pli: “yā sā, mahārāja, sundarī paribbājikā; sā no na dissatī”ti.


nikaya: ud

layer: root

title_pli: Udāna 4.8 Sundarīsutta

pli: “Kattha pana tumhe āsaṅkathā”ti?


pli: “Jetavane, mahārājā”ti.


pli: “Tena hi jetavanaṁ vicinathā”ti.


pli: Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā jetavanaṁ vicinitvā yathānikkhittaṁ parikhākūpā uddharitvā mañcakaṁ āropetvā sāvatthiṁ pavesetvā rathiyāya rathiyaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā manusse ujjhāpesuṁ:


pli: “Passathāyyā samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ kammaṁ.


pli: Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino.


pli: Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti.


pli: Natthi imesaṁ sāmaññaṁ, natthi imesaṁ brahmaññaṁ.


pli: Naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ, naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ.


pli: Kuto imesaṁ sāmaññaṁ, kuto imesaṁ brahmaññaṁ?


pli: Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā.


pli: Kathañhi nāma puriso purisakiccaṁ karitvā itthiṁ jīvitā voropessatī”ti.


pli: Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti:


pli: “Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu.


pli: Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “Etarahi, bhante, sāvatthiyaṁ manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti:


pli: ‘alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino.


pli: Kathañhi nāma puriso purisakiccaṁ karitvā itthiṁ jīvitā voropessatī’”ti.


pli: “Neso, bhikkhave, saddo ciraṁ bhavissati sattāhameva bhavissati. Sattāhassa accayena antaradhāyissati.


pli: Tena hi, bhikkhave, ye manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti, te tumhe imāya gāthāya paṭicodetha:


pli: ‘Abhūtavādī nirayaṁ upeti,


pli: Yo vāpi katvā na karomi cāha;


pli: Ubhopi te pecca samā bhavanti,


pli: Nihīnakammā manujā paratthā’”ti.


pli: Atha kho te bhikkhū bhagavato santike imaṁ gāthaṁ pariyāpuṇitvā ye manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti te imāya gāthāya paṭicodenti:


pli: “Abhūtavādī nirayaṁ upeti,


pli: Nihīnakammā manujā paratthā”ti.


pli: Manussānaṁ etadahosi:


pli: “akārakā ime samaṇā sakyaputtiyā, nayimehi kataṁ, sapantime samaṇā sakyaputtiyā”ti.


pli: Neva so saddo ciraṁ ahosi. Sattāhameva ahosi. Sattāhassa accayena antaradhāyi.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavato etadavocuṁ:


pli: “Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.


pli: Yāva subhāsitañcidaṁ, bhante, bhagavatā:


pli: ‘neso, bhikkhave, saddo ciraṁ bhavissati. Sattāhameva bhavissati. Sattāhassa accayena antaradhāyissatī’ti.


pli: Antarahito so, bhante, saddo”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Tudanti vācāya janā asaññatā,


pli: Sarehi saṅgāmagataṁva kuñjaraṁ;


pli: Sutvāna vākyaṁ pharusaṁ udīritaṁ,


pli: Adhivāsaye bhikkhu aduṭṭhacitto”ti.


title_pli: Udāna 4.9 Upasenasutta

pli: Upasenasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Atha kho āyasmato upasenassa vaṅgantaputtassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: “lābhā vata me, suladdhaṁ vata me,


pli: satthā ca me bhagavā arahaṁ sammāsambuddho;


pli: svākkhāte camhi dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajito;


pli: sabrahmacārino ca me sīlavanto kalyāṇadhammā;


pli: sīlesu camhi paripūrakārī;


pli: susamāhito camhi ekaggacitto;


pli: arahā camhi khīṇāsavo;


pli: mahiddhiko camhi mahānubhāvo.


pli: Bhaddakaṁ me jīvitaṁ, bhaddakaṁ maraṇan”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmato upasenassa vaṅgantaputtassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yaṁ jīvitaṁ na tapati,


pli: maraṇante na socati;


pli: Sa ve diṭṭhapado dhīro,


pli: sokamajjhe na socati.


pli: Ucchinnabhavataṇhassa,


pli: santacittassa bhikkhuno;


pli: Vikkhīṇo jātisaṁsāro,


pli: natthi tassa punabbhavo”ti.


title_pli: Udāna 5.1 Piyatarasutta

pli: Piyatarasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṁ uparipāsādavaragato hoti.


pli: Atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṁ deviṁ etadavoca:


pli: “atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro”ti?


pli: “Natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro.


pli: Tuyhaṁ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro”ti?


pli: “Mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro”ti.


pli: Atha kho rājā pasenadi kosalo pāsādā orohitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Idhāhaṁ, bhante, mallikāya deviyā saddhiṁ uparipāsādavaragato mallikaṁ deviṁ etadavocaṁ:


pli: ‘atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro’ti?


pli: Evaṁ vutte, mallikā devī maṁ etadavoca:


pli: ‘natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro.


pli: Tuyhaṁ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro’ti?


pli: Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, mallikaṁ deviṁ etadavocaṁ:


pli: ‘mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro’”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Sabbā disā anuparigamma cetasā,


pli: Nevajjhagā piyataramattanā kvaci;


pli: Evaṁ piyo puthu attā paresaṁ,


pli: Tasmā na hiṁse paramattakāmo”ti.


title_pli: Udāna 5.10 Cūḷapanthakasutta

pli: Udāna 5.10


pli: Cūḷapanthakasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā cūḷapanthako bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ cūḷapanthakaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.


pli: “Ṭhitena kāyena ṭhitena cetasā,


pli: Tiṭṭhaṁ nisinno uda vā sayāno;


pli: Etaṁ satiṁ bhikkhu adhiṭṭhahāno,


pli: Labhetha pubbāpariyaṁ visesaṁ;


pli: Laddhāna pubbāpariyaṁ visesaṁ,


pli: Adassanaṁ maccurājassa gacche”ti.


pli: Dasamaṁ.


pli: Soṇavaggo pañcamo.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Piyo appāyukā kuṭṭhī,


pli: kumārakā uposatho;


pli: Soṇo ca revato bhedo,


pli: sadhāya panthakena cāti.


title_pli: Udāna 5.2 Appāyukasutta

pli: Appāyukasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.


pli: Yāva appāyukā hi, bhante, bhagavato mātā ahosi, sattāhajāte bhagavati bhagavato mātā kālamakāsi, tusitaṁ kāyaṁ upapajjī”ti.


pli: “Evametaṁ, ānanda, appāyukā hi, ānanda, bodhisattamātaro honti.


pli: Sattāhajātesu bodhisattesu bodhisattamātaro kālaṁ karonti, tusitaṁ kāyaṁ upapajjantī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Ye keci bhūtā bhavissanti ye vāpi,


pli: Sabbe gamissanti pahāya dehaṁ;


pli: Taṁ sabbajāniṁ kusalo viditvā,


pli: Ātāpiyo brahmacariyaṁ careyyā”ti.


title_pli: Udāna 5.3 Suppabuddhakuṭṭhisutta

pli: Udāna 5.3


pli: Suppabuddhakuṭṭhisutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena rājagahe suppabuddho nāma kuṭṭhī ahosi—


pli: Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṁ desento nisinno hoti.


pli: Addasā kho suppabuddho kuṭṭhī taṁ mahājanakāyaṁ dūratova sannipatitaṁ.


pli: Disvānassa etadahosi:


pli: “nissaṁsayaṁ kho ettha kiñci khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā bhājīyati.


pli: Yannūnāhaṁ yena so mahājanakāyo tenupasaṅkameyyaṁ.


pli: Appeva nāmettha kiñci khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā labheyyan”ti.


pli: Atha kho suppabuddho kuṭṭhī yena so mahājanakāyo tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho suppabuddho kuṭṭhī bhagavantaṁ mahatiyā parisāya parivutaṁ dhammaṁ desentaṁ nisinnaṁ.


pli: “na kho ettha kiñci khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā bhājīyati.


pli: Samaṇo ayaṁ gotamo parisati dhammaṁ deseti.


pli: Yannūnāhampi dhammaṁ suṇeyyan”ti.


pli: Tattheva ekamantaṁ nisīdi:


pli: “ahampi dhammaṁ sossāmī”ti.


pli: Atha kho bhagavā sabbāvantaṁ parisaṁ cetasā ceto paricca manasākāsi


pli: “ko nu kho idha bhabbo dhammaṁ viññātun”ti?


pli: Addasā kho bhagavā suppabuddhaṁ kuṭṭhiṁ tassaṁ parisāyaṁ nisinnaṁ.


pli: “ayaṁ kho idha bhabbo dhammaṁ viññātun”ti.


pli: Suppabuddhaṁ kuṭṭhiṁ ārabbha anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—


pli: dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ; kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ; nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.


pli: Yadā bhagavā aññāsi suppabuddhaṁ kuṭṭhiṁ kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi—


pli: dukkhaṁ, samudayaṁ, nirodhaṁ, maggaṁ.


pli: Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;


pli: evamevaṁ suppabuddhassa kuṭṭhissa tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:


pli: “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.


pli: Atha kho suppabuddho kuṭṭhī diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthu sāsane uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho suppabuddho kuṭṭhī bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.


pli: Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.


pli: Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


pli: Atha kho suppabuddho kuṭṭhī bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavatā bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho acirapakkantaṁ suppabuddhaṁ kuṭṭhiṁ gāvī taruṇavacchā adhipatitvā jīvitā voropesi.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “yo so, bhante, suppabuddho nāma kuṭṭhī bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito, so kālaṅkato.


pli: Tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti?


pli: “Paṇḍito, bhikkhave, suppabuddho kuṭṭhī; paccapādi dhammassānudhammaṁ; na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ vihesesi.


pli: Suppabuddho, bhikkhave, kuṭṭhī tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti.


pli: Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena suppabuddho kuṭṭhī ahosi—


pli: “Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, suppabuddho kuṭṭhī imasmiṁyeva rājagahe seṭṭhiputto ahosi.


pli: So uyyānabhūmiṁ niyyanto addasa tagarasikhiṁ paccekabuddhaṁ nagaraṁ piṇḍāya pavisantaṁ.


pli: Disvānassa etadahosi:


pli: ‘kvāyaṁ kuṭṭhī kuṭṭhicīvarena vicaratī’ti?


pli: Niṭṭhubhitvā apasabyato karitvā pakkāmi.


pli: So tassa kammassa vipākena bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccittha.


pli: Tasseva kammassa vipākāvasesena imasmiṁyeva rājagahe kuṭṭhī ahosi manussadaliddo, manussakapaṇo, manussavarāko.


pli: So tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ āgamma saddhaṁ samādiyi sīlaṁ samādiyi sutaṁ samādiyi cāgaṁ samādiyi paññaṁ samādiyi.


pli: So tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ āgamma saddhaṁ samādiyitvā sīlaṁ samādiyitvā sutaṁ samādiyitvā cāgaṁ samādiyitvā paññaṁ samādiyitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapanno devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ.


pli: So tattha aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā cā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Cakkhumā visamānīva,


pli: vijjamāne parakkame;


pli: Paṇḍito jīvalokasmiṁ,


pli: pāpāni parivajjaye”ti.


pli: Tatiyaṁ.


title_pli: Udāna 5.4 Kumārakasutta

pli: Kumārakasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā kumārakā antarā ca sāvatthiṁ antarā ca jetavanaṁ macchake bādhenti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Addasā kho bhagavā te sambahule kumārake antarā ca sāvatthiṁ antarā ca jetavanaṁ macchake bādhente.


pli: Disvāna yena te kumārakā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te kumārake etadavoca:


pli: “bhāyatha vo, tumhe kumārakā, dukkhassa, appiyaṁ vo dukkhan”ti?


pli: “Evaṁ, bhante, bhāyāma mayaṁ, bhante, dukkhassa, appiyaṁ no dukkhan”ti.


pli: “Sace bhāyatha dukkhassa,


pli: sace vo dukkhamappiyaṁ;


pli: Mākattha pāpakaṁ kammaṁ,


pli: āvi vā yadi vā raho.


pli: Sace ca pāpakaṁ kammaṁ,


pli: karissatha karotha vā;


pli: Na vo dukkhā pamutyatthi,


pli: upeccapi palāyatan”ti.


title_pli: Udāna 5.5 Uposathasutta

pli: Uposathasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti.


pli: Atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante paṭhame yāme, uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantā, bhante, ratti; nikkhanto paṭhamo yāmo; ciranisinno bhikkhusaṅgho;


pli: uddisatu, bhante, bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhan”ti.


pli: Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi.


pli: Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante majjhime yāme, uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantā, bhante, ratti; nikkhanto majjhimo yāmo; ciranisinno bhikkhusaṅgho;


pli: Dutiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi.


pli: Tatiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante pacchime yāme, uddhaste aruṇe, nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “abhikkantā, bhante, ratti; nikkhanto pacchimo yāmo; uddhasto aruṇo; nandimukhī ratti; ciranisinno bhikkhusaṅgho;


pli: “Aparisuddhā, ānanda, parisā”ti.


pli: Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi:


pli: “kaṁ nu kho bhagavā puggalaṁ sandhāya evamāha:


pli: ‘aparisuddhā, ānanda, parisā’”ti?


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sabbāvantaṁ bhikkhusaṅghaṁ cetasā ceto paricca manasākāsi.


pli: Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ dussīlaṁ pāpadhammaṁ asuciṁ saṅkassarasamācāraṁ paṭicchannakammantaṁ assamaṇaṁ samaṇapaṭiññaṁ abrahmacāriṁ brahmacāripaṭiññaṁ antopūtiṁ avassutaṁ kasambujātaṁ majjhe bhikkhusaṅghassa nisinnaṁ.


pli: Disvāna uṭṭhāyāsanā yena so puggalo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ puggalaṁ etadavoca:


pli: “uṭṭhehi, āvuso, diṭṭhosi bhagavatā;


pli: natthi te bhikkhūhi saddhiṁ saṁvāso”ti.


pli: Evaṁ vutte, so puggalo tuṇhī ahosi.


pli: Dutiyampi kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ etadavoca:


pli: Dutiyampi kho …pe…


pli: tatiyampi kho so puggalo tuṇhī ahosi.


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ bāhāyaṁ gahetvā bahidvārakoṭṭhakā nikkhāmetvā sūcighaṭikaṁ datvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “nikkhāmito, bhante, so puggalo mayā.


pli: Parisuddhā parisā.


pli: Uddisatu, bhante, bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhan”ti.


pli: “Acchariyaṁ, moggallāna, abbhutaṁ, moggallāna.


pli: Yāva bāhāgahaṇāpi nāma so moghapuriso āgamessatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “na dānāhaṁ, bhikkhave, ito paraṁ uposathaṁ karissāmi, pātimokkhaṁ uddisissāmi.


pli: Tumheva dāni, bhikkhave, ito paraṁ uposathaṁ kareyyātha, pātimokkhaṁ uddiseyyātha.


pli: Aṭṭhānametaṁ, bhikkhave, anavakāso yaṁ tathāgato aparisuddhāya parisāya uposathaṁ kareyya, pātimokkhaṁ uddiseyya.


pli: Aṭṭhime, bhikkhave, mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Katame aṭṭha?


pli: Mahāsamuddo, bhikkhave, anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro, na āyatakeneva papāto.


pli: Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro na āyatakeneva papāto;


pli: ayaṁ, bhikkhave, mahāsamudde paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṁ nātivattati.


pli: Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṁ nātivattati;


pli: ayaṁ, bhikkhave, mahāsamudde dutiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṁvasati. Yaṁ hoti mahāsamudde mataṁ kuṇapaṁ taṁ khippameva tīraṁ vāheti, thalaṁ ussāreti.


pli: Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṁvasati, yaṁ hoti mahāsamudde mataṁ kuṇapaṁ taṁ khippameva tīraṁ vāheti thalaṁ ussāreti;


pli: ayaṁ, bhikkhave, mahāsamudde tatiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṁ—gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tā mahāsamuddaṁ patvā jahanti purimāni nāmagottāni; ‘mahāsamuddo’tveva saṅkhaṁ gacchanti.


pli: Yampi, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṁ—gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī tā mahāsamuddaṁ patvā jahanti purimāni nāmagottāni, ‘mahāsamuddo’tveva saṅkhaṁ gacchanti;


pli: ayaṁ, bhikkhave, mahāsamudde catuttho acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti, yā ca antalikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati.


pli: Yampi, bhikkhave, yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti, yā ca antalikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati;


pli: ayaṁ, bhikkhave, mahāsamudde pañcamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso.


pli: Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso;


pli: ayaṁ, bhikkhave, mahāsamudde chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano. Tatrimāni ratanāni, seyyathidaṁ—muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṁ rajataṁ jātarūpaṁ lohitaṅgo masāragallaṁ.


pli: Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathidaṁ—muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṁ rajataṁ jātarūpaṁ lohitaṅgo masāragallaṁ;


pli: ayaṁ, bhikkhave, mahāsamudde sattamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Puna caparaṁ, bhikkhave, mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso. Tatrime bhūtā—timi timiṅgalo timitimiṅgalo asurā nāgā gandhabbā. Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pañcayojanasatikāpi attabhāvā.


pli: Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso, tatrime bhūtā—timi timiṅgalo timitimiṅgalo asurā nāgā gandhabbā, santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā dviyojanasatikāpi attabhāvā …pe… pañcayojanasatikāpi attabhāvā;


pli: ayaṁ, bhikkhave, mahāsamudde aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Ime kho, bhikkhave, aṭṭha mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.


pli: Evamevaṁ kho, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Katame aṭṭha?


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro, na āyatakeneva papāto;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā, na āyatakeneva aññāpaṭivedho.


pli: Yampi, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā, na āyatakeneva aññāpaṭivedho;


pli: ayaṁ, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṁ nātivattati;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, yaṁ mayā sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ taṁ mama sāvakā jīvitahetupi nātikkamanti.


pli: Yampi, bhikkhave, mayā sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ taṁ mama sāvakā jīvitahetupi nātikkamanti;


pli: ayaṁ, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye dutiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṁvasati; yaṁ hoti mahāsamudde mataṁ kuṇapaṁ taṁ khippameva tīraṁ vāheti, thalaṁ ussāreti;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, yo so puggalo dussīlo pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto, na tena saṅgho saṁvasati; atha kho naṁ khippameva sannipatitvā ukkhipati. Kiñcāpi so hoti majjhe bhikkhusaṅghassa nisinno, atha kho so ārakāva saṅghamhā, saṅgho ca tena.


pli: Yampi, bhikkhave, yo so puggalo dussīlo pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto, na tena saṅgho saṁvasati; khippameva naṁ sannipatitvā ukkhipati. Kiñcāpi so hoti majjhe bhikkhusaṅghassa nisinno, atha kho so ārakāva saṅghamhā, saṅgho ca tena;


pli: ayaṁ, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye tatiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṁ—gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī tā mahāsamuddaṁ patvā jahanti purimāni nāmagottāni, ‘mahāsamuddo’tveva saṅkhaṁ gacchanti;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, cattāro vaṇṇā—khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni, ‘samaṇā sakyaputtiyā’tveva saṅkhaṁ gacchanti.


pli: Yampi, bhikkhave, cattāro vaṇṇā—khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni, ‘samaṇā sakyaputtiyā’tveva saṅkhaṁ gacchanti;


pli: ayaṁ, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye catuttho acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti, yā ca antalikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, bahū cepi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati.


pli: Yampi, bhikkhave, bahū cepi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati;


pli: ayaṁ, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye pañcamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso.


pli: Yampi, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso;


pli: ayaṁ, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathidaṁ—muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṁ rajataṁ jātarūpaṁ lohitaṅgo masāragallaṁ;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo bahuratano anekaratano; tatrimāni ratanāni, seyyathidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.


pli: Yampi, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo;


pli: ayaṁ, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye sattamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso, tatrime bhūtā—timi timiṅgalo timitimiṅgalo asurā nāgā gandhabbā, santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā dviyojanasatikāpi attabhāvā tiyojanasatikāpi attabhāvā catuyojanasatikāpi attabhāvā pañcayojanasatikāpi attabhāvā;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso;tatrime bhūtā—sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, arahā, arahattāya paṭipanno.


pli: Yampi, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso, tatrime bhūtā—sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, arahā, arahattāya paṭipanno;


pli: ayaṁ, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.


pli: Ime kho, bhikkhave, imasmiṁ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramantī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Channamativassati,


pli: vivaṭaṁ nātivassati;


pli: Tasmā channaṁ vivaretha,


pli: evaṁ taṁ nātivassatī”ti.


title_pli: Udāna 5.6 Soṇasutta

pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare pavatte pabbate.


pli: Tena kho pana samayena soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmato mahākaccānassa upaṭṭhāko hoti.


pli: Atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: “yathā yathā kho ayyo mahākaccāno dhammaṁ deseti nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.


pli: Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan”ti.


pli: Atha kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:


pli: “Idha mayhaṁ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: ‘yathā yathā kho ayyo mahākaccāno dhammaṁ deseti nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.


pli: Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.


pli: Pabbājetu maṁ, bhante, ayyo mahākaccāno”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā mahākaccāno soṇaṁ upāsakaṁ kuṭikaṇṇaṁ etadavoca:


pli: “dukkaraṁ kho, soṇa, yāvajīvaṁ ekabhattaṁ ekaseyyaṁ brahmacariyaṁ.


pli: Iṅgha tvaṁ, soṇa, tattheva āgārikabhūto samāno buddhānaṁ sāsanaṁ anuyuñja kālayuttaṁ ekabhattaṁ ekaseyyaṁ brahmacariyan”ti.


pli: Atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭipassambhi.


pli: Dutiyampi kho …pe…


pli: dutiyampi kho āyasmā mahākaccāno soṇaṁ upāsakaṁ kuṭikaṇṇaṁ etadavoca:


pli: Dutiyampi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭipassambhi.


pli: Tatiyampi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: Tatiyampi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Atha kho āyasmā mahākaccāno soṇaṁ upāsakaṁ kuṭikaṇṇaṁ pabbājesi.


pli: Tena kho pana samayena avantidakkhiṇāpatho appabhikkhuko hoti.


pli: Atha kho āyasmā mahākaccāno tiṇṇaṁ vassānaṁ accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaṁ bhikkhusaṅghaṁ sannipātetvā āyasmantaṁ soṇaṁ upasampādesi.


pli: Atha kho āyasmato soṇassa vassaṁvuṭṭhassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: “na kho me so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca sutoyeva me:


pli: ‘so bhagavā īdiso ca īdiso cā’ti.


pli: Sace maṁ upajjhāyo anujāneyya, gaccheyyāhaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.


pli: Atha kho āyasmā soṇo sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā soṇo āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:


pli: “Idha mayhaṁ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:


pli: ‘na kho me so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca sutoyeva me—


pli: so bhagavā īdiso ca īdiso cā’ti.


pli: “Sādhu sādhu, soṇa;


pli: gaccha tvaṁ, soṇa, taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.


pli: Dakkhissasi tvaṁ, soṇa, taṁ bhagavantaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamadamathasamathamanuppattaṁ dantaṁ guttaṁ yatindriyaṁ nāgaṁ.


pli: Disvāna mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:


pli: ‘upajjhāyo me, bhante, āyasmā mahākaccāno bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā soṇo āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.


pli: Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo, yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā soṇo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “upajjhāyo me, bhante, āyasmā mahākaccāno bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī”ti.


pli: “Kacci, bhikkhu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kaccisi appakilamathena addhānaṁ āgato, na ca piṇḍakena kilantosī”ti?


pli: “Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā, appakilamathena cāhaṁ, bhante, addhānaṁ āgato, na ca piṇḍakena kilantomhī”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “imassānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṁ paññāpehī”ti.


pli: Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:


pli: “yassa kho maṁ bhagavā āṇāpeti:


pli: ‘imassānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṁ paññāpehī’ti, icchati bhagavā tena bhikkhunā saddhiṁ ekavihāre vatthuṁ, icchati bhagavā āyasmatā soṇena saddhiṁ ekavihāre vatthun”ti.


pli: Yasmiṁ vihāre bhagavā viharati, tasmiṁ vihāre āyasmato soṇassa senāsanaṁ paññāpesi.


pli: Atha kho bhagavā bahudeva rattiṁ abbhokāse nisajjāya vītināmetvā pāde pakkhāletvā vihāraṁ pāvisi.


pli: Āyasmāpi kho soṇo bahudeva rattiṁ abbhokāse nisajjāya vītināmetvā pāde pakkhāletvā vihāraṁ pāvisi.


pli: Atha kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya āyasmantaṁ soṇaṁ ajjhesi:


pli: “paṭibhātu taṁ, bhikkhu, dhammo bhāsitun”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā soṇo bhagavato paṭissutvā soḷasa aṭṭhakavaggikāni sabbāneva sarena abhaṇi.


pli: Atha kho bhagavā āyasmato soṇassa sarabhaññapariyosāne abbhanumodi:


pli: “sādhu sādhu, bhikkhu, suggahitāni te, bhikkhu, soḷasa aṭṭhakavaggikāni sumanasikatāni sūpadhāritāni, kalyāṇiyāsi vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā.


pli: Kati vassosi tvaṁ, bhikkhū”ti?


pli: “Ekavasso ahaṁ, bhagavā”ti.


pli: “Kissa pana tvaṁ, bhikkhu, evaṁ ciraṁ akāsī”ti?


pli: “Ciraṁ diṭṭho me, bhante, kāmesu ādīnavo;


pli: api ca sambādho gharāvāso bahukicco bahukaraṇīyo”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Disvā ādīnavaṁ loke,


pli: ñatvā dhammaṁ nirūpadhiṁ;


pli: Ariyo na ramatī pāpe,


pli: pāpe na ramatī sucī”ti.


title_pli: Udāna 5.7 Kaṅkhārevatasutta

pli: Udāna 5.7


pli: Kaṅkhārevatasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā kaṅkhārevato bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya attano kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṁ paccavekkhamāno.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ kaṅkhārevataṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya attano kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṁ paccavekkhamānaṁ.


pli: “Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṁ vā,


pli: Sakavediyā vā paravediyā vā;


pli: Ye jhāyino tā pajahanti sabbā,


pli: Ātāpino brahmacariyaṁ carantā”ti.


pli: Sattamaṁ.


title_pli: Udāna 5.8 Saṅghabhedasutta

pli: Udāna 5.8


pli: Saṅghabhedasutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā ānando tadahuposathe pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Addasā kho devadatto āyasmantaṁ ānandaṁ rājagahe piṇḍāya carantaṁ.


pli: Disvāna yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:


pli: “ajjatagge dānāhaṁ, āvuso ānanda, aññatreva bhagavatā aññatra bhikkhusaṅghā uposathaṁ karissāmi saṅghakammāni cā”ti.


pli: Atha kho āyasmā ānando rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Idhāhaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisiṁ.


pli: Addasā kho maṁ, bhante, devadatto rājagahe piṇḍāya carantaṁ.


pli: Disvāna yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ etadavoca:


pli: ‘ajjatagge dānāhaṁ, āvuso ānanda, aññatreva bhagavatā aññatra bhikkhusaṅghā uposathaṁ karissāmi saṅghakammāni cā’ti.


pli: Ajja, bhante, devadatto saṅghaṁ bhindissati, uposathañca karissati saṅghakammāni cā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Sukaraṁ sādhunā sādhu,


pli: Sādhu pāpena dukkaraṁ;


pli: Pāpaṁ pāpena sukaraṁ,


pli: Pāpamariyehi dukkaran”ti.


pli: Aṭṭhamaṁ.


title_pli: Udāna 5.9 Sadhāyamānasutta

pli: Udāna 5.9


pli: Sadhāyamānasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā māṇavakā bhagavato avidūre sadhāyamānarūpā atikkamanti.


pli: Addasā kho bhagavā sambahule māṇavake avidūre sadhāyamānarūpe atikkante.


pli: “Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,


pli: vācāgocarabhāṇino;


pli: Yāvicchanti mukhāyāmaṁ,


pli: yena nītā na taṁ vidū”ti.


pli: Navamaṁ.


title_pli: Udāna 6.1 Āyusaṅkhārossajjanasutta

pli: Udāna 6.1


pli: Āyusaṅkhārossajjanasutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Vesāliyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “gaṇhāhi, ānanda, nisīdanaṁ.


pli: Yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nisīdanaṁ ādāya bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.


pli: Atha kho bhagavā yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “Ramaṇīyā, ānanda, vesālī; ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ; ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ; ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ; ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ; ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ; ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.


pli: Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno (…) kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.


pli: Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.


pli: Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne, oḷārike obhāse kayiramāne, nāsakkhi paṭivijjhituṁ;


pli: na bhagavantaṁ yāci:


pli: “tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ; tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti, yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.


pli: Dutiyampi kho …pe…


pli: tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “gaccha tvaṁ, ānanda, yassadāni kālaṁ maññasī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.


pli: Atha kho māro pāpimā, acirapakkante āyasmante ānande, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho māro pāpimā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.


pli: Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:


pli: ‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.


pli: Etarahi kho pana, bhante, bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.


pli: Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.


pli: ‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.


pli: Etarahi kho pana, bhante, bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.


pli: ‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.


pli: Etarahi kho pana, bhante, upāsakā bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.


pli: ‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.


pli: Etarahi kho pana, bhante, upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.


pli: ‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me idaṁ brahmacariyaṁ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan’ti.


pli: Etarahi kho pana, bhante, bhagavato brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.


pli: Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato”ti.


pli: Evaṁ vutte, bhagavā māraṁ pāpimantaṁ etadavoca:


pli: “appossukko tvaṁ, pāpima, hohi. Na ciraṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.


pli: Ito tiṇṇaṁ māsānaṁ accayena tathāgato parinibbāyissatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaṅkhāraṁ ossaji.


pli: Ossaṭṭhe ca bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo ahosi bhiṁsanako lomahaṁso, devadundubhiyo ca phaliṁsu.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Tulamatulañca sambhavaṁ,


pli: Bhavasaṅkhāramavassaji muni;


pli: Ajjhattarato samāhito,


pli: Abhindi kavacamivattasambhavan”ti.


pli: Paṭhamaṁ.


title_pli: Udāna 6.10 Uppajjantisutta

pli: Udāna 6.10


pli: Uppajjantisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “Yāvakīvañca, bhante, tathāgatā loke nuppajjanti arahanto sammāsambuddhā tāva aññatitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Yato ca kho, bhante, tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā atha aññatitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Bhagavāyeva dāni, bhante, sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ, bhikkhusaṅgho cā”ti.


pli: “Evametaṁ, ānanda, yāvakīvañca, ānanda, tathāgatā loke nuppajjanti arahanto sammāsambuddhā tāva aññatitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Yato ca kho, ānanda, tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā atha aññatitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.


pli: Tathāgatova dāni sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ, bhikkhusaṅgho cā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Obhāsati tāva so kimi,


pli: Yāva na unnamate pabhaṅkaro;


pli: Sa verocanamhi uggate,


pli: Hatappabho hoti na cāpi bhāsati.


pli: Evaṁ obhāsitameva takkikānaṁ,


pli: Yāva sammāsambuddhā loke nuppajjanti;


pli: Na takkikā sujjhanti na cāpi sāvakā,


pli: Duddiṭṭhī na dukkhā pamuccare”ti.


pli: Dasamaṁ.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Āyujaṭilavekkhaṇā,


pli: tayo titthiyā subhūti;


pli: Gaṇikā upāti navamo,


pli: uppajjanti ca te dasāti.


pli: Jaccandhavaggo chaṭṭho.


title_pli: Udāna 6.2 Sattajaṭilasutta

pli: Udāna 6.2


pli: Sattajaṭilasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito bahidvārakoṭṭhake nisinno hoti.


pli: Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Tena kho pana samayena satta ca jaṭilā, satta ca nigaṇṭhā, satta ca acelakā, satta ca ekasāṭakā, satta ca paribbājakā, parūḷhakacchanakhalomā khārivividhamādāya bhagavato avidūre atikkamanti.


pli: Addasā kho rājā pasenadi kosalo te satta ca jaṭile, satta ca nigaṇṭhe, satta ca acelake, satta ca ekasāṭake, satta ca paribbājake, parūḷhakacchanakhalome khārivividhamādāya bhagavato avidūre atikkamante.


pli: Disvāna uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ pathaviyaṁ nihantvā yena te satta ca jaṭilā, satta ca nigaṇṭhā, satta ca acelakā, satta ca ekasāṭakā, satta ca paribbājakā, tenañjaliṁ paṇāmetvā tikkhattuṁ nāmaṁ sāvesi:


pli: “rājāhaṁ, bhante, pasenadi kosalo;


pli: rājāhaṁ, bhante, pasenadi kosalo;


pli: rājāhaṁ, bhante, pasenadi kosalo”ti.


pli: Atha kho rājā pasenadi kosalo acirapakkantesu tesu sattasu ca jaṭilesu, sattasu ca nigaṇṭhesu, sattasu ca acelakesu, sattasu ca ekasāṭakesu, sattasu ca paribbājakesu, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “ye kho, bhante, loke arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā ete tesaṁ aññatare”ti.


pli: “Dujjānaṁ kho etaṁ, mahārāja, tayā gihinā kāmabhoginā puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasantena kāsikacandanaṁ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṁ dhārayantena jātarūparajataṁ sādiyantena—ime vā arahanto, ime vā arahattamaggaṁ samāpannāti.


pli: Saṁvāsena kho, mahārāja, sīlaṁ veditabbaṁ. Tañca kho dīghena addhunā na ittaraṁ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññena.


pli: Saṁvohārena kho, mahārāja, soceyyaṁ veditabbaṁ. Tañca kho dīghena addhunā na ittaraṁ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññena.


pli: Āpadāsu kho, mahārāja, thāmo veditabbo. So ca kho dīghena addhunā na ittaraṁ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññena.


pli: Sākacchāya kho, mahārāja, paññā veditabbā. Sā ca kho dīghena addhunā na ittaraṁ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññenā”ti.


pli: “Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.


pli: Yāva subhāsitañcidaṁ, bhante, bhagavatā:


pli: ‘dujjānaṁ kho etaṁ, mahārāja, tayā gihinā puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasantena kāsikacandanaṁ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṁ dhārayantena jātarūparajataṁ sādiyantena—ime vā arahanto, ime vā arahattamaggaṁ samāpannāti.


pli: Saṁvāsena kho, mahārāja, sīlaṁ veditabbaṁ …pe…


pli: sākacchāya kho, mahārāja, paññā veditabbā.


pli: Sā ca kho dīghena addhunā na ittaraṁ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññenā’”ti.


pli: “Ete, bhante, mama purisā corā ocarakā janapadaṁ ocaritvā gacchanti.


pli: Tehi paṭhamaṁ ociṇṇaṁ ahaṁ pacchā osārissāmi.


pli: Idāni te, bhante, taṁ rajojallaṁ pavāhetvā sunhātā suvilittā kappitakesamassū odātavatthavasanā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgibhūtā paricāressantī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Na vāyameyya sabbattha,


pli: nāññassa puriso siyā;


pli: Nāññaṁ nissāya jīveyya,


pli: dhammena na vaṇiṁ care”ti.


pli: Dutiyaṁ.


title_pli: Udāna 6.3 Paccavekkhaṇasutta

pli: Udāna 6.3


pli: Paccavekkhaṇasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā attano aneke pāpake akusale dhamme pahīne paccavekkhamāno nisinno hoti, aneke ca kusale dhamme bhāvanāpāripūriṁ gate.


pli: Atha kho bhagavā attano aneke pāpake akusale dhamme pahīne viditvā aneke ca kusale dhamme bhāvanāpāripūriṁ gate tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Ahu pubbe tadā nāhu,


pli: nāhu pubbe tadā ahu;


pli: Na cāhu na ca bhavissati,


pli: na cetarahi vijjatī”ti.


pli: Tatiyaṁ.


title_pli: Udāna 6.4 Paṭhamanānātitthiyasutta

pli: Udāna 6.4


pli: Paṭhamanānātitthiyasutta


pli: Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.


pli: Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: “sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: “asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “antavā loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “anantavā loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: “ediso dhammo, nediso dhammo;


pli: nediso dhammo, ediso dhammo”ti.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu.


pli: Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “Idha, bhante, sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā—


pli: Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: ‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti …pe…


pli: te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: ‘ediso dhammo, nediso dhammo;


pli: nediso dhammo, ediso dhammo’”ti.


pli: “Aññatitthiyā, bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā;


pli: atthaṁ na jānanti, anatthaṁ na jānanti, dhammaṁ na jānanti, adhammaṁ na jānanti.


pli: Te atthaṁ ajānantā anatthaṁ ajānantā dhammaṁ ajānantā adhammaṁ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: nediso dhammo, ediso dhammo’ti.


pli: Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, imissāyeva sāvatthiyā aññataro rājā ahosi.


pli: Atha kho, bhikkhave, so rājā aññataraṁ purisaṁ āmantesi:


pli: ‘ehi tvaṁ, ambho purisa, yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā te sabbe ekajjhaṁ sannipātehī’ti.


pli: ‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso tassa rañño paṭissutvā yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā te sabbe gahetvā yena so rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ rājānaṁ etadavoca:


pli: ‘sannipātitā kho te, deva, yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā’ti.


pli: ‘Tena hi, bhaṇe, jaccandhānaṁ hatthiṁ dassehī’ti.


pli: ‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso tassa rañño paṭissutvā jaccandhānaṁ hatthiṁ dassesi—


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa sīsaṁ dassesi:


pli: ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti.


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa kaṇṇaṁ dassesi:


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa dantaṁ dassesi:


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa soṇḍaṁ dassesi:


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa kāyaṁ dassesi:


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa pādaṁ dassesi:


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa satthiṁ dassesi:


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa naṅguṭṭhaṁ dassesi:


pli: Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa vāladhiṁ dassesi:


pli: Atha kho, bhikkhave, so puriso jaccandhānaṁ hatthiṁ dassetvā yena so rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ rājānaṁ etadavoca:


pli: ‘diṭṭho kho tehi, deva, jaccandhehi hatthī;


pli: yassadāni kālaṁ maññasī’ti.


pli: Atha kho, bhikkhave, so rājā yena te jaccandhā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te jaccandhe etadavoca:


pli: ‘diṭṭho vo, jaccandhā, hatthī’ti?


pli: ‘Evaṁ, deva, diṭṭho no hatthī’ti.


pli: ‘Vadetha, jaccandhā, kīdiso hatthī’ti?


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa sīsaṁ diṭṭhaṁ ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi kumbho’ti.


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa kaṇṇo diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi suppo’ti.


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa danto diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi khīlo’ti.


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa soṇḍo diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi naṅgalīsā’ti.


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa kāyo diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi koṭṭho’ti.


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa pādo diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi thūṇo’ti.


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa satthi diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi udukkhalo’ti.


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa naṅguṭṭhaṁ diṭṭhaṁ ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi musalo’ti.


pli: Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa vāladhi diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:


pli: ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi sammajjanī’ti.


pli: Te ‘ediso hatthī, nediso hatthī;


pli: nediso hatthī, ediso hatthī’ti aññamaññaṁ muṭṭhīhi saṁsumbhiṁsu.


pli: Tena ca pana, bhikkhave, so rājā attamano ahosi.


pli: Evamevaṁ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā andhā acakkhukā.


pli: Te atthaṁ na jānanti anatthaṁ na jānanti, dhammaṁ na jānanti adhammaṁ na jānanti.


pli: Te atthaṁ ajānantā anatthaṁ ajānantā, dhammaṁ ajānantā adhammaṁ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: ‘ediso dhammo, nediso dhammo;


pli: nediso dhammo, ediso dhammo’”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Imesu kira sajjanti,


pli: eke samaṇabrāhmaṇā;


pli: Viggayha naṁ vivadanti,


pli: janā ekaṅgadassino”ti.


pli: Catutthaṁ.


title_pli: Udāna 6.5 Dutiyanānātitthiyasutta

pli: Udāna 6.5


pli: Dutiyanānātitthiyasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.


pli: Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: “sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: “asassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sassato ca asassato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “neva sassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sayaṅkato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “paraṅkato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “asassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “neva sassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: “ediso dhammo, nediso dhammo;


pli: nediso dhammo, ediso dhammo”ti.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu.


pli: Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “Idha, bhante, sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.


pli: Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: ‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti …pe…


pli: te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: ‘ediso dhammo, nediso dhammo;


pli: nediso dhammo, ediso dhammo’”ti.


pli: “Aññatitthiyā, bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā;


pli: atthaṁ na jānanti anatthaṁ na jānanti, dhammaṁ na jānanti adhammaṁ na jānanti.


pli: Te atthaṁ ajānantā anatthaṁ ajānantā, dhammaṁ ajānantā adhammaṁ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Imesu kira sajjanti,


pli: eke samaṇabrāhmaṇā;


pli: Antarāva visīdanti,


pli: appatvāva tamogadhan”ti.


pli: Pañcamaṁ.


title_pli: Udāna 6.6 Tatiyanānātitthiyasutta

pli: Udāna 6.6


pli: Tatiyanānātitthiyasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.


pli: Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: “sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: “asassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sassato ca asassato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “neva sassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sayaṅkato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “paraṅkato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “asassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “neva sassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: “asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.


pli: Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: “ediso dhammo, nediso dhammo;


pli: nediso dhammo, ediso dhammo”ti.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu.


pli: Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “Idha, bhante, sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.


pli: Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:


pli: ‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti …pe…


pli: te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: ‘ediso dhammo, nediso dhammo;


pli: nediso dhammo, ediso dhammo’”ti.


pli: “Aññatitthiyā, bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā.


pli: Te atthaṁ na jānanti anatthaṁ na jānanti, dhammaṁ na jānanti adhammaṁ na jānanti.


pli: Te atthaṁ ajānantā anatthaṁ ajānantā, dhammaṁ ajānantā adhammaṁ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Ahaṅkārapasutāyaṁ pajā,


pli: Paraṅkārūpasaṁhitā;


pli: Etadeke nābbhaññaṁsu,


pli: Na naṁ sallanti addasuṁ.


pli: Etañca sallaṁ paṭikacca passato,


pli: Ahaṁ karomīti na tassa hoti;


pli: Paro karotīti na tassa hoti.


pli: Mānupetā ayaṁ pajā,


pli: Mānaganthā mānavinibaddhā;


pli: Diṭṭhīsu sārambhakathā,


pli: Saṁsāraṁ nātivattatī”ti.


pli: Chaṭṭhaṁ.


title_pli: Udāna 6.7 Subhūtisutta

pli: Subhūtisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā subhūti bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya avitakkaṁ samādhiṁ samāpajjitvā.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ subhūtiṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya avitakkaṁ samādhiṁ samāpannaṁ.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yassa vitakkā vidhūpitā,


pli: Ajjhattaṁ suvikappitā asesā;


pli: Taṁ saṅgamaticca arūpasaññī,


pli: Catuyogātigato na jātu metī”ti.


title_pli: Udāna 6.8 Gaṇikāsutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena rājagahe dve pūgā aññatarissā gaṇikāya sārattā honti paṭibaddhacittā;


pli: bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ pāṇīhipi upakkamanti, leḍḍūhipi upakkamanti, daṇḍehipi upakkamanti, satthehipi upakkamanti.


pli: Te tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhaṁ.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisiṁsu.


pli: Rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “Idha, bhante, rājagahe dve pūgā aññatarissā gaṇikāya sārattā paṭibaddhacittā;


pli: Te tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhan”ti.


pli: “Yañca pattaṁ yañca pattabbaṁ, ubhayametaṁ rajānukiṇṇaṁ, āturassānusikkhato.


pli: Ye ca sikkhāsārā sīlabbataṁ jīvitaṁ brahmacariyaṁ upaṭṭhānasārā, ayameko anto.


pli: Ye ca evaṁvādino:


pli: ‘natthi kāmesu doso’ti, ayaṁ dutiyo anto.


pli: Iccete ubho antā kaṭasivaḍḍhanā, kaṭasiyo diṭṭhiṁ vaḍḍhenti.


pli: Etete ubho ante anabhiññāya olīyanti eke, atidhāvanti eke.


pli: Ye ca kho te abhiññāya tatra ca nāhesuṁ, tena ca nāmaññiṁsu, vaṭṭaṁ tesaṁ natthi paññāpanāyā”ti.


title_pli: Udāna 6.9 Upātidhāvantisutta

pli: Udāna 6.9


pli: Upātidhāvantisutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse nisinno hoti telappadīpesu jhāyamānesu.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā adhipātakā tesu telappadīpesu āpātaparipātaṁ anayaṁ āpajjanti, byasanaṁ āpajjanti, anayabyasanaṁ āpajjanti.


pli: Addasā kho bhagavā te sambahule adhipātake tesu telappadīpesu āpātaparipātaṁ anayaṁ āpajjante, byasanaṁ āpajjante, anayabyasanaṁ āpajjante.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Upātidhāvanti na sāramenti,


pli: Navaṁ navaṁ bandhanaṁ brūhayanti;


pli: Patanti pajjotamivādhipātakā,


pli: Diṭṭhe sute itiheke niviṭṭhā”ti.


pli: Navamaṁ.


title_pli: Udāna 7.1 Paṭhamalakuṇḍakabhaddiyasutta

pli: Udāna 7.1


pli: Paṭhamalakuṇḍakabhaddiyasutta


pli: Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaṁ lakuṇḍakabhaddiyaṁ anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.


pli: Atha kho āyasmato lakuṇḍakabhaddiyassa āyasmatā sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānassa samādapiyamānassa samuttejiyamānassa sampahaṁsiyamānassa anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ lakuṇḍakabhaddiyaṁ āyasmatā sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānaṁ samādapiyamānaṁ samuttejiyamānaṁ sampahaṁsiyamānaṁ anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttaṁ.


pli: “Uddhaṁ adho sabbadhi vippamutto,


pli: Ayaṁhamasmīti anānupassī;


pli: Evaṁ vimutto udatāri oghaṁ,


pli: Atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāyā”ti.


pli: Paṭhamaṁ.


title_pli: Udāna 7.10 Utenasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.


pli: Tena kho pana samayena rañño utenassa uyyānagatassa antepuraṁ daḍḍhaṁ hoti, pañca ca itthisatāni kālaṅkatāni honti sāmāvatīpamukhāni.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu.


pli: Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “idha, bhante, rañño utenassa uyyānagatassa antepuraṁ daḍḍhaṁ, pañca ca itthisatāni kālaṅkatāni sāmāvatīpamukhāni.


pli: Tāsaṁ, bhante, upāsikānaṁ kā gati ko abhisamparāyo”ti?


pli: “Santettha, bhikkhave, upāsikāyo sotāpannā, santi sakadāgāminiyo, santi anāgāminiyo.


pli: Sabbā tā, bhikkhave, upāsikāyo anipphalā kālaṅkatā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Mohasambandhano loko,


pli: bhabbarūpova dissati;


pli: Upadhibandhano bālo,


pli: tamasā parivārito;


pli: Sassatoriva khāyati,


pli: passato natthi kiñcanan”ti.


pli: Dve bhaddiyā dve ca sattā,


pli: lakuṇḍako taṇhākkhayo;


pli: Papañcakhayo ca kaccāno,


pli: udapānañca utenoti.


pli: Cūḷavaggo sattamo.


title_pli: Udāna 7.2 Dutiyalakuṇḍakabhaddiyasutta

pli: Udāna 7.2


pli: Dutiyalakuṇḍakabhaddiyasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaṁ lakuṇḍakabhaddiyaṁ sekhaṁ maññamāno bhiyyoso mattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ āyasmantaṁ lakuṇḍakabhaddiyaṁ sekhaṁ maññamānaṁ bhiyyoso mattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassentaṁ samādapentaṁ samuttejentaṁ sampahaṁsentaṁ.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Acchecchi vaṭṭaṁ byagā nirāsaṁ,


pli: Visukkhā saritā na sandati;


pli: Chinnaṁ vaṭṭaṁ na vattati,


pli: Esevanto dukkhassā”ti.


pli: Dutiyaṁ.


title_pli: Udāna 7.3 Paṭhamasattasutta

pli: Udāna 7.3


pli: Paṭhamasattasutta


pli: Tena kho pana samayena sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṁ sattā (…) rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā sammattakajātā kāmesu viharanti.


pli: Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ piṇḍāya pāvisiṁsu.


pli: Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “idha, bhante, sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṁ sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā sammattakajātā kāmesu viharantī”ti.


pli: “Kāmesu sattā kāmasaṅgasattā,


pli: Saṁyojane vajjamapassamānā;


pli: Na hi jātu saṁyojanasaṅgasattā,


pli: Oghaṁ tareyyuṁ vipulaṁ mahantan”ti.


pli: Tatiyaṁ.


title_pli: Udāna 7.4 Dutiyasattasutta

pli: Udāna 7.4


pli: Dutiyasattasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu sattā (…) rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā andhīkatā sammattakajātā kāmesu viharanti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Addasā kho bhagavā sāvatthiyā te manusse yebhuyyena kāmesu satte ratte giddhe gathite mucchite ajjhopanne andhīkate sammattakajāte kāmesu viharante.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Kāmandhā jālasañchannā,


pli: Taṇhāchadanachāditā;


pli: Pamattabandhunā baddhā,


pli: Macchāva kumināmukhe;


pli: Jarāmaraṇamanventi,


pli: Vaccho khīrapakova mātaran”ti.


pli: Catutthaṁ.


title_pli: Udāna 7.5 Aparalakuṇḍakabhaddiyasutta

pli: Udāna 7.5


pli: Aparalakuṇḍakabhaddiyasutta


pli: Tena kho pana samayena āyasmā lakuṇḍakabhaddiyo sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ lakuṇḍakabhaddiyaṁ dūratova sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṁ dubbaṇṇaṁ duddasikaṁ okoṭimakaṁ yebhuyyena bhikkhūnaṁ paribhūtarūpaṁ.


pli: Disvāna bhikkhū āmantesi:


pli: “Passatha no tumhe, bhikkhave, etaṁ bhikkhuṁ dūratova sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṁ dubbaṇṇaṁ duddasikaṁ okoṭimakaṁ yebhuyyena bhikkhūnaṁ paribhūtarūpan”ti?


pli: “Evaṁ, bhante”ti.


pli: “Eso, bhikkhave, bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo. Na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā.


pli: Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Nelaṅgo setapacchādo,


pli: ekāro vattatī ratho;


pli: Anīghaṁ passa āyantaṁ,


pli: chinnasotaṁ abandhanan”ti.


pli: Pañcamaṁ.


title_pli: Udāna 7.6 Taṇhāsaṅkhayasutta

pli: Udāna 7.6


pli: Taṇhāsaṅkhayasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā aññāsikoṇḍañño bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya taṇhāsaṅkhayavimuttiṁ paccavekkhamāno.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ aññāsikoṇḍaññaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya taṇhāsaṅkhayavimuttiṁ paccavekkhamānaṁ.


pli: “Yassa mūlaṁ chamā natthi,


pli: paṇṇā natthi kuto latā;


pli: Taṁ dhīraṁ bandhanā muttaṁ,


pli: ko taṁ ninditumarahati;


pli: Devāpi naṁ pasaṁsanti,


pli: brahmunāpi pasaṁsito”ti.


pli: Chaṭṭhaṁ.


title_pli: Udāna 7.7 Papañcakhayasutta

pli: Udāna 7.7


pli: Papañcakhayasutta


pli: Tena kho pana samayena bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahānaṁ paccavekkhamāno nisinno hoti.


pli: Atha kho bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yassa papañcā ṭhiti ca natthi,


pli: Sandānaṁ palighañca vītivatto;


pli: Taṁ nittaṇhaṁ muniṁ carantaṁ,


pli: Nāvajānāti sadevakopi loko”ti.


pli: Sattamaṁ.


title_pli: Udāna 7.8 Kaccānasutta

pli: Kaccānasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāno bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṁ parimukhaṁ sūpaṭṭhitāya.


pli: Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṁ parimukhaṁ sūpaṭṭhitāya.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Yassa siyā sabbadā sati,


pli: Satataṁ kāyagatā upaṭṭhitā;


pli: No cassa no ca me siyā,


pli: Na bhavissati na ca me bhavissati;


pli: Anupubbavihāri tattha so,


pli: Kāleneva tare visattikan”ti.


title_pli: Udāna 7.9 Udapānasutta

pli: Udapānasutta


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena thūṇaṁ nāma mallānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.


pli: Assosuṁ kho thūṇeyyakā brāhmaṇagahapatikā:


pli: “samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ thūṇaṁ anuppatto”ti.


pli: (…) Udapānaṁ tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūresuṁ:


pli: “mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṁ apaṁsū”ti.


pli: Atha kho bhagavā maggā okkamma yena rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “iṅgha me tvaṁ, ānanda, etamhā udapānā pānīyaṁ āharā”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “idāni so, bhante, udapāno thūṇeyyakehi brāhmaṇagahapatikehi tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūrito:


pli: ‘mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṁ apaṁsū’”ti.


pli: Dutiyampi kho …pe…


pli: tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṁ gahetvā yena so udapāno tenupasaṅkami.


pli: Atha kho so udapāno āyasmante ānande upasaṅkamante sabbaṁ taṁ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito vissandanto maññe aṭṭhāsi.


pli: Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:


pli: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.


pli: Ayañhi so udapāno mayi upasaṅkamante sabbaṁ taṁ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito vissandanto maññe ṭhito”ti.


pli: Pattena pānīyaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.


pli: Ayañhi so, bhante, udapāno mayi upasaṅkamante sabbaṁ taṁ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito vissandanto maññe aṭṭhāsi.


pli: Pivatu bhagavā pānīyaṁ, pivatu sugato pānīyan”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Kiṁ kayirā udapānena,


pli: Āpā ce sabbadā siyuṁ;


pli: Taṇhāya mūlato chetvā,


pli: Kissa pariyesanaṁ care”ti.


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.


pli: Tedha bhikkhū aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbaṁ cetaso samannāharitvā ohitasotā dhammaṁ suṇanti.


pli: “Atthi, bhikkhave, tadāyatanaṁ, yattha neva pathavī, na āpo, na tejo, na vāyo, na ākāsānañcāyatanaṁ, na viññāṇañcāyatanaṁ, na ākiñcaññāyatanaṁ, na nevasaññānāsaññāyatanaṁ, nāyaṁ loko, na paraloko, na ubho candimasūriyā.


pli: Tatrāpāhaṁ, bhikkhave, neva āgatiṁ vadāmi, na gatiṁ, na ṭhitiṁ, na cutiṁ, na upapattiṁ;


title_pli: Udāna 8.10 Dutiyadabbasutta

pli: Udāna 8.10


pli: Dutiyadabbasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:


pli: “bhikkhavo”ti.


pli: “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.


pli: Bhagavā etadavoca:


pli: “Dabbassa, bhikkhave, mallaputtassa vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṁ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbutassa sarīrassa jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyittha na masi.


pli: Seyyathāpi nāma sappissa vā telassa vā jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyati na masi;


pli: evamevaṁ kho, bhikkhave, dabbassa mallaputtassa vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṁ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbutassa sarīrassa jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyittha na masī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Ayoghanahatasseva,


pli: jalato jātavedaso;


pli: Anupubbūpasantassa,


pli: yathā na ñāyate gati.


pli: Evaṁ sammāvimuttānaṁ,


pli: kāmabandhoghatārinaṁ;


pli: Paññāpetuṁ gati natthi,


pli: pattānaṁ acalaṁ sukhan”ti.


pli: Dasamaṁ.


pli: Pāṭaligāmiyavaggo aṭṭhamo.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Nibbānā caturo vuttā,


pli: cundo pāṭaligāmiyā;


pli: Dvidhāpatho visākhā ca,


pli: dabbena saha te dasāti.


pli: Udāne vaggānamuddānaṁ


pli: Vaggamidaṁ paṭhamaṁ varabodhi,


pli: Vaggamidaṁ dutiyaṁ mucalindo;


pli: Nandakavaggavaro tatiyo tu,


pli: Meghiyavaggavaro ca catuttho.


pli: Pañcamavaggavarantidha soṇo,


pli: Chaṭṭhamavaggavaranti jaccandho;


pli: Sattamavaggavaranti ca cūḷo,


pli: Pāṭaligāmiyamaṭṭhamavaggo.


pli: Asītimanūnakasuttavaraṁ,


pli: Vaggamidaṭṭhakaṁ suvibhattaṁ;


pli: Dassitaṁ cakkhumatā vimalena,


pli: Addhā hi taṁ udānamitīdamāhu.


pli: Udānapāḷi niṭṭhitā.


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.


pli: Tedha bhikkhū aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbaṁ cetaso samannāharitvā ohitasotā dhammaṁ suṇanti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: Tedha bhikkhū aṭṭhiṁ katvā, manasi katvā, sabbaṁ cetaso samannāharitvā, ohitasotā dhammaṁ suṇanti.


pli: “Atthi, bhikkhave, ajātaṁ abhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ.


pli: No cetaṁ, bhikkhave, abhavissa ajātaṁ abhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ, nayidha jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṁ paññāyetha.


pli: Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi ajātaṁ abhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ, tasmā jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṁ paññāyatī”ti.


pli: “Nissitassa calitaṁ, anissitassa calitaṁ natthi.


pli: Āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti.


pli: Cutūpapāte asati nevidha na huraṁ na ubhayamantarena.


title_pli: Udāna 8.5 Cundasutta

pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāvā tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.


pli: Assosi kho cundo kammāraputto: “bhagavā kira mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pāvaṁ anuppatto pāvāyaṁ viharati mayhaṁ ambavane”ti.


pli: Atha kho cundo kammāraputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.


pli: Atha kho cundo kammāraputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho cundo kammāraputto bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho cundo kammāraputto tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā pahūtañca sūkaramaddavaṁ bhagavato kālaṁ ārocāpesi:


pli: “kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena cundassa kammāraputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Nisajja kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:


pli: “yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ tena maṁ parivisa,


pli: yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ tena bhikkhusaṅghaṁ parivisā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ tena bhagavantaṁ parivisi;


pli: yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ tena bhikkhusaṅghaṁ parivisi.


pli: Atha kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:


pli: “yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ taṁ sobbhe nikhaṇāhi.


pli: Nāhaṁ taṁ, cunda, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yassa taṁ paribhuttaṁ sammā pariṇāmaṁ gaccheyya aññatra tathāgatassā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ taṁ sobbhe nikhaṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho bhagavato cundassa kammāraputtassa bhattaṁ bhuttāvissa kharo ābādho uppajji. Lohitapakkhandikā pabāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “āyāmānanda, yena kusinārā tenupasaṅkamissāmā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.


pli: Cundassa bhattaṁ bhuñjitvā,


pli: kammārassāti me sutaṁ;


pli: Ābādhaṁ samphusī dhīro,


pli: pabāḷhaṁ māraṇantikaṁ.


pli: Bhuttassa ca sūkaramaddavena,


pli: Byādhippabāḷho udapādi satthuno;


pli: Viriccamāno bhagavā avoca,


pli: “Gacchāmahaṁ kusināraṁ nagaran”ti.


pli: Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “iṅgha me tvaṁ, ānanda, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpehi; kilantosmi, ānanda, nisīdissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpesi.


pli: Nisīdi bhagavā paññatte āsane.


pli: Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara; pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.


pli: Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “idāni, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni. Taṁ cakkacchinnaṁ udakaṁ parittaṁ luḷitaṁ āvilaṁ sandati.


pli: Ayaṁ, bhante, kukudhā nadī avidūre acchodakā sātodakā sītodakā setodakā supatitthā ramaṇīyā.


pli: Ettha bhagavā pānīyañca pivissati gattāni ca sītīkarissatī”ti.


pli: Dutiyampi kho …pe…


pli: tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṁ gahetvā yena sā nadī tenupasaṅkami.


pli: Atha kho sā nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā āyasmante ānande upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandati.


pli: Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:


pli: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.


pli: Ayañhi sā nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandatī”ti.


pli: Pattena pānīyaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.


pli: Ayañhi sā, bhante, nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandati.


pli: Pivatu bhagavā pānīyaṁ, pivatu sugato pānīyan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pānīyaṁ apāyi.


pli: Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena kukudhā nadī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kukudhaṁ nadiṁ ajjhogāhetvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena ambavanaṁ tenupasaṅkami.


pli: Upasaṅkamitvā āyasmantaṁ cundakaṁ āmantesi:


pli: “iṅgha me tvaṁ, cundaka, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpehi; kilantosmi, cundaka, nipajjissāmī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā cundako bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpesi.


pli: Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.


pli: Āyasmā pana cundako tattheva bhagavato purato nisīdi.


pli: Gantvāna buddho nadikaṁ kukudhaṁ,


pli: Acchodakaṁ sātudakaṁ vippasannaṁ;


pli: Ogāhi satthā sukilantarūpo,


pli: Tathāgato appaṭimodha loke.


pli: Nhatvā ca pivitvā cudatāri satthā,


pli: Purakkhato bhikkhugaṇassa majjhe;


pli: Satthā pavattā bhagavā idha dhamme,


pli: Upāgami ambavanaṁ mahesi;


pli: Āmantayi cundakaṁ nāma bhikkhuṁ,


pli: “Catugguṇaṁ santhara me nipajjaṁ”.


pli: So codito bhāvitattena cundo,


pli: Catugguṇaṁ santhari khippameva;


pli: Nipajji satthā sukilantarūpo,


pli: Cundopi tattha pamukhe nisīdīti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “siyā kho panānanda, cundassa kammāraputtassa koci vippaṭisāraṁ upadaheyya:


pli: ‘tassa te, āvuso cunda, alābhā, tassa te dulladdhaṁ yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā parinibbuto’ti.


pli: Cundassānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinodetabbo—


pli: Tassa te, āvuso cunda, lābhā, tassa te suladdhaṁ


pli: yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto.


pli: Sammukhā metaṁ, āvuso cunda, bhagavato sutaṁ, sammukhā paṭiggahitaṁ—


pli: dveme piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.


pli: Yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.


pli: Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.


pli: ‘Āyusaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, vaṇṇasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, sukhasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, saggasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, yasasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, ādhipateyyasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitan’ti.


pli: Cundassānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinodetabbo”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Dadato puññaṁ pavaḍḍhati,


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyati;


pli: Kusalo ca jahāti pāpakaṁ,


pli: Rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti.


title_pli: Udāna 8.6 Pāṭaligāmiyasutta

pli: Udāna 8.6


pli: Pāṭaligāmiyasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāṭaligāmo tadavasari.


pli: Assosuṁ kho pāṭaligāmiyā upāsakā:


pli: “bhagavā kira magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pāṭaligāmaṁ anuppatto”ti.


pli: Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinnā kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “adhivāsetu no, bhante, bhagavā āvasathāgāran”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yenāvasathāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ āvasathāgāraṁ santharitvā āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā telappadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “sabbasantharisanthataṁ, bhante, āvasathāgāraṁ; āsanāni paññattāni; udakamaṇiko patiṭṭhāpito telappadīpo āropito.


pli: Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.


pli: Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṁyeva purakkhatvā.


pli: Pāṭaligāmiyāpi kho upāsakā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantaṁyeva purakkhatvā.


pli: Atha kho bhagavā pāṭaligāmiye upāsake āmantesi:


pli: “Pañcime, gahapatayo, ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Katame pañca?


pli: Idha, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṁ mahatiṁ bhogajāniṁ nigacchati.


pli: Ayaṁ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati.


pli: Ayaṁ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ—avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto.


pli: Ayaṁ tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṁ karoti.


pli: Ayaṁ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.


pli: Ayaṁ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Ime kho, gahapatayo, pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Pañcime, gahapatayo, ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāya.


pli: Idha, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṁ mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigacchati.


pli: Ayaṁ paṭhamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati.


pli: Ayaṁ dutiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ—visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto.


pli: Ayaṁ tatiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṁ karoti.


pli: Ayaṁ catuttho ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.


pli: Ayaṁ pañcamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Ime kho, gahapatayo, pañca ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāyā”ti.


pli: Atha kho bhagavā pāṭaligāmiye upāsake bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi:


pli: “abhikkantā kho, gahapatayo, ratti; yassadāni tumhe kālaṁ maññathā”ti


pli: Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāṭaligāmiyesu upāsakesu suññāgāraṁ pāvisi.


pli: Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhanti.


pli: Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.


pli: Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Atha kho bhagavā tassā rattiyā paccūsasamaye paccuṭṭhāya āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:


pli: “Ke nu kho, ānanda, pāṭaligāme nagaraṁ māpentī”ti.


pli: “Sunidhavassakārā, bhante, magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāyā”ti.


pli: “Seyyathāpi, ānanda, devehi tāvatiṁsehi saddhiṁ mantetvā;


pli: evamevaṁ kho, ānanda, sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.


pli: Idhāhaṁ, ānanda, addasaṁ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.


pli: Yāvatā, ānanda, ariyaṁ āyatanaṁ yāvatā vaṇippatho idaṁ agganagaraṁ bhavissati pāṭaliputtaṁ puṭabhedanaṁ.


pli: Pāṭaliputtassa kho, ānanda, tayo antarāyā bhavissanti—


pli: aggito vā udakato vā mithubhedato vā”ti.


pli: Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.


pli: Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.


pli: Ekamantaṁ ṭhitā kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ etadavocuṁ:


pli: “adhivāsetu no bhavaṁ gotamo ajjatanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā yena sako āvasatho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sake āvasathe paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocesuṁ:


pli: “kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ āvasatho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesuṁ sampavāresuṁ.


pli: Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinne kho sunidhavassakāre magadhamahāmatte bhagavā imāhi gāthāhi anumodi:


pli: “Yasmiṁ padese kappeti,


pli: vāsaṁ paṇḍitajātiyo;


pli: Sīlavantettha bhojetvā,


pli: saññate brahmacārayo.


pli: Yā tattha devatā āsuṁ,


pli: tāsaṁ dakkhiṇamādise;


pli: Tā pūjitā pūjayanti,


pli: mānitā mānayanti naṁ.


pli: Tato naṁ anukampanti,


pli: mātā puttaṁva orasaṁ;


pli: Devatānukampito poso,


pli: sadā bhadrāni passatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti:


pli: “yenajja samaṇo gotamo dvārena nikkhamissati taṁ gotamadvāraṁ nāma bhavissati.


pli: Yena titthena gaṅgaṁ nadiṁ tarissati taṁ gotamatitthaṁ nāma bhavissatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā yena dvārena nikkhami taṁ gotamadvāraṁ nāma ahosi.


pli: Atha kho bhagavā yena gaṅgā nadī tenupasaṅkami.


pli: Tena kho pana samayena gaṅgā nadī pūrā hoti samatittikā kākapeyyā.


pli: Appekacce manussā nāvaṁ pariyesanti, appekacce uḷumpaṁ pariyesanti, appekacce kullaṁ bandhanti apārā pāraṁ gantukāmā.


pli: Atha kho bhagavā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—gaṅgāya nadiyā orimatīre antarahito pārimatīre paccuṭṭhāsi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Addasā kho bhagavā te manusse appekacce nāvaṁ pariyesante, appekacce uḷumpaṁ pariyesante, appekacce kullaṁ bandhante apārā pāraṁ gantukāme.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Ye taranti aṇṇavaṁ saraṁ,


pli: Setuṁ katvāna visajja pallalāni;


pli: Kullañhi jano pabandhati,


pli: Tiṇṇā medhāvino janā”ti.


pli: Chaṭṭhaṁ.


title_pli: Udāna 8.7 Dvidhāpathasutta

pli: Udāna 8.7


pli: Dvidhāpathasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu addhānamaggappaṭipanno hoti āyasmatā nāgasamālena pacchāsamaṇena.


pli: Addasā kho āyasmā nāgasamālo antarāmagge dvidhāpathaṁ.


pli: Disvāna bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “ayaṁ, bhante, bhagavā pantho;


pli: iminā gacchāmā”ti.


pli: Evaṁ vutte, bhagavā āyasmantaṁ nāgasamālaṁ etadavoca:


pli: “ayaṁ, nāgasamāla, pantho;


pli: Dutiyampi kho …pe…


pli: tatiyampi kho āyasmā nāgasamālo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ nāgasamālaṁ etadavoca:


pli: Atha kho āyasmā nāgasamālo bhagavato pattacīvaraṁ tattheva chamāyaṁ nikkhipitvā pakkāmi:


pli: “idaṁ, bhante, bhagavato pattacīvaran”ti.


pli: Atha kho āyasmato nāgasamālassa tena panthena gacchantassa antarāmagge corā nikkhamitvā hatthehi ca pādehi ca ākoṭesuṁ pattañca bhindiṁsu saṅghāṭiñca vipphālesuṁ.


pli: Atha kho āyasmā nāgasamālo bhinnena pattena vipphālitāya saṅghāṭiyā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā nāgasamālo bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “idha mayhaṁ, bhante, tena panthena gacchantassa antarāmagge corā nikkhamitvā hatthehi ca pādehi ca ākoṭesuṁ, pattañca bhindiṁsu, saṅghāṭiñca vipphālesun”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Saddhiṁ caramekato vasaṁ,


pli: Misso aññajanena vedagū;


pli: Vidvā pajahāti pāpakaṁ,


pli: Koñco khīrapakova ninnagan”ti.


pli: Sattamaṁ.


title_pli: Udāna 8.8 Visākhāsutta

pli: Visākhāsutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.


pli: Tena kho pana samayena visākhāya migāramātuyā nattā kālaṅkatā hoti piyā manāpā.


pli: Atha kho visākhā migāramātā allavatthā allakesā divā divassa yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:


pli: “Handa kuto nu tvaṁ, visākhe, āgacchasi allavatthā allakesā idhūpasaṅkantā divā divassā”ti?


pli: “Nattā me, bhante, piyā manāpā kālaṅkatā.


pli: Tenāhaṁ allavatthā allakesā idhūpasaṅkantā divā divassā”ti.


pli: “Iccheyyāsi tvaṁ, visākhe, yāvatikā sāvatthiyā manussā tāvatike putte ca nattāro cā”ti?


pli: “Iccheyyāhaṁ, bhagavā, yāvatikā sāvatthiyā manussā tāvatike putte ca nattāro cā”ti.


pli: “Kīvabahukā pana, visākhe, sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karontī”ti?


pli: “Dasapi, bhante, sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti;


pli: navapi, bhante …


pli: aṭṭhapi, bhante …


pli: sattapi, bhante …


pli: chapi, bhante …


pli: pañcapi, bhante …


pli: cattāropi, bhante …


pli: tīṇipi, bhante …


pli: dvepi, bhante, sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti.


pli: Ekopi, bhante, sāvatthiyā manusso devasikaṁ kālaṁ karoti.


pli: Avivittā, bhante, sāvatthi manussehi kālaṁ karontehī”ti.


pli: “Taṁ kiṁ maññasi, visākhe, api nu tvaṁ kadāci karahaci anallavatthā vā bhaveyyāsi anallakesā vā”ti?


pli: “No hetaṁ, bhante.


pli: Alaṁ me, bhante, tāva bahukehi puttehi ca nattārehi cā”ti.


pli: “Yesaṁ kho, visākhe, sataṁ piyāni, sataṁ tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ navuti piyāni, navuti tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ asīti piyāni, asīti tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ sattati piyāni, sattati tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ saṭṭhi piyāni, saṭṭhi tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ paññāsaṁ piyāni, paññāsaṁ tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ cattārīsaṁ piyāni, cattārīsaṁ tesaṁ dukkhāni,


pli: yesaṁ tiṁsaṁ piyāni, tiṁsaṁ tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ vīsati piyāni, vīsati tesaṁ dukkhāni,


pli: yesaṁ dasa piyāni, dasa tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ nava piyāni, nava tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ aṭṭha piyāni, aṭṭha tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ satta piyāni, satta tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ cha piyāni, cha tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ pañca piyāni, pañca tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ cattāri piyāni, cattāri tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ tīṇi piyāni, tīṇi tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ dve piyāni, dve tesaṁ dukkhāni;


pli: yesaṁ ekaṁ piyaṁ, ekaṁ tesaṁ dukkhaṁ;


pli: yesaṁ natthi piyaṁ, natthi tesaṁ dukkhaṁ, asokā te virajā anupāyāsāti vadāmī”ti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:


pli: “Ye keci sokā paridevitā vā,


pli: Dukkhā va lokasmimanekarūpā;


pli: Piyaṁ paṭiccappabhavanti ete,


pli: Piye asante na bhavanti ete.


pli: Tasmā hi te sukhino vītasokā,


pli: Yesaṁ piyaṁ natthi kuhiñci loke;


pli: Tasmā asokaṁ virajaṁ patthayāno,


pli: Piyaṁ na kayirātha kuhiñci loke”ti.


title_pli: Udāna 8.9 Paṭhamadabbasutta

pli: Udāna 8.9


pli: Paṭhamadabbasutta


pli: Evaṁ me sutaṁ—


pli: ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Atha kho āyasmā dabbo mallaputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā dabbo mallaputto bhagavantaṁ etadavoca:


pli: “parinibbānakālo me dāni, sugatā”ti.


pli: “Yassadāni tvaṁ, dabba, kālaṁ maññasī”ti.


pli: Atha kho āyasmā dabbo mallaputto uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṁ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbāyi.


pli: Atha kho āyasmato dabbassa mallaputtassa vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṁ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbutassa sarīrassa jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyittha na masi.


pli: Seyyathāpi nāma sappissa vā telassa vā jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyati na masi;


pli: evamevaṁ āyasmato dabbassa mallaputtassa vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṁ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbutassa sarīrassa jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyittha na masīti.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi: