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti:


pli: ‘idaṁ te khāditabbaṁ, idaṁ te na khāditabbaṁ; idaṁ te bhuñjitabbaṁ, idaṁ te na bhuñjitabbaṁ; idaṁ te sāyitabbaṁ, idaṁ te na sāyitabbaṁ; idaṁ te pātabbaṁ, idaṁ te na pātabbaṁ; kappiyaṁ te khāditabbaṁ, akappiyaṁ te na khāditabbaṁ; kappiyaṁ te bhuñjitabbaṁ, akappiyaṁ te na bhuñjitabbaṁ; kappiyaṁ te sāyitabbaṁ, akappiyaṁ te na sāyitabbaṁ; kappiyaṁ te pātabbaṁ, akappiyaṁ te na pātabbaṁ; kāle te khāditabbaṁ, vikāle te na khāditabbaṁ; kāle te bhuñjitabbaṁ, vikāle te na bhuñjitabbaṁ; kāle te sāyitabbaṁ, vikāle te na sāyitabbaṁ; kāle te pātabbaṁ, vikāle te na pātabban’ti.


pli: Tassa evaṁ hoti: ‘mayaṁ kho pubbe agāriyabhūtā samānā yaṁ icchāma taṁ khādāma, yaṁ na icchāma na taṁ khādāma; yaṁ icchāma taṁ bhuñjāma, yaṁ na icchāma na taṁ bhuñjāma; yaṁ icchāma taṁ sāyāma, yaṁ na icchāma na taṁ sāyāma; yaṁ icchāma taṁ pivāma, yaṁ na icchāma na taṁ pivāma;


pli: kappiyampi khādāma, akappiyampi khādāma; kappiyampi bhuñjāma, akappiyampi bhuñjāma; kappiyampi sāyāma, akappiyampi sāyāma; kappiyampi pivāma, akappiyampi pivāma; kālepi khādāma, vikālepi khādāma; kālepi bhuñjāma vikālepi bhuñjāma; kālepi sāyāma, vikālepi sāyāma; kālepi pivāma, vikālepi pivāma.


pli: Yampi no saddhā gahapatikā divā vikāle paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ denti tatthapime mukhāvaraṇaṁ maññe karontī’ti.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, kumbhīlabhayassa bhīto sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto.


pli: ‘Kumbhīlabhayan’ti kho, bhikkhave, odarikattassetaṁ adhivacanaṁ.


pli: Katamañca, bhikkhave, āvaṭṭabhayaṁ?


pli: Idha, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti:


pli: ‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto;


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.


pli: So evaṁ pabbajito samāno pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati.


pli: Arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi so tattha passati gahapatiṁ vā gahapatiputtaṁ vā pañcahi kāmaguṇehi samappitaṁ samaṅgībhūtaṁ paricārayamānaṁ.


pli: Tassa evaṁ hoti:


pli: ‘mayaṁ kho pubbe agāriyabhūtā samānā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārimhā.


pli: Saṁvijjanti kho pana me kule bhogā.


pli: Sakkā bhoge ca bhuñjituṁ puññāni ca kātun’ti.


pli: So sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, āvaṭṭabhayassa bhīto sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto.


pli: ‘Āvaṭṭabhayan’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ.


pli: Katamañca, bhikkhave, susukābhayaṁ?


pli: Arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi so tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.


pli: Tassa mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.


pli: So rāgānuddhaṁsena cittena sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, susukābhayassa bhīto sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto.


pli: ‘Susukābhayan’ti kho, bhikkhave, mātugāmassetaṁ adhivacanaṁ.


pli: Imāni kho, bhikkhave, cattāri bhayāni, idhekacce puggale imasmiṁ dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajite pāṭikaṅkhitabbānī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Cātumasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 68 Naḷakapānasutta

pli: Majjhima Nikāya 68


pli: Naḷakapānasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu viharati naḷakapāne palāsavane.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā kulaputtā bhagavantaṁ uddissa saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā honti—


pli: āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca bhaddiyo, āyasmā ca kimilo, āyasmā ca bhagu, āyasmā ca koṇḍañño, āyasmā ca revato, āyasmā ca ānando, aññe ca abhiññātā abhiññātā kulaputtā.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti.


pli: Atha kho bhagavā te kulaputte ārabbha bhikkhū āmantesi:


pli: “ye te, bhikkhave, kulaputtā mamaṁ uddissa saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, kacci te, bhikkhave, bhikkhū abhiratā brahmacariye”ti?


pli: Evaṁ vutte, te bhikkhū tuṇhī ahesuṁ.


pli: Dutiyampi kho bhagavā te kulaputte ārabbha bhikkhū āmantesi:


pli: Dutiyampi kho te bhikkhū tuṇhī ahesuṁ.


pli: Tatiyampi kho bhagavā te kulaputte ārabbha bhikkhū āmantesi:


pli: Tatiyampi kho te bhikkhū tuṇhī ahesuṁ.


pli: Atha kho bhagavato etadahosi:


pli: “yannūnāhaṁ te kulaputte puccheyyan”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ anuruddhaṁ āmantesi:


pli: “kacci tumhe, anuruddhā, abhiratā brahmacariye”ti?


pli: “Taggha mayaṁ, bhante, abhiratā brahmacariye”ti.


pli: “Sādhu sādhu, anuruddhā.


pli: Etaṁ kho, anuruddhā, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ yaṁ tumhe abhirameyyātha brahmacariye.


pli: Yena tumhe, anuruddhā, bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā susukāḷakesā kāme paribhuñjeyyātha tena tumhe, anuruddhā, bhadrenapi yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā susukāḷakesā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā.


pli: Te ca kho pana tumhe, anuruddhā, neva rājābhinītā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, na corābhinītā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, na iṇaṭṭā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, na bhayaṭṭā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, nājīvikāpakatā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā.


pli: Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto;


pli: appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti—


pli: nanu tumhe, anuruddhā, evaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā”ti?


pli: “Evaṁ, bhante”.


pli: “Evaṁ pabbajitena ca pana, anuruddhā, kulaputtena kimassa karaṇīyaṁ?


pli: Vivekaṁ, anuruddhā, kāmehi vivekaṁ akusalehi dhammehi pītisukhaṁ nādhigacchati aññaṁ vā tato santataraṁ, tassa abhijjhāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, byāpādopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, thinamiddhampi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati uddhaccakukkuccampi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, vicikicchāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, aratīpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, tandīpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati.


pli: Vivekaṁ, anuruddhā, kāmehi vivekaṁ akusalehi dhammehi pītisukhaṁ nādhigacchati aññaṁ vā tato santataraṁ.


pli: Vivekaṁ, anuruddhā, kāmehi vivekaṁ akusalehi dhammehi pītisukhaṁ adhigacchati aññaṁ vā tato santataraṁ, tassa abhijjhāpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, byāpādopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, thinamiddhampi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, uddhaccakukkuccampi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, vicikicchāpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, aratīpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, tandīpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati.


pli: Vivekaṁ, anuruddhā, kāmehi vivekaṁ akusalehi dhammehi pītisukhaṁ adhigacchati aññaṁ vā tato santataraṁ.


pli: Kinti vo, anuruddhā, mayi hoti:


pli: ‘ye āsavā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā, appahīnā te tathāgatassa;


pli: tasmā tathāgato saṅkhāyekaṁ paṭisevati, saṅkhāyekaṁ adhivāseti, saṅkhāyekaṁ parivajjeti, saṅkhāyekaṁ vinodetī’”ti?


pli: “Na kho no, bhante, bhagavati evaṁ hoti:


pli: tasmā tathāgato saṅkhāyekaṁ paṭisevati, saṅkhāyekaṁ adhivāseti, saṅkhāyekaṁ parivajjeti, saṅkhāyekaṁ vinodetī’ti.


pli: Evaṁ kho no, bhante, bhagavati hoti:


pli: ‘ye āsavā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā, pahīnā te tathāgatassa;


pli: tasmā tathāgato saṅkhāyekaṁ paṭisevati, saṅkhāyekaṁ adhivāseti, saṅkhāyekaṁ parivajjeti, saṅkhāyekaṁ vinodetī’”ti.


pli: “Sādhu sādhu, anuruddhā.


pli: Tathāgatassa, anuruddhā, ye āsavā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā, pahīnā te ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.


pli: Seyyathāpi, anuruddhā, tālo matthakacchinno abhabbo punavirūḷhiyā;


pli: evameva kho, anuruddhā, tathāgatassa ye āsavā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā, pahīnā te ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā;


pli: tasmā tathāgato saṅkhāyekaṁ paṭisevati, saṅkhāyekaṁ adhivāseti, saṅkhāyekaṁ parivajjeti, saṅkhāyekaṁ vinodeti.


pli: Taṁ kiṁ maññasi, anuruddhā,


pli: kaṁ atthavasaṁ sampassamāno tathāgato sāvake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti:


pli: ‘asu amutra upapanno; asu amutra upapanno’”ti?


pli: “Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.


pli: “Na kho, anuruddhā, tathāgato janakuhanatthaṁ na janalapanatthaṁ na lābhasakkārasilokānisaṁsatthaṁ na ‘iti maṁ jano jānātū’ti sāvake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti:


pli: ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’ti.


pli: Santi ca kho, anuruddhā, kulaputtā saddhā uḷāravedā uḷārapāmojjā.


pli: Te taṁ sutvā tadatthāya cittaṁ upasaṁharanti.


pli: Tesaṁ taṁ, anuruddhā, hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāya.


pli: Idhānuruddhā, bhikkhu suṇāti:


pli: ‘itthannāmo bhikkhu kālaṅkato;


pli: so bhagavatā byākato—


pli: aññāya saṇṭhahī’ti.


pli: So kho panassa āyasmā sāmaṁ diṭṭho vā hoti anussavassuto vā:


pli: ‘evaṁsīlo so āyasmā ahosi itipi, evaṁdhammo so āyasmā ahosi itipi, evaṁpañño so āyasmā ahosi itipi, evaṁvihārī so āyasmā ahosi itipi, evaṁvimutto so āyasmā ahosi itipī’ti.


pli: So tassa saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṁ upasaṁharati.


pli: Evampi kho, anuruddhā, bhikkhuno phāsuvihāro hoti.


pli: pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā’ti.


pli: ‘evaṁsīlo so āyasmā ahosi itipi, evaṁdhammo …pe… evaṁpañño … evaṁvihārī … evaṁvimutto so āyasmā ahosi itipī’ti.


pli: tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissatī’ti.


pli: tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti.


pli: Idhānuruddhā, bhikkhunī suṇāti:


pli: ‘itthannāmā bhikkhunī kālaṅkatā;


pli: sā bhagavatā byākatā—


pli: Sā kho panassā bhaginī sāmaṁ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā:


pli: ‘evaṁsīlā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁdhammā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁpaññā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁvihārinī sā bhaginī ahosi itipi, evaṁvimuttā sā bhaginī ahosi itipī’ti.


pli: Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī tadatthāya cittaṁ upasaṁharati.


pli: Evampi kho, anuruddhā, bhikkhuniyā phāsuvihāro hoti.


pli: pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā’ti.


pli: ‘evaṁsīlā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁdhammā …pe… evaṁpaññā … evaṁvihārinī … evaṁvimuttā sā bhaginī ahosi itipī’ti.


pli: tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāminī sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissatī’ti.


pli: tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti.


pli: ‘evaṁsīlā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁdhammā … evaṁpaññā … evaṁvihārinī … evaṁvimuttā sā bhaginī ahosi itipī’ti.


pli: Idhānuruddhā, upāsako suṇāti:


pli: ‘itthannāmo upāsako kālaṅkato;


pli: so bhagavatā byākato—


pli: pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā’ti.


pli: So kho panassa āyasmā sāmaṁ diṭṭho vā hoti anussavassuto vā:


pli: ‘evaṁsīlo so āyasmā ahosi itipi, evaṁdhammo so āyasmā ahosi itipi, evaṁpañño so āyasmā ahosi itipi, evaṁvihārī so āyasmā ahosi itipi, evaṁvimutto so āyasmā ahosi itipī’ti.


pli: So tassa saddhañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṁ upasaṁharati.


pli: Evampi kho, anuruddhā, upāsakassa phāsuvihāro hoti.


pli: tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissatī’ti.


pli: ‘evaṁsīlo so āyasmā ahosi itipi, evaṁdhammo … evaṁpañño … evaṁvihārī … evaṁvimutto so āyasmā ahosi itipī’ti.


pli: So tassa saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṁ upasaṁharati.


pli: tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti.


pli: Evampi kho, anuruddhā upāsakassa phāsuvihāro hoti.


pli: Idhānuruddhā, upāsikā suṇāti:


pli: ‘itthannāmā upāsikā kālaṅkatā;


pli: sā bhagavatā byākatā—


pli: pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā’ti.


pli: Sā kho panassā bhaginī sāmaṁ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā:


pli: ‘evaṁsīlā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁdhammā … evaṁpaññā … evaṁvihārinī … evaṁvimuttā sā bhaginī ahosi itipī’ti.


pli: Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī tadatthāya cittaṁ upasaṁharati.


pli: Evampi kho, anuruddhā, upāsikāya phāsuvihāro hoti.


pli: tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāminī sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissatī’ti.


pli: tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti.


pli: ‘evaṁsīlā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁdhammā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁpaññā sā bhaginī ahosi itipi, evaṁvihārinī sā bhaginī ahosi itipi, evaṁvimuttā sā bhaginī ahosi itipī’ti.


pli: Iti kho, anuruddhā, tathāgato na janakuhanatthaṁ na janalapanatthaṁ na lābhasakkārasilokānisaṁsatthaṁ na ‘iti maṁ jano jānātū’ti sāvake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti:


pli: ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’ti.


pli: Santi ca kho, anuruddhā, kulaputtā saddhā uḷāravedā uḷārapāmojjā.


pli: Te taṁ sutvā tadatthāya cittaṁ upasaṁharanti.


pli: Tesaṁ taṁ, anuruddhā, hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamano āyasmā anuruddho bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.


pli: Naḷakapānasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 69 Goliyānisutta

pli: Majjhima Nikāya 69


pli: Goliyānisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena goliyāni nāma bhikkhu āraññiko padasamācāro saṅghamajjhe osaṭo hoti kenacideva karaṇīyena.


pli: Tatra kho āyasmā sāriputto goliyāniṁ bhikkhuṁ ārabbha bhikkhū āmantesi:


pli: “Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena sabrahmacārīsu sagāravena bhavitabbaṁ sappatissena.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto sabrahmacārīsu agāravo hoti appatisso, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena, yo ayamāyasmā sabrahmacārīsu agāravo hoti appatisso’ti—


pli: tassa bhavanti vattāro.


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena sabrahmacārīsu sagāravena bhavitabbaṁ sappatissena.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena āsanakusalena bhavitabbaṁ:


pli: ‘iti there ca bhikkhū nānupakhajja nisīdissāmi nave ca bhikkhū na āsanena paṭibāhissāmī’ti.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto na āsanakusalo hoti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena, yo ayamāyasmā āsanakusalo na hotī’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena āsanakusalena bhavitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena ābhisamācārikopi dhammo jānitabbo.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto ābhisamācārikampi dhammaṁ na jānāti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā ābhisamācārikampi dhammaṁ na jānātī’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena ābhisamācārikopi dhammo jānitabbo.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena nātikālena gāmo pavisitabbo nātidivā paṭikkamitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto atikālena gāmaṁ pavisati atidivā paṭikkamati, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā atikālena gāmaṁ pavisati atidivā paṭikkamatī’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena nātikālena gāmo pavisitabbo, nātidivā paṭikkamitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena na purebhattaṁ pacchābhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto purebhattaṁ pacchābhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjati, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Ayaṁ nūnimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena viharato vikālacariyā bahulīkatā, tamenaṁ saṅghagatampi samudācaratī’ti—


pli: tassa bhavanti vattāro.


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena na purebhattaṁ pacchābhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena anuddhatena bhavitabbaṁ acapalena.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto uddhato hoti capalo, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Idaṁ nūnimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena viharato uddhaccaṁ cāpalyaṁ bahulīkataṁ, tamenaṁ saṅghagatampi samudācaratī’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena anuddhatena bhavitabbaṁ acapalena.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena amukharena bhavitabbaṁ avikiṇṇavācena.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto mukharo hoti vikiṇṇavāco, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā mukharo vikiṇṇavāco’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena amukharena bhavitabbaṁ avikiṇṇavācena.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena suvacena bhavitabbaṁ kalyāṇamittena.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu saṅghagato saṅghe viharanto dubbaco hoti pāpamitto, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā dubbaco pāpamitto’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā saṅghagatena saṅghe viharantena suvacena bhavitabbaṁ kalyāṇamittena.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā indriyesu guttadvārena bhavitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu indriyesu aguttadvāro hoti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā indriyesu aguttadvāro’ti—


pli: tassa bhavanti vattāro.


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā indriyesu guttadvārena bhavitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā bhojane mattaññunā bhavitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu bhojane amattaññū hoti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā bhojane amattaññū’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā bhojane mattaññunā bhavitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā jāgariyaṁ anuyuttena bhavitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu jāgariyaṁ ananuyutto hoti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā jāgariyaṁ ananuyutto’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā jāgariyaṁ anuyuttena bhavitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā āraddhavīriyena bhavitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu kusīto hoti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā kusīto’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā āraddhavīriyena bhavitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā upaṭṭhitassatinā bhavitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu muṭṭhassatī hoti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā muṭṭhassatī’ti—


pli: tassa bhavanti vattāro.


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā upaṭṭhitassatinā bhavitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā samāhitena bhavitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu asamāhito hoti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā asamāhito’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā samāhitena bhavitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā paññavatā bhavitabbaṁ.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu duppañño hoti, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā duppañño’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā paññavatā bhavitabbaṁ.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā abhidhamme abhivinaye yogo karaṇīyo.


pli: Santāvuso, āraññikaṁ bhikkhuṁ abhidhamme abhivinaye pañhaṁ pucchitāro.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu abhidhamme abhivinaye pañhaṁ puṭṭho na sampāyati, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā abhidhamme abhivinaye pañhaṁ puṭṭho na sampāyatī’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā abhidhamme abhivinaye yogo karaṇīyo.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha yogo karaṇīyo.


pli: Santāvuso, āraññikaṁ bhikkhuṁ ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha pañhaṁ pucchitāro.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha pañhaṁ puṭṭho na sampāyati, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha pañhaṁ puṭṭho na sampāyatī’ti—


pli: tassa bhavanti vattāro.


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā tattha yogo karaṇīyo.


pli: Āraññikenāvuso, bhikkhunā uttari manussadhamme yogo karaṇīyo.


pli: Santāvuso, āraññikaṁ bhikkhuṁ uttari manussadhamme pañhaṁ pucchitāro.


pli: Sace, āvuso, āraññiko bhikkhu uttari manussadhamme pañhaṁ puṭṭho na sampāyati, tassa bhavanti vattāro.


pli: ‘Kiṁ panimassāyasmato āraññikassa ekassāraññe serivihārena yo ayamāyasmā yassatthāya pabbajito tamatthaṁ na jānātī’ti—


pli: Tasmā āraññikena bhikkhunā uttari manussadhamme yogo karaṇīyo”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā mahāmoggallāno āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:


pli: “āraññikeneva nu kho, āvuso sāriputta, bhikkhunā ime dhammā samādāya vattitabbā udāhu gāmantavihārināpī”ti?


pli: “Āraññikenāpi kho, āvuso moggallāna, bhikkhunā ime dhammā samādāya vattitabbā pageva gāmantavihārinā”ti.


pli: Goliyānisuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 7 Vatthasutta

pli: Majjhima Nikāya 7


pli: Vatthasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ;


pli: tamenaṁ rajako yasmiṁ yasmiṁ raṅgajāte upasaṁhareyya—yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi mañjiṭṭhakāya durattavaṇṇamevassa aparisuddhavaṇṇamevassa.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Aparisuddhattā, bhikkhave, vatthassa.


pli: Evameva kho, bhikkhave, citte saṅkiliṭṭhe, duggati pāṭikaṅkhā.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ parisuddhaṁ pariyodātaṁ;


pli: tamenaṁ rajako yasmiṁ yasmiṁ raṅgajāte upasaṁhareyya—yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi mañjiṭṭhakāya—surattavaṇṇamevassa parisuddhavaṇṇamevassa.


pli: Parisuddhattā, bhikkhave, vatthassa.


pli: Evameva kho, bhikkhave, citte asaṅkiliṭṭhe, sugati pāṭikaṅkhā.


pli: Katame ca, bhikkhave, cittassa upakkilesā?


pli: Abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso, byāpādo cittassa upakkileso, kodho cittassa upakkileso, upanāho cittassa upakkileso, makkho cittassa upakkileso, paḷāso cittassa upakkileso, issā cittassa upakkileso, macchariyaṁ cittassa upakkileso, māyā cittassa upakkileso, sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso, thambho cittassa upakkileso, sārambho cittassa upakkileso, māno cittassa upakkileso, atimāno cittassa upakkileso, mado cittassa upakkileso, pamādo cittassa upakkileso.


pli: Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu ‘abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijjhāvisamalobhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘byāpādo cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā byāpādaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘kodho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā kodhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘upanāho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā upanāhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘makkho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā makkhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘paḷāso cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā paḷāsaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘issā cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā issaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘macchariyaṁ cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā macchariyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘māyā cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā māyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā sāṭheyyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘thambho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā thambhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘sārambho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā sārambhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘māno cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā mānaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘atimāno cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā atimānaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘mado cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā madaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;


pli: ‘pamādo cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā pamādaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati.


pli: Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno ‘abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso pahīno hoti,


pli: ‘byāpādo cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā byāpādo cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘kodho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā kodho cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘upanāho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā upanāho cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘makkho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā makkho cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘paḷāso cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā paḷāso cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘issā cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā issā cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘macchariyaṁ cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā macchariyaṁ cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘māyā cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā māyā cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘thambho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā thambho cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘sārambho cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā sārambho cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘māno cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā māno cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘atimāno cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā atimāno cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘mado cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā mado cittassa upakkileso pahīno hoti;


pli: ‘pamādo cittassa upakkileso’ti—


pli: iti viditvā pamādo cittassa upakkileso pahīno hoti.


pli: So buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:


pli: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti;


pli: dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:


pli: ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti;


pli: saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:


pli: ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ cattāri purisayugāni, aṭṭha purisapuggalā. Esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo, anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.


pli: Yathodhi kho panassa cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ, so ‘buddhe aveccappasādena samannāgatomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.


pli: Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati;


pli: ‘dhamme …pe…


pli: saṅghe aveccappasādena samannāgatomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ;


pli: pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.


pli: ‘Yathodhi kho pana me cattaṁ vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhan’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ;


pli: Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu evaṁsīlo evaṁdhammo evaṁpañño sālīnañcepi piṇḍapātaṁ bhuñjati vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, nevassa taṁ hoti antarāyāya.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ acchodakaṁ āgamma parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ, ukkāmukhaṁ vā panāgamma jātarūpaṁ parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ;


pli: evameva kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁsīlo evaṁdhammo evaṁpañño sālīnañcepi piṇḍapātaṁ bhuñjati vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, nevassa taṁ hoti antarāyāya.


pli: So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati;


pli: karuṇāsahagatena cetasā …pe…


pli: muditāsahagatena cetasā …pe…


pli: upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.


pli: So ‘atthi idaṁ, atthi hīnaṁ, atthi paṇītaṁ, atthi imassa saññāgatassa uttari nissaraṇan’ti pajānāti.


pli: Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.


pli: Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.


pli: ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave:


pli: ‘bhikkhu sināto antarena sinānenā’”ti.


pli: Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato avidūre nisinno hoti.


pli: Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “gacchati pana bhavaṁ gotamo bāhukaṁ nadiṁ sināyitun”ti?


pli: “Kiṁ, brāhmaṇa, bāhukāya nadiyā?


pli: Kiṁ bāhukā nadī karissatī”ti?


pli: “Lokkhasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, puññasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, bāhukāya pana nadiyā bahujano pāpakammaṁ kataṁ pavāhetī”ti.


pli: Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājaṁ brāhmaṇaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:


pli: “Bāhukaṁ adhikakkañca,


pli: gayaṁ sundarikaṁ mapi;


pli: Sarassatiṁ payāgañca,


pli: atho bāhumatiṁ nadiṁ;


pli: Niccampi bālo pakkhando,


pli: kaṇhakammo na sujjhati.


pli: Kiṁ sundarikā karissati,


pli: Kiṁ payāgā kiṁ bāhukā nadī;


pli: Veriṁ katakibbisaṁ naraṁ,


pli: Na hi naṁ sodhaye pāpakamminaṁ.


pli: Suddhassa ve sadā phaggu,


pli: Suddhassuposatho sadā;


pli: Suddhassa sucikammassa,


pli: Sadā sampajjate vataṁ;


pli: Idheva sināhi brāhmaṇa,


pli: Sabbabhūtesu karohi khemataṁ.


pli: Sace musā na bhaṇasi,


pli: sace pāṇaṁ na hiṁsasi;


pli: Sace adinnaṁ nādiyasi,


pli: saddahāno amaccharī;


pli: Kiṁ kāhasi gayaṁ gantvā,


pli: udapānopi te gayā”ti.


pli: Evaṁ vutte, sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.


pli: Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya—cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.


pli: Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Labheyyāhaṁ bhoto gotamassa santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.


pli: Alattha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.


pli: Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.


pli: “Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.


pli: Aññataro kho panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.


pli: Vatthasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 70 Kīṭāgirisutta

pli: Majjhima Nikāya 70


pli: Kīṭāgirisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kāsīsu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “ahaṁ kho, bhikkhave, aññatreva rattibhojanā bhuñjāmi.


pli: Aññatra kho panāhaṁ, bhikkhave, rattibhojanā bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmi appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca.


pli: Etha, tumhepi, bhikkhave, aññatreva rattibhojanā bhuñjatha.


pli: Aññatra kho pana, bhikkhave, tumhepi rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Atha kho bhagavā kāsīsu anupubbena cārikaṁ caramāno yena kīṭāgiri nāma kāsīnaṁ nigamo tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā kīṭāgirismiṁ viharati kāsīnaṁ nigame.


pli: Tena kho pana samayena assajipunabbasukā nāma bhikkhū kīṭāgirismiṁ āvāsikā honti.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū yena assajipunabbasukā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā assajipunabbasuke bhikkhū etadavocuṁ:


pli: “bhagavā kho, āvuso, aññatreva rattibhojanā bhuñjati bhikkhusaṅgho ca.


pli: Aññatra kho panāvuso, rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca sañjānanti appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca.


pli: Etha, tumhepi, āvuso, aññatreva rattibhojanā bhuñjatha.


pli: Aññatra kho panāvuso, tumhepi rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcā”ti.


pli: Evaṁ vutte, assajipunabbasukā bhikkhū te bhikkhū etadavocuṁ:


pli: “mayaṁ kho, āvuso, sāyañceva bhuñjāma pāto ca divā ca vikāle.


pli: Te mayaṁ sāyañceva bhuñjamānā pāto ca divā ca vikāle appābādhatañca sañjānāma appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca.


pli: Te mayaṁ kiṁ sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvissāma?


pli: Sāyañceva mayaṁ bhuñjissāma pāto ca divā ca vikāle”ti.


pli: Yato kho te bhikkhū nāsakkhiṁsu assajipunabbasuke bhikkhū saññāpetuṁ, atha yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “idha mayaṁ, bhante, yena assajipunabbasukā bhikkhū tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā assajipunabbasuke bhikkhū etadavocumha:


pli: ‘bhagavā kho, āvuso, aññatreva rattibhojanā bhuñjati bhikkhusaṅgho ca;


pli: aññatra kho panāvuso, rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca sañjānanti appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca.


pli: Aññatra kho panāvuso, tumhepi rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcā’ti.


pli: Evaṁ vutte, bhante, assajipunabbasukā bhikkhū amhe etadavocuṁ:


pli: ‘mayaṁ kho, āvuso, sāyañceva bhuñjāma pāto ca divā ca vikāle.


pli: Sāyañceva mayaṁ bhuñjissāma pāto ca divā ca vikāle’ti.


pli: Yato kho mayaṁ, bhante, nāsakkhimha assajipunabbasuke bhikkhū saññāpetuṁ, atha mayaṁ etamatthaṁ bhagavato ārocemā”ti.


pli: Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:


pli: “ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena assajipunabbasuke bhikkhū āmantehi:


pli: ‘satthā āyasmante āmantetī’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yena assajipunabbasukā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā assajipunabbasuke bhikkhū etadavoca:


pli: “satthā āyasmante āmantetī”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho assajipunabbasukā bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho assajipunabbasuke bhikkhū bhagavā etadavoca:


pli: “saccaṁ kira, bhikkhave, sambahulā bhikkhū tumhe upasaṅkamitvā etadavocuṁ:


pli: ‘bhagavā kho, āvuso, aññatreva rattibhojanā bhuñjati bhikkhusaṅgho ca.


pli: Aññatra kho panāvuso, rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca sañjānanti appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca.


pli: Etha, tumhepi, āvuso, aññatreva rattibhojanā bhuñjatha.


pli: Evaṁ vutte, kira, bhikkhave, tumhe te bhikkhū evaṁ avacuttha:


pli: ‘mayaṁ kho panāvuso, sāyañceva bhuñjāma pāto ca divā ca vikāle.


pli: Te mayaṁ sāyañceva bhuñjamānā pāto ca divā ca vikāle appābādhatañca sañjānāma appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca.


pli: Te mayaṁ kiṁ sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvissāma?


pli: Sāyañceva mayaṁ bhuñjissāma pāto ca divā ca vikāle’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”.


pli: “Kiṁ nu me tumhe, bhikkhave, evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānātha yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tassa akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: “Nanu me tumhe, bhikkhave, evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānātha idhekaccassa yaṁ evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyanti, idha panekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, idhekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyanti, idha panekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyanti, idha panekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī”ti?


pli: “Sādhu, bhikkhave.


pli: Mayā cetaṁ, bhikkhave, aññātaṁ abhavissa adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ aphassitaṁ paññāya:


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantī’ti,


pli: evāhaṁ ajānanto ‘evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ pajahathā’ti vadeyyaṁ; api nu me etaṁ, bhikkhave, patirūpaṁ abhavissā”ti?


pli: “Yasmā ca kho etaṁ, bhikkhave, mayā ñātaṁ diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phassitaṁ paññāya:


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantī’ti, tasmāhaṁ ‘evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ pajahathā’ti vadāmi.


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evāhaṁ ajānanto ‘evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharathā’ti vadeyyaṁ;


pli: api nu me etaṁ, bhikkhave, patirūpaṁ abhavissā”ti?


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, tasmāhaṁ ‘evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharathā’ti vadāmi.


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantī’ti, evāhaṁ ajānanto ‘evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ pajahathā’ti vadeyyaṁ;


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantī’ti, tasmāhaṁ ‘evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ pajahathā’ti vadāmi.


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evāhaṁ ajānanto ‘evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ upasampajja viharathā’ti vadeyyaṁ;


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, tasmāhaṁ ‘evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ upasampajja viharathā’ti vadāmi.


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantī’ti, evāhaṁ ajānanto ‘evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ pajahathā’ti vadeyyaṁ;


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantī’ti, tasmāhaṁ ‘evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ pajahathā’ti vadāmi.


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evāhaṁ ajānanto ‘evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharathā’ti vadeyyaṁ;


pli: “No hetaṁ, bhante”.


pli: ‘idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, tasmāhaṁ ‘evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharathā’ti vadāmi.


pli: Nāhaṁ, bhikkhave, sabbesaṁyeva bhikkhūnaṁ ‘appamādena karaṇīyan’ti vadāmi;


pli: na panāhaṁ, bhikkhave, sabbesaṁyeva bhikkhūnaṁ ‘na appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Ye te, bhikkhave, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā, tathārūpānāhaṁ, bhikkhave, bhikkhūnaṁ ‘na appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Kataṁ tesaṁ appamādena.


pli: Abhabbā te pamajjituṁ.


pli: Ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū sekkhā appattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamānā viharanti, tathārūpānāhaṁ, bhikkhave, bhikkhūnaṁ ‘appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Appeva nāmime āyasmanto anulomikāni senāsanāni paṭisevamānā kalyāṇamitte bhajamānā indriyāni samannānayamānā—


pli: yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyunti.


pli: Imaṁ kho ahaṁ, bhikkhave, imesaṁ bhikkhūnaṁ appamādaphalaṁ sampassamāno ‘appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Sattime, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.


pli: Katame satta?


pli: Ubhatobhāgavimutto, paññāvimutto, kāyasakkhi, diṭṭhippatto, saddhāvimutto, dhammānusārī, saddhānusārī.


pli: Katamo ca, bhikkhave, puggalo ubhatobhāgavimutto?


pli: Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te kāyena phusitvā viharati paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo ubhatobhāgavimutto


pli: imassa kho ahaṁ, bhikkhave, bhikkhuno ‘na appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Kataṁ tassa appamādena.


pli: Abhabbo so pamajjituṁ.


pli: Katamo ca, bhikkhave, puggalo paññāvimutto?


pli: Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te na kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo paññāvimutto.


pli: Imassapi kho ahaṁ, bhikkhave, bhikkhuno ‘na appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Katamo ca, bhikkhave, puggalo kāyasakkhi?


pli: Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo kāyasakkhi.


pli: Imassa kho ahaṁ, bhikkhave, bhikkhuno ‘appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Appeva nāma ayamāyasmā anulomikāni senāsanāni paṭisevamāno kalyāṇamitte bhajamāno indriyāni samannānayamāno—


pli: yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyāti.


pli: Imaṁ kho ahaṁ, bhikkhave, imassa bhikkhuno appamādaphalaṁ sampassamāno ‘appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Katamo ca, bhikkhave, puggalo diṭṭhippatto?


pli: Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te na kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo diṭṭhippatto.


pli: Imassapi kho ahaṁ, bhikkhave, bhikkhuno ‘appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Katamo ca, bhikkhave, puggalo saddhāvimutto.


pli: Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te na kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, tathāgate cassa saddhā niviṭṭhā hoti mūlajātā patiṭṭhitā.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo saddhāvimutto.


pli: Katamo ca, bhikkhave, puggalo dhammānusārī?


pli: Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te na kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya mattaso nijjhānaṁ khamanti, api cassa ime dhammā honti, seyyathidaṁ—


pli: saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ.


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo dhammānusārī.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Katamo ca, bhikkhave, puggalo saddhānusārī?


pli: Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te na kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, tathāgate cassa saddhāmattaṁ hoti pemamattaṁ, api cassa ime dhammā honti, seyyathidaṁ—


pli: Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo saddhānusārī.


pli: Appeva nāma ayamāyasmā anulomikāni senāsanāni paṭisevamāno kalyāṇamitte bhajamāno indriyāni samannānayamāno—


pli: yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyāti.


pli: Imaṁ kho ahaṁ, bhikkhave, imassa bhikkhuno appamādaphalaṁ sampassamāno ‘appamādena karaṇīyan’ti vadāmi.


pli: Nāhaṁ, bhikkhave, ādikeneva aññārādhanaṁ vadāmi;


pli: api ca, bhikkhave, anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā aññārādhanā hoti.


pli: Kathañca, bhikkhave, anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā aññārādhanā hoti?


pli: Idha, bhikkhave, saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsati, payirupāsanto sotaṁ odahati, ohitasoto dhammaṁ suṇāti, sutvā dhammaṁ dhāreti, dhatānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, atthaṁ upaparikkhato dhammā nijjhānaṁ khamanti, dhammanijjhānakkhantiyā sati chando jāyati, chandajāto ussahati, ussāhetvā tuleti, tulayitvā padahati, pahitatto samāno kāyena ceva paramasaccaṁ sacchikaroti, paññāya ca naṁ ativijjha passati.


pli: Sāpi nāma, bhikkhave, saddhā nāhosi;


pli: tampi nāma, bhikkhave, upasaṅkamanaṁ nāhosi;


pli: sāpi nāma, bhikkhave, payirupāsanā nāhosi;


pli: tampi nāma, bhikkhave, sotāvadhānaṁ nāhosi;


pli: tampi nāma, bhikkhave, dhammassavanaṁ nāhosi;


pli: sāpi nāma, bhikkhave, dhammadhāraṇā nāhosi;


pli: sāpi nāma, bhikkhave, atthūpaparikkhā nāhosi;


pli: sāpi nāma, bhikkhave, dhammanijjhānakkhanti nāhosi;


pli: sopi nāma, bhikkhave, chando nāhosi;


pli: sopi nāma, bhikkhave, ussāho nāhosi;


pli: sāpi nāma, bhikkhave, tulanā nāhosi;


pli: tampi nāma, bhikkhave, padhānaṁ nāhosi.


pli: Vippaṭipannāttha, bhikkhave, micchāpaṭipannāttha, bhikkhave.


pli: Kīva dūrevime, bhikkhave, moghapurisā apakkantā imamhā dhammavinayā.


pli: Atthi, bhikkhave, catuppadaṁ veyyākaraṇaṁ yassuddiṭṭhassa viññū puriso nacirasseva paññāyatthaṁ ājāneyya.


pli: Uddisissāmi vo, bhikkhave, ājānissatha me tan”ti?


pli: “Ke ca mayaṁ, bhante, ke ca dhammassa aññātāro”ti?


pli: “Yopi so, bhikkhave, satthā āmisagaru āmisadāyādo āmisehi saṁsaṭṭho viharati tassa pāyaṁ evarūpī paṇopaṇaviyā na upeti:


pli: ‘evañca no assa atha naṁ kareyyāma, na ca no evamassa na naṁ kareyyāmā’ti, kiṁ pana, bhikkhave, yaṁ tathāgato sabbaso āmisehi visaṁsaṭṭho viharati.


pli: Saddhassa, bhikkhave, sāvakassa satthusāsane pariyogāhiya vattato ayamanudhammo hoti:


pli: ‘satthā bhagavā, sāvakohamasmi;


pli: jānāti bhagavā, nāhaṁ jānāmī’ti.


pli: Saddhassa, bhikkhave, sāvakassa satthusāsane pariyogāhiya vattato ruḷhanīyaṁ satthusāsanaṁ hoti ojavantaṁ.


pli: ‘kāmaṁ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upassussatu maṁsalohitaṁ, yaṁ taṁ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṁ na taṁ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṁ bhavissatī’ti.


pli: Saddhassa, bhikkhave, sāvakassa satthusāsane pariyogāhiya vattato dvinnaṁ phalānaṁ aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁ—


pli: diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Kīṭāgirisuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.


pli: Bhikkhuvaggo niṭṭhito dutiyo.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Kuñjara rāhula sassataloko,


pli: Mālukyaputto ca bhaddāli nāmo;


pli: Khudda dijātha sahampatiyācaṁ,


pli: Nāḷaka raññikiṭāgirināmo.


title_pli: Majjhima Nikāya 71 Tevijjavacchasutta

pli: Majjhima Nikāya 71


pli: Tevijjavacchasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.


pli: Tena kho pana samayena vacchagotto paribbājako ekapuṇḍarīke paribbājakārāme paṭivasati.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Atha kho bhagavato etadahosi:


pli: “atippago kho tāva vesāliyaṁ piṇḍāya carituṁ;


pli: yannūnāhaṁ yena ekapuṇḍarīko paribbājakārāmo yena vacchagotto paribbājako tenupasaṅkameyyan”ti.


pli: Atha kho bhagavā yena ekapuṇḍarīko paribbājakārāmo yena vacchagotto paribbājako tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.


pli: Disvāna bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Etu kho, bhante, bhagavā.


pli: Svāgataṁ, bhante, bhagavato.


pli: Cirassaṁ kho, bhante, bhagavā imaṁ pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāya.


pli: Nisīdatu, bhante, bhagavā idamāsanaṁ paññattan”ti.


pli: Nisīdi bhagavā paññatte āsane.


pli: Vacchagottopi kho paribbājako aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “sutaṁ metaṁ, bhante:


pli: ‘samaṇo gotamo sabbaññū sabbadassāvī, aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti,


pli: carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.


pli: Ye te, bhante, evamāhaṁsu: ‘samaṇo gotamo sabbaññū sabbadassāvī, aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti, carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṁ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchatī”ti?


pli: “Ye te, vaccha, evamāhaṁsu: ‘samaṇo gotamo sabbaññū sabbadassāvī, aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti, carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti, na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca pana maṁ asatā abhūtenā”ti.


pli: “Kathaṁ byākaramānā pana mayaṁ, bhante, vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṁ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyā”ti?


pli: “‘Tevijjo samaṇo gotamo’ti kho, vaccha, byākaramāno vuttavādī ceva me assa, na ca maṁ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṁ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyya.


pli: Ahañhi, vaccha, yāvadeva ākaṅkhāmi anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi,


pli: seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.


pli: Ahañhi, vaccha, yāvadeva ākaṅkhāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate …pe… yathākammūpage satte pajānāmi.


pli: Ahañhi, vaccha, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi.


pli: ‘Tevijjo samaṇo gotamo’ti kho, vaccha, byākaramāno vuttavādī ceva me assa, na ca maṁ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṁ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyā”ti.


pli: Evaṁ vutte, vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “atthi nu kho, bho gotama, koci gihī gihisaṁyojanaṁ appahāya kāyassa bhedā dukkhassantakaro”ti?


pli: “Natthi kho, vaccha, koci gihī gihisaṁyojanaṁ appahāya kāyassa bhedā dukkhassantakaro”ti.


pli: “Atthi pana, bho gotama, koci gihī gihisaṁyojanaṁ appahāya kāyassa bhedā saggūpago”ti?


pli: “Na kho, vaccha, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye gihī gihisaṁyojanaṁ appahāya kāyassa bhedā saggūpagā”ti.


pli: “Atthi nu kho, bho gotama, koci ājīvako kāyassa bhedā dukkhassantakaro”ti?


pli: “Natthi kho, vaccha, koci ājīvako kāyassa bhedā dukkhassantakaro”ti.


pli: “Atthi pana, bho gotama, koci ājīvako kāyassa bhedā saggūpago”ti?


pli: “Ito kho so, vaccha, ekanavuto kappo yamahaṁ anussarāmi, nābhijānāmi kañci ājīvakaṁ saggūpagaṁ aññatra ekena;


pli: sopāsi kammavādī kiriyavādī”ti.


pli: “Evaṁ sante, bho gotama, suññaṁ aduṁ titthāyatanaṁ antamaso saggūpagenapī”ti?


pli: “Evaṁ, vaccha, suññaṁ aduṁ titthāyatanaṁ antamaso saggūpagenapī”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamano vacchagotto paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.


pli: Tevijjavacchasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 72 Aggivacchasutta

pli: Majjhima Nikāya 72


pli: Aggivacchasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Kiṁ nu kho, bho gotama, ‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: evaṁdiṭṭhi bhavaṁ gotamo”ti?


pli: “Na kho ahaṁ, vaccha, evaṁdiṭṭhi:


pli: ‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ pana, bho gotama, ‘asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: ‘asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ nu kho, bho gotama, ‘antavā loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: ‘antavā loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ pana, bho gotama, ‘anantavā loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: ‘anantavā loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ nu kho, bho gotama, ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ pana, bho gotama, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ nu kho, bho gotama, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ pana, bho gotama, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ nu kho, bho gotama, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: evaṁdiṭṭhi bhavaṁ gotamo”ti?


pli: “Na kho ahaṁ, vaccha, evaṁdiṭṭhi:


pli: ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “Kiṁ pana, bho gotama, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—


pli: ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.


pli: “‘Kiṁ nu kho, bho gotama, sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: evaṁdiṭṭhi bhavaṁ gotamo’ti iti puṭṭho samāno ‘na kho ahaṁ, vaccha, evaṁdiṭṭhi—


pli: sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ pana, bho gotama, asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ nu kho, bho gotama, antavā loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: antavā loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ pana, bho gotama, anantavā loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: anantavā loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ nu kho, bho gotama, taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ pana, bho gotama, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ nu kho, bho gotama, hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ pana, bho gotama, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ nu kho, bho gotama, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: evaṁdiṭṭhi bhavaṁ gotamo’ti iti puṭṭho samāno ‘na kho ahaṁ, vaccha, evaṁdiṭṭhi—


pli: hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: ‘Kiṁ pana, bho gotama, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—


pli: neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.


pli: Kiṁ pana bho gotamo ādīnavaṁ sampassamāno evaṁ imāni sabbaso diṭṭhigatāni anupagato”ti?


pli: “‘Sassato loko’ti kho, vaccha, diṭṭhigatametaṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ sadukkhaṁ savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati.


pli: ‘Asassato loko’ti kho, vaccha …pe…


pli: ‘antavā loko’ti kho, vaccha …pe…


pli: ‘anantavā loko’ti kho, vaccha …pe…


pli: ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti kho, vaccha …pe…


pli: ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti kho, vaccha …pe…


pli: ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti kho, vaccha …pe…


pli: ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti kho, vaccha …pe…


pli: ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti kho, vaccha …pe…


pli: ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti kho, vaccha, diṭṭhigatametaṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ sadukkhaṁ savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati.


pli: Imaṁ kho ahaṁ, vaccha, ādīnavaṁ sampassamāno evaṁ imāni sabbaso diṭṭhigatāni anupagato”ti.


pli: “Atthi pana bhoto gotamassa kiñci diṭṭhigatan”ti?


pli: “Diṭṭhigatanti kho, vaccha, apanītametaṁ tathāgatassa.


pli: Diṭṭhañhetaṁ, vaccha, tathāgatena:


pli: ‘iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;


pli: iti vedanā, iti vedanāya samudayo, iti vedanāya atthaṅgamo;


pli: iti saññā, iti saññāya samudayo, iti saññāya atthaṅgamo;


pli: iti saṅkhārā, iti saṅkhārānaṁ samudayo, iti saṅkhārānaṁ atthaṅgamo;


pli: iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.


pli: Tasmā tathāgato sabbamaññitānaṁ sabbamathitānaṁ sabbaahaṅkāramamaṅkāramānānusayānaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā anupādā vimuttoti vadāmī”ti.


pli: “Evaṁ vimuttacitto pana, bho gotama, bhikkhu kuhiṁ upapajjatī”ti?


pli: “Upapajjatīti kho, vaccha, na upeti”.


pli: “Tena hi, bho gotama, na upapajjatī”ti?


pli: “Na upapajjatīti kho, vaccha, na upeti”.


pli: “Tena hi, bho gotama, upapajjati ca na ca upapajjatī”ti?


pli: “Upapajjati ca na ca upapajjatīti kho, vaccha, na upeti”.


pli: “Tena hi, bho gotama, neva upapajjati na na upapajjatī”ti?


pli: “Neva upapajjati na na upapajjatīti kho, vaccha, na upeti”.


pli: “‘Evaṁ vimuttacitto pana, bho gotama, bhikkhu kuhiṁ upapajjatī’ti iti puṭṭho samāno ‘upapajjatīti kho, vaccha, na upetī’ti vadesi.


pli: ‘Tena hi, bho gotama, na upapajjatī’ti iti puṭṭho samāno ‘na upapajjatīti kho, vaccha, na upetī’ti vadesi.


pli: ‘Tena hi, bho gotama, upapajjati ca na ca upapajjatī’ti iti puṭṭho samāno ‘upapajjati ca na ca upapajjatīti kho, vaccha, na upetī’ti vadesi.


pli: ‘Tena hi, bho gotama, neva upapajjati na na upapajjatī’ti iti puṭṭho samāno ‘neva upapajjati na na upapajjatīti kho, vaccha, na upetī’ti vadesi.


pli: Etthāhaṁ, bho gotama, aññāṇamāpādiṁ, ettha sammohamāpādiṁ.


pli: Yāpi me esā bhoto gotamassa purimena kathāsallāpena ahu pasādamattā sāpi me etarahi antarahitā”ti.


pli: “Alañhi te, vaccha, aññāṇāya, alaṁ sammohāya.


pli: Gambhīro hāyaṁ, vaccha, dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.


pli: So tayā dujjāno aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena aññatrayogena aññatrācariyakena.


pli: Tena hi, vaccha, taññevettha paṭipucchissāmi; yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.


pli: Taṁ kiṁ maññasi, vaccha,


pli: sace te purato aggi jaleyya, jāneyyāsi tvaṁ:


pli: ‘ayaṁ me purato aggi jalatī’”ti?


pli: “Sace me, bho gotama, purato aggi jaleyya, jāneyyāhaṁ:


pli: ‘ayaṁ me purato aggi jalatī’”ti.


pli: “Sace pana taṁ, vaccha, evaṁ puccheyya:


pli: ‘yo te ayaṁ purato aggi jalati ayaṁ aggi kiṁ paṭicca jalatī’ti, evaṁ puṭṭho tvaṁ, vaccha, kinti byākareyyāsī”ti?


pli: “Sace maṁ, bho gotama, evaṁ puccheyya:


pli: ‘yo te ayaṁ purato aggi jalati ayaṁ aggi kiṁ paṭicca jalatī’ti, evaṁ puṭṭho ahaṁ, bho gotama, evaṁ byākareyyaṁ:


pli: ‘yo me ayaṁ purato aggi jalati ayaṁ aggi tiṇakaṭṭhupādānaṁ paṭicca jalatī’”ti.


pli: “Sace te, vaccha, purato so aggi nibbāyeyya, jāneyyāsi tvaṁ:


pli: ‘ayaṁ me purato aggi nibbuto’”ti?


pli: “Sace me, bho gotama, purato so aggi nibbāyeyya, jāneyyāhaṁ:


pli: ‘ayaṁ me purato aggi nibbuto’”ti.


pli: ‘yo te ayaṁ purato aggi nibbuto so aggi ito katamaṁ disaṁ gato—


pli: puratthimaṁ vā dakkhiṇaṁ vā pacchimaṁ vā uttaraṁ vā’ti, evaṁ puṭṭho tvaṁ, vaccha, kinti byākareyyāsī”ti?


pli: “Na upeti, bho gotama, yañhi so, bho gotama, aggi tiṇakaṭṭhupādānaṁ paṭicca ajali tassa ca pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbutotveva saṅkhyaṁ gacchatī”ti.


pli: “Evameva kho, vaccha, yena rūpena tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya taṁ rūpaṁ tathāgatassa pahīnaṁ ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ.


pli: Rūpasaṅkhayavimutto kho, vaccha, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho—


pli: seyyathāpi mahāsamuddo.


pli: Upapajjatīti na upeti, na upapajjatīti na upeti, upapajjati ca na ca upapajjatīti na upeti, neva upapajjati na na upapajjatīti na upeti.


pli: Yāya vedanāya tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya sā vedanā tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.


pli: Vedanāsaṅkhayavimutto kho, vaccha, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho—


pli: Yāya saññāya tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya sā saññā tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.


pli: Saññāsaṅkhayavimutto kho, vaccha, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho—


pli: Yehi saṅkhārehi tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya te saṅkhārā tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.


pli: Saṅkhārasaṅkhayavimutto kho, vaccha, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho—


pli: Yena viññāṇena tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya taṁ viññāṇaṁ tathāgatassa pahīnaṁ ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ.


pli: Viññāṇasaṅkhayavimutto kho, vaccha, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho—


pli: Upapajjatīti na upeti, na upapajjatīti na upeti, upapajjati ca na ca upapajjatīti na upeti, neva upapajjati na na upapajjatīti na upetī”ti.


pli: Evaṁ vutte, vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “seyyathāpi, bho gotama, gāmassa vā nigamassa vā avidūre mahāsālarukkho.


pli: Tassa aniccatā sākhāpalāsā palujjeyyuṁ, tacapapaṭikā palujjeyyuṁ, pheggū palujjeyyuṁ;


pli: so aparena samayena apagatasākhāpalāso apagatatacapapaṭiko apagataphegguko suddho assa, sāre patiṭṭhito;


pli: evameva bhoto gotamassa pāvacanaṁ apagatasākhāpalāsaṁ apagatatacapapaṭikaṁ apagatapheggukaṁ suddhaṁ, sāre patiṭṭhitaṁ.


pli: Abhikkantaṁ, bho gotama …pe…


pli: upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


pli: Aggivacchasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 73 Mahāvacchasutta

pli: Majjhima Nikāya 73


pli: Mahāvacchasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “dīgharattāhaṁ bhotā gotamena sahakathī.


pli: Sādhu me bhavaṁ gotamo saṅkhittena kusalākusalaṁ desetū”ti.


pli: “Saṅkhittenapi kho te ahaṁ, vaccha, kusalākusalaṁ deseyyaṁ, vitthārenapi kho te ahaṁ, vaccha, kusalākusalaṁ deseyyaṁ;


pli: api ca te ahaṁ, vaccha, saṅkhittena kusalākusalaṁ desessāmi.


pli: Taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bho”ti kho vacchagotto paribbājako bhagavato paccassosi.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Lobho kho, vaccha, akusalaṁ, alobho kusalaṁ;


pli: doso kho, vaccha, akusalaṁ, adoso kusalaṁ;


pli: moho kho, vaccha, akusalaṁ, amoho kusalaṁ.


pli: Iti kho, vaccha, ime tayo dhammā akusalā, tayo dhammā kusalā.


pli: Pāṇātipāto kho, vaccha, akusalaṁ, pāṇātipātā veramaṇī kusalaṁ;


pli: adinnādānaṁ kho, vaccha, akusalaṁ, adinnādānā veramaṇī kusalaṁ;


pli: kāmesumicchācāro kho, vaccha, akusalaṁ, kāmesumicchācārā veramaṇī kusalaṁ;


pli: musāvādo kho, vaccha, akusalaṁ, musāvādā veramaṇī kusalaṁ;


pli: pisuṇā vācā kho, vaccha, akusalaṁ, pisuṇāya vācāya veramaṇī kusalaṁ;


pli: pharusā vācā kho, vaccha, akusalaṁ, pharusāya vācāya veramaṇī kusalaṁ;


pli: samphappalāpo kho, vaccha, akusalaṁ, samphappalāpā veramaṇī kusalaṁ;


pli: abhijjhā kho, vaccha, akusalaṁ, anabhijjhā kusalaṁ;


pli: byāpādo kho, vaccha, akusalaṁ, abyāpādo kusalaṁ;


pli: micchādiṭṭhi kho, vaccha, akusalaṁ sammādiṭṭhi kusalaṁ.


pli: Iti kho, vaccha, ime dasa dhammā akusalā, dasa dhammā kusalā.


pli: Yato kho, vaccha, bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, so hoti bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto”ti.


pli: “Tiṭṭhatu bhavaṁ gotamo.


pli: Atthi pana te bhoto gotamassa ekabhikkhupi sāvako yo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti?


pli: “Na kho, vaccha, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye bhikkhū mama sāvakā āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī”ti.


pli: “Tiṭṭhatu bhavaṁ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū.


pli: Atthi pana bhoto gotamassa ekā bhikkhunīpi sāvikā yā āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti?


pli: “Na kho, vaccha, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova yā bhikkhuniyo mama sāvikā āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī”ti.


pli: “Tiṭṭhatu bhavaṁ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū, tiṭṭhantu bhikkhuniyo.


pli: Atthi pana bhoto gotamassa ekupāsakopi sāvako gihī odātavasano brahmacārī yo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā”ti?


pli: “Na kho, vaccha, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye upāsakā mama sāvakā gihī odātavasanā brahmacārino pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā”ti.


pli: “Tiṭṭhatu bhavaṁ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū, tiṭṭhantu bhikkhuniyo, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā brahmacārino.


pli: Atthi pana bhoto gotamassa ekupāsakopi sāvako gihī odātavasano kāmabhogī sāsanakaro ovādappaṭikaro yo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane viharatī”ti?


pli: “Na kho, vaccha, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye upāsakā mama sāvakā gihī odātavasanā kāmabhogino sāsanakarā ovādappaṭikarā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharantī”ti.


pli: “Tiṭṭhatu bhavaṁ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū, tiṭṭhantu bhikkhuniyo, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā brahmacārino, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā kāmabhogino.


pli: Atthi pana bhoto gotamassa ekupāsikāpi sāvikā gihinī odātavasanā brahmacārinī yā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā”ti?


pli: “Na kho, vaccha, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova yā upāsikā mama sāvikā gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyiniyo anāvattidhammā tasmā lokā”ti.


pli: “Tiṭṭhatu bhavaṁ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū, tiṭṭhantu bhikkhuniyo, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā brahmacārino, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā kāmabhogino, tiṭṭhantu upāsikā gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo.


pli: Atthi pana bhoto gotamassa ekupāsikāpi sāvikā gihinī odātavasanā kāmabhoginī sāsanakarā ovādappaṭikarā yā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharatī”ti?


pli: “Na kho, vaccha, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova yā upāsikā mama sāvikā gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo sāsanakarā ovādappaṭikarā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharantī”ti.


pli: “Sace hi, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavaṁyeva gotamo ārādhako abhavissa, no ca kho bhikkhū ārādhakā abhavissaṁsu;


pli: evamidaṁ brahmacariyaṁ aparipūraṁ abhavissa tenaṅgena.


pli: Yasmā ca kho, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako bhikkhū ca ārādhakā;


pli: evamidaṁ brahmacariyaṁ paripūraṁ tenaṅgena.


pli: Sace hi, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṁsu, no ca kho bhikkhuniyo ārādhikā abhavissaṁsu;


pli: Yasmā ca kho, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā;


pli: Sace hi, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṁsu, bhikkhuniyo ca ārādhikā abhavissaṁsu, no ca kho upāsakā gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā abhavissaṁsu;


pli: Yasmā ca kho, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā;


pli: Sace hi, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṁsu, bhikkhuniyo ca ārādhikā abhavissaṁsu, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā abhavissaṁsu, no ca kho upāsakā gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā abhavissaṁsu;


pli: Yasmā ca kho, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā;


pli: Sace hi, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṁsu, bhikkhuniyo ca ārādhikā abhavissaṁsu, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā abhavissaṁsu, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā abhavissaṁsu, no ca kho upāsikā gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo ārādhikā abhavissaṁsu;


pli: Yasmā ca kho, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā, upāsikā ca gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo ārādhikā;


pli: Sace hi, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṁsu, bhikkhuniyo ca ārādhikā abhavissaṁsu, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā abhavissaṁsu, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā abhavissaṁsu, upāsikā ca gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo ārādhikā abhavissaṁsu, no ca kho upāsikā gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo ārādhikā abhavissaṁsu;


pli: Yasmā ca kho, bho gotama, imaṁ dhammaṁ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā, upāsikā ca gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo ārādhikā, upāsikā ca gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo ārādhikā;


pli: Seyyathāpi, bho gotama, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā samuddaṁ āhacca tiṭṭhati, evamevāyaṁ bhoto gotamassa parisā sagahaṭṭhapabbajitā nibbānaninnā nibbānapoṇā nibbānapabbhārā nibbānaṁ āhacca tiṭṭhati.


pli: Abhikkantaṁ, bho gotama …pe…


pli: esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Labheyyāhaṁ bhoto gotamassa santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.


pli: “Yo kho, vaccha, aññatitthiyapubbo imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṁ, ākaṅkhati upasampadaṁ, so cattāro māse parivasati. Catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya;


pli: api ca mettha puggalavemattatā viditā”ti.


pli: “Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṁ, ākaṅkhantā upasampadaṁ cattāro māse parivasanti, catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya; ahaṁ cattāri vassāni parivasissāmi. Catunnaṁ vassānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā”ti.


pli: Alattha kho vacchagotto paribbājako bhagavato santike pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ.


pli: Acirūpasampanno kho panāyasmā vacchagotto addhamāsūpasampanno yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā vacchagotto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “yāvatakaṁ, bhante, sekhena ñāṇena sekhāya vijjāya pattabbaṁ, anuppattaṁ taṁ mayā;


pli: uttari ca me bhagavā dhammaṁ desetū”ti.


pli: “Tena hi tvaṁ, vaccha, dve dhamme uttari bhāvehi—samathañca vipassanañca.


pli: Ime kho te, vaccha, dve dhammā uttari bhāvitā—samatho ca vipassanā ca—anekadhātupaṭivedhāya saṁvattissanti.


pli: So tvaṁ, vaccha, yāvadeva ākaṅkhissasi:


pli: ‘anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhaveyyaṁ—ekopi hutvā bahudhā assaṁ, bahudhāpi hutvā eko assaṁ; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ; tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gaccheyyaṁ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ kareyyaṁ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gaccheyyaṁ, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṁ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṁ, parimajjeyyaṁ; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteyyan’ti,


pli: tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇissasi, sati satiāyatane.


pli: ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṁ—dibbe ca mānuse ca, ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇissasi, sati satiāyatane.


pli: ‘parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajāneyyaṁ—


pli: sarāgaṁ vā cittaṁ sarāgaṁ cittanti pajāneyyaṁ,


pli: vītarāgaṁ vā cittaṁ vītarāgaṁ cittanti pajāneyyaṁ;


pli: sadosaṁ vā cittaṁ sadosaṁ cittanti pajāneyyaṁ,


pli: vītadosaṁ vā cittaṁ vītadosaṁ cittanti pajāneyyaṁ;


pli: samohaṁ vā cittaṁ samohaṁ cittanti pajāneyyaṁ,


pli: vītamohaṁ vā cittaṁ vītamohaṁ cittanti pajāneyyaṁ;


pli: saṅkhittaṁ vā cittaṁ saṅkhittaṁ cittanti pajāneyyaṁ,


pli: vikkhittaṁ vā cittaṁ vikkhittaṁ cittanti pajāneyyaṁ;


pli: mahaggataṁ vā cittaṁ mahaggataṁ cittanti pajāneyyaṁ,


pli: amahaggataṁ vā cittaṁ amahaggataṁ cittanti pajāneyyaṁ;


pli: sauttaraṁ vā cittaṁ sauttaraṁ cittanti pajāneyyaṁ,


pli: anuttaraṁ vā cittaṁ anuttaraṁ cittanti pajāneyyaṁ;


pli: samāhitaṁ vā cittaṁ samāhitaṁ cittanti pajāneyyaṁ,


pli: asamāhitaṁ vā cittaṁ asamāhitaṁ cittanti pajāneyyaṁ;


pli: vimuttaṁ vā cittaṁ vimuttaṁ cittanti pajāneyyaṁ,


pli: avimuttaṁ vā cittaṁ avimuttaṁ cittanti pajāneyyan’ti,


pli: tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇissasi, sati satiāyatane.


pli: So tvaṁ, vaccha, yāvadeva ākaṅkhissasi:


pli: ‘anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussareyyaṁ, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi; anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe—amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti; iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussareyyan’ti,


pli: ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṁ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṁ—ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannāti; iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṁ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyan’ti,


pli: ‘āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyan’ti,


pli: tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇissasi, sati satiāyatane”ti.


pli: Atha kho āyasmā vacchagotto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho āyasmā vacchagotto eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.


pli: “Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.


pli: Aññataro kho panāyasmā vacchagotto arahataṁ ahosi.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavantaṁ dassanāya gacchanti.


pli: Addasā kho āyasmā vacchagotto te bhikkhū dūratova āgacchante.


pli: Disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:


pli: “handa kahaṁ pana tumhe āyasmanto gacchathā”ti?


pli: “Bhagavantaṁ kho mayaṁ, āvuso, dassanāya gacchāmā”ti.


pli: “Tenahāyasmanto mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandatha, evañca vadetha:


pli: ‘vacchagotto, bhante, bhikkhu bhagavato pāde sirasā vandati, evañca vadeti—


pli: pariciṇṇo me bhagavā, pariciṇṇo me sugato’”ti.


pli: “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato vacchagottassa paccassosuṁ.


pli: Atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “āyasmā, bhante, vacchagotto bhagavato pāde sirasā vandati, evañca vadeti:


pli: ‘pariciṇṇo me bhagavā, pariciṇṇo me sugato’”ti.


pli: “Pubbeva me, bhikkhave, vacchagotto bhikkhu cetasā ceto paricca vidito:


pli: ‘tevijjo vacchagotto bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo’ti.


pli: Devatāpi me etamatthaṁ ārocesuṁ:


pli: ‘tevijjo, bhante, vacchagotto bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo’”ti.


pli: Idamavoca bhagavā.


pli: Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.


pli: Mahāvacchasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 74 Dīghanakhasutta

pli: Majjhima Nikāya 74


pli: Dīghanakhasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate sūkarakhatāyaṁ.


pli: Atha kho dīghanakho paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho dīghanakho paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “ahañhi, bho gotama, evaṁvādī evaṁdiṭṭhi:


pli: ‘sabbaṁ me nakkhamatī’”ti.


pli: “Yāpi kho te esā, aggivessana, diṭṭhi:


pli: ‘sabbaṁ me nakkhamatī’ti, esāpi te diṭṭhi nakkhamatī”ti?


pli: “Esā ce me, bho gotama, diṭṭhi khameyya, taṁpassa tādisameva, taṁpassa tādisamevā”ti.


pli: “Ato kho te, aggivessana, bahū hi bahutarā lokasmiṁ ye evamāhaṁsu:


pli: ‘taṁpassa tādisameva, taṁpassa tādisamevā’ti.


pli: Te tañceva diṭṭhiṁ nappajahanti aññañca diṭṭhiṁ upādiyanti.


pli: Ato kho te, aggivessana, tanū hi tanutarā lokasmiṁ ye evamāhaṁsu:


pli: Te tañceva diṭṭhiṁ pajahanti aññañca diṭṭhiṁ na upādiyanti.


pli: Santaggivessana, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: ‘sabbaṁ me khamatī’ti;


pli: santaggivessana, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: ‘sabbaṁ me nakkhamatī’ti;


pli: ‘ekaccaṁ me khamati, ekaccaṁ me nakkhamatī’ti.


pli: Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘sabbaṁ me khamatī’ti


pli: tesamayaṁ diṭṭhi sārāgāya santike, saññogāya santike, abhinandanāya santike, ajjhosānāya santike, upādānāya santike;


pli: tatraggivessana ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘sabbaṁ me nakkhamatī’ti


pli: tesamayaṁ diṭṭhi asārāgāya santike, asaññogāya santike, anabhinandanāya santike, anajjhosānāya santike, anupādānāya santike”ti.


pli: Evaṁ vutte, dīghanakho paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “ukkaṁseti me bhavaṁ gotamo diṭṭhigataṁ, samukkaṁseti me bhavaṁ gotamo diṭṭhigatan”ti.


pli: “Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: Yā hi tesaṁ khamati sāyaṁ diṭṭhi sārāgāya santike, saññogāya santike, abhinandanāya santike, ajjhosānāya santike, upādānāya santike;


pli: yā hi tesaṁ nakkhamati sāyaṁ diṭṭhi asārāgāya santike, asaññogāya santike, anabhinandanāya santike, anajjhosānāya santike, anupādānāya santike.


pli: Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: ‘sabbaṁ me khamatī’ti


pli: tattha viññū puriso iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘yā kho me ayaṁ diṭṭhi—


pli: sabbaṁ me khamatīti,


pli: imañce ahaṁ diṭṭhiṁ thāmasā parāmāsā abhinivissa vohareyyaṁ—


pli: idameva saccaṁ moghamaññanti;


pli: dvīhi me assa viggaho—


pli: yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—sabbaṁ me nakkhamatīti,


pli: yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—ekaccaṁ me khamati, ekaccaṁ me nakkhamatīti—


pli: imehi assa dvīhi viggaho.


pli: Iti viggahe sati vivādo, vivāde sati vighāto, vighāte sati vihesā’.


pli: Iti so viggahañca vivādañca vighātañca vihesañca attani sampassamāno tañceva diṭṭhiṁ pajahati aññañca diṭṭhiṁ na upādiyati.


pli: Evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ pahānaṁ hoti, evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ paṭinissaggo hoti.


pli: ‘sabbaṁ me nakkhamatī’ti


pli: sabbaṁ me nakkhamatīti,


pli: yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—sabbaṁ me khamatīti,


pli: yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—ekaccaṁ me khamati ekaccaṁ me nakkhamatīti—


pli: Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: ‘ekaccaṁ me khamati, ekaccaṁ me nakkhamatī’ti


pli: tattha viññū puriso iti paṭisañcikkhati:


pli: ‘yā kho me ayaṁ diṭṭhi—


pli: ekaccaṁ me khamati, ekaccaṁ me nakkhamatīti,


pli: imañce ahaṁ diṭṭhiṁ thāmasā parāmāsā abhinivissa vohareyyaṁ—


pli: idameva saccaṁ moghamaññanti;


pli: dvīhi me assa viggaho—


pli: yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—sabbaṁ me nakkhamatīti—


pli: imehi assa dvīhi viggaho.


pli: Iti viggahe sati vivādo, vivāde sati vighāto, vighāte sati vihesā’.


pli: Iti so viggahañca vivādañca vighātañca vihesañca attani sampassamāno tañceva diṭṭhiṁ pajahati aññañca diṭṭhiṁ na upādiyati.


pli: Evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ pahānaṁ hoti, evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ paṭinissaggo hoti.


pli: Ayaṁ kho panaggivessana, kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo, aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassitabbo.


pli: Tassimaṁ kāyaṁ aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassato yo kāyasmiṁ kāyachando kāyasneho kāyanvayatā sā pahīyati.


pli: Tisso kho imā, aggivessana, vedanā—


pli: sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.


pli: Yasmiṁ, aggivessana, samaye sukhaṁ vedanaṁ vedeti, neva tasmiṁ samaye dukkhaṁ vedanaṁ vedeti, na adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedeti;


pli: sukhaṁyeva tasmiṁ samaye vedanaṁ vedeti.


pli: Yasmiṁ, aggivessana, samaye dukkhaṁ vedanaṁ vedeti, neva tasmiṁ samaye sukhaṁ vedanaṁ vedeti, na adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedeti;


pli: dukkhaṁyeva tasmiṁ samaye vedanaṁ vedeti.


pli: Yasmiṁ, aggivessana, samaye adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedeti, neva tasmiṁ samaye sukhaṁ vedanaṁ vedeti, na dukkhaṁ vedanaṁ vedeti;


pli: adukkhamasukhaṁyeva tasmiṁ samaye vedanaṁ vedeti.


pli: Sukhāpi kho, aggivessana, vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā;


pli: dukkhāpi kho, aggivessana, vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā;


pli: adukkhamasukhāpi kho, aggivessana, vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā.


pli: Evaṁ passaṁ, aggivessana, sutavā ariyasāvako sukhāyapi vedanāya nibbindati, dukkhāyapi vedanāya nibbindati, adukkhamasukhāyapi vedanāya nibbindati;


pli: nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ, vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.


pli: ‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.


pli: Evaṁ vimuttacitto kho, aggivessana, bhikkhu na kenaci saṁvadati, na kenaci vivadati, yañca loke vuttaṁ tena voharati, aparāmasan”ti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato piṭṭhito ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.


pli: Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi:


pli: “tesaṁ tesaṁ kira no bhagavā dhammānaṁ abhiññā pahānamāha, tesaṁ tesaṁ kira no sugato dhammānaṁ abhiññā paṭinissaggamāhā”ti.


pli: Iti hidaṁ āyasmato sāriputtassa paṭisañcikkhato anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.


pli: Dīghanakhassa pana paribbājakassa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:


pli: “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.


pli: Atha kho dīghanakho paribbājako diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.


pli: Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evameva kho bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.


pli: Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


pli: Dīghanakhasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.


title_pli: Majjhima Nikāya 75 Māgaṇḍiyasutta

pli: Majjhima Nikāya 75


pli: Māgaṇḍiyasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṁ nāma kurūnaṁ nigamo, bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāre tiṇasanthārake.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kammāsadhammaṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Kammāsadhammaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena aññataro vanasaṇḍo tenupasaṅkami divāvihārāya.


pli: Taṁ vanasaṇḍaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.


pli: Atha kho māgaṇḍiyo paribbājako jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāraṁ tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho māgaṇḍiyo paribbājako bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāre tiṇasanthārakaṁ paññattaṁ.


pli: Disvāna bhāradvājagottaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:


pli: “kassa nvayaṁ bhoto bhāradvājassa agyāgāre tiṇasanthārako paññatto, samaṇaseyyānurūpaṁ maññe”ti?


pli: “Atthi, bho māgaṇḍiya, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito.


pli: Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:


pli: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.


pli: Tassesā bhoto gotamassa seyyā paññattā”ti.


pli: “Duddiṭṭhaṁ vata, bho bhāradvāja, addasāma;


pli: duddiṭṭhaṁ vata, bho bhāradvāja, addasāma.


pli: Ye mayaṁ tassa bhoto gotamassa bhūnahuno seyyaṁ addasāmā”ti.


pli: “Rakkhassetaṁ, māgaṇḍiya, vācaṁ;


pli: rakkhassetaṁ, māgaṇḍiya, vācaṁ.


pli: Bahū hi tassa bhoto gotamassa khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi samaṇapaṇḍitāpi abhippasannā vinītā ariye ñāye dhamme kusale”ti.


pli: “Sammukhā cepi mayaṁ, bho bhāradvāja, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ passeyyāma, sammukhāpi naṁ vadeyyāma:


pli: ‘bhūnahu samaṇo gotamo’ti.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Evañhi no sutte ocaratī”ti.


pli: “Sace taṁ bhoto māgaṇḍiyassa agaru āroceyyāmi taṁ samaṇassa gotamassā”ti.


pli: “Appossukko bhavaṁ bhāradvājo vuttova naṁ vadeyyā”ti.


pli: Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya bhāradvājagottassa brāhmaṇassa māgaṇḍiyena paribbājakena saddhiṁ imaṁ kathāsallāpaṁ.


pli: Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā nisīdi bhagavā paññatte tiṇasanthārake.


pli: Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho bhāradvājagottaṁ brāhmaṇaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “ahu pana te, bhāradvāja, māgaṇḍiyena paribbājakena saddhiṁ imaṁyeva tiṇasanthārakaṁ ārabbha kocideva kathāsallāpo”ti?


pli: Evaṁ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo saṁviggo lomahaṭṭhajāto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “etadeva kho pana mayaṁ bhoto gotamassa ārocetukāmā.


pli: Atha ca pana bhavaṁ gotamo anakkhātaṁyeva akkhāsī”ti.


pli: Ayañca hi bhagavato bhāradvājagottena brāhmaṇena saddhiṁ antarākathā vippakatā hoti.


pli: Atha kho māgaṇḍiyo paribbājako jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāraṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho māgaṇḍiyaṁ paribbājakaṁ bhagavā etadavoca:


pli: “Cakkhuṁ kho, māgaṇḍiya, rūpārāmaṁ rūparataṁ rūpasammuditaṁ.


pli: Taṁ tathāgatassa dantaṁ guttaṁ rakkhitaṁ saṁvutaṁ, tassa ca saṁvarāya dhammaṁ deseti.


pli: Idaṁ nu te etaṁ, māgaṇḍiya, sandhāya bhāsitaṁ:


pli: ‘bhūnahu samaṇo gotamo’”ti?


pli: “Etadeva kho pana me, bho gotama, sandhāya bhāsitaṁ:


pli: ‘bhūnahu samaṇo gotamo’ti.


pli: Taṁ kissa hetu?


pli: Evañhi no sutte ocaratī”ti.


pli: “Sotaṁ kho, māgaṇḍiya, saddārāmaṁ …pe…


pli: ghānaṁ kho, māgaṇḍiya gandhārāmaṁ …


pli: jivhā kho, māgaṇḍiya, rasārāmā rasaratā rasasammuditā.


pli: Sā tathāgatassa dantā guttā rakkhitā saṁvutā, tassā ca saṁvarāya dhammaṁ deseti.


pli: “Kāyo kho, māgaṇḍiya, phoṭṭhabbārāmo phoṭṭhabbarato …pe…


pli: mano kho, māgaṇḍiya, dhammārāmo dhammarato dhammasammudito.


pli: So tathāgatassa danto gutto rakkhito saṁvuto, tassa ca saṁvarāya dhammaṁ deseti.


pli: “Taṁ kiṁ maññasi, māgaṇḍiya:


pli: ‘idhekacco cakkhuviññeyyehi rūpehi paricāritapubbo assa iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṁhitehi rajanīyehi, so aparena samayena rūpānaṁyeva samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā rūpataṇhaṁ pahāya rūpapariḷāhaṁ paṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṁ vūpasantacitto vihareyya.


pli: Imassa pana te, māgaṇḍiya, kimassa vacanīyan’”ti?


pli: “Na kiñci, bho gotama”.


pli: ‘idhekacco sotaviññeyyehi saddehi …pe…


pli: ghānaviññeyyehi gandhehi …


pli: jivhāviññeyyehi rasehi …


pli: kāyaviññeyyehi phoṭṭhabbehi paricāritapubbo assa iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṁhitehi rajanīyehi,


pli: so aparena samayena phoṭṭhabbānaṁyeva samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā phoṭṭhabbataṇhaṁ pahāya phoṭṭhabbapariḷāhaṁ paṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṁ vūpasantacitto vihareyya.


pli: “Ahaṁ kho pana, māgaṇḍiya, pubbe agāriyabhūto samāno pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāresiṁ cakkhuviññeyyehi rūpehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṁhitehi rajanīyehi, sotaviññeyyehi saddehi …pe…


pli: kāyaviññeyyehi phoṭṭhabbehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṁhitehi rajanīyehi.


pli: Tassa mayhaṁ, māgaṇḍiya, tayo pāsādā ahesuṁ—


pli: eko vassiko, eko hemantiko, eko gimhiko.


pli: So kho ahaṁ, māgaṇḍiya, vassike pāsāde vassike cattāro māse nippurisehi tūriyehi paricārayamāno na heṭṭhāpāsādaṁ orohāmi.