pli: ‘mā no nissaggiyaṁ ahosī’ti;


layer: root

title_pli: Theravāda Vinayapiṭaka Mahāvagga

pli: appeva nāma bhagavā cīvare pariyāyaṁ ācikkheyyā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu vinayadharapañcamena gaṇena upasampadaṁ.


pli: Tatrime paccantimā janapadā—


pli: puratthimāya disāya gajaṅgalaṁ nāma nigamo, tassa parena mahāsālā, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe;


pli: puratthimadakkhiṇāya disāya sallavatī nāma nadī, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe;


pli: dakkhiṇāya disāya setakaṇṇikaṁ nāma nigamo, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe;


pli: pacchimāya disāya thūṇaṁ nāma brāhmaṇagāmo, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe;


pli: uttarāya disāya usīraddhajo nāma pabbato, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, evarūpesu paccantimesu janapadesu vinayadharapañcamena gaṇena upasampadaṁ.


pli: Avantidakkhiṇāpathe, bhikkhave, kaṇhuttarā bhūmi kharā gokaṇṭakahatā.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu guṇaṅguṇūpāhanaṁ.


pli: Avantidakkhiṇāpathe, bhikkhave, nahānagarukā manussā udakasuddhikā.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu dhuvanahānaṁ.


pli: Avantidakkhiṇāpathe, bhikkhave, cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṁ ajacammaṁ migacammaṁ.


pli: Seyyathāpi, bhikkhave, majjhimesu janapadesu eragū moragū majjārū jantū;


pli: evameva kho, bhikkhave, avantidakkhiṇāpathe cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṁ ajacammaṁ migacammaṁ.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṁ ajacammaṁ migacammaṁ.


pli: Idha pana, bhikkhave, manussā nissīmagatānaṁ bhikkhūnaṁ cīvaraṁ denti—


pli: ‘imaṁ cīvaraṁ itthannāmassa demā’ti.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, sādituṁ, na tāva taṁ gaṇanūpagaṁ yāva na hatthaṁ gacchatī”ti.


pli: Cammakkhandhako pañcamo.


pli: Tassuddānaṁ


pli: Rājā ca māgadho soṇo,


pli: asītisahassissaro;


pli: Sāgato gijjhakūṭasmiṁ,


pli: bahuṁ dasseti uttariṁ.


pli: Pabbajjāraddhabhijjiṁsu,


pli: vīṇaṁ ekapalāsikaṁ;


pli: Nīlā pītā lohitikā,


pli: mañjiṭṭhā kaṇhameva ca.


pli: Mahāraṅgamahānāmā,


pli: vaddhikā ca paṭikkhipi;


pli: Khallakā puṭapāli ca,


pli: tūlatittirameṇḍajā.


pli: Vicchikā moracitrā ca,


pli: sīhabyagghā ca dīpikā;


pli: Ajinuddā majjārī ca,


pli: kāḷaluvakaparikkhaṭā.


pli: Phalitupāhanā khilā,


pli: dhotakhāṇukhaṭakhaṭā;


pli: Tālaveḷutiṇaṁ ceva,


pli: muñjapabbajahintālā.


pli: Kamalakambalasovaṇṇā,


pli: rūpikā maṇiveḷuriyā;


pli: Phalikā kaṁsakācā ca,


pli: tipusīsañca tambakā.


pli: Gāvī yānaṁ gilāno ca,


pli: purisāyuttasivikā;


pli: Sayanāni mahācammā,


pli: gocammehi ca pāpako.


pli: Gihīnaṁ cammavaddhehi,


pli: pavisanti gilāyano;


pli: Mahākaccāyano soṇo,


pli: sarena aṭṭhakavaggikaṁ.


pli: Upasampadaṁ pañcahi,


pli: guṇaṅguṇā dhuvasinā;


pli: Cammattharaṇānuññāsi,


pli: na tāva gaṇanūpagaṁ;


pli: Adāsi me vare pañca,


pli: soṇattherassa nāyakoti.


pli: Imamhi khandhake vatthūni tesaṭṭhi.


pli: Cammakkhandhako niṭṭhito.


pli: Theravāda Vinayapiṭaka


pli: Mahāvagga


pli: 6. Bhesajjakkhandhaka


pli: 1. Pañcabhesajjakathā


pli: Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhūnaṁ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṁ yāgupi pītā uggacchati, bhattampi bhuttaṁ uggacchati.


pli: Te tena kisā honti, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā.


pli: Addasā kho bhagavā te bhikkhū kise lūkhe dubbaṇṇe uppaṇḍuppaṇḍukajāte dhamanisanthatagatte, disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—


pli: “kiṁ nu kho, ānanda, etarahi bhikkhū kisā, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā”ti?


pli: “Etarahi, bhante, bhikkhūnaṁ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṁ yāgupi pītā uggacchati, bhattampi bhuttaṁ uggacchati.


pli: Te tena kisā honti, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā”ti.


pli: Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—


pli: “etarahi kho bhikkhūnaṁ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṁ yāgupi pītā uggacchati, bhattampi bhuttaṁ uggacchati.


pli: Kiṁ nu kho ahaṁ bhikkhūnaṁ bhesajjaṁ anujāneyyaṁ, yaṁ bhesajjañceva assa bhesajjasammatañca lokassa, āhāratthañca phareyya, na ca oḷāriko āhāro paññāyeyyā”ti?


pli: Atha kho bhagavato etadahosi—


pli: “imāni kho pañca bhesajjāni, seyyathidaṁ—


pli: sappi, navanītaṁ, telaṁ, madhu, phāṇitaṁ;


pli: bhesajjāni ceva bhesajjasammatāni ca lokassa, āhāratthañca pharanti, na ca oḷāriko āhāro paññāyati.


pli: Yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ imāni pañca bhesajjāni anujāneyyaṁ, kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitun”ti.


pli: Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “idha mayhaṁ, bhikkhave, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—


pli: ‘etarahi kho bhikkhūnaṁ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṁ yāgupi pītā uggacchati, bhattampi bhuttaṁ uggacchati.


pli: Kiṁ nu kho ahaṁ bhikkhūnaṁ bhesajjaṁ anujāneyyaṁ, yaṁ bhesajjañceva assa bhesajjasammatañca lokassa, āhāratthañca phareyya, na ca oḷāriko āhāro paññāyeyyā’ti.


pli: Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi—


pli: ‘imāni kho pañca bhesajjāni, seyyathidaṁ—


pli: Yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ imāni pañca bhesajjāni anujāneyyaṁ, kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitun’ti.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, tāni pañca bhesajjāni kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū tāni pañca bhesajjāni kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjanti.


pli: Tesaṁ yānipi tāni pākatikāni lūkhāni bhojanāni tānipi nacchādenti, pageva senesitāni.


pli: Te tena ceva sāradikena ābādhena phuṭṭhā, iminā ca bhattācchādakena, tadubhayena bhiyyoso mattāya kisā honti, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā.


pli: Addasā kho bhagavā te bhikkhū bhiyyoso mattāya kise lūkhe dubbaṇṇe uppaṇḍuppaṇḍukajāte dhamanisanthatagatte, disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—


pli: “kiṁ nu kho, ānanda, etarahi bhikkhū bhiyyoso mattāya kisā, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā”ti?


pli: “Etarahi, bhante, bhikkhū tāni ca pañca bhesajjāni kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjanti.


pli: Te tena ceva sāradikena ābādhena phuṭṭhā, iminā ca bhattācchādakena, tadubhayena bhiyyoso mattāya kisā, lūkhā, dubbaṇṇā, uppaṇḍuppaṇḍukajātā, dhamanisanthatagattā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “anujānāmi, bhikkhave, tāni pañca bhesajjāni paṭiggahetvā kālepi vikālepi paribhuñjitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ vasehi bhesajjehi attho hoti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, vasāni bhesajjāni—


pli: acchavasaṁ, macchavasaṁ, susukāvasaṁ, sūkaravasaṁ, gadrabhavasaṁ—


pli: kāle paṭiggahitaṁ kāle nippakkaṁ kāle saṁsaṭṭhaṁ telaparibhogena paribhuñjituṁ.


pli: Vikāle ce, bhikkhave, paṭiggahitaṁ vikāle nippakkaṁ vikāle saṁsaṭṭhaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti tiṇṇaṁ dukkaṭānaṁ.


pli: Kāle ce, bhikkhave, paṭiggahitaṁ vikāle nippakkaṁ vikāle saṁsaṭṭhaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.


pli: Kāle ce, bhikkhave, paṭiggahitaṁ kāle nippakkaṁ vikāle saṁsaṭṭhaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Kāle ce, bhikkhave, paṭiggahitaṁ kāle nippakkaṁ kāle saṁsaṭṭhaṁ, tañce paribhuñjeyya, anāpattī”ti.


pli: 2. Mūlādibhesajjakathā


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ mūlehi bhesajjehi attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, mūlāni bhesajjāni—


pli: haliddiṁ, siṅgiveraṁ, vacaṁ, vacattaṁ, ativisaṁ, kaṭukarohiṇiṁ, usīraṁ, bhaddamuttakaṁ, yāni vā panaññānipi atthi mūlāni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti, tāni—


pli: paṭiggahetvā yāvajīvaṁ pariharituṁ;


pli: sati paccaye paribhuñjituṁ.


pli: Asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassā”ti.


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ mūlehi bhesajjehi piṭṭhehi attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, nisadaṁ nisadapotakan”ti.


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ kasāvehi bhesajjehi attho hoti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, kasāvāni bhesajjāni—


pli: nimbakasāvaṁ, kuṭajakasāvaṁ, paṭolakasāvaṁ, phaggavakasāvaṁ, nattamālakasāvaṁ, yāni vā panaññānipi atthi kasāvāni bhesajjāni neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti, tāni—


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ paṇṇehi bhesajjehi attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, paṇṇāni bhesajjāni—


pli: nimbapaṇṇaṁ, kuṭajapaṇṇaṁ, paṭolapaṇṇaṁ, sulasipaṇṇaṁ, kappāsapaṇṇaṁ, yāni vā panaññānipi atthi paṇṇāni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti …


pli: pe….


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ phalehi bhesajjehi attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, phalāni bhesajjāni—


pli: bilaṅgaṁ, pippaliṁ, maricaṁ, harītakaṁ, vibhītakaṁ, āmalakaṁ, goṭṭhaphalaṁ, yāni vā panaññānipi atthi phalāni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti …


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ jatūhi bhesajjehi attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, jatūni bhesajjāni—


pli: hiṅguṁ, hiṅgujatuṁ, hiṅgusipāṭikaṁ, takaṁ, takapattiṁ, takapaṇṇiṁ, sajjulasaṁ, yāni vā panaññānipi atthi jatūni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti …


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ loṇehi bhesajjehi attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, loṇāni bhesajjāni—


pli: sāmuddaṁ, kāḷaloṇaṁ, sindhavaṁ, ubbhidaṁ, bilaṁ, yāni vā panaññānipi atthi loṇāni bhesajjāni, neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti, na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti, tāni—


pli: paṭiggahetvā yāvajīvaṁ pariharituṁ;


pli: sati paccaye paribhuñjituṁ.


pli: Asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassā”ti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa upajjhāyassa āyasmato belaṭṭhasīsassa thullakacchābādho hoti.


pli: Tassa lasikāya cīvarāni kāye lagganti, tāni bhikkhū udakena temetvā temetvā apakaḍḍhanti.


pli: Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto te bhikkhū tāni cīvarāni udakena temetvā temetvā apakaḍḍhante, disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca—


pli: “kiṁ imassa, bhikkhave, bhikkhuno ābādho”ti?


pli: “Imassa, bhante, āyasmato thullakacchābādho, lasikāya cīvarāni kāye lagganti, tāni mayaṁ udakena temetvā temetvā apakaḍḍhāmā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “anujānāmi, bhikkhave, yassa kaṇḍu vā, piḷakā vā, assāvo vā, thullakacchu vā ābādho, kāyo vā duggandho, cuṇṇāni bhesajjāni;


pli: agilānassa chakaṇaṁ mattikaṁ rajananippakkaṁ.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, udukkhalaṁ musalan”ti.


pli: Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ cuṇṇehi bhesajjehi cālitehi attho hoti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, cuṇṇacālinin”ti.


pli: Saṇhehi attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, dussacālinin”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno amanussikābādho hoti.


pli: Taṁ ācariyupajjhāyā upaṭṭhahantā nāsakkhiṁsu arogaṁ kātuṁ.


pli: So sūkarasūnaṁ gantvā āmakamaṁsaṁ khādi, āmakalohitaṁ pivi.


pli: Tassa so amanussikābādho paṭippassambhi.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, amanussikābādhe āmakamaṁsaṁ āmakalohitan”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno cakkhurogābādho hoti.


pli: Taṁ bhikkhū pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmenti.


pli: Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto te bhikkhū taṁ bhikkhuṁ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmente, disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca—


pli: “kiṁ imassa, bhikkhave, bhikkhuno ābādho”ti?


pli: “Imassa, bhante, āyasmato cakkhurogābādho.


pli: Imaṁ mayaṁ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmemā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “anujānāmi, bhikkhave, añjanaṁ—


pli: kāḷañjanaṁ, rasañjanaṁ, sotañjanaṁ, gerukaṁ, kapallan”ti.


pli: Añjanūpapisanehi attho hoti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, candanaṁ, tagaraṁ, kāḷānusāriyaṁ, tālīsaṁ, bhaddamuttakan”ti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū piṭṭhāni añjanāni carukesupi sarāvakesupi nikkhipanti;


pli: tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi okiriyanti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, añjanin”ti.


pli: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā añjaniyo dhārenti—


pli: sovaṇṇamayaṁ, rūpiyamayaṁ.


pli: Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—


pli: “seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.


pli: “Na, bhikkhave, uccāvacā añjanī dhāretabbā.


pli: Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ, dantamayaṁ, visāṇamayaṁ, naḷamayaṁ, veḷumayaṁ, kaṭṭhamayaṁ, jatumayaṁ, phalamayaṁ, lohamayaṁ, saṅkhanābhimayan”ti.


pli: Tena kho pana samayena añjaniyo apārutā honti, tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi okiriyanti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, apidhānanti.


pli: Apidhānaṁ nipatati.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, suttakena bandhitvā añjaniyā bandhitun”ti.


pli: Añjanī phalati.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, suttakena sibbetun”ti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū aṅguliyā añjanti, akkhīni dukkhāni honti.


pli: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā añjanisalākāyo dhārenti—


pli: sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ.


pli: “Na, bhikkhave, uccāvacā añjanisalākā dhāretabbā.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ …pe… saṅkhanābhimayan”ti.


pli: Tena kho pana samayena añjanisalākā bhūmiyaṁ patitā pharusā hoti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū añjanimpi añjanisalākampi hatthena pariharanti.


pli: Aṁsabaddhako na hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakan”ti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa sīsābhitāpo hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, muddhani telakan”ti.


pli: Nakkhamaniyo hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, natthukamman”ti.


pli: Natthu galati.


pli: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā natthukaraṇiyo dhārenti—


pli: Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—


pli: “seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Na, bhikkhave, uccāvacā natthukaraṇī dhāretabbā.


pli: Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ …pe…


pli: saṅkhanābhimayan”ti.


pli: Natthuṁ visamaṁ āsiñcanti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, dhūmaṁ pātun”ti.


pli: Taññeva vaṭṭiṁ ālimpetvā pivanti, kaṇṭho dahati.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, dhūmanettan”ti.


pli: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacāni dhūmanettāni dhārenti—


pli: sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ.


pli: “Na, bhikkhave, uccāvacāni dhūmanettāni dhāretabbāni.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ …pe… saṅkhanābhimayan”ti.


pli: Tena kho pana samayena dhūmanettāni apārutāni honti, pāṇakā pavisanti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, apidhānan”ti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū dhūmanettāni hatthena pariharanti.


pli: Ekato ghaṁsiyanti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: Aṁsabaddhako na hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakan”ti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa vātābādho hoti.


pli: Vejjā evamāhaṁsu—


pli: “telaṁ pacitabban”ti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, telapākan”ti.


pli: Tasmiṁ kho pana telapāke majjaṁ pakkhipitabbaṁ hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, telapāke majjaṁ pakkhipitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū atipakkhittamajjāni telāni pacanti, tāni pivitvā majjanti.


pli: “Na, bhikkhave, atipakkhittamajjaṁ telaṁ pātabbaṁ.


pli: Yo piveyya, yathādhammo kāretabbo.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, yasmiṁ telapāke majjassa na vaṇṇo na gandho na raso paññāyati, evarūpaṁ majjapakkhittaṁ telaṁ pātun”ti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhūnaṁ bahuṁ atipakkhittamajjaṁ telaṁ pakkaṁ hoti.


pli: Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi—“kathaṁ nu kho atipakkhittamajje tele paṭipajjitabban”ti?


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, abbhañjanaṁ adhiṭṭhātun”ti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa bahutaraṁ telaṁ pakkaṁ hoti, telabhājanaṁ na vijjati.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, tīṇi tumbāni—


pli: Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa aṅgavāto hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, sedakamman”ti.


pli: Nakkhamaniyo hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, mahāsedan”ti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, bhaṅgodakan”ti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa pabbavāto hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, lohitaṁ mocetun”ti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, lohitaṁ mocetvā visāṇena gāhetun”ti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa pādā phalitā honti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, pajjaṁ abhisaṅkharitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno gaṇḍābādho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, satthakamman”ti.


pli: Kasāvodakena attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, kasāvodakan”ti.


pli: Tilakakkena attho hoti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, tilakakkan”ti.


pli: Kabaḷikāya attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, kabaḷikan”ti.


pli: Vaṇabandhanacoḷena attho hoti.


pli: Vaṇo kaṇḍuvati.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, sāsapakuṭṭena phositun”ti.


pli: Vaṇo kilijjittha.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, dhūmaṁ kātun”ti.


pli: Vaḍḍhamaṁsaṁ vuṭṭhāti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, loṇasakkharikāya chinditun”ti.


pli: Vaṇo na ruhati.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, vaṇatelan”ti.


pli: Telaṁ galati.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, vikāsikaṁ sabbaṁ vaṇapaṭikamman”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, cattāri mahāvikaṭāni dātuṁ—


pli: gūthaṁ, muttaṁ, chārikaṁ, mattikan”ti.


pli: Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi—


pli: “appaṭiggahitāni nu kho udāhu paṭiggahetabbānī”ti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, sati kappiyakārake paṭiggahāpetuṁ, asati kappiyakārake sāmaṁ gahetvā paribhuñjitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarena bhikkhunā visaṁ pītaṁ hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, gūthaṁ pāyetun”ti.


pli: “appaṭiggahitaṁ nu kho udāhu paṭiggahetabbo”ti?


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, yaṁ karonto paṭiggaṇhāti, sveva paṭiggaho kato, na puna paṭiggahetabbo”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno gharadinnakābādho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, sītāloḷiṁ pāyetun”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu duṭṭhagahaṇiko hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, āmisakhāraṁ pāyetun”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno paṇḍurogābādho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, muttaharītakaṁ pāyetun”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno chavidosābādho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, gandhālepaṁ kātun”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu abhisannakāyo hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, virecanaṁ pātun”ti.


pli: Acchakañjiyā attho hoti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, acchakañjin”ti.


pli: Akaṭayūsena attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, akaṭayūsan”ti.


pli: Kaṭākaṭena attho hoti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, kaṭākaṭan”ti.


pli: Paṭicchādanīyena attho hoti.


pli: 3. Pilindavacchavatthu


pli: Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho rājagahe pabbhāraṁ sodhāpeti leṇaṁ kattukāmo.


pli: Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṁ pilindavacchaṁ etadavoca—


pli: “kiṁ, bhante, thero kārāpetī”ti?


pli: “Pabbhāraṁ, mahārāja, sodhāpemi, leṇaṁ kattukāmo”ti.


pli: “Attho, bhante, ayyassa ārāmikenā”ti?


pli: “Na kho, mahārāja, bhagavatā ārāmiko anuññāto”ti.


pli: “Tena hi, bhante, bhagavantaṁ paṭipucchitvā mama āroceyyāthā”ti.


pli: “Evaṁ, mahārājā”ti kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccassosi.


pli: Atha kho āyasmā pilindavaccho rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ dhammiyā kathāya sandassesi, samādapesi, samuttejesi, sampahaṁsesi.


pli: Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmatā pilindavacchena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho āyasmā pilindavaccho bhagavato santike dūtaṁ pāhesi—


pli: “rājā, bhante, māgadho seniyo bimbisāro ārāmikaṁ dātukāmo.


pli: Kathaṁ nu kho, bhante, mayā paṭipajjitabban”ti?


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “anujānāmi, bhikkhave, ārāmikan”ti.


pli: Dutiyampi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: “anuññāto, bhante, bhagavatā ārāmiko”ti?


pli: “Evaṁ, mahārājā”ti.


pli: “Tena hi, bhante, ayyassa ārāmikaṁ dammī”ti.


pli: Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmato pilindavacchassa ārāmikaṁ paṭissutvā, vissaritvā, cirena satiṁ paṭilabhitvā, aññataraṁ sabbatthakaṁ mahāmattaṁ āmantesi—


pli: “yo mayā, bhaṇe, ayyassa ārāmiko paṭissuto, dinno so ārāmiko”ti?


pli: “Na kho, deva, ayyassa ārāmiko dinno”ti.


pli: “Kīva ciraṁ nu kho, bhaṇe, ito hi taṁ hotī”ti?


pli: Atha kho so mahāmatto rattiyo gaṇetvā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ etadavoca—


pli: “pañca, deva, rattisatānī”ti.


pli: “Tena hi, bhaṇe, ayyassa pañca ārāmikasatāni dehī”ti.


pli: “Evaṁ, devā”ti


pli: kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissutvā āyasmato pilindavacchassa pañca ārāmikasatāni pādāsi, pāṭiyekko gāmo nivisi.


pli: “Ārāmikagāmako”tipi naṁ āhaṁsu, “pilindagāmako”tipi naṁ āhaṁsu.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho tasmiṁ gāmake kulūpako hoti.


pli: Atha kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindagāmaṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Tena kho pana samayena tasmiṁ gāmake ussavo hoti.


pli: Dārakā alaṅkatā mālākitā kīḷanti.


pli: Atha kho āyasmā pilindavaccho pilindagāmake sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena aññatarassa ārāmikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Tena kho pana samayena tassā ārāmikiniyā dhītā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati—


pli: “mālaṁ me detha, alaṅkāraṁ me dethā”ti.


pli: Atha kho āyasmā pilindavaccho taṁ ārāmikiniṁ etadavoca—


pli: “kissāyaṁ dārikā rodatī”ti?


pli: “Ayaṁ, bhante, dārikā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati—


pli: ‘mālaṁ me detha, alaṅkāraṁ me dethā’ti.


pli: Kuto amhākaṁ duggatānaṁ mālā, kuto alaṅkāro”ti?


pli: Atha kho āyasmā pilindavaccho aññataraṁ tiṇaṇḍupakaṁ gahetvā taṁ ārāmikiniṁ etadavoca—


pli: “handimaṁ tiṇaṇḍupakaṁ tassā dārikāya sīse paṭimuñcā”ti.


pli: Atha kho sā ārāmikinī taṁ tiṇaṇḍupakaṁ gahetvā tassā dārikāya sīse paṭimuñci.


pli: Sā ahosi suvaṇṇamālā abhirūpā, dassanīyā, pāsādikā;


pli: natthi tādisā raññopi antepure suvaṇṇamālā.


pli: Manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ārocesuṁ—


pli: “amukassa, deva, ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā, dassanīyā, pāsādikā;


pli: natthi tādisā devassapi antepure suvaṇṇamālā;


pli: kuto tassa duggatassa?


pli: Nissaṁsayaṁ corikāya ābhatā”ti.


pli: Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro taṁ ārāmikakulaṁ bandhāpesi.


pli: Dutiyampi kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindagāmaṁ piṇḍāya pāvisi.


pli: Pilindagāmake sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena tassa ārāmikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paṭivissake pucchi—


pli: “kahaṁ imaṁ ārāmikakulaṁ gatan”ti?


pli: “Etissā, bhante, suvaṇṇamālāya kāraṇā raññā bandhāpitan”ti.


pli: Atha kho āyasmā pilindavaccho yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.


pli: Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ āyasmā pilindavaccho etadavoca—


pli: “kissa, mahārāja, ārāmikakulaṁ bandhāpitan”ti?


pli: “Tassa, bhante, ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā, dassanīyā, pāsādikā;


pli: natthi tādisā amhākampi antepure suvaṇṇamālā;


pli: Atha kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṁ suvaṇṇanti adhimucci;


pli: so ahosi sabbasovaṇṇamayo.


pli: “Idaṁ pana te, mahārāja, tāva bahuṁ suvaṇṇaṁ kuto”ti?


pli: “Aññātaṁ, bhante, ayyasseveso iddhānubhāvo”ti taṁ ārāmikakulaṁ muñcāpesi.


pli: Manussā—


pli: “ayyena kira pilindavacchena sarājikāya parisāya uttari manussadhammaṁ iddhipāṭihāriyaṁ dassitan”ti—


pli: attamanā abhippasannā āyasmato pilindavacchassa pañca bhesajjāni abhihariṁsu, seyyathidaṁ—


pli: sappiṁ, navanītaṁ, telaṁ, madhuṁ, phāṇitaṁ.


pli: Pakatiyāpi ca āyasmā pilindavaccho lābhī hoti pañcannaṁ bhesajjānaṁ;


pli: laddhaṁ laddhaṁ parisāya vissajjeti.


pli: Parisā cassa hoti bāhullikā;


pli: laddhaṁ laddhaṁ kolambepi, ghaṭepi, pūretvā paṭisāmeti;


pli: parissāvanānipi, thavikāyopi, pūretvā vātapānesu laggeti.


pli: Tāni olīnavilīnāni tiṭṭhanti.


pli: Undūrehipi vihārā okiṇṇavikiṇṇā honti.


pli: Manussā vihāracārikaṁ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—


pli: “antokoṭṭhāgārikā ime samaṇā sakyaputtiyā, seyyathāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro”ti.


pli: Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.


pli: Ye te bhikkhū appicchā, te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—


pli: “kathañhi nāma bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetessantī”ti.


pli: Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…


pli: “saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetentī”ti?


pli: “Saccaṁ, bhagavā”ti …pe…


pli: vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “yāni kho pana tāni gilānānaṁ bhikkhūnaṁ paṭisāyanīyāni bhesajjāni, seyyathidaṁ—sappi, navanītaṁ, telaṁ, madhu, phāṇitaṁ, tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṁ sannidhikārakaṁ paribhuñjitabbāni. Taṁ atikkāmayato yathādhammo kāretabbo”ti.


pli: 4. Guḷādianujānana


pli: Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.


pli: Addasā kho āyasmā kaṅkhārevato antarāmagge guḷakaraṇaṁ, okkamitvā guḷe piṭṭhampi chārikampi pakkhipante, disvāna—


pli: “akappiyo guḷo sāmiso, na kappati guḷo vikāle paribhuñjitun”ti—


pli: kukkuccāyanto sapariso guḷaṁ na paribhuñjati.


pli: Yepissa sotabbaṁ maññanti, tepi guḷaṁ na paribhuñjanti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Kimatthāya, bhikkhave, guḷe piṭṭhampi chārikampi pakkhipantī”ti?


pli: “Thaddhatthāya, bhagavā”ti.


pli: “Sace, bhikkhave, thaddhatthāya guḷe piṭṭhampi chārikampi pakkhipanti, so ca guḷotveva saṅkhaṁ gacchati.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, yathāsukhaṁ guḷaṁ paribhuñjitun”ti.


pli: Addasā kho āyasmā kaṅkhārevato antarāmagge vacce muggaṁ jātaṁ, passitvā—


pli: “akappiyā muggā;


pli: pakkāpi muggā jāyantī”ti—


pli: kukkuccāyanto sapariso muggaṁ na paribhuñjati.


pli: Yepissa sotabbaṁ maññanti, tepi muggaṁ na paribhuñjanti.


pli: “Sace, bhikkhave, pakkāpi muggā jāyanti, anujānāmi, bhikkhave, yathāsukhaṁ muggaṁ paribhuñjitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno udaravātābādho hoti.


pli: So loṇasovīrakaṁ apāyi.


pli: Tassa so udaravātābādho paṭippassambhi.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa loṇasovīrakaṁ;


pli: agilānassa udakasambhinnaṁ pānaparibhogena paribhuñjitun”ti.


pli: 5. Antovuṭṭhādipaṭikkhepakathā


pli: Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena bhagavato udaravātābādho hoti.


pli: Atha kho āyasmā ānando—“pubbepi bhagavato udaravātābādho tekaṭulayāguyā phāsu hotī”ti—


pli: sāmaṁ tilampi, taṇḍulampi, muggampi viññāpetvā, anto vāsetvā, anto sāmaṁ pacitvā bhagavato upanāmesi—


pli: “pivatu bhagavā tekaṭulayāgun”ti.


pli: Jānantāpi tathāgatā pucchanti, jānantāpi na pucchanti;


pli: kālaṁ viditvā pucchanti, kālaṁ viditvā na pucchanti;


pli: atthasaṁhitaṁ tathāgatā pucchanti, no anatthasaṁhitaṁ.


pli: Anatthasaṁhite setughāto tathāgatānaṁ.


pli: Dvīhi ākārehi buddhā bhagavanto bhikkhū paṭipucchanti— “dhammaṁ vā desessāma, sāvakānaṁ vā sikkhāpadaṁ paññapessāmā”ti.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—“kutāyaṁ, ānanda, yāgū”ti?


pli: Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ ārocesi.


pli: Vigarahi buddho bhagavā—


pli: “ananucchavikaṁ, ānanda, ananulomikaṁ, appatirūpaṁ, assāmaṇakaṁ, akappiyaṁ, akaraṇīyaṁ.


pli: Kathañhi nāma tvaṁ, ānanda, evarūpāya bāhullāya cetessasi.


pli: Yadapi, ānanda, anto vuṭṭhaṁ tadapi akappiyaṁ;


pli: yadapi anto pakkaṁ, tadapi akappiyaṁ;


pli: yadapi sāmaṁ pakkaṁ, tadapi akappiyaṁ.


pli: Netaṁ, ānanda, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…


pli: vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “na, bhikkhave, anto vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Anto ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ tañce paribhuñjeyya, āpatti tiṇṇaṁ dukkaṭānaṁ.


pli: Anto ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, aññehi pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.


pli: Anto ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, bahi pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.


pli: Bahi ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.


pli: Anto ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, bahi pakkaṁ, aññehi pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Bahi ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, aññehi pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Bahi ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, bahi pakkaṁ, sāmaṁ pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Bahi ce, bhikkhave, vuṭṭhaṁ, bahi pakkaṁ, aññehi pakkaṁ, tañce paribhuñjeyya, anāpattī”ti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū—


pli: “bhagavatā sāmaṁpāko paṭikkhitto”ti—


pli: puna pāke kukkuccāyanti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, puna pākaṁ pacitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena rājagahaṁ dubbhikkhaṁ hoti.


pli: Manussā loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi ārāmaṁ āharanti.


pli: Tāni bhikkhū bahi vāsenti;


pli: ukkapiṇḍakāpi khādanti, corāpi haranti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, anto vāsetun”ti.


pli: Anto vāsetvā bahi pācenti.


pli: Damakā parivārenti.


pli: Bhikkhū avissaṭṭhā paribhuñjanti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, anto pacitun”ti.


pli: Dubbhikkhe kappiyakārakā bahutaraṁ haranti, appataraṁ bhikkhūnaṁ denti.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, sāmaṁ pacituṁ.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, anto vuṭṭhaṁ, anto pakkaṁ, sāmaṁ pakkan”ti.


pli: 6. Uggahitapaṭiggahaṇa


pli: Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kāsīsu vassaṁvuṭṭhā rājagahaṁ gacchantā bhagavantaṁ dassanāya antarāmagge na labhiṁsu lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ;


pli: bahuñca phalakhādanīyaṁ ahosi;


pli: kappiyakārako ca na ahosi.


pli: Atha kho te bhikkhū kilantarūpā yena rājagahaṁ veḷuvanaṁ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Āciṇṇaṁ kho panetaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodituṁ.


pli: Atha kho bhagavā te bhikkhū etadavoca—


pli: “kacci, bhikkhave, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ,


pli: kaccittha appakilamathena addhānaṁ āgatā;


pli: kuto ca tumhe, bhikkhave, āgacchathā”ti?


pli: “Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā.


pli: Idha mayaṁ, bhante, kāsīsu vassaṁvuṭṭhā rājagahaṁ āgacchantā bhagavantaṁ dassanāya antarāmagge na labhimhā lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ;


pli: kappiyakārako ca na ahosi;


pli: tena mayaṁ kilantarūpā addhānaṁ āgatā”ti.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “anujānāmi, bhikkhave, yattha phalakhādanīyaṁ passati, kappiyakārako ca na hoti, sāmaṁ gahetvā, haritvā, kappiyakārake passitvā, bhūmiyaṁ nikkhipitvā, paṭiggahāpetvā paribhuñjituṁ.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, uggahitaṁ paṭiggahitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa brāhmaṇassa navā ca tilā navañca madhu uppannā honti.


pli: Atha kho tassa brāhmaṇassa etadahosi—


pli: “yannūnāhaṁ nave ca tile navañca madhuṁ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dadeyyan”ti.


pli: Atha kho so brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ paṭisammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.


pli: Ekamantaṁ ṭhito kho so brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ, saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho so brāhmaṇo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā pakkāmi.


pli: Atha kho so brāhmaṇo tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—


pli: “kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Atha kho so brāhmaṇo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ brāhmaṇaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā, samādapetvā, samuttejetvā, sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho tassa brāhmaṇassa acirapakkantassa bhagavato etadahosi—


pli: “yesaṁ kho mayā atthāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito, ‘nave ca tile navañca madhuṁ dassāmī’ti, te mayā pamuṭṭhā dātuṁ.


pli: Yannūnāhaṁ nave ca tile navañca madhuṁ kolambehi ca ghaṭehi ca ārāmaṁ harāpeyyan”ti.


pli: Atha kho so brāhmaṇo nave ca tile navañca madhuṁ kolambehi ca ghaṭehi ca ārāmaṁ harāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.


pli: “yesaṁ kho mayā, bho gotama, atthāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito, ‘nave ca tile navañca madhuṁ dassāmī’ti, te mayā pamuṭṭhā dātuṁ.


pli: Paṭiggaṇhātu me bhavaṁ gotamo nave ca tile navañca madhun”ti.


pli: “Tena hi, brāhmaṇa, bhikkhūnaṁ dehī”ti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti, paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti,


pli: sabbo ca saṅgho pavārito hoti. Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, tato nīhaṭaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitun”ti.


pli: 7. Paṭiggahitādianujānana


pli: Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa upaṭṭhākakulaṁ saṅghassatthāya khādanīyaṁ pāhesi—


pli: “ayyassa upanandassa dassetvā saṅghassa dātabban”ti.


pli: Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭho hoti.


pli: Atha kho te manussā ārāmaṁ gantvā bhikkhū pucchiṁsu—


pli: “kahaṁ, bhante, ayyo upanando”ti?


pli: “Esāvuso, āyasmā upanando sakyaputto gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭho”ti.


pli: “Idaṁ, bhante, khādanīyaṁ ayyassa upanandassa dassetvā saṅghassa dātabban”ti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Tena hi, bhikkhave, paṭiggahetvā nikkhipatha yāva upanando āgacchatī”ti.


pli: Atha kho āyasmā upanando sakyaputto purebhattaṁ kulāni payirupāsitvā divā āgacchati.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti, paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti, sabbo ca saṅgho pavārito hoti.


pli: Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, purebhattaṁ paṭiggahitaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitun”ti.


pli: Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.


pli: Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.


pli: Tena kho pana samayena āyasmato sāriputtassa kāyaḍāhābādho hoti.


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca—


pli: “pubbe te, āvuso sāriputta, kāyaḍāhābādho kena phāsu hotī”ti?


pli: “Bhisehi ca me, āvuso, muḷālikāhi cā”ti.


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva jetavane antarahito mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre pāturahosi.


pli: Addasā kho aññataro nāgo āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca—


pli: “etu kho, bhante, ayyo mahāmoggallāno. Svāgataṁ, bhante, ayyassa mahāmoggallānassa.


pli: Kena, bhante, ayyassa attho;


pli: kiṁ dammī”ti?


pli: “Bhisehi ca me, āvuso, attho, muḷālikāhi cā”ti.


pli: Atha kho so nāgo aññataraṁ nāgaṁ āṇāpesi—


pli: “tena hi, bhaṇe, ayyassa bhise ca muḷālikāyo ca yāvadatthaṁ dehī”ti.


pli: Atha kho so nāgo mandākiniṁ pokkharaṇiṁ ogāhetvā, soṇḍāya bhisañca muḷālikañca abbāhitvā, suvikkhālitaṁ vikkhāletvā, bhaṇḍikaṁ bandhitvā yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami.


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre antarahito jetavane pāturahosi.


pli: Sopi kho nāgo mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre antarahito jetavane pāturahosi.


pli: Atha kho so nāgo āyasmato mahāmoggallānassa bhise ca muḷālikāyo ca paṭiggahāpetvā jetavane antarahito mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre pāturahosi.


pli: Atha kho āyasmā mahāmoggallāno āyasmato sāriputtassa bhise ca muḷālikāyo ca upanāmesi.


pli: Atha kho āyasmato sāriputtassa bhise ca muḷālikāyo ca bhuttassa kāyaḍāhābādho paṭippassambhi.


pli: Bahū bhisā ca muḷālikāyo ca avasiṭṭhā honti.


pli: Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti, paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti, sabbo ca saṅgho pavārito hoti.


pli: Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitun”ti.


pli: Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ bahuṁ phalakhādanīyaṁ uppannaṁ hoti, kappiyakārako ca na hoti.


pli: Bhikkhū kukkuccāyantā phalaṁ na paribhuñjanti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, abījaṁ nibbattabījaṁ akatakappaṁ phalaṁ paribhuñjitun”ti.


pli: 8. Satthakammapaṭikkhepakathā


pli: Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.


pli: Anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno bhagandalābādho hoti.


pli: Ākāsagotto vejjo satthakammaṁ karoti.


pli: Atha kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto yena tassa bhikkhuno vihāro tenupasaṅkami.


pli: Addasā kho ākāsagotto vejjo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “āgacchatu bhavaṁ gotamo, imassa bhikkhuno vaccamaggaṁ passatu, seyyathāpi godhāmukhan”ti.


pli: Atha kho bhagavā—


pli: “so maṁ khvāyaṁ moghapuriso uppaṇḍetī”ti—


pli: tatova paṭinivattitvā, etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā, bhikkhū paṭipucchi—


pli: “atthi kira, bhikkhave, amukasmiṁ vihāre bhikkhu gilāno”ti?


pli: “Atthi, bhagavā”ti.


pli: “Kiṁ tassa, bhikkhave, bhikkhuno ābādho”ti?


pli: “Tassa, bhante, āyasmato bhagandalābādho, ākāsagotto vejjo satthakammaṁ karotī”ti.


pli: Vigarahi buddho bhagavā—


pli: “ananucchavikaṁ, bhikkhave, tassa moghapurisassa, ananulomikaṁ, appatirūpaṁ, assāmaṇakaṁ, akappiyaṁ, akaraṇīyaṁ.


pli: Kathañhi nāma so, bhikkhave, moghapuriso sambādhe satthakammaṁ kārāpessati.


pli: Sambādhe, bhikkhave, sukhumā chavi, duropayo vaṇo, dupparihāraṁ satthaṁ.


pli: Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…


pli: vigarahitvā …pe…


pli: dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “na, bhikkhave, sambādhe satthakammaṁ kārāpetabbaṁ.


pli: Yo kārāpeyya, āpatti thullaccayassā”ti.


pli: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū—


pli: vatthikammaṁ kārāpenti.


pli: Ye te bhikkhū appicchā, te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—


pli: “kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū vatthikammaṁ kārāpessantī”ti.


pli: Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Saccaṁ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū vatthikammaṁ kārāpentī”ti?


pli: “Saccaṁ, bhagavā”ti …pe…


pli: vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “na, bhikkhave, sambādhassa sāmantā dvaṅgulā satthakammaṁ vā vatthikammaṁ vā kārāpetabbaṁ.


pli: 9. Manussamaṁsapaṭikkhepakathā


pli: Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaṁ pakkāmi.


pli: Anupubbena cārikaṁ caramāno yena bārāṇasī tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.


pli: Tena kho pana samayena bārāṇasiyaṁ suppiyo ca upāsako suppiyā ca upāsikā ubhatopasannā honti, dāyakā, kārakā, saṅghupaṭṭhākā.


pli: Atha kho suppiyā upāsikā ārāmaṁ gantvā vihārena vihāraṁ pariveṇena pariveṇaṁ upasaṅkamitvā bhikkhū pucchati—


pli: “ko, bhante, gilāno, kassa kiṁ āhariyatū”ti?


pli: Tena kho pana samayena aññatarena bhikkhunā virecanaṁ pītaṁ hoti.


pli: Atha kho so bhikkhu suppiyaṁ upāsikaṁ etadavoca—


pli: “mayā kho, bhagini, virecanaṁ pītaṁ.


pli: Attho me paṭicchādanīyenā”ti.


pli: “Suṭṭhu, ayya, āhariyissatī”ti


pli: gharaṁ gantvā antevāsiṁ āṇāpesi—


pli: “gaccha, bhaṇe, pavattamaṁsaṁ jānāhī”ti.


pli: “Evaṁ, ayye”ti kho so puriso suppiyāya upāsikāya paṭissuṇitvā kevalakappaṁ bārāṇasiṁ āhiṇḍanto na addasa pavattamaṁsaṁ.


pli: Atha kho so puriso yena suppiyā upāsikā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā suppiyaṁ upāsikaṁ etadavoca—


pli: “natthayye pavattamaṁsaṁ.


pli: Māghāto ajjā”ti.


pli: Atha kho suppiyāya upāsikāya etadahosi—


pli: “tassa kho gilānassa bhikkhuno paṭicchādanīyaṁ alabhantassa ābādho vā abhivaḍḍhissati, kālaṅkiriyā vā bhavissati.


pli: Na kho metaṁ patirūpaṁ yāhaṁ paṭissuṇitvā na harāpeyyan”ti.


pli: Potthanikaṁ gahetvā ūrumaṁsaṁ ukkantitvā dāsiyā adāsi—


pli: “handa, je, imaṁ maṁsaṁ sampādetvā amukasmiṁ vihāre bhikkhu gilāno, tassa dajjāhi.


pli: Yo ca maṁ pucchati, ‘gilānā’ti paṭivedehī”ti uttarāsaṅgena ūruṁ veṭhetvā ovarakaṁ pavisitvā mañcake nipajji.


pli: Atha kho suppiyo upāsako gharaṁ gantvā dāsiṁ pucchi—


pli: “kahaṁ suppiyā”ti?


pli: “Esāyya, ovarake nipannā”ti.


pli: Atha kho suppiyo upāsako yena suppiyā upāsikā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā suppiyaṁ upāsikaṁ etadavoca—


pli: “kissa nipannāsī”ti?


pli: “Gilānāmhī”ti.


pli: “Kiṁ te ābādho”ti?


pli: Atha kho suppiyā upāsikā suppiyassa upāsakassa etamatthaṁ ārocesi.


pli: Atha kho suppiyo upāsako—


pli: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.


pli: Yāva saddhāyaṁ suppiyā pasannā, yatra hi nāma attanopi maṁsāni pariccattāni.


pli: Kimpimāya aññaṁ kiñci adeyyaṁ bhavissatī”ti—


pli: haṭṭho udaggo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho suppiyo upāsako bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ, saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho suppiyo upāsako bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho suppiyo upāsako tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena suppiyassa upāsakassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Atha kho suppiyo upāsako yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.


pli: Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho suppiyaṁ upāsakaṁ bhagavā etadavoca—“kahaṁ, suppiyā”ti?


pli: “Gilānā, bhagavā”ti.


pli: “Tena hi āgacchatū”ti.


pli: “Na, bhagavā, ussahatī”ti.


pli: “Tena hi pariggahetvāpi ānethā”ti.


pli: Atha kho suppiyo upāsako suppiyaṁ upāsikaṁ pariggahetvā ānesi.


pli: Tassā saha dassanena bhagavato tāva mahāvaṇo ruḷho ahosi succhavilomajāto.


pli: Atha kho suppiyo ca upāsako suppiyā ca upāsikā—


pli: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.


pli: Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāma saha dassanena bhagavato tāva mahāvaṇo ruḷho bhavissati succhavilomajāto”ti—


pli: haṭṭhā udaggā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Atha kho bhagavā suppiyañca upāsakaṁ suppiyañca upāsikaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—


pli: “ko, bhikkhave, suppiyaṁ upāsikaṁ maṁsaṁ viññāpesī”ti?


pli: Evaṁ vutte, so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca—“ahaṁ kho, bhante, suppiyaṁ upāsikaṁ maṁsaṁ viññāpesin”ti.


pli: “Āhariyittha, bhikkhū”ti?


pli: “Āhariyittha, bhagavā”ti.


pli: “Paribhuñji tvaṁ, bhikkhū”ti?


pli: “Paribhuñjāmahaṁ, bhagavā”ti.


pli: “Paṭivekkhi tvaṁ, bhikkhū”ti?


pli: “Nāhaṁ, bhagavā, paṭivekkhin”ti.


pli: Vigarahi buddho bhagavā …pe…


pli: kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, appaṭivekkhitvā maṁsaṁ paribhuñjissasi.


pli: Manussamaṁsaṁ kho tayā, moghapurisa, paribhuttaṁ.


pli: Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…


pli: vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “santi, bhikkhave, manussā saddhā pasannā, tehi attanopi maṁsāni pariccattāni.


pli: Na, bhikkhave, manussamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Yo paribhuñjeyya, āpatti thullaccayassa.


pli: Na ca, bhikkhave, appaṭivekkhitvā maṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.


pli: 10. Hatthimaṁsādipaṭikkhepakathā


pli: Tena kho pana samayena rañño hatthī maranti.


pli: Manussā dubbhikkhe hatthimaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ hatthimaṁsaṁ denti.


pli: Bhikkhū hatthimaṁsaṁ paribhuñjanti.


pli: Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—


pli: “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā hatthimaṁsaṁ paribhuñjissanti.


pli: Rājaṅgaṁ hatthī, sace rājā jāneyya, na nesaṁ attamano assā”ti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Na, bhikkhave, hatthimaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Tena kho pana samayena rañño assā maranti.


pli: Manussā dubbhikkhe assamaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ assamaṁsaṁ denti.


pli: Bhikkhū assamaṁsaṁ paribhuñjanti.


pli: “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā assamaṁsaṁ paribhuñjissanti.


pli: Rājaṅgaṁ assā, sace rājā jāneyya, na nesaṁ attamano assā”ti.


pli: “Na, bhikkhave, assamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Tena kho pana samayena manussā dubbhikkhe sunakhamaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ sunakhamaṁsaṁ denti.


pli: Bhikkhū sunakhamaṁsaṁ paribhuñjanti.


pli: “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā sunakhamaṁsaṁ paribhuñjissanti, jeguccho sunakho paṭikūlo”ti.


pli: “Na, bhikkhave, sunakhamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.


pli: Tena kho pana samayena manussā dubbhikkhe ahimaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ ahimaṁsaṁ denti.


pli: Bhikkhū ahimaṁsaṁ paribhuñjanti.


pli: Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—


pli: “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā ahimaṁsaṁ paribhuñjissanti, jeguccho ahi paṭikūlo”ti.


pli: Supassopi nāgarājā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.


pli: Ekamantaṁ ṭhito kho supasso nāgarājā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “santi, bhante, nāgā assaddhā appasannā.


pli: Te appamattakehipi bhikkhū viheṭheyyuṁ.


pli: Sādhu, bhante, ayyā ahimaṁsaṁ na paribhuñjeyyun”ti.


pli: Atha kho bhagavā supassaṁ nāgarājānaṁ dhammiyā kathāya sandassesi …pe… padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “na, bhikkhave, ahimaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Tena kho pana samayena luddakā sīhaṁ hantvā sīhamaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ sīhamaṁsaṁ denti.


pli: Bhikkhū sīhamaṁsaṁ paribhuñjitvā araññe viharanti.


pli: Sīhā sīhamaṁsagandhena bhikkhū paripātenti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Na, bhikkhave, sīhamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.


pli: Tena kho pana samayena luddakā byagghaṁ hantvā …pe…


pli: dīpiṁ hantvā …pe…


pli: acchaṁ hantvā …pe…


pli: taracchaṁ hantvā taracchamaṁsaṁ paribhuñjanti, bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ taracchamaṁsaṁ denti.


pli: Bhikkhū taracchamaṁsaṁ paribhuñjitvā araññe viharanti.


pli: Taracchā taracchamaṁsagandhena bhikkhū paripātenti.


pli: “Na, bhikkhave, taracchamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Suppiyabhāṇavāro niṭṭhito dutiyo.


pli: 11. Yāgumadhugoḷakānujānana


pli: Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena andhakavindaṁ tena cārikaṁ pakkāmi, mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ, aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.


pli: Tena kho pana samayena jānapadā manussā bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropetvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti—


pli: “yadā paṭipāṭiṁ labhissāma tadā bhattaṁ karissāmā”ti, pañcamattāni ca vighāsādasatāni.


pli: Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena andhakavindaṁ tadavasari.


pli: Atha kho aññatarassa brāhmaṇassa paṭipāṭiṁ alabhantassa etadahosi—


pli: “atītāni kho me dve māsāni buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ anubandhantassa ‘yadā paṭipāṭiṁ labhissāmi tadā bhattaṁ karissāmī’ti, na ca me paṭipāṭi labbhati, ahañcamhi ekattako, bahu ca me gharāvāsattho hāyati.


pli: Yannūnāhaṁ bhattaggaṁ olokeyyaṁ;


pli: yaṁ bhattagge nāssa, taṁ paṭiyādeyyan”ti.


pli: Atha kho so brāhmaṇo bhattaggaṁ olokento dve nāddasa—


pli: yāguñca madhugoḷakañca.


pli: Atha kho so brāhmaṇo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca—


pli: “idha me, bho ānanda, paṭipāṭiṁ alabhantassa etadahosi—


pli: ‘atītāni kho me dve māsāni buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ anubandhantassa, “yadā paṭipāṭiṁ labhissāmi tadā bhattaṁ karissāmī”ti.


pli: Na ca me paṭipāṭi labbhati, ahañcamhi ekattako, bahu ca me gharāvāsattho hāyati.


pli: yaṁ bhattagge nāssa, taṁ paṭiyādeyyan’ti.


pli: So kho ahaṁ, bho ānanda, bhattaggaṁ olokento dve nāddasaṁ—


pli: Sacāhaṁ, bho ānanda, paṭiyādeyyaṁ yāguñca madhugoḷakañca, paṭiggaṇheyya me bhavaṁ gotamo”ti?


pli: “Tena hi, brāhmaṇa, bhagavantaṁ paṭipucchissāmī”ti.


pli: Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ ārocesi.


pli: “Tena hānanda, paṭiyādetū”ti.


pli: “Tena hi, brāhmaṇa, paṭiyādehī”ti.


pli: Atha kho so brāhmaṇo tassā rattiyā accayena pahūtaṁ yāguñca madhugoḷakañca paṭiyādāpetvā bhagavato upanāmesi—


pli: “paṭiggaṇhātu me bhavaṁ gotamo yāguñca madhugoḷakañcā”ti.


pli: “Tena hi, brāhmaṇa, bhikkhūnaṁ dehī”ti.


pli: Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.


pli: Atha kho so brāhmaṇo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ pahūtāya yāguyā ca madhugoḷakena ca sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ dhotahatthaṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ brāhmaṇaṁ bhagavā etadavoca—


pli: “Dasayime, brāhmaṇa, ānisaṁsā yāguyā.


pli: Katame dasa?


pli: Yāguṁ dento āyuṁ deti, vaṇṇaṁ deti, sukhaṁ deti, balaṁ deti, paṭibhānaṁ deti, yāgu pītā khuddaṁ paṭihanati, pipāsaṁ vineti, vātaṁ anulometi, vatthiṁ sodheti, āmāvasesaṁ pāceti—


pli: ime kho, brāhmaṇa, dasānisaṁsā yāguyāti.


pli: Yo saññatānaṁ paradattabhojinaṁ,


pli: Kālena sakkacca dadāti yāguṁ;


pli: Dasassa ṭhānāni anuppavecchati,


pli: Āyuñca vaṇṇañca sukhaṁ balañca.


pli: Paṭibhānamassa upajāyate tato,


pli: Khuddaṁ pipāsañca byapaneti vātaṁ;


pli: Sodheti vatthiṁ pariṇāmeti bhattaṁ,


pli: Bhesajjametaṁ sugatena vaṇṇitaṁ.


pli: Tasmā hi yāguṁ alameva dātuṁ,


pli: Niccaṁ manussena sukhatthikena;


pli: Dibbāni vā patthayatā sukhāni,


pli: Manussasobhagyatamicchatā vā”ti.


pli: Atha kho bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “anujānāmi, bhikkhave, yāguñca madhugoḷakañcā”ti.


pli: 12. Taruṇapasannamahāmattavatthu


pli: Assosuṁ kho manussā bhagavatā kira yāgu anuññātā madhugoḷakañcāti.


pli: Te kālasseva, bhojjayāguṁ paṭiyādenti madhugoḷakañca.


pli: Bhikkhū kālasseva bhojjayāguyā dhātā madhugoḷakena ca bhattagge na cittarūpaṁ paribhuñjanti.


pli: Tena kho pana samayena aññatarena taruṇapasannena mahāmattena svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito hoti.


pli: Atha kho tassa taruṇapasannassa mahāmattassa etadahosi—


pli: “yannūnāhaṁ aḍḍhatelasannaṁ bhikkhusatānaṁ aḍḍhatelasāni maṁsapātisatāni paṭiyādeyyaṁ, ekamekassa bhikkhuno ekamekaṁ maṁsapātiṁ upanāmeyyan”ti.


pli: Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā aḍḍhatelasāni ca maṁsapātisatāni, bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa taruṇapasannassa mahāmattassa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto bhattagge bhikkhū parivisati.


pli: Bhikkhū evamāhaṁsu—


pli: “thokaṁ, āvuso, dehi; thokaṁ, āvuso, dehī”ti.


pli: “Mā kho tumhe, bhante—‘ayaṁ taruṇapasanno mahāmatto’ti—thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhatha.


pli: Bahuṁ me khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ, aḍḍhatelasāni ca maṁsapātisatāni.


pli: Ekamekassa bhikkhuno ekamekaṁ maṁsapātiṁ upanāmessāmīti.


pli: Paṭiggaṇhatha, bhante, yāvadatthan”ti.


pli: “Na kho mayaṁ, āvuso, etaṅkāraṇā thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhāma, api ca mayaṁ kālasseva bhojjayāguyā dhātā madhugoḷakena ca. Tena mayaṁ thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhāmā”ti.


pli: Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto ujjhāyati khiyyati vipāceti—


pli: “kathañhi nāma bhadantā mayā nimantitā aññassa bhojjayāguṁ paribhuñjissanti, na cāhaṁ paṭibalo yāvadatthaṁ dātun”ti


pli: kupito anattamano āsādanāpekkho bhikkhūnaṁ patte pūrento agamāsi—“bhuñjatha vā haratha vā”ti.


pli: Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ taruṇapasannaṁ mahāmattaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho tassa taruṇapasannassa mahāmattassa acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṁ, ahu vippaṭisāro—


pli: “alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṁ vata me, na vata me suladdhaṁ;


pli: yohaṁ kupito anattamano āsādanāpekkho bhikkhūnaṁ patte pūrento agamāsiṁ—‘bhuñjatha vā haratha vā’ti.


pli: Kiṁ nu kho mayā bahuṁ pasutaṁ puññaṁ vā apuññaṁ vā”ti?


pli: Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho so taruṇapasanno mahāmatto bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “idha mayhaṁ, bhante, acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṁ, ahu vippaṭisāro


pli: ‘alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṁ vata me, na vata me suladdhaṁ;


pli: yohaṁ kupito anattamano āsādanāpekkho bhikkhūnaṁ patte pūrento agamāsiṁ—bhuñjatha vā haratha vāti.


pli: Kiṁ nu kho mayā bahuṁ pasutaṁ, puññaṁ vā apuññaṁ vā’ti.


pli: Kiṁ nu kho mayā, bhante, bahuṁ pasutaṁ, puññaṁ vā apuññaṁ vā”ti?


pli: “Yadaggena tayā, āvuso, svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito tadaggena te bahuṁ puññaṁ pasutaṁ.


pli: Yadaggena te ekamekena bhikkhunā ekamekaṁ sitthaṁ paṭiggahitaṁ tadaggena te bahuṁ puññaṁ pasutaṁ, saggā te āraddhā”ti.


pli: Atha kho so taruṇapasanno mahāmatto—“lābhā kira me, suladdhaṁ kira me, bahuṁ kira mayā puññaṁ pasutaṁ, saggā kira me āraddhā”ti—


pli: haṭṭho udaggo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—


pli: “saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū aññatra nimantitā aññassa bhojjayāguṁ paribhuñjantī”ti?


pli: “Saccaṁ, bhagavā”ti.


pli: Vigarahi buddho bhagavā …pe…


pli: kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā aññatra nimantitā aññassa bhojjayāguṁ paribhuñjissanti.


pli: Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…


pli: vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “na, bhikkhave, aññatra nimantitena aññassa bhojjayāgu paribhuñjitabbā.


pli: Yo paribhuñjeyya, yathādhammo kāretabbo”ti.


pli: 13. Belaṭṭhakaccānavatthu


pli: Atha kho bhagavā andhakavinde yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi, mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ, aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.


pli: Tena kho pana samayena belaṭṭho kaccāno rājagahā andhakavindaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti, pañcamattehi sakaṭasatehi, sabbeheva guḷakumbhapūrehi.


pli: Addasā kho bhagavā belaṭṭhaṁ kaccānaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.


pli: Atha kho belaṭṭho kaccāno yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.


pli: Ekamantaṁ ṭhito kho belaṭṭho kaccāno bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “icchāmahaṁ, bhante, ekamekassa bhikkhuno ekamekaṁ guḷakumbhaṁ dātun”ti.


pli: “Tena hi tvaṁ, kaccāna, ekaṁyeva guḷakumbhaṁ āharā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā ekaṁyeva guḷakumbhaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “ābhato, bhante, guḷakumbho;


pli: kathāhaṁ, bhante, paṭipajjāmī”ti?


pli: “Tena hi tvaṁ, kaccāna, bhikkhūnaṁ guḷaṁ dehī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā bhikkhūnaṁ guḷaṁ datvā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “dinno, bhante, bhikkhūnaṁ guḷo, bahu cāyaṁ guḷo avasiṭṭho.


pli: Kathāhaṁ, bhante, paṭipajjāmī”ti?


pli: “Tena hi tvaṁ, kaccāna, bhikkhūnaṁ guḷaṁ yāvadatthaṁ dehī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā bhikkhūnaṁ guḷaṁ yāvadatthaṁ datvā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “dinno, bhante, bhikkhūnaṁ guḷo yāvadattho, bahu cāyaṁ guḷo avasiṭṭho.


pli: “Tena hi tvaṁ, kaccāna, bhikkhū guḷehi santappehī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā bhikkhū guḷehi santappesi.


pli: Ekacce bhikkhū pattepi pūresuṁ parissāvanānipi thavikāyopi pūresuṁ.


pli: Atha kho belaṭṭho kaccāno bhikkhū guḷehi santappetvā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “santappitā, bhante, bhikkhū guḷehi, bahu cāyaṁ guḷo avasiṭṭho.


pli: “Tena hi tvaṁ, kaccāna, vighāsādānaṁ guḷaṁ dehī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā vighāsādānaṁ guḷaṁ datvā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “dinno, bhante, vighāsādānaṁ guḷo, bahu cāyaṁ guḷo avasiṭṭho.


pli: “Tena hi tvaṁ, kaccāna, vighāsādānaṁ guḷaṁ yāvadatthaṁ dehī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā vighāsādānaṁ guḷaṁ yāvadatthaṁ datvā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “dinno, bhante, vighāsādānaṁ guḷo yāvadattho, bahu cāyaṁ guḷo avasiṭṭho.


pli: “Tena hi tvaṁ, kaccāna, vighāsāde guḷehi santappehī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā vighāsāde guḷehi santappesi.


pli: Ekacce vighāsādā kolambepi ghaṭepi pūresuṁ, piṭakānipi ucchaṅgepi pūresuṁ.


pli: Atha kho belaṭṭho kaccāno vighāsāde guḷehi santappetvā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “santappitā, bhante, vighāsādā guḷehi, bahu cāyaṁ guḷo avasiṭṭho.


pli: Kathāhaṁ, bhante, paṭipajjāmī”ti?


pli: “Nāhaṁ taṁ, kaccāna, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yassa so guḷo paribhutto sammā pariṇāmaṁ gaccheyya, aññatra tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā.


pli: Tena hi tvaṁ, kaccāna, taṁ guḷaṁ appaharite vā chaḍḍehi, appāṇake vā udake opilāpehī”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti kho belaṭṭho kaccāno bhagavato paṭissuṇitvā taṁ guḷaṁ appāṇake udake opilāpeti.


pli: Atha kho so guḷo udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati padhūpāyati sampadhūpāyati.


pli: Seyyathāpi nāma phālo divasaṁsantatto udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati padhūpāyati sampadhūpāyati;


pli: evameva so guḷo udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati padhūpāyati sampadhūpāyati.


pli: Atha kho belaṭṭho kaccāno saṁviggo lomahaṭṭhajāto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnassa kho belaṭṭhassa kaccānassa bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—


pli: dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ, kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.


pli: Yadā bhagavā aññāsi belaṭṭhaṁ kaccānaṁ kallacittaṁ, muducittaṁ, vinīvaraṇacittaṁ, udaggacittaṁ, pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā, taṁ pakāsesi …pe…


pli: evameva belaṭṭhassa kaccānassa tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—


pli: “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ, sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.


pli: Atha kho belaṭṭho kaccāno diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.


pli: Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya …pe…


pli: evamevaṁ kho bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.


pli: Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca, bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇagatan”ti.


pli: Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.


pli: Tena kho pana samayena rājagahe guḷo ussanno hoti.


pli: Bhikkhū—


pli: “gilānasseva bhagavatā guḷo anuññāto, no agilānassā”ti—


pli: kukkuccāyantā guḷaṁ na bhuñjanti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa guḷaṁ, agilānassa guḷodakan”ti.


pli: 14. Pāṭaligāmavatthu


pli: Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena pāṭaligāmo tena cārikaṁ pakkāmi, mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.


pli: Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena pāṭaligāmo tadavasari.


pli: Assosuṁ kho pāṭaligāmikā upāsakā—


pli: “bhagavā kira pāṭaligāmaṁ anuppatto”ti.


pli: Atha kho pāṭaligāmikā upāsakā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinne kho pāṭaligāmike upāsake bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi, samādapesi, samuttejesi, sampahaṁsesi.


pli: Atha kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavocuṁ—


pli: “adhivāsetu no, bhante, bhagavā āvasathāgāraṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ āvasathāgāraṁ santharitvā, āsanāni paññapetvā, udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā, telapadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.


pli: Ekamantaṁ ṭhitā kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ—


pli: Āsanāni paññattāni.


pli: Udakamaṇiko patiṭṭhāpito.


pli: Telapadīpo āropito.


pli: Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.


pli: Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi, bhagavantaṁyeva purakkhatvā.


pli: Pāṭaligāmikāpi kho upāsakā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu, bhagavantaṁyeva purakkhatvā.


pli: Atha kho bhagavā pāṭaligāmike upāsake āmantesi—


pli: “Pañcime, gahapatayo, ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Katame pañca?


pli: Idha, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṁ mahatiṁ bhogajāniṁ nigacchati.


pli: Ayaṁ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati.


pli: Ayaṁ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati, yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ, avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto.


pli: Ayaṁ tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṁ karoti.


pli: Ayaṁ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.


pli: Ayaṁ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Ime kho, gahapatayo, pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.


pli: Pañcime, gahapatayo, ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāya.


pli: Idha, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṁ mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigacchati.


pli: Ayaṁ paṭhamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati.


pli: Ayaṁ dutiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati, yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ, visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto.


pli: Ayaṁ tatiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṁ karoti.


pli: Ayaṁ catuttho ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.


pli: Ayaṁ pañcamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.


pli: Ime kho, gahapatayo, pañca ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāyā”ti.


pli: Atha kho bhagavā pāṭaligāmike upāsake bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi—


pli: “abhikkantā kho, gahapatayo, ratti.


pli: Yassadāni tumhe kālaṁ maññathā”ti.


pli: “Evaṁ, bhante”ti, kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavato paṭissuṇitvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāṭaligāmikesu upāsakesu suññāgāraṁ pāvisi.


pli: 15. Sunidhavassakāravatthu


pli: Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.


pli: Addasā kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.


pli: Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṁ tattha rājūnaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.


pli: Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—


pli: “ke nu kho te, ānanda, pāṭaligāme nagaraṁ māpentī”ti?


pli: “Sunidhavassakārā, bhante, magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāyā”ti.


pli: “Seyyathāpi, ānanda, devehi tāvatiṁsehi saddhiṁ mantetvā;


pli: evameva kho, ānanda, sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.


pli: Idhāhaṁ, ānanda, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya addasaṁ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.


pli: Yāvatā, ānanda, ariyaṁ āyatanaṁ, yāvatā vaṇippatho, idaṁ agganagaraṁ bhavissati pāṭaliputtaṁ puṭabhedanaṁ.


pli: Pāṭaliputtassa kho, ānanda, tayo antarāyā bhavissanti—


pli: aggito vā udakato vā abbhantarato vā mithubhedā”ti.


pli: Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.


pli: Ekamantaṁ ṭhitā kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ etadavocuṁ—


pli: “adhivāsetu no bhavaṁ gotamo ajjatanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesuṁ—“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinne kho sunidhavassakāre magadhamahāmatte bhagavā imāhi gāthāhi anumodi—


pli: “Yasmiṁ padese kappeti,


pli: vāsaṁ paṇḍitajātiyo;


pli: Sīlavantettha bhojetvā,


pli: saññate brahmacārayo.


pli: Yā tattha devatā āsuṁ,


pli: tāsaṁ dakkhiṇamādise;


pli: Tā pūjitā pūjayanti,


pli: mānitā mānayanti naṁ.


pli: Tato naṁ anukampanti,


pli: mātā puttaṁva orasaṁ;


pli: Devatānukampito poso,


pli: sadā bhadrāni passatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā sunidhavassakāre magadhamahāmatte imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti—


pli: “yenajja samaṇo gotamo dvārena nikkhamissati, taṁ gotamadvāraṁ nāma bhavissati;


pli: yena titthena gaṅgaṁ nadiṁ uttarissati, taṁ gotamatitthaṁ nāma bhavissatī”ti.


pli: Atha kho bhagavā yena dvārena nikkhami, taṁ gotamadvāraṁ nāma ahosi.


pli: Atha kho bhagavā yena gaṅgā nadī tenupasaṅkami.


pli: Tena kho pana samayena gaṅgā nadī pūrā hoti samatittikā kākapeyyā.


pli: Manussā aññe nāvaṁ pariyesanti, aññe uḷumpaṁ pariyesanti, aññe kullaṁ bandhanti orā pāraṁ gantukāmā.


pli: Addasā kho bhagavā te manusse aññe nāvaṁ pariyesante, aññe uḷumpaṁ pariyesante, aññe kullaṁ bandhante orā pāraṁ gantukāme, disvāna seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva kho—gaṅgāya nadiyā orimatīre antarahito pārimatīre paccuṭṭhāsi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi—


pli: “Ye taranti aṇṇavaṁ saraṁ,


pli: Setuṁ katvāna visajja pallalāni;


pli: Kullañhi jano bandhati,


pli: Tiṇṇā medhāvino janā”ti.


pli: 16. Koṭigāmesaccakathā


pli: Atha kho bhagavā yena koṭigāmo tenupasaṅkami.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā koṭigāme viharati.


pli: Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi—


pli: “catunnaṁ, bhikkhave, ariyasaccānaṁ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.


pli: Katamesaṁ catunnaṁ?


pli: Dukkhassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.


pli: Dukkhasamudayassa ariyasaccassa …pe…


pli: dukkhanirodhassa ariyasaccassa …pe…


pli: dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.


pli: Tayidaṁ, bhikkhave, dukkhaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti, natthi dāni punabbhavoti.


pli: Catunnaṁ ariyasaccānaṁ,


pli: yathābhūtaṁ adassanā;


pli: Saṁsitaṁ dīghamaddhānaṁ,


pli: tāsu tāsveva jātisu.


pli: Tāni etāni diṭṭhāni,


pli: bhavanetti samūhatā;


pli: Ucchinnaṁ mūlaṁ dukkhassa,


pli: natthi dāni punabbhavo”ti.


pli: 17. Ambapālīvatthu


pli: Assosi kho ambapālī gaṇikā—


pli: “bhagavā kira koṭigāmaṁ anuppatto”ti.


pli: Atha kho ambapālī gaṇikā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi vesāliyā niyyāsi bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā, yānā paccorohitvā, pattikāva yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho ambapāliṁ gaṇikaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.


pli: Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: 18. Licchavīvatthu


pli: Assosuṁ kho vesālikā licchavī—


pli: Atha kho vesālikā licchavī bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi vesāliyā niyyāsuṁ bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Appekacce licchavī nīlā honti nīlavaṇṇā nīlavatthā nīlālaṅkārā, appekacce licchavī pītā honti pītavaṇṇā pītavatthā pītālaṅkārā, appekacce licchavī lohitā honti lohitavaṇṇā lohitavatthā lohitālaṅkārā, appekacce licchavī odātā honti odātavaṇṇā odātavatthā odātālaṅkārā.


pli: Atha kho ambapālī gaṇikā daharānaṁ daharānaṁ licchavīnaṁ īsāya īsaṁ yugena yugaṁ cakkena cakkaṁ akkhena akkhaṁ paṭivaṭṭesi.


pli: Atha kho te licchavī ambapāliṁ gaṇikaṁ etadavocuṁ—


pli: “kissa, je ambapāli, daharānaṁ daharānaṁ licchavīnaṁ īsāya īsaṁ yugena yugaṁ cakkena cakkaṁ akkhena akkhaṁ paṭivaṭṭesī”ti?


pli: “Tathā hi pana mayā, ayyaputtā, svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito”ti.


pli: “Dehi, je ambapāli, amhākaṁ etaṁ bhattaṁ satasahassenā”ti.


pli: “Sacepi me, ayyaputtā, vesāliṁ sāhāraṁ dajjeyyātha, neva dajjāhaṁ taṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho te licchavī aṅguliṁ phoṭesuṁ—


pli: “jitamha vata bho ambakāya, parājitamha vata bho ambakāyā”ti.


pli: Atha kho te licchavī yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu.


pli: Addasā kho bhagavā te licchavī dūratova āgacchante, disvāna bhikkhū āmantesi—


pli: “yehi, bhikkhave, bhikkhūhi devā tāvatiṁsā adiṭṭhapubbā, oloketha, bhikkhave, licchavīparisaṁ;


pli: apaloketha, bhikkhave, licchavīparisaṁ;


pli: upasaṁharatha, bhikkhave, licchavīparisaṁ tāvatiṁsaparisan”ti.


pli: Atha kho te licchavī yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikāva yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;


pli: upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Ekamantaṁ nisinne kho te licchavī bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.


pli: Atha kho te licchavī, bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavocuṁ—


pli: “adhivāsetu no, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: “Adhivuṭṭhomhi, licchavī, svātanāya ambapāliyā gaṇikāya bhattan”ti.


pli: Atha kho te licchavī bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.


pli: Atha kho bhagavā koṭigāme yathābhirantaṁ viharitvā yena nātikā tenupasaṅkami.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.


pli: Atha kho ambapālī gaṇikā tassā rattiyā accayena sake ārāme paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena ambapāliyā gaṇikāya parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Atha kho ambapālī gaṇikā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho ambapālī gaṇikā bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “imāhaṁ, bhante, ambavanaṁ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dammī”ti.


pli: Paṭiggahesi bhagavā ārāmaṁ.


pli: Atha kho bhagavā ambapāliṁ gaṇikaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena mahāvanaṁ tenupasaṅkami.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.


pli: Licchavibhāṇavāro niṭṭhito tatiyo.


pli: 19. Sīhasenāpativatthu


pli: Tena kho pana samayena abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.


pli: Tena kho pana samayena sīho senāpati nigaṇṭhasāvako tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.


pli: Atha kho sīhassa senāpatissa etadahosi—


pli: “nissaṁsayaṁ kho so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhavissati, tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.


pli: Yannūnāhaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.


pli: Atha kho sīho senāpati yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ etadavoca—


pli: “icchāmahaṁ, bhante, samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamitun”ti.


pli: “Kiṁ pana tvaṁ, sīha, kiriyavādo samāno akiriyavādaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissasi?


pli: Samaṇo hi, sīha, gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetī”ti.


pli: Atha kho sīhassa senāpatissa yo ahosi gamikābhisaṅkhāro bhagavantaṁ dassanāya, so paṭippassambhi.


pli: Dutiyampi kho abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.


pli: Dutiyampi kho sīhassa senāpatissa etadahosi—


pli: Dutiyampi kho sīho senāpati yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ etadavoca—


pli: Dutiyampi kho sīhassa senāpatissa yo ahosi gamikābhisaṅkhāro bhagavantaṁ dassanāya, so paṭippassambhi.


pli: Tatiyampi kho abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsanti, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsanti, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsanti.


pli: Tatiyampi kho sīhassa senāpatissa etadahosi—


pli: Kiñhi me karissanti nigaṇṭhā apalokitā vā anapalokitā vā?


pli: Yannūnāhaṁ anapaloketvāva nigaṇṭhe taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.


pli: Atha kho sīho senāpati pañcahi rathasatehi divādivassa vesāliyā niyyāsi bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho sīho senāpati bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “sutaṁ me taṁ, bhante—‘akiriyavādo samaṇo gotamo akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetī’ti.


pli: Ye te, bhante, evamāhaṁsu—‘akiriyavādo samaṇo gotamo, akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetī’ti.


pli: Kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṁ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchati?


pli: Anabbhakkhātukāmā hi mayaṁ, bhante, bhagavantan”ti.


pli: “Atthi, sīha, pariyāyo, yena maṁ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya—


pli: akiriyavādo samaṇo gotamo, akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: Atthi, sīha, pariyāyo, yena maṁ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya—


pli: kiriyavādo samaṇo gotamo kiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: ucchedavādo samaṇo gotamo ucchedāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: jegucchī samaṇo gotamo, jegucchitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: venayiko samaṇo gotamo, vinayāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: tapassī samaṇo gotamo, tapassitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: apagabbho samaṇo gotamo, apagabbhatāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: assattho samaṇo gotamo, assāsāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: Katamo ca, sīha, pariyāyo, yena maṁ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya—


pli: akiriyavādo samaṇo gotamo, akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?


pli: Ahañhi, sīha, akiriyaṁ vadāmi kāyaduccaritassa vacīduccaritassa manoduccaritassa;


pli: anekavihitānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ akiriyaṁ vadāmi.


pli: Ayaṁ kho, sīha, pariyāyo, yena maṁ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya—


pli: kiriyavādo samaṇo gotamo, kiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?


pli: Ahañhi, sīha, kiriyaṁ vadāmi kāyasucaritassa vacīsucaritassa manosucaritassa, anekavihitānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ kiriyaṁ vadāmi.


pli: kiriyavādo samaṇo gotamo, kiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: ucchedavādo samaṇo gotamo, ucchedāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?


pli: Ahañhi, sīha, ucchedaṁ vadāmi rāgassa dosassa mohassa;


pli: anekavihitānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ ucchedaṁ vadāmi.


pli: ucchedavādo samaṇo gotamo ucchedāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: jegucchī samaṇo gotamo, jegucchitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?


pli: Ahañhi, sīha, jigucchāmi kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena;


pli: anekavihitānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā jigucchāmi.


pli: jegucchī samaṇo gotamo, jegucchitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: venayiko samaṇo gotamo, vinayāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?


pli: Ahañhi, sīha, vinayāya dhammaṁ desemi rāgassa dosassa mohassa;


pli: anekavihitānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ vinayāya dhammaṁ desemi.


pli: venayiko samaṇo gotamo, vinayāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: Katamo ca, sīha, pariyāyo, yena maṁ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya—


pli: tapassī samaṇo gotamo, tapassitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?


pli: Tapanīyāhaṁ, sīha, pāpake akusale dhamme vadāmi—


pli: Yassa kho, sīha, tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, tamahaṁ tapassīti vadāmi.


pli: Tathāgatassa kho, sīha, tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.


pli: Ayaṁ kho, sīha, pariyāyo, yena maṁ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya tapassī samaṇo gotamo tapassitāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: apagabbho samaṇo gotamo apagabbhatāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?


pli: Yassa kho, sīha, āyatiṁ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, tamahaṁ apagabbhoti vadāmi.


pli: Tathāgatassa kho, sīha, āyatiṁ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.


pli: Ayaṁ kho, sīha, pariyāyo, yena maṁ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya—


pli: apagabbho samaṇo gotamo, apagabbhatāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti.


pli: assattho samaṇo gotamo assāsāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetīti?


pli: Ahañhi, sīha, assattho paramena assāsena, assāsāya dhammaṁ desemi, tena ca sāvake vinemi.


pli: assattho samaṇo gotamo assāsāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetī”ti.


pli: Evaṁ vutte sīho senāpati bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “abhikkantaṁ, bhante …pe…


pli: upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


pli: “Anuviccakāraṁ kho, sīha, karohi; anuviccakāro tumhādisānaṁ ñātamanussānaṁ sādhu hotī”ti.


pli: “Imināpāhaṁ, bhante, bhagavato bhiyyoso mattāya attamano abhiraddho, yaṁ maṁ bhagavā evamāha—


pli: ‘anuviccakāraṁ kho, sīha, karohi; anuviccakāro tumhādisānaṁ ñātamanussānaṁ sādhu hotī’ti.


pli: Mamañhi, bhante, aññatitthiyā sāvakaṁ labhitvā kevalakappaṁ vesāliṁ paṭākaṁ parihareyyuṁ—‘sīho kho amhākaṁ senāpati sāvakattaṁ upagato’ti.


pli: Atha ca pana maṁ bhagavā evamāha—


pli: Esāhaṁ, bhante, dutiyampi bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.


pli: “Dīgharattaṁ kho te, sīha, nigaṇṭhānaṁ opānabhūtaṁ kulaṁ, yena nesaṁ upagatānaṁ piṇḍakaṁ dātabbaṁ maññeyyāsī”ti.


pli: ‘dīgharattaṁ kho te, sīha, nigaṇṭhānaṁ opānabhūtaṁ kulaṁ, yena nesaṁ upagatānaṁ piṇḍakaṁ dātabbaṁ maññeyyāsī’ti.


pli: Sutaṁ me taṁ, bhante, samaṇo gotamo evamāha—


pli: ‘mayhameva dānaṁ dātabbaṁ, na aññesaṁ dānaṁ dātabbaṁ; mayhameva sāvakānaṁ dānaṁ dātabbaṁ, na aññesaṁ sāvakānaṁ dānaṁ dātabbaṁ;


pli: mayhameva dinnaṁ mahapphalaṁ, na aññesaṁ dinnaṁ mahapphalaṁ; mayhameva sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalaṁ, na aññesaṁ sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalan’ti.


pli: Atha ca pana maṁ bhagavā nigaṇṭhesupi dāne samādapeti.


pli: Api ca, bhante, mayamettha kālaṁ jānissāma.


pli: Esāhaṁ, bhante, tatiyampi bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Atha kho bhagavā sīhassa senāpatissa anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—


pli: dānakathaṁ …pe…


pli: aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho sīho senāpati bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho sīho senāpati aññataraṁ purisaṁ āṇāpesi—


pli: “gaccha, bhaṇe, pavattamaṁsaṁ jānāhī”ti.


pli: Atha kho sīho senāpati tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sīhassa senāpatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Tena kho pana samayena sambahulā nigaṇṭhā vesāliyaṁ rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ bāhā paggayha kandanti—


pli: “ajja sīhena senāpatinā thūlaṁ pasuṁ vadhitvā samaṇassa gotamassa bhattaṁ kataṁ, taṁ samaṇo gotamo jānaṁ uddissakataṁ maṁsaṁ paribhuñjati paṭiccakamman”ti.


pli: Atha kho aññataro puriso yena sīho senāpati tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā sīhassa senāpatissa upakaṇṇake ārocesi—


pli: “yagghe, bhante, jāneyyāsi, ete sambahulā nigaṇṭhā vesāliyaṁ rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ bāhā paggayha kandanti—


pli: ‘ajja sīhena senāpatinā thūlaṁ pasuṁ vadhitvā samaṇassa gotamassa bhattaṁ kataṁ, taṁ samaṇo gotamo jānaṁ uddissakataṁ maṁsaṁ paribhuñjati paṭiccakamman’”ti.


pli: “Alaṁ, ayyo, dīgharattampi te āyasmantā avaṇṇakāmā buddhassa, avaṇṇakāmā dhammassa, avaṇṇakāmā saṅghassa;


pli: na ca pana te āyasmantā jiridanti taṁ bhagavantaṁ asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhantā;


pli: na ca mayaṁ jīvitahetupi sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropeyyāmā”ti.


pli: Atha kho sīho senāpati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnaṁ kho sīhaṁ senāpatiṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “na, bhikkhave, jānaṁ uddissakataṁ maṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, tikoṭiparisuddhaṁ macchamaṁsaṁ—adiṭṭhaṁ assutaṁ aparisaṅkitan”ti.


pli: 20. Kappiyabhūmianujānana


pli: Tena kho pana samayena vesālī subhikkhā hoti susassā sulabhapiṇḍā, sukarā uñchena paggahena yāpetuṁ.


pli: Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—


pli: “yāni tāni mayā bhikkhūnaṁ anuññātāni dubbhikkhe dussasse dullabhapiṇḍe anto vuṭṭhaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ uggahitapaṭiggahitakaṁ tato nīhaṭaṁ purebhattaṁ paṭiggahitaṁ vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ, ajjāpi nu kho tāni bhikkhū paribhuñjantī”ti.


pli: Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—


pli: “yāni tāni, ānanda, mayā bhikkhūnaṁ anuññātāni dubbhikkhe dussasse dullabhapiṇḍe anto vuṭṭhaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ uggahitapaṭiggahitakaṁ tato nīhaṭaṁ purebhattaṁ paṭiggahitaṁ vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ, ajjāpi nu kho tāni bhikkhū paribhuñjantī”ti?


pli: “Paribhuñjanti, bhagavā”ti.


pli: “yāni tāni, bhikkhave, mayā bhikkhūnaṁ anuññātāni dubbhikkhe dussasse dullabhapiṇḍe anto vuṭṭhaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ uggahitapaṭiggahitakaṁ tato nīhaṭaṁ purebhattaṁ paṭiggahitaṁ vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ, tānāhaṁ ajjatagge paṭikkhipāmi.


pli: Na, bhikkhave, anto vuṭṭhaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ uggahitapaṭiggahitakaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Na ca, bhikkhave, tato nīhaṭaṁ purebhattaṁ paṭiggahitaṁ vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitabbaṁ.


pli: Yo paribhuñjeyya, yathādhammo kāretabbo”ti.


pli: Tena kho pana samayena jānapadā manussā bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropetvā bahārāmakoṭṭhake sakaṭaparivaṭṭaṁ karitvā acchanti—“yadā paṭipāṭiṁ labhissāma, tadā bhattaṁ karissāmā”ti.


pli: Mahā ca megho uggato hoti.


pli: Atha kho te manussā yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocuṁ—“idha, bhante ānanda, bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropitā tiṭṭhanti, mahā ca megho uggato; kathaṁ nu kho, bhante ānanda, paṭipajjitabban”ti?


pli: Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ ārocesi.


pli: “Tena hānanda, saṅgho paccantimaṁ vihāraṁ kappiyabhūmiṁ sammannitvā tattha vāsetu, yaṁ saṅgho ākaṅkhati vihāraṁ vā aḍḍhayogaṁ vā pāsādaṁ vā hammiyaṁ vā guhaṁ vā.


pli: Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbā.


pli: Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—


pli: ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho.


pli: Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmaṁ vihāraṁ kappiyabhūmiṁ sammanneyya.


pli: Esā ñatti.


pli: Suṇātu me, bhante, saṅgho.


pli: Saṅgho itthannāmaṁ vihāraṁ kappiyabhūmiṁ sammannati.


pli: Yassāyasmato khamati itthannāmassa vihārassa kappiyabhūmiyā sammuti, so tuṇhassa;


pli: yassa nakkhamati, so bhāseyya.


pli: Sammato saṅghena itthannāmo vihāro kappiyabhūmi.


pli: Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.


pli: Tena kho pana samayena manussā tattheva sammutiyā kappiyabhūmiyā yāguyo pacanti, bhattāni pacanti, sūpāni sampādenti, maṁsāni koṭṭenti, kaṭṭhāni phālenti.


pli: Assosi kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya uccāsaddaṁ mahāsaddaṁ kākoravasaddaṁ, sutvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi—


pli: “kiṁ nu kho so, ānanda, uccāsaddo mahāsaddo kākoravasaddo”ti?


pli: “Etarahi, bhante, manussā tattheva sammutiyā kappiyabhūmiyā yāguyo pacanti, bhattāni pacanti, sūpāni sampādenti, maṁsāni koṭṭenti, kaṭṭhāni phālenti.


pli: So eso, bhagavā, uccāsaddo mahāsaddo kākoravasaddo”ti.


pli: Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—


pli: “na, bhikkhave, sammuti kappiyabhūmi paribhuñjitabbā.


pli: Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, tisso kappiyabhūmiyo—


pli: Tena kho pana samayena āyasmā yasojo gilāno hoti.


pli: Tassatthāya bhesajjāni āhariyanti.


pli: Tāni bhikkhū bahi vāsenti.


pli: Ukkapiṇḍakāpi khādanti, corāpi haranti.


pli: Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.


pli: “Anujānāmi, bhikkhave, sammutiṁ kappiyabhūmiṁ paribhuñjituṁ.


pli: Anujānāmi, bhikkhave, catasso kappiyabhūmiyo—


pli: ussāvanantikaṁ gonisādikaṁ gahapatiṁ sammutin”ti.


pli: Sīhabhāṇavāro niṭṭhito catuttho.


pli: 21. Meṇḍakagahapativatthu


pli: Tena kho pana samayena bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati.


pli: Tassa evarūpo iddhānubhāvo hoti—


pli: sīsaṁ nahāyitvā dhaññāgāraṁ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdati, antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṁ pūreti.


pli: Bhariyāya evarūpo iddhānubhāvo hoti—


pli: ekaṁyeva āḷhakathālikaṁ upanisīditvā ekañca sūpabhiñjanakaṁ dāsakammakaraporisaṁ bhattena parivisati, na tāva taṁ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti.


pli: Puttassa evarūpo iddhānubhāvo hoti—


pli: ekaṁyeva sahassathavikaṁ gahetvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṁ vetanaṁ deti, na tāva taṁ khiyyati yāvassa hatthagatā.


pli: Suṇisāya evarūpo iddhānubhāvo hoti—


pli: ekaṁyeva catudoṇikaṁ piṭakaṁ upanisīditvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṁ bhattaṁ deti, na tāva taṁ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti.


pli: Dāsassa evarūpo iddhānubhāvo hoti—


pli: ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchanti.


pli: Assosi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro—


pli: “amhākaṁ kira vijite bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati.


pli: Tassa evarūpo iddhānubhāvo—


pli: Bhariyāya evarūpo iddhānubhāvo—


pli: Puttassa evarūpo iddhānubhāvo—


pli: Suṇisāya evarūpo iddhānubhāvo—


pli: Dāsassa evarūpo iddhānubhāvo—


pli: ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchantī”ti.


pli: Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro aññataraṁ sabbatthakaṁ mahāmattaṁ āmantesi—


pli: “amhākaṁ kira, bhaṇe, vijite bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati.


pli: sīsaṁ nahāyitvā dhaññāgāraṁ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdati, antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṁ pūreti.


pli: Bhariyāya …pe…


pli: puttassa …


pli: suṇisāya …


pli: dāsassa evarūpo iddhānubhāvo, ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchantīti.


pli: Gaccha, bhaṇe, jānāhi.


pli: Yathā mayā sāmaṁ diṭṭho, evaṁ tava diṭṭho bhavissatī”ti.


pli: “Evaṁ, devā”ti kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā caturaṅginiyā senāya yena bhaddiyaṁ tena pāyāsi.


pli: Anupubbena yena bhaddiyaṁ yena meṇḍako gahapati tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā meṇḍakaṁ gahapatiṁ etadavoca—


pli: “ahañhi, gahapati, raññā āṇatto—


pli: ‘amhākaṁ kira, bhaṇe, vijite bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati, tassa evarūpo iddhānubhāvo, sīsaṁ nahāyitvā …pe…


pli: bhariyāya …


pli: dāsassa evarūpo iddhānubhāvo, ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchantīti, gaccha, bhaṇe, jānāhi.


pli: Yathā mayā sāmaṁ diṭṭho, evaṁ tava diṭṭho bhavissatī’ti.


pli: Passāma te, gahapati, iddhānubhāvan”ti.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati sīsaṁ nahāyitvā dhaññāgāraṁ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdi, antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṁ pūresi.


pli: “Diṭṭho te, gahapati, iddhānubhāvo.


pli: Bhariyāya te iddhānubhāvaṁ passissāmā”ti.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati bhariyaṁ āṇāpesi—


pli: “tena hi caturaṅginiṁ senaṁ bhattena parivisā”ti.


pli: Atha kho meṇḍakassa gahapatissa bhariyā ekaṁyeva āḷhakathālikaṁ upanisīditvā ekañca sūpabhiñjanakaṁ caturaṅginiṁ senaṁ bhattena parivisi, na tāva taṁ khiyyati, yāva sā na vuṭṭhāti.


pli: “Diṭṭho te, gahapati, bhariyāyapi iddhānubhāvo.


pli: Puttassa te iddhānubhāvaṁ passissāmā”ti.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati puttaṁ āṇāpesi—


pli: “tena hi caturaṅginiyā senāya chamāsikaṁ vetanaṁ dehī”ti.


pli: Atha kho meṇḍakassa gahapatissa putto ekaṁyeva sahassathavikaṁ gahetvā caturaṅginiyā senāya chamāsikaṁ vetanaṁ adāsi, na tāva taṁ khiyyati, yāvassa hatthagatā.


pli: “Diṭṭho te, gahapati, puttassapi iddhānubhāvo.


pli: Suṇisāya te iddhānubhāvaṁ passissāmā”ti.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati suṇisaṁ āṇāpesi—


pli: “tena hi caturaṅginiyā senāya chamāsikaṁ bhattaṁ dehī”ti.


pli: Atha kho meṇḍakassa gahapatissa suṇisā ekaṁyeva catudoṇikaṁ piṭakaṁ upanisīditvā caturaṅginiyā senāya chamāsikaṁ bhattaṁ adāsi, na tāva taṁ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti.


pli: “Diṭṭho te, gahapati, suṇisāyapi iddhānubhāvo.


pli: Dāsassa te iddhānubhāvaṁ passissāmā”ti.


pli: “Mayhaṁ kho, sāmi, dāsassa iddhānubhāvo khette passitabbo”ti.


pli: “Alaṁ, gahapati, diṭṭho te dāsassapi iddhānubhāvo”ti.


pli: Atha kho so mahāmatto caturaṅginiyā senāya punadeva rājagahaṁ paccāgañchi.


pli: Yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etamatthaṁ ārocesi.


pli: Atha kho bhagavā vesāliyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena bhaddiyaṁ tena cārikaṁ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.


pli: Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena bhaddiyaṁ tadavasari.


pli: Tatra sudaṁ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane.


pli: Assosi kho meṇḍako gahapati—


pli: “samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito bhaddiyaṁ anuppatto bhaddiye viharati jātiyā vane.


pli: Taṁ kho pana bhagavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato—


pli: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’.


pli: So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.


pli: So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.


pli: Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi bhaddiyā niyyāsi bhagavantaṁ dassanāya.


pli: Addasaṁsu kho sambahulā titthiyā meṇḍakaṁ gahapatiṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna meṇḍakaṁ gahapatiṁ etadavocuṁ—


pli: “kahaṁ tvaṁ, gahapati, gacchasī”ti?


pli: “Gacchāmahaṁ, bhante, bhagavantaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāyā”ti.


pli: “Kiṁ pana tvaṁ, gahapati, kiriyavādo samāno akiriyavādaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissasi?


pli: Samaṇo hi, gahapati, gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṁ deseti, tena ca sāvake vinetī”ti.


pli: Atha kho meṇḍakassa gahapatissa etadahosi—


pli: “nissaṁsayaṁ kho so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhavissati, yathayime titthiyā usūyantī”ti.


pli: Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinnassa kho meṇḍakassa gahapatissa bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—


pli: dānakathaṁ …pe…


pli: aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “abhikkantaṁ, bhante …pe…


pli: upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.


pli: Adhivāsetu ca me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.


pli: Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena meṇḍakassa gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.


pli: Atha kho meṇḍakassa gahapatissa bhariyā ca putto ca suṇisā ca dāso ca yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.


pli: Tesaṁ bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—


pli: aparappaccayā satthusāsane bhagavantaṁ etadavocuṁ—


pli: ete mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca.


pli: Upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṁ gate”ti.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho meṇḍako gahapati bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “yāva, bhante, bhagavā bhaddiye viharati tāva ahaṁ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dhuvabhattenā”ti.


pli: Atha kho bhagavā meṇḍakaṁ gahapatiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.


pli: 22. Pañcagorasādianujānana


pli: Atha kho bhagavā bhaddiye yathābhirantaṁ viharitvā meṇḍakaṁ gahapatiṁ anāpucchā yena aṅguttarāpo tena cārikaṁ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi.


pli: Assosi kho meṇḍako gahapati—


pli: “bhagavā kira yena aṅguttarāpo tena cārikaṁ pakkanto mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehī”ti.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati dāse ca kammakare ca āṇāpesi—


pli: “tena hi, bhaṇe, bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropetvā āgacchatha, aḍḍhatelasāni ca gopālakasatāni aḍḍhatelasāni ca dhenusatāni ādāya āgacchantu, yattha bhagavantaṁ passissāma tattha taruṇena khīrena bhojessāmā”ti.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati bhagavantaṁ antarāmagge kantāre sambhāvesi.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.


pli: Ekamantaṁ ṭhito kho meṇḍako gahapati bhagavantaṁ etadavoca—


pli: “adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.


pli: Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati bhagavato adhivāsanaṁ viditvā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.


pli: Atha kho meṇḍako gahapati tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.