pli: Khittañca tassa punareti hatthaṁ,


nikaya: ja

layer: root

title_pli: Jātaka Paṇṇāsanipāta

pli: Haṁ tāta kiṁrukkhaphalaṁ nu kho taṁ.


pli: Dantā ca tassa bhusadassaneyyā,


pli: Suddhā samā saṅkhavarūpapannā;


pli: Mano pasādenti vivariyamānā,


pli: Na hi nūna so sākamakhādi tehi.


pli: Akakkasaṁ aggaḷitaṁ muhuṁ muduṁ,


pli: Ujuṁ anuddhataṁ acapalamassa bhāsitaṁ;


pli: Rudaṁ manuññaṁ karavīkasussaraṁ,


pli: Hadayaṅgamaṁ rañjayateva me mano.


pli: Bindussaro nātivisaṭṭhavākyo,


pli: Na nūna sajjhāyamatippayutto;


pli: Icchāmi bho taṁ punadeva daṭṭhuṁ,


pli: Mitto hi me māṇavohu puratthā.


pli: Susandhi sabbattha vimaṭṭhimaṁ vaṇaṁ,


pli: Puthū sujātaṁ kharapattasannitaṁ;


pli: Teneva maṁ uttariyāna māṇavo,


pli: Vivaritaṁ ūruṁ jaghanena piḷayi.


pli: Tapanti ābhanti virocare ca,


pli: Sateratā vijjurivantalikkhe;


pli: Bāhā mudū añjanalomasādisā,


pli: Vicitravaṭṭaṅgulikāssa sobhare.


pli: Akakkasaṅgo na ca dīghalomo,


pli: Nakhāssa dīghā api lohitaggā;


pli: Mudūhi bāhāhi palissajanto,


pli: Kalyāṇarūpo ramayaṁ upaṭṭhahi.


pli: Dumassa tūlūpanibhā pabhassarā,


pli: Suvaṇṇakambutalavaṭṭasucchavi;


pli: Hatthā mudū tehi maṁ samphusitvā,


pli: Ito gato tena maṁ dahanti tāta.


pli: Na nūna so khārividhaṁ ahāsi,


pli: Na nūna so kaṭṭhāni sayaṁ abhañji;


pli: Na nūna so hanti dume kuṭhāriyā,


pli: Na hissa hatthesu khilāni atthi.


pli: Accho ca kho tassa vaṇaṁ akāsi,


pli: So maṁbravi sukhitaṁ maṁ karohi;


pli: Tāhaṁ kariṁ tena mamāsi sokhyaṁ,


pli: So cabravi ‘sukhitosmī’ti brahme.


pli: Ayañca te māluvapaṇṇasanthatā,


pli: Vikiṇṇarūpāva mayā ca tena ca;


pli: Kilantarūpā udake ramitvā,


pli: Punappunaṁ paṇṇakuṭiṁ vajāma.


pli: Na majja mantā paṭibhanti tāta,


pli: Na aggihuttaṁ napi yaññatantaṁ;


pli: Na cāpi te mūlaphalāni bhuñje,


pli: Yāva na passāmi taṁ brahmacāriṁ.


pli: Addhā pajānāsi tuvampi tāta,


pli: Yassaṁ disaṁ vasate brahmacārī;


pli: Taṁ maṁ disaṁ pāpaya tāta khippaṁ,


pli: Mā te ahaṁ amarimassamamhi.


pli: Vicitraphullaṁ hi vanaṁ sutaṁ mayā,


pli: Dijābhighuṭṭhaṁ dijasaṅghasevitaṁ;


pli: Taṁ maṁ vanaṁ pāpaya tāta khippaṁ,


pli: Purā te pāṇaṁ vijahāmi assame”.


pli: “Imasmāhaṁ jotirase vanamhi,


pli: Gandhabbadevaccharasaṅghasevite;


pli: Isīnamāvāse sanantanamhi,


pli: Netādisaṁ aratiṁ pāpuṇetha.


pli: Bhavanti mittāni atho na honti,


pli: Ñātīsu mittesu karonti pemaṁ;


pli: Ayañca jammo kissa vā niviṭṭho,


pli: Yo neva jānāti kutomhi āgato.


pli: Saṁvāsena hi mittāni,


pli: sandhīyanti punappunaṁ;


pli: Sveva mitto asaṅgantu,


pli: asaṁvāsena jīrati.


pli: Sace tuvaṁ dakkhasi brahmacāriṁ,


pli: Sace tuvaṁ sallape brahmacārinā;


pli: Sampannasassaṁva mahodakena,


pli: Tapoguṇaṁ khippamimaṁ pahissasi.


pli: Punapi ce dakkhasi brahmacāriṁ,


pli: Punapi ce sallape brahmacārinā;


pli: Usmāgataṁ khippamimaṁ pahissasi.


pli: Bhūtāni hetāni caranti tāta,


pli: Virūparūpena manussaloke;


pli: Na tāni sevetha naro sapañño,


pli: Āsajja naṁ nassati brahmacārī”ti.


pli: Niḷinikājātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: 2 Ummādantījātaka


pli: “Nivesanaṁ kassa nudaṁ sunanda,


pli: Pākārena paṇḍumayena guttaṁ;


pli: Kā dissati aggisikhāva dūre,


pli: Vehāyasaṁ pabbataggeva acci.


pli: Dhītā nvayaṁ kassa sunanda hoti,


pli: Suṇisā nvayaṁ kassa athopi bhariyā;


pli: Akkhāhi me khippamidheva puṭṭho,


pli: Avāvaṭā yadi vā atthi bhattā”.


pli: “Ahañhi jānāmi janinda etaṁ,


pli: Matyā ca petyā ca athopi assā;


pli: Taveva so puriso bhūmipāla,


pli: Rattindivaṁ appamatto tavatthe.


pli: Iddho ca phīto ca suvaḍḍhito ca,


pli: Amacco ca te aññataro janinda;


pli: Tassesā bhariyābhipārakassa,


pli: Ummādantī nāmadheyyena rāja”.


pli: “Ambho ambho nāmamidaṁ imissā,


pli: Matyā ca petyā ca kataṁ susādhu;


pli: Tadā hi mayhaṁ avalokayantī,


pli: Ummattakaṁ ummadantī akāsi.


pli: Yā puṇṇamāse migamandalocanā,


pli: Upāvisi puṇḍarīkattacaṅgī;


pli: Dve puṇṇamāyo tadahū amaññahaṁ,


pli: Disvāna pārāvatarattavāsiniṁ.


pli: Aḷārapamhehi subhehi vaggubhi,


pli: Palobhayantī maṁ yadā udikkhati;


pli: Vijambhamānā harateva me mano,


pli: Jātā vane kimpurisīva pabbate.


pli: Tadā hi brahatī sāmā,


pli: āmuttamaṇikuṇḍalā;


pli: Ekaccavasanā nārī,


pli: migī bhantāvudikkhati.


pli: Kadāssu maṁ tambanakhā sulomā,


pli: Bāhāmudū candanasāralittā;


pli: Vaṭṭaṅgulī sannatadhīrakuttiyā,


pli: Nārī upaññissati sīsato subhā.


pli: Kadāssu maṁ kañcanajāluracchadā,


pli: Dhītā tirīṭissa vilaggamajjhā;


pli: Mudūhi bāhāhi palissajissati,


pli: Brahāvane jātadumaṁva māluvā.


pli: Kadāssu lākhārasarattasucchavī,


pli: Bindutthanī puṇḍarīkattacaṅgī;


pli: Mukhaṁ mukhena upanāmayissati,


pli: Soṇḍova soṇḍassa surāya thālaṁ.


pli: Yadāddasaṁ taṁ tiṭṭhantiṁ,


pli: Sabbabhaddaṁ manoramaṁ;


pli: Tato sakassa cittassa,


pli: Nāvabodhāmi kañcinaṁ.


pli: Ummādantimahaṁ daṭṭhā,


pli: āmuttamaṇikuṇḍalaṁ;


pli: Na supāmi divārattiṁ,


pli: sahassaṁva parājito.


pli: Sakko ce me varaṁ dajjā,


pli: so ca labbhetha me varo;


pli: Ekarattaṁ dvirattaṁ vā,


pli: bhaveyyaṁ abhipārako;


pli: Ummādantyā ramitvāna,


pli: sivirājā tato siyaṁ”.


pli: “Bhūtāni me bhūtapatī namassato,


pli: Āgamma yakkho idametadabravi;


pli: Rañño mano ummadantyā niviṭṭho,


pli: Dadāmi te taṁ paricārayassu”.


pli: “Puññā ca dhaṁse amaro na camhi,


pli: Jano ca me pāpamidañca jaññā;


pli: Bhuso ca tyassa manaso vighāto,


pli: Datvā piyaṁ ummadantiṁ adaṭṭhā”.


pli: “Janinda nāññatra tayā mayā vā,


pli: Sabbāpi kammassa katassa jaññā;


pli: Yaṁ te mayā ummadantī padinnā,


pli: Bhusehi rājā vanathaṁ sajāhi”.


pli: “Yo pāpakaṁ kamma karaṁ manusso,


pli: So maññati māyida maññiṁsu aññe;


pli: Passanti bhūtāni karontametaṁ,


pli: Yuttā ca ye honti narā pathabyā.


pli: Añño nu te koci naro pathabyā,


pli: Saddheyya lokasmi na me piyāti;


pli: “Addhā piyā mayha janinda esā,


pli: Na sā mamaṁ appiyā bhūmipāla;


pli: Gaccheva tvaṁ ummadantiṁ bhadante,


pli: Sīhova selassa guhaṁ upeti”.


pli: “Na pīḷitā attadukhena dhīrā,


pli: Sukhapphalaṁ kamma pariccajanti;


pli: Sammohitā vāpi sukhena mattā,


pli: Na pāpakammañca samācaranti”.


pli: “Tuvañhi mātā ca pitā ca mayhaṁ,


pli: Bhattā patī posako devatā ca;


pli: Dāso ahaṁ tuyha saputtadāro,


pli: Yathāsukhaṁ sāmi karohi kāmaṁ”.


pli: “Yo issaromhīti karoti pāpaṁ,


pli: Katvā ca so nuttasate paresaṁ;


pli: Na tena so jīvati dīghamāyu,


pli: Devāpi pāpena samekkhare naṁ.


pli: Aññātakaṁ sāmikehī padinnaṁ,


pli: Dhamme ṭhitā ye paṭicchanti dānaṁ;


pli: Paṭicchakā dāyakā cāpi tattha,


pli: Sukhapphalaññeva karonti kammaṁ.


pli: Añño nu te koci naro pathabyā,


pli: Saddheyya lokasmi na me piyāti;


pli: Bhuso ca tyassa manaso vighāto,


pli: Datvā piyaṁ ummadantiṁ adaṭṭhā”.


pli: “Addhā piyā mayha janinda esā,


pli: Na sā mamaṁ appiyā bhūmipāla;


pli: Yaṁ te mayā ummadantī padinnā,


pli: Bhusehi rājā vanathaṁ sajāhi”.


pli: “Yo attadukkhena parassa dukkhaṁ,


pli: Sukhena vā attasukhaṁ dahāti;


pli: Yathevidaṁ mayha tathā paresaṁ,


pli: Yo evaṁ jānāti sa vedi dhammaṁ.


pli: “Janinda jānāsi piyā mamesā,


pli: Piyena te dammi piyaṁ janinda,


pli: Piyadāyino deva piyaṁ labhanti”.


pli: “So nūnāhaṁ vadhissāmi,


pli: attānaṁ kāmahetukaṁ;


pli: Na hi dhammaṁ adhammena,


pli: ahaṁ vadhitumussahe”.


pli: “Sace tuvaṁ mayha satiṁ janinda,


pli: Na kāmayāsi naravīra seṭṭha;


pli: Cajāmi naṁ sabbajanassa sibyā,


pli: Mayā pamuttaṁ tato avhayesi naṁ”.


pli: “Adūsiyañce abhipāraka tvaṁ,


pli: Cajāsi katte ahitāya tyassa;


pli: Mahā ca te upavādopi assa,


pli: Na cāpi tyassa nagaramhi pakkho”.


pli: “Ahaṁ sahissaṁ upavādametaṁ,


pli: Nindaṁ pasaṁsaṁ garahañca sabbaṁ;


pli: Mametamāgacchatu bhūmipāla,


pli: Yathāsukhaṁ sivi karohi kāmaṁ”.


pli: “Yo neva nindaṁ na panappasaṁsaṁ,


pli: Ādiyati garahaṁ nopi pūjaṁ;


pli: Sirī ca lakkhī ca apeti tamhā,


pli: Āpo suvuṭṭhīva yathā thalamhā”.


pli: “Yaṁ kiñci dukkhañca sukhañca etto,


pli: Dhammātisārañca manovighātaṁ;


pli: Urasā ahaṁ paccuttarissāmi sabbaṁ,


pli: Pathavī yathā thāvarānaṁ tasānaṁ”.


pli: “Dhammātisārañca manovighātaṁ,


pli: Dukkhañca nicchāmi ahaṁ paresaṁ;


pli: Ekovimaṁ hārayissāmi bhāraṁ,


pli: Dhamme ṭhito kiñci ahāpayanto”.


pli: “Saggūpagaṁ puññakammaṁ janinda,


pli: Mā me tuvaṁ antarāyaṁ akāsi;


pli: Dadāmi te ummadantiṁ pasanno,


pli: Rājāva yaññe dhanaṁ brāhmaṇānaṁ”.


pli: “Addhā tuvaṁ katte hitesi mayhaṁ,


pli: Sakhā mamaṁ ummadantī tuvañca;


pli: Nindeyyu devā pitaro ca sabbe,


pli: Pāpañca passaṁ abhisamparāyaṁ”.


pli: “Na hetadhammaṁ sivirāja vajjuṁ,


pli: Sanegamā jānapadā ca sabbe;


pli: Yaṁ te mayā ummadantī padinnā,


pli: Bhusehi rājā vanathaṁ sajāhi”.


pli: Satañca dhammāni sukittitāni,


pli: Samuddavelāva duraccayāni”.


pli: “Āhuneyyo mesi hitānukampī,


pli: Dhātā vidhātā casi kāmapālo;


pli: Tayī hutā rāja mahapphalā hi,


pli: Kāmena me ummadantiṁ paṭiccha”.


pli: “Addhā hi sabbaṁ abhipāraka tvaṁ,


pli: Dhammaṁ acārī mama kattuputta;


pli: Añño nu te ko idha sotthikattā,


pli: Dvipado naro aruṇe jīvaloke”.


pli: “Tuvaṁ nu seṭṭho tvamanuttarosi,


pli: Tvaṁ dhammagutto dhammavidū sumedho;


pli: So dhammagutto cirameva jīva,


pli: Dhammañca me desaya dhammapāla”.


pli: “Tadiṅgha abhipāraka,


pli: suṇohi vacanaṁ mama;


pli: Dhammaṁ te desayissāmi,


pli: sataṁ āsevitaṁ ahaṁ.


pli: Sādhu dhammaruci rājā,


pli: sādhu paññāṇavā naro;


pli: Sādhu mittānamaddubbho,


pli: pāpassākaraṇaṁ sukhaṁ.


pli: Akkodhanassa vijite,


pli: ṭhitadhammassa rājino;


pli: Sukhaṁ manussā āsetha,


pli: sītacchāyāya saṅghare.


pli: Na cāhametaṁ abhirocayāmi,


pli: Kammaṁ asamekkhakataṁ asādhu;


pli: Ye vāpi ñatvāna sayaṁ karonti,


pli: Upamā imā mayhaṁ tuvaṁ suṇohi.


pli: Gavañce taramānānaṁ,


pli: jimhaṁ gacchati puṅgavo;


pli: Sabbā tā jimhaṁ gacchanti,


pli: nette jimhaṁ gate sati.


pli: Evameva manussesu,


pli: yo hoti seṭṭhasammato;


pli: So ce adhammaṁ carati,


pli: pageva itarā pajā;


pli: Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukhaṁ seti,


pli: rājā ce hoti adhammiko.


pli: ujuṁ gacchati puṅgavo;


pli: Sabbā gāvī ujuṁ yanti,


pli: nette ujuṁ gate sati.


pli: So sace dhammaṁ carati,


pli: Sabbaṁ raṭṭhaṁ sukhaṁ seti,


pli: rājā ce hoti dhammiko.


pli: Na cāpāhaṁ adhammena,


pli: amarattamabhipatthaye;


pli: Imaṁ vā pathaviṁ sabbaṁ,


pli: vijetuṁ abhipāraka.


pli: Yañhi kiñci manussesu,


pli: ratanaṁ idha vijjati;


pli: Gāvo dāso hiraññañca,


pli: vatthiyaṁ haricandanaṁ.


pli: Assitthiyo ratanaṁ maṇikañca,


pli: Yañcāpi me candasūriyā abhipālayanti;


pli: Na tassa hetu visamaṁ careyyaṁ,


pli: Majjhe sivīnaṁ usabhomhi jāto.


pli: Netā hitā uggato raṭṭhapālo,


pli: Dhammaṁ sivīnaṁ apacāyamāno;


pli: So dhammamevānuvicintayanto,


pli: Tasmā sake cittavase na vatto”.


pli: “Addhā tuvaṁ mahārāja,


pli: niccaṁ abyasanaṁ sivaṁ;


pli: Karissasi ciraṁ rajjaṁ,


pli: paññā hi tava tādisī.


pli: Etaṁ te anumodāma,


pli: yaṁ dhammaṁ nappamajjasi;


pli: Dhammaṁ pamajja khattiyo,


pli: raṭṭhā cavati issaro.


pli: Dhammaṁ cara mahārāja,


pli: mātāpitūsu khattiya;


pli: Idha dhammaṁ caritvāna,


pli: rāja saggaṁ gamissasi.


pli: puttadāresu khattiya;


pli: mittāmaccesu khattiya;


pli: vāhanesu balesu ca;


pli: gāmesu nigamesu ca;


pli: raṭṭhesu janapadesu ca;


pli: samaṇabrāhmaṇesu ca;


pli: migapakkhīsu khattiya;


pli: dhammo ciṇṇo sukhāvaho;


pli: saindā devā sabrahmakā;


pli: Suciṇṇena divaṁ pattā,


pli: mā dhammaṁ rāja pāmado”ti.


pli: Ummādantījātakaṁ dutiyaṁ.


pli: 3. Mahābodhijātaka


pli: “Kiṁ nu daṇḍaṁ kimajinaṁ,


pli: kiṁ chattaṁ kimupāhanaṁ;


pli: Kimaṅkusañca pattañca,


pli: saṅghāṭiñcāpi brāhmaṇa;


pli: Taramānarūpohāsi,


pli: kiṁ nu patthayase disaṁ”.


pli: “Dvādasetāni vassāni,


pli: vusitāni tavantike;


pli: Nābhijānāmi soṇena,


pli: piṅgalenābhikūjitaṁ.


pli: Svāyaṁ dittova nadati,


pli: sukkadāṭhaṁ vidaṁsayaṁ;


pli: Tava sutvā sabhariyassa,


pli: vītasaddhassa maṁ pati”.


pli: “Ahu esa kato doso,


pli: yathā bhāsasi brāhmaṇa;


pli: Esa bhiyyo pasīdāmi,


pli: vasa brāhmaṇa māgamā”.


pli: “Sabbaseto pure āsi,


pli: tatopi sabalo ahu;


pli: Sabbalohitako dāni,


pli: kālo pakkamituṁ mama.


pli: Abbhantaraṁ pure āsi,


pli: tato majjhe tato bahi;


pli: Purā niddhamanā hoti,


pli: sayameva vajāmahaṁ.


pli: Vītasaddhaṁ na seveyya,


pli: udapānaṁvanodakaṁ;


pli: Sacepi naṁ anukhaṇe,


pli: vāri kaddamagandhikaṁ.


pli: Pasannameva seveyya,


pli: appasannaṁ vivajjaye;


pli: Pasannaṁ payirupāseyya,


pli: rahadaṁ vudakatthiko.


pli: Bhaje bhajantaṁ purisaṁ,


pli: abhajantaṁ na bhajjaye;


pli: Asappurisadhammo so,


pli: yo bhajantaṁ na bhajjati.


pli: Yo bhajantaṁ na bhajati,


pli: sevamānaṁ na sevati;


pli: Sa ve manussapāpiṭṭho,


pli: migo sākhassito yathā.


pli: Accābhikkhaṇasaṁsaggā,


pli: asamosaraṇena ca;


pli: Etena mittā jīranti,


pli: akāle yācanāya ca.


pli: Tasmā nābhikkhaṇaṁ gacche,


pli: na ca gacche cirāciraṁ;


pli: Kālena yācaṁ yāceyya,


pli: evaṁ mittā na jīyare.


pli: Aticiraṁ nivāsena,


pli: piyo bhavati appiyo;


pli: Āmanta kho taṁ gacchāma,


pli: purā te homa appiyā”.


pli: “Evañce yācamānānaṁ,


pli: Añjaliṁ nāvabujjhasi;


pli: Paricārakānaṁ sataṁ,


pli: Vacanaṁ na karosi no;


pli: Evaṁ taṁ abhiyācāma,


pli: Puna kayirāsi pariyāyaṁ”.


pli: “Evañce no viharataṁ,


pli: Antarāyo na hessati;


pli: Tuyhaṁ vāpi mahārāja,


pli: Mayhaṁ vā raṭṭhavaddhana;


pli: Appeva nāma passema,


pli: Ahorattānamaccaye.


pli: Udīraṇā ce saṅgatyā,


pli: bhāvāya manuvattati;


pli: Akāmā akaraṇīyaṁ vā,


pli: karaṇīyaṁ vāpi kubbati;


pli: Akāmākaraṇīyamhi,


pli: kvidha pāpena lippati.


pli: So ce attho ca dhammo ca,


pli: kalyāṇo na ca pāpako;


pli: Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,


pli: suhato vānaro mayā.


pli: Attano ce hi vādassa,


pli: aparādhaṁ vijāniyā;


pli: Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,


pli: bhoto vādo hi tādiso.


pli: Issaro sabbalokassa,


pli: sace kappeti jīvitaṁ;


pli: Iddhiṁ byasanabhāvañca,


pli: kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;


pli: Niddesakārī puriso,


pli: issaro tena lippati.


pli: Sace pubbekatahetu,


pli: sukhadukkhaṁ nigacchati;


pli: Porāṇakaṁ kataṁ pāpaṁ,


pli: tameso muccate iṇaṁ;


pli: Porāṇakaiṇamokkho,


pli: kvidha pāpena lippati.


pli: So ce attho ca dhammo ca,


pli: kalyāṇo na ca pāpako;


pli: Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,


pli: suhato vānaro mayā.


pli: Attano ce hi vādassa,


pli: aparādhaṁ vijāniyā;


pli: Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,


pli: bhoto vādo hi tādiso.


pli: Catunnaṁyevupādāya,


pli: rūpaṁ sambhoti pāṇinaṁ;


pli: Yato ca rūpaṁ sambhoti,


pli: tatthevānupagacchati;


pli: Idheva jīvati jīvo,


pli: pecca pecca vinassati.


pli: Ucchijjati ayaṁ loko,


pli: ye bālā ye ca paṇḍitā;


pli: Ucchijjamāne lokasmiṁ,


pli: kvidha pāpena lippati.


pli: So ce attho ca dhammo ca,


pli: kalyāṇo na ca pāpako;


pli: Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,


pli: suhato vānaro mayā.


pli: Attano ce hi vādassa,


pli: aparādhaṁ vijāniyā;


pli: Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,


pli: bhoto vādo hi tādiso.


pli: Āhu khattavidā loke,


pli: bālā paṇḍitamānino;


pli: ‘Mātaraṁ pitaraṁ haññe,


pli: atho jeṭṭhampi bhātaraṁ;


pli: Haneyya puttadāre ca,


pli: attho ce tādiso siyā’.


pli: Yassa rukkhassa chāyāya,


pli: nisīdeyya sayeyya vā;


pli: Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,


pli: mittadubbho hi pāpako.


pli: Atha atthe samuppanne,


pli: samūlamapi abbahe;


pli: Attho me sambalenāpi,


pli: suhato vānaro mayā.


pli: So ce attho ca dhammo ca,


pli: kalyāṇo na ca pāpako;


pli: Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,


pli: Attano ce hi vādassa,


pli: aparādhaṁ vijāniyā;


pli: Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,


pli: bhoto vādo hi tādiso.


pli: Ahetuvādo puriso,


pli: yo ca issarakuttiko;


pli: Pubbekatī ca ucchedī,


pli: yo ca khattavido naro.


pli: Ete asappurisā loke,


pli: bālā paṇḍitamānino;


pli: Kareyya tādiso pāpaṁ,


pli: atho aññampi kāraye;


pli: Asappurisasaṁsaggo,


pli: dukkhanto kaṭukudrayo.


pli: Urabbharūpena vakassu pubbe,


pli: Asaṅkito ajayūthaṁ upeti;


pli: Hantvā uraṇiṁ ajikaṁ ajañca,


pli: Utrāsayitvā yena kāmaṁ paleti.


pli: Tathāvidheke samaṇabrāhmaṇāse,


pli: Chadanaṁ katvā vañcayanti manusse;


pli: Anāsakā thaṇḍilaseyyakā ca,


pli: Rajojallaṁ ukkuṭikappadhānaṁ;


pli: Pariyāyabhattañca apānakattā,


pli: Pāpācārā arahanto vadānā.


pli: Yamāhu natthi vīriyanti,


pli: ahetuñca pavadanti ye;


pli: Parakāraṁ attakārañca,


pli: ye tucchaṁ samavaṇṇayuṁ.


pli: Ete asappurisā loke,


pli: bālā paṇḍitamānino;


pli: Kareyya tādiso pāpaṁ,


pli: atho aññampi kāraye;


pli: Asappurisasaṁsaggo,


pli: dukkhanto kaṭukudrayo.


pli: Sace hi vīriyaṁ nāssa,


pli: kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;


pli: Na bhare vaḍḍhakiṁ rājā,


pli: napi yantāni kāraye.


pli: Yasmā ca vīriyaṁ atthi,


pli: Tasmā yantāni kāreti,


pli: rājā bharati vaḍḍhakiṁ.


pli: Yadi vassasataṁ devo,


pli: na vasse na himaṁ pate;


pli: Ucchijjeyya ayaṁ loko,


pli: vinasseyya ayaṁ pajā.


pli: Yasmā ca vassatī devo,


pli: himañcānuphusāyati;


pli: Tasmā sassāni paccanti,


pli: raṭṭhañca pālite ciraṁ.


pli: Gavañce taramānānaṁ,


pli: jimhaṁ gacchati puṅgavo;


pli: Sabbā tā jimhaṁ gacchanti,


pli: nette jimhaṁ gate sati.


pli: Evameva manussesu,


pli: yo hoti seṭṭhasammato;


pli: So ce adhammaṁ carati,


pli: pageva itarā pajā;


pli: Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukhaṁ seti,


pli: rājā ce hoti adhammiko.


pli: ujuṁ gacchati puṅgavo;


pli: Sabbā gāvī ujuṁ yanti,


pli: nette ujuṁ gate sati.


pli: So sace dhammaṁ carati,


pli: Sabbaṁ raṭṭhaṁ sukhaṁ seti,


pli: rājā ce hoti dhammiko.


pli: Mahārukkhassa phalino,


pli: āmaṁ chindati yo phalaṁ;


pli: Rasañcassa na jānāti,


pli: bījañcassa vinassati.


pli: Mahārukkhūpamaṁ raṭṭhaṁ,


pli: adhammena pasāsati;


pli: raṭṭhañcassa vinassati.


pli: pakkaṁ chindati yo phalaṁ;


pli: Rasañcassa vijānāti,


pli: bījañcassa na nassati.


pli: dhammena yo pasāsati;


pli: raṭṭhañcassa na nassati.


pli: Yo ca rājā janapadaṁ,


pli: Sabbosadhīhi so rājā,


pli: viruddho hoti khattiyo.


pli: Tatheva negame hiṁsaṁ,


pli: ye yuttā kayavikkaye;


pli: Ojadānabalīkāre,


pli: sa kosena virujjhati.


pli: Pahāravarakhettaññū,


pli: saṅgāme katanissame;


pli: Ussite hiṁsayaṁ rājā,


pli: sa balena virujjhati.


pli: Tatheva isayo hiṁsaṁ,


pli: saññate brahmacārino;


pli: Adhammacārī khattiyo,


pli: so saggena virujjhati.


pli: Yo ca rājā adhammaṭṭho,


pli: bhariyaṁ hanti adūsikaṁ;


pli: Luddaṁ pasavate ṭhānaṁ,


pli: puttehi ca virujjhati.


pli: Dhammaṁ care jānapade,


pli: negamesu balesu ca;


pli: Isayo ca na hiṁseyya,


pli: puttadāre samaṁ care.


pli: Sa tādiso bhūmipati,


pli: Raṭṭhapālo akodhano;


pli: Sapatte sampakampeti,


pli: Indova asurādhipo”ti.


pli: Mahābodhijātakaṁ tatiyaṁ.


pli: Paṇṇāsanipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Saniḷīnikamavhayano paṭhamo,


pli: Dutiyo pana saummadantivaro;


pli: Tatiyo pana bodhisirīvhayano,


pli: Kathitā pana tīṇi jinena subhāti.


title_pli: Jātaka Saṭṭhinipāta

pli: “Tassa sutvā sataṁ dammi,


pli: sahassaṁ diṭṭha soṇakaṁ;


pli: Ko me soṇakamakkhāti,


pli: sahāyaṁ paṁsukīḷitaṁ”.


pli: “Athabravī māṇavako,


pli: daharo pañcacūḷako;


pli: Mayhaṁ sutvā sataṁ dehi,


pli: Ahaṁ te soṇakakkhissaṁ,


pli: “Katamasmiṁ so janapade,


pli: raṭṭhesu nigamesu ca;


pli: Kattha soṇakamaddakkhi,


pli: taṁ me akkhāhi pucchito”.


pli: “Taveva deva vijite,


pli: tavevuyyānabhūmiyā;


pli: Ujuvaṁsā mahāsālā,


pli: nīlobhāsā manoramā.


pli: Tiṭṭhanti meghasamānā,


pli: rammā aññoññanissitā;


pli: Tesaṁ mūlamhi soṇako,


pli: jhāyatī anupādano;


pli: Upādānesu lokesu,


pli: ḍayhamānesu nibbuto”.


pli: Tato ca rājā pāyāsi,


pli: senāya caturaṅgiyā;


pli: Kārāpetvā samaṁ maggaṁ,


pli: agamā yena soṇako.


pli: Uyyānabhūmiṁ gantvāna,


pli: vicaranto brahāvane;


pli: Āsīnaṁ soṇakaṁ dakkhi,


pli: ḍayhamānesu nibbutaṁ.


pli: “Kapaṇo vatayaṁ bhikkhu,


pli: muṇḍo saṅghāṭipāruto;


pli: Amātiko apitiko,


pli: rukkhamūlasmi jhāyati”.


pli: Imaṁ vākyaṁ nisāmetvā,


pli: Soṇako etadabravi;


pli: “Na rāja kapaṇo hoti,


pli: Dhammaṁ kāyena phassayaṁ.


pli: Yo ca dhammaṁ niraṅkatvā,


pli: Adhammamanuvattati;


pli: Sa rāja kapaṇo hoti,


pli: Pāpo pāpaparāyaṇo”.


pli: “Arindamoti me nāmaṁ,


pli: kāsirājāti maṁ vidū;


pli: Kacci bhoto sukhasseyyā,


pli: idha pattassa soṇaka”.


pli: “Sadāpi bhadramadhanassa,


pli: Anāgārassa bhikkhuno;


pli: Na tesaṁ koṭṭhe openti,


pli: Na kumbhiṁ na khaḷopiyaṁ;


pli: Paraniṭṭhitamesānā,


pli: Tena yāpenti subbatā.


pli: Dutiyampi bhadramadhanassa,


pli: Anavajjapiṇḍo bhottabbo,


pli: Na ca kocūparodhati.


pli: Tatiyampi bhadramadhanassa,


pli: Nibbuto piṇḍo bhottabbo,


pli: Catutthampi bhadramadhanassa,


pli: Muttassa raṭṭhe carato,


pli: Saṅgo yassa na vijjati.


pli: Pañcamampi bhadramadhanassa,


pli: Nagaramhi ḍayhamānamhi,


pli: Nāssa kiñci aḍayhatha.


pli: Chaṭṭhampi bhadramadhanassa,


pli: Anāgārassa bhikkhuno;


pli: Raṭṭhe vilumpamānamhi,


pli: Nāssa kiñci ahīratha.


pli: Sattamampi bhadramadhanassa,


pli: Corehi rakkhitaṁ maggaṁ,


pli: Ye caññe paripanthikā;


pli: Pattacīvaramādāya,


pli: Sotthiṁ gacchati subbato.


pli: Aṭṭhamampi bhadramadhanassa,


pli: Yaṁ yaṁ disaṁ pakkamati,


pli: Anapekkhova gacchati”.


pli: “Bahūni samaṇabhadrāni,


pli: ye tvaṁ bhikkhu pasaṁsasi;


pli: Ahañca giddho kāmesu,


pli: kathaṁ kāhāmi soṇaka.


pli: Piyā me mānusā kāmā,


pli: atho dibyāpi me piyā;


pli: Atha kena nu vaṇṇena,


pli: ubho loke labhāmase”.


pli: “Kāme giddhā kāmaratā,


pli: kāmesu adhimucchitā;


pli: Narā pāpāni katvāna,


pli: upapajjanti duggatiṁ.


pli: Ye ca kāme pahantvāna,


pli: nikkhantā akutobhayā;


pli: Ekodibhāvādhigatā,


pli: na te gacchanti duggatiṁ.


pli: Upamaṁ te karissāmi,


pli: taṁ suṇohi arindama;


pli: Upamāya midhekacce,


pli: atthaṁ jānanti paṇḍitā.


pli: Gaṅgāya kuṇapaṁ disvā,


pli: vuyhamānaṁ mahaṇṇave;


pli: Vāyaso samacintesi,


pli: appapañño acetaso.


pli: ‘Yānañca vatidaṁ laddhaṁ,


pli: bhakkho cāyaṁ anappako’;


pli: Tattha rattiṁ tattha divā,


pli: tattheva nirato mano.


pli: Khādaṁ nāgassa maṁsāni,


pli: pivaṁ bhāgīrathodakaṁ;


pli: Sampassaṁ vanacetyāni,


pli: na palettha vihaṅgamo.


pli: Tañca otaraṇī gaṅgā,


pli: pamattaṁ kuṇape rataṁ;


pli: Samuddaṁ ajjhagāhāsi,


pli: agatī yattha pakkhinaṁ.


pli: So ca bhakkhaparikkhīṇo,


pli: udapatvā vihaṅgamo;


pli: Na pacchato na purato,


pli: nuttaraṁ nopi dakkhiṇaṁ.


pli: Dīpaṁ so najjhagāgañchi,


pli: agatī yattha pakkhinaṁ;


pli: So ca tattheva pāpattha,


pli: yathā dubbalako tathā.


pli: Tañca sāmuddikā macchā,


pli: kumbhīlā makarā susū;


pli: Pasayhakārā khādiṁsu,


pli: phandamānaṁ vipakkhakaṁ.


pli: Evameva tuvaṁ rāja,


pli: ye caññe kāmabhogino;


pli: Giddhā ce na vamissanti,


pli: kākapaññāva te vidū.


pli: Esā te upamā rāja,


pli: atthasandassanī katā;


pli: Tvañca paññāyase tena,


pli: yadi kāhasi vā na vā.


pli: Ekavācampi dvivācaṁ,


pli: bhaṇeyya anukampako;


pli: Tatuttariṁ na bhāseyya,


pli: dāsovayyassa santike”.


pli: Idaṁ vatvāna pakkāmi,


pli: soṇako amitabuddhimā;


pli: Vehāse antalikkhasmiṁ,


pli: anusāsitvāna khattiyaṁ.


pli: “Ko nume rājakattāro,


pli: suddā veyyattamāgatā;


pli: Rajjaṁ niyyādayissāmi,


pli: nāhaṁ rajjena matthiko.


pli: Ajjeva pabbajissāmi,


pli: Ko jaññā maraṇaṁ suve;


pli: Māhaṁ kākova dummedho,


pli: Kāmānaṁ vasamanvagaṁ”.


pli: “Atthi te daharo putto,


pli: dīghāvu raṭṭhavaḍḍhano;


pli: Taṁ rajje abhisiñcassu,


pli: so no rājā bhavissati”.


pli: “Khippaṁ kumāramānetha,


pli: dīghāvuṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ;


pli: Taṁ rajje abhisiñcissaṁ,


pli: so vo rājā bhavissati”.


pli: Tato kumāramānesuṁ,


pli: Taṁ disvā ālapī rājā,


pli: ekaputtaṁ manoramaṁ.


pli: “Saṭṭhi gāmasahassāni,


pli: paripuṇṇāni sabbaso;


pli: Te putta paṭipajjassu,


pli: rajjaṁ niyyādayāmi te.


pli: Ajjeva pabbajissāmi,


pli: ko jaññā maraṇaṁ suve;


pli: Māhaṁ kākova dummedho,


pli: kāmānaṁ vasamanvagaṁ.


pli: Saṭṭhi nāgasahassāni,


pli: sabbālaṅkārabhūsitā;


pli: Suvaṇṇakacchā mātaṅgā,


pli: hemakappanavāsasā.


pli: Ārūḷhā gāmaṇīyehi,


pli: tomaraṅkusapāṇibhi;


pli: Saṭṭhi assasahassāni,


pli: Ājānīyāva jātiyā,


pli: sindhavā sīghavāhino.


pli: illiyācāpadhāribhi;


pli: Saṭṭhi rathasahassāni,


pli: sannaddhā ussitaddhajā;


pli: Dīpā athopi veyyagghā,


pli: sabbālaṅkārabhūsitā.


pli: cāpahatthehi vammibhi;


pli: Te putta paṭipajjassu,


pli: rajjaṁ niyyādayāmi te.


pli: Ajjeva pabbajissāmi,


pli: ko jaññā maraṇaṁ suve;


pli: Māhaṁ kākova dummedho,


pli: kāmānaṁ vasamanvagaṁ.


pli: Saṭṭhi dhenusahassāni,


pli: rohaññā puṅgavūsabhā;


pli: Tā putta paṭipajjassu,


pli: Soḷasitthisahassāni,


pli: sabbālaṅkārabhūsitā;


pli: Vicitravatthābharaṇā,


pli: āmuttamaṇikuṇḍalā;


pli: kāmānaṁ vasamanvagaṁ”.


pli: “Daharasseva me tāta,


pli: mātā matāti me sutaṁ;


pli: Tayā vinā ahaṁ tāta,


pli: jīvitumpi na ussahe.


pli: Yathā āraññakaṁ nāgaṁ,


pli: poto anveti pacchato;


pli: Jessantaṁ giriduggesu,


pli: samesu visamesu ca.


pli: Evaṁ taṁ anugacchāmi,


pli: pattamādāya pacchato;


pli: Subharo te bhavissāmi,


pli: na te hessāmi dubbharo”.


pli: “Yathā sāmuddikaṁ nāvaṁ,


pli: vāṇijānaṁ dhanesinaṁ;


pli: Vohāro tattha gaṇheyya,


pli: vāṇijā byasanī siyā.


pli: Evamevāyaṁ puttakali,


pli: antarāyakaro mama;


pli: Imaṁ kumāraṁ pāpetha,


pli: pāsādaṁ rativaḍḍhanaṁ.


pli: Tattha kambusahatthāyo,


pli: yathā sakkaṁva accharā;


pli: Tā naṁ tattha ramessanti,


pli: tāhi ceso ramissati.


pli: Tato kumāraṁ pāpesuṁ,


pli: pāsādaṁ rativaḍḍhanaṁ;


pli: Taṁ disvā avacuṁ kaññā,


pli: dīghāvuṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ.


pli: Devatā nusi gandhabbo,


pli: adu sakko purindado;


pli: Ko vā tvaṁ kassa vā putto,


pli: kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.


pli: “Namhi devo na gandhabbo,


pli: Nāpi sakko purindado;


pli: Kāsirañño ahaṁ putto,


pli: Dīghāvu raṭṭhavaḍḍhano;


pli: Mamaṁ bharatha bhaddaṁ vo,


pli: Ahaṁ bhattā bhavāmi vo”.


pli: Taṁ tattha avacuṁ kaññā,


pli: dīghāvuṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ;


pli: “Kuhiṁ rājā anuppatto,


pli: ito rājā kuhiṁ gato”.


pli: “Paṅkaṁ rājā atikkanto,


pli: thale rājā patiṭṭhito;


pli: Akaṇṭakaṁ agahanaṁ,


pli: paṭipanno mahāpathaṁ.


pli: Ahañca paṭipannosmi,


pli: maggaṁ duggatigāminaṁ;


pli: Sakaṇṭakaṁ sagahanaṁ,


pli: yena gacchanti duggatiṁ”.


pli: “Tassa te svāgataṁ rāja,


pli: sīhasseva giribbajaṁ;


pli: Anusāsa mahārāja,


pli: tvaṁ no sabbāsamissaro”ti.


pli: Soṇakajātakaṁ paṭhamaṁ.


title_pli: Jātaka Ekakanipāta

pli: 3. Puṇṇapātijātaka


pli: “Tatheva puṇṇā pātiyo,


pli: aññāyaṁ vattate kathā;


pli: Ākāraṇena jānāmi,


pli: na cāyaṁ bhaddikā surā”ti.


pli: Puṇṇapātijātakaṁ tatiyaṁ.


pli: 2. Saṅkiccajātaka


pli: Disvā nisinnaṁ rājānaṁ,


pli: brahmadattaṁ rathesabhaṁ;


pli: Athassa paṭivedesi,


pli: “yassāsi anukampako.


pli: Saṅkiccāyaṁ anuppatto,


pli: isīnaṁ sādhusammato;


pli: Taramānarūpo niyyāhi,


pli: khippaṁ passa mahesinaṁ”.


pli: Tato ca rājā taramāno,


pli: yuttamāruyha sandanaṁ;


pli: Mittāmaccaparibyūḷho,


pli: agamāsi rathesabho.


pli: Nikkhippa pañca kakudhāni,


pli: kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;


pli: Vālabījanimuṇhīsaṁ,


pli: khaggaṁ chattañcupāhanaṁ.


pli: Oruyha rājā yānamhā,


pli: ṭhapayitvā paṭicchadaṁ;


pli: Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ,


pli: saṅkiccamupasaṅkami.


pli: Upasaṅkamitvā so rājā,


pli: sammodi isinā saha;


pli: Taṁ kathaṁ vītisāretvā,


pli: ekamantaṁ upāvisi.


pli: Ekamantaṁ nisinnova,


pli: atha kālaṁ amaññatha;


pli: Tato pāpāni kammāni,


pli: pucchituṁ paṭipajjatha.


pli: “Isiṁ pucchāma saṅkiccaṁ,


pli: isīnaṁ sādhusammataṁ;


pli: isisaṅghapurakkhataṁ.


pli: Kaṁ gatiṁ pecca gacchanti,


pli: narā dhammāticārino;


pli: Aticiṇṇo mayā dhammo,


pli: taṁ me akkhāhi pucchito”.


pli: Isī avaca saṅkicco,


pli: kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ;


pli: Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ,


pli: “mahārāja suṇohi me.


pli: Uppathena vajantassa,


pli: yo maggamanusāsati;


pli: Tassa ce vacanaṁ kayirā,


pli: nāssa maggeyya kaṇṭako.


pli: Adhammaṁ paṭipannassa,


pli: yo dhammamanusāsati;


pli: na so gaccheyya duggatiṁ”.


pli: “Dhammo patho mahārāja,


pli: adhammo pana uppatho;


pli: Adhammo nirayaṁ neti,


pli: dhammo pāpeti suggatiṁ.


pli: Adhammacārino rāja,


pli: narā visamajīvino;


pli: Yaṁ gatiṁ pecca gacchanti,


pli: niraye te suṇohi me.


pli: Sañjīvo kāḷasutto ca,


pli: saṅghāto dve ca roruvā;


pli: Athāparo mahāvīci,


pli: tāpano ca patāpano.


pli: Iccete aṭṭha nirayā,


pli: akkhātā duratikkamā;


pli: Ākiṇṇā luddakammehi,


pli: paccekā soḷasussadā.


pli: Kadariyatāpanā ghorā,


pli: accimanto mahabbhayā;


pli: Lomahaṁsanarūpā ca,


pli: bhesmā paṭibhayā dukhā.


pli: Catukkaṇṇā catudvārā,


pli: vibhattā bhāgaso mitā;


pli: Ayopākārapariyantā,


pli: ayasā paṭikujjitā.


pli: Tesaṁ ayomayā bhūmi,


pli: jalitā tejasā yutā;


pli: Samantā yojanasataṁ,


pli: phuṭā tiṭṭhanti sabbadā.


pli: Ete patanti niraye,


pli: uddhampādā avaṁsirā;


pli: Isīnaṁ ativattāro,


pli: saññatānaṁ tapassinaṁ.


pli: Te bhūnahuno paccanti,


pli: macchā bilakatā yathā;


pli: Saṁvacchare asaṅkheyye,


pli: narā kibbisakārino.


pli: Ḍayhamānena gattena,


pli: niccaṁ santarabāhiraṁ;


pli: Nirayā nādhigacchanti,


pli: dvāraṁ nikkhamanesino.


pli: Puratthimena dhāvanti,


pli: tato dhāvanti pacchato;


pli: Uttarenapi dhāvanti,


pli: tato dhāvanti dakkhiṇaṁ;


pli: Yaṁ yañhi dvāraṁ gacchanti,


pli: taṁ tadeva pidhīyare.


pli: Bahūni vassasahassāni,


pli: janā nirayagāmino;


pli: Bāhā paggayha kandanti,


pli: patvā dukkhaṁ anappakaṁ.


pli: Āsīvisaṁva kupitaṁ,


pli: tejassiṁ duratikkamaṁ;


pli: Na sādhurūpe āsīde,


pli: saññatānaṁ tapassinaṁ.


pli: Atikāyo mahissāso,


pli: ajjuno kekakādhipo;


pli: Sahassabāhu ucchinno,


pli: isimāsajja gotamaṁ.


pli: Arajaṁ rajasā vacchaṁ,


pli: Kisaṁ avakiriya daṇḍakī;


pli: Tālova mūlato chinno,


pli: Sa rājā vibhavaṅgato.


pli: Upahacca manaṁ majjho,


pli: mātaṅgasmiṁ yasassine;


pli: Sapārisajjo ucchinno,


pli: majjhāraññaṁ tadā ahu.


pli: Kaṇhadīpāyanāsajja,


pli: Isiṁ andhakaveṇḍayo;


pli: Aññoññaṁ musalā hantvā,


pli: Sampattā yamasādhanaṁ.


pli: Athāyaṁ isinā satto,


pli: antalikkhacaro pure;


pli: Pāvekkhi pathaviṁ cecco,


pli: hīnatto pattapariyāyaṁ.


pli: Tasmā hi chandāgamanaṁ,


pli: nappasaṁsanti paṇḍitā;


pli: Aduṭṭhacitto bhāseyya,


pli: giraṁ saccūpasaṁhitaṁ.


pli: Manasā ce paduṭṭhena,


pli: yo naro pekkhate muniṁ;


pli: Vijjācaraṇasampannaṁ,


pli: gantā so nirayaṁ adho.


pli: Ye vuḍḍhe paribhāsanti,


pli: pharusūpakkamā janā;


pli: Anapaccā adāyādā,


pli: tālavatthu bhavanti te.


pli: Yo ca pabbajitaṁ hanti,


pli: katakiccaṁ mahesinaṁ;


pli: Sa kāḷasutte niraye,


pli: cirarattāya paccati.


pli: Yo ca rājā adhammaṭṭho,


pli: raṭṭhaviddhaṁsano mago;


pli: Tāpayitvā janapadaṁ,


pli: tāpane pecca paccati.


pli: So ca vassasahassāni,


pli: sataṁ dibbāni paccati;


pli: Accisaṅghapareto so,


pli: dukkhaṁ vedeti vedanaṁ.


pli: Tassa aggisikhā kāyā,


pli: niccharanti pabhassarā;


pli: Tejobhakkhassa gattāni,


pli: lomehi ca nakhehi ca.


pli: Ḍayhamānena gattena,


pli: niccaṁ santarabāhiraṁ;


pli: Dukkhābhitunno nadati,


pli: nāgo tuttaṭṭito yathā.


pli: Yo lobhā pitaraṁ hanti,


pli: dosā vā purisādhamo;


pli: Sa kāḷasutte niraye,


pli: cirarattāya paccati.


pli: Sa tādiso paccati lohakumbhiyaṁ,


pli: Pakkañca sattīhi hananti nittacaṁ;


pli: Andhaṁ karitvā muttakarīsabhakkhaṁ,


pli: Khāre nimujjanti tathāvidhaṁ naraṁ.


pli: Tattaṁ pakkuthitamayoguḷañca,


pli: Dīghe ca phāle cirarattatāpite;


pli: Vikkhambhamādāya vibandharajjubhi,


pli: Vivaṭe mukhe sampavisanti rakkhasā.


pli: Sāmā ca soṇā sabalā ca gijjhā,


pli: Kākoḷasaṅghā ca dijā ayomukhā;


pli: Saṅgamma khādanti vipphandamānaṁ,


pli: Jivhaṁ vibhajja vighāsaṁ salohitaṁ.


pli: Taṁ daḍḍhatālaṁ paribhinnagattaṁ,


pli: Nippothayantā anuvicaranti rakkhasā;


pli: Ratī hi nesaṁ dukhino panītare,


pli: Etādisasmiṁ niraye vasanti;


pli: Ye keci loke idha pettighātino.


pli: Putto ca mātaraṁ hantvā,


pli: ito gantvā yamakkhayaṁ;


pli: Bhusamāpajjate dukkhaṁ,


pli: attakammaphalūpago.


pli: Amanussā atibalā,


pli: hantāraṁ janayantiyā;


pli: Ayomayehi vālehi,


pli: pīḷayanti punappunaṁ.


pli: Tamassavaṁ sakā gattā,


pli: rudhiraṁ attasambhavaṁ;


pli: Tambalohavilīnaṁva,


pli: tattaṁ pāyenti mattighaṁ.


pli: Jigucchaṁ kuṇapaṁ pūtiṁ,


pli: Duggandhaṁ gūthakaddamaṁ;


pli: Pubbalohitasaṅkāsaṁ,


pli: Rahadamogayha tiṭṭhati.


pli: Tamenaṁ kimayo tattha,


pli: atikāyā ayomukhā;


pli: Chaviṁ bhetvāna khādanti,


pli: saṅgiddhā maṁsalohite.


pli: So ca taṁ nirayaṁ patto,


pli: nimuggo sataporisaṁ;


pli: Pūtikaṁ kuṇapaṁ vāti,


pli: samantā satayojanaṁ.


pli: Cakkhumāpi hi cakkhūhi,


pli: tena gandhena jīyati;


pli: Etādisaṁ brahmadatta,


pli: mātugho labhate dukhaṁ.


pli: Khuradhāramanukkamma,


pli: tikkhaṁ durabhisambhavaṁ;


pli: Patanti gabbhapātiyo,


pli: duggaṁ vetaraṇiṁ nadiṁ.


pli: Ayomayā simbaliyo,


pli: soḷasaṅgulakaṇṭakā;


pli: Ubhato abhilambanti,


pli: Te accimanto tiṭṭhanti,


pli: aggikkhandhāva ārakā;


pli: Ādittā jātavedena,


pli: uddhaṁ yojanamuggatā.


pli: Ete vajanti niraye,


pli: tatte tikhiṇakaṇṭake;


pli: Nāriyo ca aticārā,


pli: narā ca paradāragū.


pli: Te patanti adhokkhandhā,


pli: vivattā vihatā puthū;


pli: Sayanti vinividdhaṅgā,


pli: dīghaṁ jagganti sabbadā.


pli: Tato ratyā vivasāne,


pli: mahatiṁ pabbatūpamaṁ;


pli: Lohakumbhiṁ pavajjanti,


pli: tattaṁ aggisamūdakaṁ.


pli: Evaṁ divā ca ratto ca,


pli: dussīlā mohapārutā;


pli: Anubhonti sakaṁ kammaṁ,


pli: pubbe dukkaṭamattano.


pli: Yā ca bhariyā dhanakkītā,


pli: sāmikaṁ atimaññati;


pli: Sassuṁ vā sasuraṁ vāpi,


pli: jeṭṭhaṁ vāpi nanandaraṁ.


pli: Tassā vaṅkena jivhaggaṁ,


pli: nibbahanti sabandhanaṁ;


pli: Sa byāmamattaṁ kiminaṁ,


pli: jivhaṁ passati attani;


pli: Viññāpetuṁ na sakkoti,


pli: tāpane pecca paccati.


pli: Orabbhikā sūkarikā,


pli: macchikā migabandhakā;


pli: Corā goghātakā luddā,


pli: avaṇṇe vaṇṇakārakā.


pli: Sattīhi lohakūṭehi,


pli: nettiṁsehi usūhi ca;


pli: Haññamānā khāranadiṁ,


pli: papatanti avaṁsirā.


pli: Sāyaṁ pāto kūṭakārī,


pli: ayokūṭehi haññati;


pli: Tato vantaṁ durattānaṁ,


pli: paresaṁ bhuñjare sadā.


pli: Dhaṅkā bheraṇḍakā gijjhā,


pli: kākoḷā ca ayomukhā;


pli: Vipphandamānaṁ khādanti,


pli: naraṁ kibbisakārakaṁ.


pli: Ye migena migaṁ hanti,


pli: pakkhiṁ vā pana pakkhinā;


pli: Asanto rajasā channā,


pli: gantā te nirayussadaṁ.


pli: Santo ca uddhaṁ gacchanti,


pli: suciṇṇenidha kammunā;


pli: Suciṇṇassa phalaṁ passa,


pli: saindā devā sabrahmakā.


pli: Taṁ taṁ brūmi mahārāja,


pli: Dhammaṁ raṭṭhapatī cara;


pli: Tathā rāja carāhi dhammaṁ,


pli: Yathā taṁ suciṇṇaṁ nānutappeyya pacchā”ti.


pli: Saṅkiccajātakaṁ dutiyaṁ.


pli: Saṭṭhinipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Atha saṭṭhinipātamhi,


pli: Suṇātha mama bhāsitaṁ;


pli: Jātakasavhayano pavaro,


pli: Soṇakaarindamasavhayano;


pli: Tathā vuttarathesabhakiccavaroti.


title_pli: Jātaka Sattatinipāta

pli: “Idaṁ te raṭṭhaṁ sadhanaṁ sayoggaṁ,


pli: Sakāyuraṁ sabbakāmūpapannaṁ;


pli: Idaṁ te rajjaṁ anusāsa amma,


pli: Gacchāmahaṁ yattha piyā pabhāvatī”.


pli: “Anujjubhūtena haraṁ mahantaṁ,


pli: Divā ca ratto ca nisīthakāle;


pli: Paṭigaccha tvaṁ khippaṁ kusāvatiṁ kusa,


pli: Nicchāmi dubbaṇṇamahaṁ vasantaṁ”.


pli: “Nāhaṁ gamissāmi ito kusāvatiṁ,


pli: Pabhāvatī vaṇṇapalobhito tava;


pli: Ramāmi maddassa niketaramme,


pli: Hitvāna raṭṭhaṁ tava dassane rato.


pli: Pabhāvatī vaṇṇapalobhito tava,


pli: Sammūḷharūpo vicarāmi mediniṁ;


pli: Disaṁ na jānāmi kutomhi āgato,


pli: Tayamhi matto migamandalocane.


pli: Suvaṇṇacīravasane,


pli: jātarūpasumekhale;


pli: Sussoṇi tava kāmā hi,


pli: nāhaṁ rajjena matthiko”.


pli: “Abbhūti tassa bho hoti,


pli: yo anicchantamicchati;


pli: Akāmaṁ rāja kāmesi,


pli: akantaṁ kantumicchasi”.


pli: “Akāmaṁ vā sakāmaṁ vā,


pli: yo naro labhate piyaṁ;


pli: Lābhamettha pasaṁsāma,


pli: alābho tattha pāpako”.


pli: “Pāsāṇasāraṁ khaṇasi,


pli: kaṇikārassa dārunā;


pli: Vātaṁ jālena bādhesi,


pli: yo anicchantamicchasi”.


pli: “Pāsāṇo nūna te hadaye,


pli: ohito mudulakkhaṇe;


pli: Yo te sātaṁ na vindāmi,


pli: tirojanapadāgato.


pli: Yadā maṁ bhakuṭiṁ katvā,


pli: rājaputtī udikkhati;


pli: Āḷāriko tadā homi,


pli: rañño maddassantepure.


pli: Yadā umhayamānā maṁ,


pli: Nāḷāriko tadā homi,


pli: rājā homi tadā kuso”.


pli: “Sace hi vacanaṁ saccaṁ,


pli: nemittānaṁ bhavissati;


pli: Neva me tvaṁ patī assa,


pli: kāmaṁ chindantu sattadhā”.


pli: aññesaṁ yadi vā mamaṁ;


pli: Neva tuyhaṁ patī atthi,


pli: añño sīhassarā kusā”.


pli: “Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ,


pli: patvā khujje kusāvatiṁ;


pli: Sace maṁ nāganāsūrū,


pli: olokeyya pabhāvatī.


pli: Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ,


pli: ālapeyya pabhāvatī.


pli: umhāyeyya pabhāvatī.


pli: pamhāyeyya pabhāvatī.


pli: pāṇīhi upasamphuse”.


pli: “Na hi nūnāyaṁ rājaputtī,


pli: kuse sātampi vindati;


pli: Āḷārike bhate pose,


pli: vetanena anatthike”.


pli: “Na hi nūnāyaṁ sā khujjā,


pli: labhati jivhāya chedanaṁ;


pli: Sunisitena satthena,


pli: evaṁ dubbhāsitaṁ bhaṇaṁ”.


pli: “Mā naṁ rūpena pāmesi,


pli: ārohena pabhāvati;


pli: Mahāyasoti katvāna,


pli: karassu rucire piyaṁ.


pli: Mā naṁ rūpena pāmesi,


pli: Mahaddhanoti katvāna,


pli: Mahabbaloti katvāna,


pli: Mahāraṭṭhoti katvāna,


pli: Mahārājāti katvāna,


pli: Sīhassaroti katvāna,


pli: Vaggussaroti katvāna,


pli: Bindussaroti katvāna,


pli: Mañjussaroti katvāna,


pli: Madhussaroti katvāna,


pli: Satasippoti katvāna,


pli: Khattiyotipi katvāna,


pli: Kusarājāti katvāna,


pli: karassu rucire piyaṁ”.


pli: “Ete nāgā upatthaddhā,


pli: sabbe tiṭṭhanti vammitā;


pli: Purā maddanti pākāraṁ,


pli: ānentetaṁ pabhāvatiṁ”.


pli: “Satta bile karitvāna,


pli: ahametaṁ pabhāvatiṁ;


pli: Khattiyānaṁ padassāmi,


pli: ye maṁ hantuṁ idhāgatā”.


pli: “Avuṭṭhahi rājaputtī,


pli: sāmā koseyyavāsinī;


pli: Assupuṇṇehi nettehi,


pli: dāsīgaṇapurakkhatā”.


pli: “Taṁ nūna kakkūpanisevitaṁ mukhaṁ,


pli: Ādāsadantātharupaccavekkhitaṁ;


pli: Subhaṁ sunettaṁ virajaṁ anaṅgaṇaṁ,


pli: Chuddhaṁ vane ṭhassati khattiyehi.


pli: Te nūna me asite vellitagge,


pli: Kese mudū candanasāralitte;


pli: Samākule sīvathikāya majjhe,


pli: Pādehi gijjhā parikaḍḍhissanti.


pli: Tā nūna me tambanakhā sulomā,


pli: Bāhā mudū candanasāralittā;


pli: Chinnā vane ujjhitā khattiyehi,


pli: Gayha dhaṅko gacchati yenakāmaṁ.


pli: Te nūna tālūpanibhe alambe,


pli: Nisevite kāsikacandanena;


pli: Thanesu me lambissati siṅgālo,


pli: Mātūva putto taruṇo tanūjo.


pli: Taṁ nūna soṇiṁ puthulaṁ sukoṭṭitaṁ,


pli: Nisevitaṁ kañcanamekhalāhi;


pli: Chinnaṁ vane khattiyehī avatthaṁ,


pli: Siṅgālasaṅghā parikaḍḍhissanti.


pli: Soṇā dhaṅkā siṅgālā ca,


pli: ye caññe santi dāṭhino;


pli: Ajarā nūna hessanti,


pli: bhakkhayitvā pabhāvatiṁ.


pli: Sace maṁsāni hariṁsu,


pli: khattiyā dūragāmino;


pli: Aṭṭhīni amma yācitvā,


pli: anupathe dahātha naṁ.


pli: Khettāni amma kāretvā,


pli: kaṇikārettha ropaya;


pli: Yadā te pupphitā assu,


pli: hemantānaṁ himaccaye;


pli: Sareyyātha mamaṁ amma,


pli: evaṁvaṇṇā pabhāvatī”.


pli: “Tassā mātā udaṭṭhāsi,


pli: khattiyā devavaṇṇinī;


pli: Disvā asiñca sūnañca,


pli: rañño maddassantepure”.


pli: “Iminā nūna asinā,


pli: susaññaṁ tanumajjhimaṁ;


pli: Dhītaraṁ madda hantvāna,


pli: khattiyānaṁ padassasi.


pli: Na me akāsi vacanaṁ,


pli: atthakāmāya puttike;


pli: Sājja lohitasañchannā,


pli: gacchasi yamasādhanaṁ.


pli: Evamāpajjatī poso,


pli: pāpiyañca nigacchati;


pli: Yo ve hitānaṁ vacanaṁ,


pli: na karoti atthadassinaṁ.


pli: Sace ca ajja dhāresi,


pli: kumāraṁ cārudassanaṁ;


pli: Kusena jātaṁ khattiyaṁ,


pli: suvaṇṇamaṇimekhalaṁ;


pli: Pūjitaṁ ñātisaṅghehi,


pli: na gacchasi yamakkhayaṁ.


pli: Yatthassu bherī nadati,


pli: kuñjaro ca nikūjati;


pli: Khattiyānaṁ kule bhadde,


pli: kiṁ nu sukhataraṁ tato.


pli: Asso ca sisati dvāre,


pli: kumāro uparodati;


pli: Mayūrakoñcābhirude,


pli: kokilābhinikūjite;


pli: kiṁ nu sukhataraṁ tato”.


pli: “Kahaṁ nu so sattumaddano,


pli: pararaṭṭhappamaddano;


pli: Kuso soḷārapaññāṇo,


pli: yo no dukkhā pamocaye”.


pli: “Idheva so sattumaddano,


pli: yo te sabbe vadhissati”.


pli: “Ummattikā nu bhaṇasi,


pli: Andhabālā pabhāsasi;


pli: Kuso ce āgato assa,


pli: Kiṁ na jānemu taṁ mayaṁ”.


pli: “Eso āḷāriko poso,


pli: kumārīpuramantare;


pli: Daḷhaṁ katvāna saṁvelliṁ,


pli: kumbhiṁ dhovati oṇato”.


pli: “Veṇī tvamasi caṇḍālī,


pli: adūsi kulagandhinī;


pli: Kathaṁ maddakule jātā,


pli: dāsaṁ kayirāsi kāmukaṁ”.


pli: “Namhi veṇī na caṇḍālī,


pli: na camhi kulagandhinī;


pli: Okkākaputto bhaddante,


pli: tvaṁ nu dāsoti maññasi”.


pli: “Yo brāhmaṇasahassāni,


pli: sadā bhojeti vīsatiṁ;


pli: tvaṁ nu dāsoti maññasi.


pli: Yassa nāgasahassāni,


pli: sadā yojenti vīsatiṁ;


pli: Yassa assasahassāni,


pli: Yassa rathasahassāni,


pli: Yassa usabhasahassāni,


pli: Yassa dhenusahassāni,


pli: sadā duhanti vīsatiṁ;


pli: “Taggha te dukkaṭaṁ bāle,


pli: yaṁ khattiyaṁ mahabbalaṁ;


pli: Nāgaṁ maṇḍūkavaṇṇena,


pli: na naṁ akkhāsidhāgataṁ”.


pli: “Aparādhaṁ mahārāja,


pli: tvaṁ no khama rathesabha;


pli: Yaṁ taṁ aññātavesena,


pli: nāññāsimhā idhāgataṁ”.


pli: “Mādisassa na taṁ channaṁ,


pli: yohaṁ āḷāriko bhave;


pli: Tvaññeva me pasīdassu,


pli: natthi te deva dukkaṭaṁ”.


pli: “Gaccha bāle khamāpehi,


pli: kusarājaṁ mahabbalaṁ;


pli: Khamāpito kuso rājā,


pli: so te dassati jīvitaṁ”.


pli: “Pitussa vacanaṁ sutvā,


pli: devavaṇṇī pabhāvatī;


pli: Sirasā aggahī pāde,


pli: kusarājaṁ mahabbalaṁ”.


pli: “Yāmā ratyo atikkantā,


pli: tāmā deva tayā vinā;


pli: Vande te sirasā pāde,


pli: mā me kujjha rathesabha.


pli: Sabbaṁ te paṭijānāmi,


pli: mahārāja suṇohi me;


pli: Na cāpi appiyaṁ tuyhaṁ,


pli: kareyyāmi ahaṁ puna.


pli: Evañce yācamānāya,


pli: vacanaṁ me na kāhasi;


pli: Idāni maṁ tāto hantvā,


pli: khattiyānaṁ padassati”.


pli: “Evaṁ te yācamānāya,


pli: kiṁ na kāhāmi te vaco;


pli: Vikuddho tyasmi kalyāṇi,


pli: mā tvaṁ bhāyi pabhāvati.


pli: rājaputti suṇohi me;


pli: Tava kāmā hi sussoṇi,


pli: pahu dukkhaṁ titikkhisaṁ;


pli: Bahuṁ maddakulaṁ hantvā,


pli: nayituṁ taṁ pabhāvati”.


pli: “Yojayantu rathe asse,


pli: nānācitte samāhite;


pli: Atha dakkhatha me vegaṁ,


pli: vidhamantassa sattavo”.


pli: “Tañca tattha udikkhiṁsu,


pli: rañño maddassantepure;


pli: Vijambhamānaṁ sīhaṁva,


pli: phoṭentaṁ diguṇaṁ bhujaṁ.


pli: Hatthikkhandhañca āruyha,


pli: āropetvā pabhāvatiṁ;


pli: Saṅgāmaṁ otaritvāna,


pli: sīhanādaṁ nadī kuso.


pli: Tassa taṁ nadato sutvā,


pli: sīhassevitare migā;


pli: Khattiyā vipalāyiṁsu,


pli: kusasaddabhayaṭṭitā.


pli: Hatthārohā anīkaṭṭhā,


pli: rathikā pattikārakā;


pli: Aññamaññassa chindanti,


pli: Tasmiṁ saṅgāmasīsasmiṁ,


pli: passitvā haṭṭhamānaso;


pli: Kusassa rañño devindo,


pli: adā verocanaṁ maṇiṁ.


pli: So taṁ vijitvā saṅgāmaṁ,


pli: laddhā verocanaṁ maṇiṁ;


pli: Hatthikkhandhagato rājā,


pli: pāvekkhi nagaraṁ puraṁ.


pli: Jīvaggāhaṁ gahetvāna,


pli: bandhitvā satta khattiye;


pli: Sasurassupanāmesi,


pli: ime te deva sattavo.


pli: Sabbeva te vasaṁ gatā,


pli: amittā vihatā tava;


pli: Kāmaṁ karohi te tayā,


pli: muñca vā te hanassu vā”.


pli: “Tuyheva sattavo ete,


pli: na hi te mayha sattavo;


pli: Tvaññeva no mahārāja,


pli: “Imā te dhītaro satta,


pli: devakaññūpamā subhā;


pli: Dadāhi nesaṁ ekekaṁ,


pli: hontu jāmātaro tava”.


pli: “Amhākañceva tāsañca,


pli: tvaṁ no sabbesamissaro;


pli: dehi nesaṁ yadicchasi”.


pli: Ekamekassa ekekaṁ,


pli: adā sīhassaro kuso;


pli: Khattiyānaṁ tadā tesaṁ,


pli: rañño maddassa dhītaro.


pli: Pīṇitā tena lābhena,


pli: tuṭṭhā sīhassare kuse;


pli: Sakaraṭṭhāni pāyiṁsu,


pli: khattiyā satta tāvade.


pli: Pabhāvatiñca ādāya,


pli: maṇiṁ verocanaṁ subhaṁ;


pli: Kusāvatiṁ kuso rājā,


pli: agamāsi mahabbalo.


pli: Tyassu ekarathe yantā,


pli: pavisantā kusāvatiṁ;


pli: Samānā vaṇṇarūpena,


pli: nāññamaññātirocisuṁ.


pli: Mātā puttena saṅgacchi,


pli: ubhayo ca jayampatī;


pli: Samaggā te tadā āsuṁ,


pli: phītaṁ dharaṇimāvasunti.


pli: Kusajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: 2. Soṇanandajātaka


pli: “Devatā nusi gandhabbo,


pli: adu sakko purindado;


pli: Manussabhūto iddhimā,


pli: kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.


pli: “Nāpi devo na gandhabbo,


pli: nāpi sakko purindado;


pli: evaṁ jānāhi bhāradha”.


pli: “Katarūpamidaṁ bhoto,


pli: veyyāvaccaṁ anappakaṁ;


pli: Devamhi vassamānamhi,


pli: anovassaṁ bhavaṁ akā.


pli: Tato vātātape ghore,


pli: sītacchāyaṁ bhavaṁ akā;


pli: Tato amittamajjhesu,


pli: saratāṇaṁ bhavaṁ akā.


pli: Tato phītāni raṭṭhāni,


pli: vasino te bhavaṁ akā;


pli: Tato ekasataṁ khatye,


pli: anuyante bhavaṁ akā.


pli: Patītāssu mayaṁ bhoto,


pli: Vada taṁ bhañjamicchasi;


pli: Hatthiyānaṁ assarathaṁ,


pli: Nāriyo ca alaṅkatā;


pli: Nivesanāni rammāni,


pli: Mayaṁ bhoto dadāmase.


pli: Atha vaṅge vā magadhe,


pli: mayaṁ bhoto dadāmase;


pli: Atha vā assakāvantī,


pli: sumanā damma te mayaṁ.


pli: Upaḍḍhaṁ vāpi rajjassa,


pli: Sace te attho rajjena,


pli: anusāsa yadicchasi”.


pli: “Na me atthopi rajjena,


pli: nagarena dhanena vā;


pli: Athopi janapadena,


pli: attho mayhaṁ na vijjati.


pli: Bhotova raṭṭhe vijite,


pli: araññe atthi assamo;


pli: Pitā mayhaṁ janettī ca,


pli: ubho sammanti assame.


pli: Tesāhaṁ pubbācariyesu,


pli: Puññaṁ na labhāmi kātave;


pli: Bhavantaṁ ajjhāvaraṁ katvā,


pli: Soṇaṁ yācemu saṁvaraṁ”.


pli: “Karomi te taṁ vacanaṁ,


pli: yaṁ maṁ bhaṇasi brāhmaṇa;


pli: Etañca kho no akkhāhi,


pli: kīvanto hontu yācakā”.


pli: “Parosataṁ jānapadā,


pli: mahāsālā ca brāhmaṇā;


pli: Ime ca khattiyā sabbe,


pli: abhijātā yasassino;


pli: Bhavañca rājā manojo,


pli: alaṁ hessanti yācakā”.


pli: “Hatthī asse ca yojentu,


pli: rathaṁ sannayha sārathi;


pli: Ābandhanāni gaṇhātha,


pli: pādāsussārayaddhaje;


pli: Assamaṁ taṁ gamissāmi,


pli: yattha sammati kosiyo”.


pli: Tato ca rājā pāyāsi,


pli: senāya caturaṅginī;


pli: Agamā assamaṁ rammaṁ,


pli: yattha sammati kosiyo.


pli: “Kassa kādambayo kājo,


pli: vehāsaṁ caturaṅgulaṁ;


pli: Aṁsaṁ asamphusaṁ eti,


pli: udahārāya gacchato”.


pli: “Ahaṁ soṇo mahārāja,


pli: tāpaso sahitabbato;


pli: Bharāmi mātāpitaro,


pli: rattindivamatandito.


pli: Vane phalañca mūlañca,


pli: āharitvā disampati;


pli: Posemi mātāpitaro,


pli: pubbe katamanussaraṁ”.


pli: “Icchāma assamaṁ gantuṁ,


pli: yattha sammati kosiyo;


pli: Maggaṁ no soṇa akkhāhi,


pli: yena gacchemu assamaṁ”.


pli: “Ayaṁ ekapadī rāja,


pli: yenetaṁ meghasannibhaṁ;


pli: Koviḷārehi sañchannaṁ,


pli: ettha sammati kosiyo”.


pli: Idaṁ vatvāna pakkāmi,


pli: taramāno mahāisi;


pli: Vehāse antalikkhasmiṁ,


pli: anusāsitvāna khattiye.


pli: Assamaṁ parimajjitvā,


pli: paññāpetvāna āsanaṁ;


pli: Paṇṇasālaṁ pavisitvā,


pli: pitaraṁ paṭibodhayi.


pli: “Ime āyanti rājāno,


pli: abhijātā yasassino;


pli: Assamā nikkhamitvāna,


pli: nisīda tvaṁ mahāise”.


pli: Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,


pli: sadvāramhi upāvisi.


pli: Tañca disvāna āyantaṁ,


pli: jalantaṁriva tejasā;


pli: Khatyasaṅghaparibyūḷhaṁ,


pli: kosiyo etadabravi.


pli: Kassa bherī mudiṅgā ca,


pli: saṅkhā paṇavadindimā;


pli: Purato paṭipannāni,


pli: hāsayantā rathesabhaṁ.


pli: Kassa kañcanapaṭṭena,


pli: puthunā vijjuvaṇṇinā;


pli: Yuvā kalāpasannaddho,


pli: ko eti siriyā jalaṁ.


pli: Ukkāmukhapahaṭṭhaṁva,


pli: khadiraṅgārasannibhaṁ;


pli: Mukhañca rucirā bhāti,


pli: Kassa paggahitaṁ chattaṁ,


pli: sasalākaṁ manoramaṁ;


pli: Ādiccaraṁsāvaraṇaṁ,


pli: Kassa aṅgaṁ pariggayha,


pli: vāḷabījanimuttamaṁ;


pli: Caranti varapuññassa,


pli: hatthikkhandhena āyato.


pli: Kassa setāni chattāni,


pli: ājānīyā ca vammitā;


pli: Samantā parikīrenti,


pli: Kassa ekasataṁ khatyā,


pli: anuyantā yasassino;


pli: Samantānupariyanti,


pli: ko eti siriyā jalaṁ.


pli: Hatthi assaratha patti,


pli: senā ca caturaṅginī;


pli: Kassesā mahatī senā,


pli: piṭṭhito anuvattati;


pli: Akkhobhaṇī apariyantā,


pli: sāgarasseva ūmiyo.


pli: Rājābhirājā manojo,


pli: indova jayataṁ pati;


pli: Nandassajjhāvaraṁ eti,


pli: assamaṁ brahmacārinaṁ.


pli: Tassesā mahatī senā,


pli: Anulittā candanena,


pli: kāsikuttamadhārino;


pli: Sabbe pañjalikā hutvā,


pli: isīnaṁ ajjhupāgamuṁ.


pli: “Kacci nu bhoto kusalaṁ,


pli: kacci bhoto anāmayaṁ;


pli: Kacci uñchena yāpetha,


pli: kacci mūlaphalā bahū.


pli: Kacci ḍaṁsā makasā ca,


pli: appameva sarīsapā;


pli: Vane vāḷamigākiṇṇe,


pli: kacci hiṁsā na vijjati”.


pli: “Kusalañceva no rāja,


pli: atho rāja anāmayaṁ;


pli: Atho uñchena yāpema,


pli: atho mūlaphalā bahū.


pli: Atho ḍaṁsā makasā ca,


pli: hiṁsā mayhaṁ na vijjati.


pli: Bahūni vassapūgāni,


pli: assame sammataṁ idha;


pli: Nābhijānāmi uppannaṁ,


pli: ābādhaṁ amanoramaṁ.


pli: Svāgataṁ te mahārāja,


pli: atho te adurāgataṁ;


pli: Issarosi anuppatto,


pli: yaṁ idhatthi pavedaya.


pli: Tindukāni piyālāni,


pli: madhuke kāsumāriyo;


pli: Phalāni khuddakappāni,


pli: bhuñja rāja varaṁ varaṁ.


pli: Idampi pānīyaṁ sītaṁ,


pli: ābhataṁ girigabbharā;


pli: Tato piva mahārāja,


pli: sace tvaṁ abhikaṅkhasi”.


pli: “Paṭiggahitaṁ yaṁ dinnaṁ,


pli: sabbassa agghiyaṁ kataṁ;


pli: Nandassāpi nisāmetha,


pli: vacanaṁ so pavakkhati.


pli: Ajjhāvaramhā nandassa,


pli: bhoto santikamāgatā;


pli: Suṇātu bhavaṁ vacanaṁ,


pli: nandassa parisāya ca”.


pli: “Parosataṁ jānapadā,


pli: mahāsālā ca brāhmaṇā;


pli: Ime ca khattiyā sabbe,


pli: abhijātā yasassino;


pli: Bhavañca rājā manojo,


pli: anumaññantu me vaco.


pli: Ye ca santi samītāro,


pli: yakkhāni idha massame;


pli: Araññe bhūtabhabyāni,


pli: suṇantu vacanaṁ mama.


pli: Namo katvāna bhūtānaṁ,


pli: isiṁ vakkhāmi subbataṁ;


pli: So tyāhaṁ dakkhiṇā bāhu,


pli: tava kosiya sammato.


pli: Pitaraṁ me janettiñca,


pli: bhattukāmassa me sato;


pli: Vīra puññamidaṁ ṭhānaṁ,


pli: mā maṁ kosiya vāraya.


pli: Sabbhi hetaṁ upaññātaṁ,


pli: mametaṁ upanissaja;


pli: Uṭṭhānapāricariyāya,


pli: dīgharattaṁ tayā kataṁ;


pli: Mātāpitūsu puññāni,


pli: mama lokadado bhava.


pli: Tatheva santi manujā,


pli: dhamme dhammapadaṁ vidū;


pli: Maggo saggassa lokassa,


pli: yathā jānāsi tvaṁ ise.


pli: mātāpitusukhāvahaṁ;


pli: Taṁ maṁ puññā nivāreti,


pli: ariyamaggāvaro naro”.


pli: “Suṇantu bhonto vacanaṁ,


pli: bhāturajjhāvarā mama;


pli: Kulavaṁsaṁ mahārāja,


pli: porāṇaṁ parihāpayaṁ;


pli: Adhammacārī jeṭṭhesu,


pli: nirayaṁ sopapajjati.


pli: Ye ca dhammassa kusalā,


pli: porāṇassa disampati;


pli: Cārittena ca sampannā,


pli: na te gacchanti duggatiṁ.


pli: Mātā pitā ca bhātā ca,


pli: bhaginī ñātibandhavā;


pli: Sabbe jeṭṭhassa te bhārā,


pli: evaṁ jānāhi bhāradha.


pli: Ādiyitvā garuṁ bhāraṁ,


pli: nāviko viya ussahe;


pli: Dhammañca nappamajjāmi,


pli: jeṭṭho casmi rathesabha”.


pli: “Adhigamā tame ñāṇaṁ,


pli: Jālaṁva jātavedato;


pli: Evameva no bhavaṁ dhammaṁ,


pli: Kosiyo pavidaṁsayi.


pli: Yathā udayamādicco,


pli: Vāsudevo pabhaṅkaro;


pli: Pāṇīnaṁ pavidaṁseti,


pli: Rūpaṁ kalyāṇapāpakaṁ;


pli: Kosiyo pavidaṁsayi”.


pli: “Evaṁ me yācamānassa,


pli: añjaliṁ nāvabujjhatha;


pli: Tava paddhacaro hessaṁ,


pli: vuṭṭhito paricārako”.


pli: “Addhā nanda vijānāsi,


pli: Saddhammaṁ sabbhi desitaṁ;


pli: Ariyo ariyasamācāro,


pli: Bāḷhaṁ tvaṁ mama ruccasi.


pli: Bhavantaṁ vadāmi bhotiñca,


pli: suṇātha vacanaṁ mama;


pli: Nāyaṁ bhāro bhāramato,


pli: ahu mayhaṁ kudācanaṁ.


pli: Taṁ maṁ upaṭṭhitaṁ santaṁ,


pli: mātāpitusukhāvahaṁ;


pli: Nando ajjhāvaraṁ katvā,


pli: upaṭṭhānāya yācati.


pli: Yo ve icchati kāmena,


pli: santānaṁ brahmacārinaṁ;


pli: Nandaṁ vo varatha eko,


pli: kaṁ nando upatiṭṭhatu”.


pli: “Tayā tāta anuññātā,


pli: soṇa taṁ nissitā mayaṁ;


pli: Upaghātuṁ labhe nandaṁ,


pli: muddhani brahmacārinaṁ.


pli: Assatthasseva taruṇaṁ,


pli: pavāḷaṁ māluteritaṁ;


pli: Cirassaṁ nandaṁ disvāna,


pli: hadayaṁ me pavedhati.


pli: Yadā suttāpi supine,


pli: nandaṁ passāmi āgataṁ;


pli: Udaggā sumanā homi,


pli: nando no āgato ayaṁ.


pli: Yadā ca paṭibujjhitvā,


pli: nandaṁ passāmi nāgataṁ;


pli: Bhiyyo āvisatī soko,


pli: domanassañcanappakaṁ.


pli: Sāhaṁ ajja cirassampi,


pli: Bhattucca mayhañca piyo,


pli: nando no pāvisī gharaṁ.


pli: Pitupi nando suppiyo,


pli: Yaṁ nando nappavase gharā;


pli: Labhatū tāta nando taṁ,


pli: Maṁ nando upatiṭṭhatu”.


pli: “Anukampikā patiṭṭhā ca,


pli: pubbe rasadadī ca no;


pli: Maggo saggassa lokassa,


pli: mātā taṁ varate ise.


pli: Pubbe rasadadī gottī,


pli: mātā puññūpasaṁhitā;


pli: mātā taṁ varate ise”.


pli: “Ākaṅkhamānā puttaphalaṁ,


pli: devatāya namassati;


pli: Nakkhattāni ca pucchati,


pli: utusaṁvaccharāni ca.


pli: Tassā utumhi nhātāya,


pli: hoti gabbhassa vokkamo;


pli: Tena dohaḷinī hoti,


pli: suhadā tena vuccati.


pli: Saṁvaccharaṁ vā ūnaṁ vā,


pli: pariharitvā vijāyati;


pli: Tena sā janayantīti,


pli: janetti tena vuccati.


pli: Thanakhīrena gītena,


pli: aṅgapāvuraṇena ca;


pli: Rodantaṁ puttaṁ toseti,


pli: tosentī tena vuccati.


pli: Tato vātātape ghore,


pli: mamaṁ katvā udikkhati;


pli: Dārakaṁ appajānantaṁ,


pli: posentī tena vuccati.


pli: Yañca mātudhanaṁ hoti,


pli: yañca hoti pituddhanaṁ;


pli: Ubhayampetassa gopeti,


pli: api puttassa no siyā.


pli: Evaṁ putta aduṁ putta,


pli: iti mātā vihaññati;


pli: Pamattaṁ paradāresu,


pli: nisīthe pattayobbane;


pli: Sāyaṁ puttaṁ anāyantaṁ,


pli: iti mātā vihaññati.


pli: Evaṁ kicchā bhato poso,


pli: mātu aparicārako;


pli: Mātari micchā caritvāna,


pli: nirayaṁ sopapajjati.


pli: pitu aparicārako;


pli: Pitari micchā caritvāna,


pli: Dhanāpi dhanakāmānaṁ,


pli: Nassati iti me sutaṁ;


pli: Mātaraṁ aparicaritvāna,


pli: Kicchaṁ vā so nigacchati.


pli: Pitaraṁ aparicaritvāna,


pli: Ānando ca pamodo ca,


pli: sadā hasitakīḷitaṁ;


pli: Mātaraṁ paricaritvāna,


pli: labbhametaṁ vijānato.


pli: Pitaraṁ paricaritvāna,


pli: Dānañca piyavācā ca,


pli: atthacariyā ca yā idha;


pli: Samānattatā ca dhammesu,


pli: tattha tattha yathārahaṁ;


pli: Ete kho saṅgahā loke,


pli: rathassāṇīva yāyato.


pli: Ete ca saṅgahā nāssu,


pli: na mātā puttakāraṇā;


pli: Labhetha mānaṁ pūjaṁ vā,


pli: pitā vā puttakāraṇā.


pli: Yasmā ca saṅgahā ete,


pli: sammapekkhanti paṇḍitā;


pli: Tasmā mahattaṁ papponti,


pli: pāsaṁsā ca bhavanti te.


pli: Brahmāti mātāpitaro,


pli: pubbācariyāti vuccare;


pli: Āhuneyyā ca puttānaṁ,


pli: pajāya anukampakā.


pli: Tasmā hi ne namasseyya,


pli: sakkareyya ca paṇḍito;


pli: Annena atho pānena,


pli: vatthena sayanena ca;


pli: Ucchādanena nhāpanena,


pli: pādānaṁ dhovanena ca.


pli: Tāya naṁ pāricariyāya,


pli: Mātāpitūsu paṇḍitā;


pli: Idheva naṁ pasaṁsanti,


pli: Pecca sagge pamodatī”ti.


pli: Soṇanandajātakaṁ dutiyaṁ.


pli: Sattatinipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Atha sattatimamhi nipātavare,


pli: Sabhāvantu kusāvatirājavaro;


pli: Atha soṇasunandavaro ca puna,


pli: Abhivāsitasattatimamhi suteti.


title_pli: Jātaka Asītinipāta

pli: 1 Cūḷahaṁsajātaka


pli: “Sumukha anupacinantā,


pli: pakkamanti vihaṅgamā;


pli: Gaccha tuvampi mā kaṅkhi,


pli: natthi baddhe sahāyatā”.


pli: “Gacche vāhaṁ na vā gacche,


pli: na tena amaro siyaṁ;


pli: Sukhitaṁ taṁ upāsitvā,


pli: dukkhitaṁ taṁ kathaṁ jahe.


pli: Maraṇaṁ vā tayā saddhiṁ,


pli: jīvitaṁ vā tayā vinā;


pli: Tadeva maraṇaṁ seyyo,


pli: yañce jīve tayā vinā.


pli: Nesa dhammo mahārāja,


pli: yaṁ taṁ evaṁ gataṁ jahe;


pli: Yā gati tuyhaṁ sā mayhaṁ,


pli: ruccate vihagādhipa”.


pli: “Kā nu pāsena baddhassa,


pli: gati aññā mahānasā;


pli: Sā kathaṁ cetayānassa,


pli: muttassa tava ruccati.


pli: Kaṁ vā tvaṁ passase atthaṁ,


pli: mama tuyhañca pakkhima;


pli: Ñātīnaṁ vāvasiṭṭhānaṁ,


pli: ubhinnaṁ jīvitakkhaye.


pli: Yaṁ na kañcanadepiñcha,


pli: Andhena tamasā gataṁ;


pli: Tādise sañcajaṁ pāṇaṁ,


pli: Kamatthamabhijotaye”.


pli: “Kathaṁ nu patataṁ seṭṭha,


pli: Dhamme atthaṁ na bujjhasi;


pli: Dhammo apacito santo,


pli: Atthaṁ dasseti pāṇinaṁ.


pli: Sohaṁ dhammaṁ apekkhāno,


pli: dhammā catthaṁ samuṭṭhitaṁ;


pli: Bhattiñca tayi sampassaṁ,


pli: nāvakaṅkhāmi jīvitaṁ.


pli: Addhā eso sataṁ dhammo,


pli: yo mitto mittamāpade;


pli: Na caje jīvitassāpi,


pli: hetudhammamanussaraṁ”.


pli: “Svāyaṁ dhammo ca te ciṇṇo,


pli: bhatti ca viditā mayi;


pli: Kāmaṁ karassu mayhetaṁ,


pli: gacchevānumato mayā.


pli: Api tvevaṁ gate kāle,


pli: yaṁ khaṇḍaṁ ñātinaṁ mayā;


pli: Tayā taṁ buddhisampannaṁ,


pli: assa paramasaṁvutaṁ”.


pli: Iccevaṁ mantayantānaṁ,


pli: Ariyānaṁ ariyavuttinaṁ;


pli: Paccadissatha nesādo,


pli: Āturānamivantako.


pli: Te sattumabhisañcikkha,


pli: dīgharattaṁ hitā dijā;


pli: Tuṇhīmāsittha ubhayo,


pli: na sañcalesumāsanā.


pli: Dhataraṭṭhe ca disvāna,


pli: samuḍḍente tato tato;


pli: Abhikkamatha vegena,


pli: dijasattu dijādhipe.


pli: So ca vegenabhikkamma,


pli: āsajja parame dije;


pli: Paccakamittha nesādo,


pli: baddhā iti vicintayaṁ.


pli: Ekaṁva baddhamāsīnaṁ,


pli: abaddhañca punāparaṁ;


pli: Āsajja baddhamāsīnaṁ,


pli: pekkhamānamadīnavaṁ.


pli: Tato so vimatoyeva,


pli: paṇḍare ajjhabhāsatha;


pli: Pavaḍḍhakāye āsīne,


pli: dijasaṅghagaṇādhipe.


pli: “Yannu pāsena mahatā,


pli: baddho na kurute disaṁ;


pli: Atha kasmā abaddho tvaṁ,


pli: balī pakkhi na gacchasi.


pli: Kiṁ nu tyāyaṁ dijo hoti,


pli: mutto baddhaṁ upāsasi;


pli: Ohāya sakuṇā yanti,


pli: kiṁ eko avahīyasi”.


pli: “Rājā me so dijāmitta,


pli: sakhā pāṇasamo ca me;


pli: Neva naṁ vijahissāmi,


pli: yāva kālassa pariyāyaṁ”.


pli: “Kathaṁ panāyaṁ vihaṅgo,


pli: nāddasa pāsamoḍḍitaṁ;


pli: Padañhetaṁ mahantānaṁ,


pli: boddhumarahanti āpadaṁ”.


pli: “Yadā parābhavo hoti,


pli: poso jīvitasaṅkhaye;


pli: Atha jālañca pāsañca,


pli: āsajjāpi na bujjhati.


pli: Api tveva mahāpañña,


pli: pāsā bahuvidhā tatā;


pli: Guyhamāsajja bajjhanti,


pli: athevaṁ jīvitakkhaye”.


pli: “Api nāyaṁ tayā saddhiṁ,


pli: saṁvāsassa sukhudrayo;


pli: Api no anumaññāsi,


pli: api no jīvitaṁ dade”.


pli: “Na ceva me tvaṁ baddhosi,


pli: napi icchāmi te vadhaṁ;


pli: Kāmaṁ khippamito gantvā,


pli: jīva tvaṁ anigho ciraṁ”.


pli: “Nevāhametamicchāmi,


pli: aññatretassa jīvitā;


pli: Sace ekena tuṭṭhosi,


pli: muñcetaṁ mañca bhakkhaya.


pli: Ārohapariṇāhena,


pli: tulyāsmā vayasā ubho;


pli: Na te lābhena jīvatthi,


pli: etena niminā tuvaṁ.


pli: Tadiṅgha samapekkhassu,


pli: hotu giddhi tavamhasu;


pli: Maṁ pubbe bandha pāsena,


pli: pacchā muñca dijādhipaṁ.


pli: Tāvadeva ca te lābho,


pli: katāssa yācanāya ca;


pli: Mitti ca dhataraṭṭhehi,


pli: yāvajīvāya te siyā”.


pli: “Passantu no mahāsaṅghā,


pli: tayā muttaṁ ito gataṁ;


pli: Mittāmaccā ca bhaccā ca,


pli: puttadārā ca bandhavā.


pli: Na ca te tādisā mittā,


pli: bahūnaṁ idha vijjati;


pli: Yathā tvaṁ dhataraṭṭhassa,


pli: pāṇasādhāraṇo sakhā.


pli: So te sahāyaṁ muñcāmi,


pli: hotu rājā tavānugo;


pli: Kāmaṁ khippamito gantvā,


pli: ñātimajjhe virocatha”.


pli: “So patīto pamuttena,


pli: bhattunā bhattugāravo;


pli: Ajjhabhāsatha vakkaṅgo,


pli: vācaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇaṁ.


pli: Evaṁ luddaka nandassu,


pli: saha sabbehi ñātibhi;


pli: Yathāhamajja nandāmi,


pli: muttaṁ disvā dijādhipaṁ”.


pli: “Ehi taṁ anusikkhāmi,


pli: Yathā tvamapi lacchase;


pli: Lābhaṁ tavāyaṁ dhataraṭṭho,


pli: Pāpaṁ kiñci na dakkhati.


pli: Khippamantepuraṁ netvā,


pli: rañño dassehi no ubho;


pli: Abaddhe pakatibhūte,


pli: kāje ubhayato ṭhite.


pli: Dhataraṭṭhā mahārāja,


pli: haṁsādhipatino ime;


pli: Ayañhi rājā haṁsānaṁ,


pli: ayaṁ senāpatītaro.


pli: Asaṁsayaṁ imaṁ disvā,


pli: haṁsarājaṁ narādhipo;


pli: Patīto sumano vitto,


pli: bahuṁ dassati te dhanaṁ”.


pli: Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,


pli: kammunā upapādayi;


pli: Khippamantepuraṁ gantvā,


pli: rañño haṁse adassayi;


pli: “Dhataraṭṭhā mahārāja,


pli: ayaṁ senāpatītaro”.


pli: “Kathaṁ panime vihaṅgā,


pli: tava hatthattamāgatā;


pli: Kathaṁ luddo mahantānaṁ,


pli: issare idha ajjhagā”.


pli: “Vihitā santime pāsā,


pli: pallalesu janādhipa;


pli: Yaṁ yadāyatanaṁ maññe,


pli: dijānaṁ pāṇarodhanaṁ.


pli: Tādisaṁ pāsamāsajja,


pli: haṁsarājā abajjhatha;


pli: Taṁ abaddho upāsīno,


pli: mamāyaṁ ajjhabhāsatha.


pli: Sudukkaraṁ anariyehi,


pli: dahate bhāvamuttamaṁ;


pli: Bhatturatthe parakkanto,


pli: dhammayutto vihaṅgamo.


pli: Attanāyaṁ cajitvāna,


pli: jīvitaṁ jīvitāraho;


pli: Anutthunanto āsīno,


pli: bhattu yācittha jīvitaṁ.


pli: Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,


pli: pasādamahamajjhagā;


pli: Tato naṁ pāmuciṁ pāsā,


pli: anuññāsiṁ sukhena ca.


pli: So patīto pamuttena,


pli: bhattunā bhattugāravo;


pli: Ajjhabhāsatha vakkaṅgo,


pli: vācaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇaṁ.


pli: ‘Evaṁ luddaka nandassu,


pli: saha sabbehi ñātibhi;


pli: Yathāhamajja nandāmi,


pli: muttaṁ disvā dijādhipaṁ.


pli: Ehi taṁ anusikkhāmi,


pli: yathā tvamapi lacchase;


pli: Lābhaṁ tavāyaṁ dhataraṭṭho,


pli: pāpaṁ kiñci na dakkhati.


pli: Khippamantepuraṁ netvā,


pli: rañño dassehi no ubho;


pli: Abaddhe pakatibhūte,


pli: kāje ubhayato ṭhite.


pli: “Dhataraṭṭhā mahārāja,


pli: haṁsādhipatino ime;


pli: Ayañhi rājā haṁsānaṁ,


pli: ayaṁ senāpatītaro”.


pli: Asaṁsayaṁ imaṁ disvā,


pli: haṁsarājaṁ narādhipo;


pli: Patīto sumano vitto,


pli: bahuṁ dassati te dhanaṁ’.


pli: Evametassa vacanā,


pli: ānītāme ubho mayā;


pli: Ettheva hi ime āsuṁ,


pli: ubho anumatā mayā.


pli: Soyaṁ evaṁ gato pakkhī,


pli: dijo paramadhammiko;


pli: Mādisassa hi luddassa,


pli: janayeyyātha maddavaṁ.


pli: Upāyanañca te deva,


pli: nāññaṁ passāmi edisaṁ;


pli: Sabbasākuṇikāgāme,


pli: taṁ passa manujādhipa”.


pli: Disvā nisinnaṁ rājānaṁ,


pli: pīṭhe sovaṇṇaye subhe;


pli: Ajjhabhāsatha vakkaṅgo,


pli: vācaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇaṁ.


pli: “Kaccinnu bhoto kusalaṁ,


pli: kacci bhoto anāmayaṁ;


pli: Kacci raṭṭhamidaṁ phītaṁ,


pli: dhammena manusāsasi”.


pli: “Kusalañceva me haṁsa,


pli: Atho haṁsa anāmayaṁ;


pli: Atho raṭṭhamidaṁ phītaṁ,


pli: Dhammena manusāsahaṁ”.


pli: “Kacci bhoto amaccesu,


pli: doso koci na vijjati;


pli: Kacci ca te tavatthesu,


pli: nāvakaṅkhanti jīvitaṁ”.


pli: “Athopi me amaccesu,


pli: Athopi te mamatthesu,


pli: “Kacci te sādisī bhariyā,


pli: assavā piyabhāṇinī;


pli: Puttarūpayasūpetā,


pli: tava chandavasānugā”.


pli: “Atho me sādisī bhariyā,


pli: mama chandavasānugā.


pli: Bhavantaṁ kacci nu mahā-


pli: sattuhatthattataṁ gato;


pli: Dukkhamāpajji vipulaṁ,


pli: tasmiṁ paṭhamamāpade.


pli: Kacci yantāpatitvāna,


pli: daṇḍena samapothayi;


pli: Evametesaṁ jammānaṁ,


pli: pātikaṁ bhavati tāvade”.


pli: “Khemamāsi mahārāja,


pli: evamāpadiyā sati;


pli: Na cāyaṁ kiñci rasmāsu,


pli: sattūva samapajjatha.


pli: Paccagamittha nesādo,


pli: pubbeva ajjhabhāsatha;


pli: Tadāyaṁ sumukhoyeva,


pli: paṇḍito paccabhāsatha.


pli: Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,


pli: pasādamayamajjhagā;


pli: Tato maṁ pāmucī pāsā,


pli: anuññāsi sukhena ca.


pli: Idañca sumukheneva,


pli: etadatthāya cintitaṁ;


pli: Bhoto sakāsegamanaṁ,


pli: etassa dhanamicchatā”.


pli: “Svāgatañcevidaṁ bhavataṁ,


pli: patīto casmi dassanā;


pli: Eso cāpi bahuṁ vittaṁ,


pli: labhataṁ yāvadicchati”.


pli: Santappayitvā nesādaṁ,


pli: bhogehi manujādhipo;


pli: Ajjhabhāsatha vakkaṅgaṁ,


pli: vācaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇaṁ.


pli: “Yaṁ khalu dhammamādhīnaṁ,


pli: vaso vattati kiñcanaṁ;


pli: Sabbatthissariyaṁ tava,


pli: taṁ pasāsa yadicchatha.


pli: Dānatthaṁ upabhottuṁ vā,


pli: yaṁ caññaṁ upakappati;


pli: Etaṁ dadāmi vo vittaṁ,


pli: issariyaṁ vissajāmi vo”.


pli: “Yathā ca myāyaṁ sumukho,


pli: ajjhabhāseyya paṇḍito;


pli: Kāmasā buddhisampanno,


pli: taṁ myāssa paramappiyaṁ”.


pli: “Ahaṁ khalu mahārāja,


pli: nāgarājārivantaraṁ;


pli: Paṭivattuṁ na sakkomi,


pli: na me so vinayo siyā.


pli: Amhākañceva so seṭṭho,


pli: tvañca uttamasattavo;


pli: Bhūmipālo manussindo,


pli: pūjā bahūhi hetuhi.


pli: Tesaṁ ubhinnaṁ bhaṇataṁ,


pli: vattamāne vinicchaye;


pli: Nantaraṁ paṭivattabbaṁ,


pli: pessena manujādhipa”.


pli: “Dhammena kira nesādo,


pli: paṇḍito aṇḍajo iti;


pli: Na heva akatattassa,


pli: nayo etādiso siyā.


pli: Evaṁ aggapakatimā,


pli: evaṁ uttamasattavo;


pli: Yāvatatthi mayā diṭṭhā,


pli: nāññaṁ passāmi edisaṁ.


pli: Tuṭṭhosmi vo pakatiyā,


pli: vākyena madhurena ca;


pli: Eso cāpi mamacchando,


pli: ciraṁ passeyya vo ubho”.


pli: “Yaṁ kiccaṁ parame mitte,


pli: katamasmāsu taṁ tayā;


pli: Pattā nissaṁsayaṁ tyāmhā,


pli: bhattirasmāsu yā tava.


pli: Aduñca nūna sumahā,


pli: ñātisaṅghassa mantaraṁ;


pli: Adassanena asmākaṁ,


pli: dukkhaṁ bahūsu pakkhisu.


pli: Tesaṁ sokavighātāya,


pli: Tayā anumatā mayaṁ;


pli: Taṁ padakkhiṇato katvā,


pli: Ñātiṁ passemurindama.


pli: Addhāhaṁ vipulaṁ pītiṁ,


pli: bhavataṁ vindāmi dassanā;


pli: Eso cāpi mahā attho,


pli: ñātivissāsanā siyā”.


pli: Idaṁ vatvā dhataraṭṭho,


pli: haṁsarājā narādhipaṁ;


pli: Uttamaṁ javamanvāya,


pli: ñātisaṅghaṁ upāgamuṁ.


pli: Te aroge anuppatte,


pli: disvāna parame dije;


pli: Kekāti makaruṁ haṁsā,


pli: puthusaddo ajāyatha.


pli: Te patītā pamuttena,


pli: bhattunā bhattugāravā;


pli: Samantā parikiriṁsu,


pli: aṇḍajā laddhapaccayā.


pli: Evaṁ mittavataṁ atthā,


pli: sabbe honti padakkhiṇā;


pli: Haṁsā yathā dhataraṭṭhā,


pli: ñātisaṅghaṁ upāgamunti.


pli: Cūḷahaṁsajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: 2. Mahāhaṁsajātaka


pli: “Ete haṁsā pakkamanti,


pli: vakkaṅgā bhayameritā;


pli: Harittaca hemavaṇṇa,


pli: kāmaṁ sumukha pakkama.


pli: Ohāya maṁ ñātigaṇā,


pli: ekaṁ pāsavasaṁ gataṁ;


pli: Anapekkhamānā gacchanti,


pli: kiṁ eko avahīyasi.


pli: Pateva patataṁ seṭṭha,


pli: natthi baddhe sahāyatā;


pli: Mā anīghāya hāpesi,


pli: kāmaṁ sumukha pakkama”.


pli: “Nāhaṁ dukkhaparetopi,


pli: dhataraṭṭha tuvaṁ jahe;


pli: Jīvitaṁ maraṇaṁ vā me,


pli: tayā saddhiṁ bhavissati.


pli: Nāhaṁ dukkhaparetopi,


pli: Na maṁ anariyasaṁyutte,


pli: kamme yojetumarahasi.


pli: Sakumāro sakhā tyasmi,


pli: sacitte casmi te ṭhito;


pli: Ñāto senāpati tyāhaṁ,


pli: haṁsānaṁ pavaruttama.


pli: Kathaṁ ahaṁ vikatthissaṁ,


pli: ñātimajjhe ito gato;


pli: Taṁ hitvā patataṁ seṭṭha,


pli: kiṁ te vakkhāmito gato;


pli: Idha pāṇaṁ cajissāmi,


pli: nānariyaṁ kattumussahe”.


pli: “Eso hi dhammo sumukha,


pli: yaṁ tvaṁ ariyapathe ṭhito;


pli: Yo bhattāraṁ sakhāraṁ maṁ,


pli: na pariccattumussahe.


pli: Tañhi me pekkhamānassa,


pli: bhayaṁ na tveva jāyati;


pli: Adhigacchasi tvaṁ mayhaṁ,


pli: evaṁ bhūtassa jīvitaṁ”.


pli: Iccevaṁ mantayantānaṁ,


pli: Ariyānaṁ ariyavuttinaṁ;


pli: Daṇḍamādāya nesādo,


pli: Āpatī turito bhusaṁ.


pli: Tamāpatantaṁ disvāna,


pli: Sumukho atibrūhayi;


pli: Aṭṭhāsi purato rañño,


pli: Haṁso vissāsayaṁ byathaṁ.


pli: “Mā bhāyi patataṁ seṭṭha,


pli: na hi bhāyanti tādisā;


pli: Ahaṁ yogaṁ payuñjissaṁ,


pli: yuttaṁ dhammūpasaṁhitaṁ;


pli: Tena pariyāpadānena,


pli: khippaṁ pāsā pamokkhasi”.


pli: Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,


pli: sumukhassa subhāsitaṁ;


pli: Pahaṭṭhalomo nesādo,


pli: añjalissa paṇāmayi.


pli: “Na me sutaṁ vā diṭṭhaṁ vā,


pli: bhāsanto mānusiṁ dijo;


pli: Ariyaṁ bruvāno vakkaṅgo,


pli: cajanto mānusiṁ giraṁ.


pli: Kiṁ nu tāyaṁ dijo hoti,


pli: mutto baddhaṁ upāsasi;


pli: Ohāya sakuṇā yanti,


pli: kiṁ eko avahīyasi”.


pli: “Rājā me so dijāmitta,


pli: senāpaccassa kārayiṁ;


pli: Tamāpade pariccattuṁ,


pli: nussahe vihagādhipaṁ.


pli: Mahāgaṇāya bhattā me,


pli: mā eko byasanaṁ agā;


pli: Tathā taṁ samma nesāda,


pli: bhattāyaṁ abhito rame”.


pli: “Ariyavattasi vakkaṅga,


pli: yo piṇḍamapacāyasi;


pli: Cajāmi te taṁ bhattāraṁ,


pli: gacchathūbho yathāsukhaṁ”.


pli: “Sace attappayogena,


pli: ohito haṁsapakkhinaṁ;


pli: Paṭigaṇhāma te samma,


pli: etaṁ abhayadakkhiṇaṁ.


pli: No ce attappayogena,


pli: Anissaro muñcamamhe,


pli: theyyaṁ kayirāsi luddaka”.


pli: “Yassa tvaṁ bhatako rañño,


pli: kāmaṁ tasseva pāpaya;


pli: Tattha saṁyamano rājā,


pli: yathābhiññaṁ karissati”.


pli: Iccevaṁ vutto nesādo,


pli: hemavaṇṇe harittace;


pli: Ubho hatthehi saṅgayha,


pli: pañjare ajjhavodahi.


pli: Te pañjaragate pakkhī,


pli: ubho bhassaravaṇṇine;


pli: Sumukhaṁ dhataraṭṭhañca,


pli: luddo ādāya pakkami.


pli: Harīyamāno dhataraṭṭho,


pli: sumukhaṁ etadabravi;


pli: “Bāḷhaṁ bhāyāmi sumukha,


pli: sāmāya lakkhaṇūruyā;


pli: Asmākaṁ vadhamaññāya,


pli: athattānaṁ vadhissati.


pli: Pākahaṁsā ca sumukha,


pli: suhemā hemasuttacā;


pli: Koñcī samuddatīreva,


pli: kapaṇā nūna rucchati”.


pli: “Evaṁ mahanto lokassa,


pli: appameyyo mahāgaṇī;


pli: Ekitthimanusoceyya,


pli: nayidaṁ paññavatāmiva.


pli: Vātova gandhamādeti,


pli: ubhayaṁ chekapāpakaṁ;


pli: Bālo āmakapakkaṁva,


pli: lolo andhova āmisaṁ.


pli: Avinicchayaññu atthesu,


pli: mandova paṭibhāsi maṁ;


pli: Kiccākiccaṁ na jānāsi,


pli: sampatto kālapariyāyaṁ.


pli: Aḍḍhummatto udīresi,


pli: yo seyyā maññasitthiyo;


pli: Bahusādhāraṇā hetā,


pli: soṇḍānaṁva surāgharaṁ.


pli: Māyā cesā marīcī ca,


pli: soko rogo cupaddavo;


pli: Kharā ca bandhanā cetā,


pli: maccupāsā guhāsayā;


pli: Tāsu yo vissase poso,


pli: so naresu narādhamo”.


pli: “Yaṁ vuddhehi upaññātaṁ,


pli: ko taṁ ninditumarahati;


pli: Mahābhūtitthiyo nāma,


pli: lokasmiṁ udapajjisuṁ.


pli: Khiḍḍā paṇihitā tyāsu,


pli: rati tyāsu patiṭṭhitā;


pli: Bījāni tyāsu rūhanti,


pli: yadidaṁ sattā pajāyare;


pli: Tāsu ko nibbide poso,


pli: pāṇamāsajja pāṇibhi.


pli: Tvameva nañño sumukha,


pli: thīnaṁ atthesu yuñjasi;


pli: Tassa tyajja bhaye jāte,


pli: bhītena jāyate mati.


pli: Sabbo hi saṁsayaṁ patto,


pli: bhayaṁ bhīru titikkhati;


pli: Paṇḍitā ca mahantāno,


pli: atthe yuñjanti duyyuje.


pli: Etadatthāya rājāno,


pli: sūramicchanti mantinaṁ;


pli: Paṭibāhati yaṁ sūro,


pli: āpadaṁ attapariyāyaṁ.


pli: Mā no ajja vikantiṁsu,


pli: rañño sūdā mahānase;


pli: Tathā hi vaṇṇo pattānaṁ,


pli: phalaṁ veḷuṁva taṁ vadhi.


pli: Muttopi na icchi uḍḍetuṁ,


pli: Sayaṁ bandhaṁ upāgami;


pli: Sopajja saṁsayaṁ patto,


pli: Atthaṁ gaṇhāhi mā mukhaṁ.


pli: So taṁ yogaṁ payuñjassu,


pli: yuttaṁ dhammūpasaṁhitaṁ;


pli: Tava pariyāpadānena,


pli: mama pāṇesanaṁ cara”.


pli: “Mā bhāyi patataṁ seṭṭha,


pli: na hi bhāyanti tādisā;


pli: Ahaṁ yogaṁ payuñjissaṁ,


pli: Mama pariyāpadānena,


pli: khippaṁ pāsā pamokkhasi”.


pli: So luddo haṁsakājena,


pli: rājadvāraṁ upāgami;


pli: “Paṭivedetha maṁ rañño,


pli: dhataraṭṭhāyamāgato”.


pli: Te disvā puññasaṅkāse,


pli: ubho lakkhaṇasammate;


pli: Khalu saṁyamano rājā,


pli: amacce ajjhabhāsatha.


pli: “Detha luddassa vatthāni,


pli: annaṁ pānañca bhojanaṁ;


pli: Kāmaṅkaro hiraññassa,


pli: yāvanto esa icchati”.


pli: Disvā luddaṁ pasannattaṁ,


pli: Kāsirājā tadabravi;


pli: “Yadyāyaṁ samma khemaka,


pli: Puṇṇā haṁsehi tiṭṭhati.


pli: Kathaṁ rucimajjhagataṁ,


pli: pāsahattho upāgami;


pli: Okiṇṇaṁ ñātisaṅghehi,


pli: nimmajjhimaṁ kathaṁ gahi”.


pli: “Ajja me sattamā ratti,


pli: adanāni upāsato;


pli: Padametassa anvesaṁ,


pli: appamatto ghaṭassito.


pli: Athassa padamaddakkhiṁ,


pli: carato adanesanaṁ;


pli: Tatthāhaṁ odahiṁ pāsaṁ,


pli: evaṁ taṁ dijamaggahiṁ”.


pli: “Ludda dve ime sakuṇā,


pli: atha ekoti bhāsasi;


pli: Cittaṁ nu te vipariyattaṁ,


pli: adu kiṁ nu jigīsasi”.


pli: “Yassa lohitakā tālā,


pli: tapanīyanibhā subhā;


pli: Uraṁ saṁhacca tiṭṭhanti,


pli: so me bandhaṁ upāgami.


pli: Athāyaṁ bhassaro pakkhī,


pli: abaddho baddhamāturaṁ;


pli: Ariyaṁ bruvāno aṭṭhāsi,


pli: cajanto mānusiṁ giraṁ”.


pli: “Atha kiṁ dāni sumukha,


pli: Hanuṁ saṁhacca tiṭṭhasi;


pli: Adu me parisaṁ patto,


pli: Bhayā bhīto na bhāsasi”.


pli: “Nāhaṁ kāsipati bhīto,


pli: ogayha parisaṁ tava;


pli: Nāhaṁ bhayā na bhāsissaṁ,


pli: vākyaṁ atthamhi tādise”.


pli: “Na te abhisaraṁ passe,


pli: na rathe napi pattike;


pli: Nāssa cammaṁ va kīṭaṁ vā,


pli: vammite ca dhanuggahe.


pli: Na hiraññaṁ suvaṇṇaṁ vā,


pli: nagaraṁ vā sumāpitaṁ;


pli: Okiṇṇaparikhaṁ duggaṁ,


pli: daḷhamaṭṭālakoṭṭhakaṁ;


pli: Yattha paviṭṭho sumukha,


pli: bhāyitabbaṁ na bhāyasi”.


pli: “Na me abhisarenattho,


pli: nagarena dhanena vā;


pli: Apathena pathaṁ yāma,


pli: antalikkhecarā mayaṁ.


pli: Sutā ca paṇḍitā tyamhā,


pli: nipuṇā atthacintakā;


pli: Bhāsematthavatiṁ vācaṁ,


pli: sacce cassa patiṭṭhito.


pli: Kiñca tuyhaṁ asaccassa,


pli: anariyassa karissati;


pli: Musāvādissa luddassa,


pli: bhaṇitampi subhāsitaṁ.


pli: Taṁ brāhmaṇānaṁ vacanā,


pli: imaṁ khemamakārayi;


pli: Abhayañca tayā ghuṭṭhaṁ,


pli: imāyo dasadhā disā.


pli: Ogayha te pokkharaṇiṁ,


pli: vippasannodakaṁ suciṁ;


pli: Pahūtaṁ cādanaṁ tattha,


pli: ahiṁsā cettha pakkhinaṁ.


pli: Idaṁ sutvāna nigghosaṁ,


pli: āgatamha tavantike;


pli: Te te bandhasma pāsena,


pli: etaṁ te bhāsitaṁ musā.


pli: Musāvādaṁ purakkhatvā,


pli: icchālobhañca pāpakaṁ;


pli: Ubho sandhimatikkamma,


pli: asātaṁ upapajjati”.


pli: “Nāparajjhāma sumukha,


pli: napi lobhāva maggahiṁ;


pli: Sutā ca paṇḍitātyattha-


pli: nipuṇā atthacintakā.


pli: Appevatthavatiṁ vācaṁ,


pli: byāhareyyuṁ idhāgatā;


pli: Tathā taṁ samma nesādo,


pli: vutto sumukha maggahi”.


pli: “Neva bhītā kāsipati,


pli: upanītasmi jīvite;


pli: Bhāsematthavatiṁ vācaṁ,


pli: sampattā kālapariyāyaṁ.


pli: Yo migena migaṁ hanti,


pli: pakkhiṁ vā pana pakkhinā;


pli: Sutena vā sutaṁ kiṇyā,


pli: kiṁ anariyataraṁ tato.


pli: Yo cāriyarudaṁ bhāse,


pli: anariyadhammavassito;


pli: Ubho so dhaṁsate lokā,


pli: idha ceva parattha ca.


pli: Na majjetha yasaṁ patto,


pli: na byādhe pattasaṁsayaṁ;


pli: Vāyametheva kiccesu,


pli: saṁvare vivarāni ca.


pli: Ye vuddhā abbhatikkantā,


pli: sampattā kālapariyāyaṁ;


pli: Idha dhammaṁ caritvāna,


pli: evaṁte tidivaṁ gatā.


pli: Idaṁ sutvā kāsipati,


pli: dhammamattani pālaya;


pli: Dhataraṭṭhañca muñcāhi,


pli: haṁsānaṁ pavaruttamaṁ”.


pli: “Āharantudakaṁ pajjaṁ,


pli: āsanañca mahārahaṁ;


pli: Pañjarato pamokkhāmi,


pli: dhataraṭṭhaṁ yasassinaṁ.


pli: Tañca senāpatiṁ dhīraṁ,


pli: nipuṇaṁ atthacintakaṁ;


pli: Yo sukhe sukhito rañño,


pli: dukkhite hoti dukkhito.


pli: Ediso kho arahati,


pli: piṇḍamasnātu bhattuno;


pli: Yathāyaṁ sumukho rañño,


pli: pāṇasādhāraṇo sakhā”.


pli: Pīṭhañca sabbasovaṇṇaṁ,


pli: Aṭṭhapādaṁ manoramaṁ;


pli: Maṭṭhaṁ kāsikamatthannaṁ,


pli: Dhataraṭṭho upāvisi.


pli: Kocchañca sabbasovaṇṇaṁ,


pli: veyyagghaparisibbitaṁ;


pli: Sumukho ajjhupāvekkhi,


pli: dhataraṭṭhassanantarā.


pli: Tesaṁ kañcanapattehi,


pli: puthū ādāya kāsiyo;


pli: Haṁsānaṁ abhihāresuṁ,


pli: aggarañño pavāsitaṁ.


pli: Disvā abhihaṭaṁ aggaṁ,


pli: kāsirājena pesitaṁ;


pli: Kusalo khattadhammānaṁ,


pli: tato pucchi anantarā.


pli: “Kaccinnu bhoto kusalaṁ,


pli: kacci bhoto anāmayaṁ;


pli: Kacci raṭṭhamidaṁ phītaṁ,


pli: dhammena manusāsasi”.


pli: “Kusalañceva me haṁsa,


pli: atho haṁsa anāmayaṁ;


pli: Atho raṭṭhamidaṁ phītaṁ,


pli: dhammenaṁ manusāsahaṁ”.


pli: “Kacci bhoto amaccesu,


pli: doso koci na vijjati;


pli: Kacci ca te tavatthesu,


pli: nāvakaṅkhanti jīvitaṁ”.


pli: “Athopi me amaccesu,


pli: Athopi te mamatthesu,


pli: “Kacci te sādisī bhariyā,


pli: assavā piyabhāṇinī;


pli: Puttarūpayasūpetā,


pli: tava chandavasānugā”.


pli: “Atho me sādisī bhariyā,


pli: mama chandavasānugā”.


pli: “Kacci raṭṭhaṁ anuppīḷaṁ,


pli: akutociupaddavaṁ;


pli: Asāhasena dhammena,


pli: samena manusāsasi”.


pli: “Atho raṭṭhaṁ anuppīḷaṁ,


pli: samena manusāsahaṁ”.


pli: “Kacci santo apacitā,


pli: Asanto parivajjitā;


pli: No ce dhammaṁ niraṅkatvā,


pli: Adhammamanuvattasi”.


pli: “Santo ca me apacitā,


pli: asanto parivajjitā;


pli: Dhammamevānuvattāmi,


pli: adhammo me niraṅkato”.


pli: “Kacci nānāgataṁ dīghaṁ,


pli: samavekkhasi khattiya;


pli: Kacci matto madanīye,


pli: paralokaṁ na santasi”.


pli: “Nāhaṁ anāgataṁ dīghaṁ,


pli: samavekkhāmi pakkhima;


pli: Ṭhito dasasu dhammesu,


pli: paralokaṁ na santase.


pli: Dānaṁ sīlaṁ pariccāgaṁ,


pli: ajjavaṁ maddavaṁ tapaṁ;


pli: Akkodhaṁ avihiṁsañca,


pli: khantiñca avirodhanaṁ.


pli: Iccete kusale dhamme,


pli: ṭhite passāmi attani;


pli: Tato me jāyate pīti,


pli: somanassañcanappakaṁ.


pli: Sumukho ca acintetvā,


pli: visajji pharusaṁ giraṁ;


pli: Bhāvadosamanaññāya,


pli: asmākāyaṁ vihaṅgamo.


pli: So kuddho pharusaṁ vācaṁ,


pli: nicchāresi ayoniso;


pli: Yānasmesu na vijjanti,


pli: nayidaṁ paññavatāmiva”.


pli: “Atthi me taṁ atisāraṁ,


pli: vegena manujādhipa;


pli: Dhataraṭṭhe ca baddhasmiṁ,


pli: dukkhaṁ me vipulaṁ ahu.


pli: Tvaṁ no pitāva puttānaṁ,


pli: bhūtānaṁ dharaṇīriva;


pli: Asmākaṁ adhipannānaṁ,


pli: khamassu rājakuñjara”.


pli: “Etaṁ te anumodāma,


pli: yaṁ bhāvaṁ na nigūhasi;


pli: Khilaṁ pabhindasi pakkhi,


pli: ujukosi vihaṅgama.


pli: Yaṁ kiñci ratanaṁ atthi,


pli: kāsirājanivesane;


pli: Rajataṁ jātarūpañca,


pli: muttā veḷuriyā bahū.


pli: Maṇayo saṅkhamuttā ca,


pli: vatthakaṁ haricandanaṁ;


pli: Ajinaṁ dantabhaṇḍañca,


pli: lohaṁ kāḷāyasaṁ bahuṁ;


pli: Etaṁ dadāmi vo vittaṁ,


pli: issaraṁ vissajāmi vo”.


pli: “Addhā apacitā tyamhā,


pli: sakkatā ca rathesabha;


pli: Dhammesu vattamānānaṁ,


pli: tvaṁ no ācariyo bhava.


pli: Ācariya samanuññātā,


pli: Tayā anumatā mayaṁ;


pli: Taṁ padakkhiṇato katvā,


pli: Ñātiṁ passemurindama”.


pli: Sabbarattiṁ cintayitvā,


pli: mantayitvā yathātathaṁ;


pli: Kāsirājā anuññāsi,


pli: haṁsānaṁ pavaruttamaṁ.


pli: Tato ratyā vivasāne,


pli: sūriyuggamanaṁ pati;


pli: Pekkhato kāsirājassa,


pli: bhavanā te vigāhisuṁ.


pli: Te aroge anuppatte,


pli: disvāna parame dije;


pli: Kekāti makaruṁ haṁsā,


pli: puthusaddo ajāyatha.


pli: Te patītā pamuttena,


pli: bhattunā bhattugāravā;


pli: Samantā parikiriṁsu,


pli: aṇḍajā laddhapaccayā.


pli: Evaṁ mittavataṁ atthā,


pli: sabbe honti padakkhiṇā;


pli: Haṁsā yathā dhataraṭṭhā,


pli: ñātisaṅghaṁ upāgamunti.


pli: Mahāhaṁsajātakaṁ dutiyaṁ.


pli: 3. Sudhābhojanajātaka


pli: “Neva kiṇāmi napi vikkiṇāmi,


pli: Na cāpi me sannicayo ca atthi;


pli: Sukiccharūpaṁ vatidaṁ parittaṁ,


pli: Patthodano nālamayaṁ duvinnaṁ”.


pli: “Appamhā appakaṁ dajjā,


pli: anumajjhato majjhakaṁ;


pli: Bahumhā bahukaṁ dajjā,


pli: adānaṁ nupapajjati.


pli: Taṁ taṁ vadāmi kosiya,


pli: dehi dānāni bhuñja ca;


pli: Ariyamaggaṁ samārūha,


pli: nekāsī labhate sukhaṁ”.


pli: “Moghañcassa hutaṁ hoti,


pli: moghañcāpi samīhitaṁ;


pli: Atithismiṁ yo nisinnasmiṁ,


pli: eko bhuñjati bhojanaṁ.


pli: “Saccañcassa hutaṁ hoti,


pli: saccañcāpi samīhitaṁ;


pli: neko bhuñjati bhojanaṁ.


pli: “Sarañca juhati poso,


pli: bahukāya gayāya ca;


pli: Doṇe timbarutitthasmiṁ,


pli: sīghasote mahāvahe.


pli: Atra cassa hutaṁ hoti,


pli: atra cassa samīhitaṁ;


pli: Taṁ taṁ vadāmi kosiya,


pli: dehi dānāni bhuñja ca;


pli: Ariyamaggaṁ samārūha,


pli: nekāsī labhate sukhaṁ”.


pli: “Baḷisañhi so nigilati,


pli: dīghasuttaṁ sabandhanaṁ;


pli: Atithismiṁ yo nisinnasmiṁ,


pli: eko bhuñjati bhojanaṁ.


pli: “Uḷāravaṇṇā vata brāhmaṇā ime,


pli: Ayañca vo sunakho kissa hetu;


pli: Uccāvacaṁ vaṇṇanibhaṁ vikubbati,


pli: Akkhātha no brāhmaṇā ke nu tumhe”.


pli: “Cando ca suriyo ca ubho idhāgatā,


pli: Ayaṁ pana mātali devasārathi;


pli: Sakkohamasmi tidasānamindo,


pli: Eso ca kho pañcasikhoti vuccati.


pli: Pāṇissarā mudiṅgā ca,


pli: murajālambarāni ca;


pli: Suttamenaṁ pabodhenti,


pli: paṭibuddho ca nandati.


pli: Ye kecime maccharino kadariyā,


pli: Paribhāsakā samaṇabrāhmaṇānaṁ;


pli: Idheva nikkhippa sarīradehaṁ,


pli: Kāyassa bhedā nirayaṁ vajanti.


pli: Ye kecime suggatimāsamānā,


pli: Dhamme ṭhitā saṁyame saṁvibhāge;


pli: Kāyassa bhedā sugatiṁ vajanti.


pli: Tvaṁ nosi ñāti purimāsu jātisu,


pli: So maccharī rosako pāpadhammo;


pli: Taveva atthāya idhāgatamhā,


pli: Mā pāpadhammo nirayaṁ gamittha”.


pli: “Addhā maṁ vo hitakāmā,


pli: yaṁ maṁ samanusāsatha;


pli: Sohaṁ tathā karissāmi,


pli: sabbaṁ vuttaṁ hitesibhi.


pli: Esāhamajjeva upāramāmi,


pli: Na cāpihaṁ kiñci kareyya pāpaṁ;


pli: Na cāpi me kiñci adeyyamatthi,


pli: Na cāpidatvā udakaṁ pivāmi.


pli: Evañca me dadato sabbakālaṁ,


pli: Bhogā ime vāsava khīyissanti;


pli: Tato ahaṁ pabbajissāmi sakka,


pli: Hitvāna kāmāni yathodhikāni”.


pli: Naguttame girivare gandhamādane,


pli: Modanti tā devavarābhipālitā;


pli: Athāgamā isivaro sabbalokagū,


pli: Supupphitaṁ dumavarasākhamādiya.


pli: Suciṁ sugandhaṁ tidasehi sakkataṁ,


pli: Pupphuttamaṁ amaravarehi sevitaṁ;


pli: Aladdha maccehi va dānavehi vā,


pli: Aññatra devehi tadārahaṁ hidaṁ.


pli: Tato catasso kanakattacūpamā,


pli: Uṭṭhāya nāriyo pamadādhipā muniṁ;


pli: Āsā ca saddhā ca sirī tato hirī,


pli: Iccabravuṁ nāradadeva brāhmaṇaṁ.


pli: “Sace anuddiṭṭhaṁ tayā mahāmuni,


pli: Pupphaṁ imaṁ pārichattassa brahme;


pli: Dadāhi no sabbā gati te ijjhatu,


pli: Tuvampi no hohi yatheva vāsavo”.


pli: Taṁ yācamānābhisamekkha nārado,


pli: Iccabravī saṅkalahaṁ udīrayi;


pli: “Na mayhamatthatthi imehi koci naṁ,


pli: Yāyeva vo seyyasi sā piḷandhatha”.


pli: “Tvaṁ nottamevābhisamekkha nārada,


pli: Yassicchasi tassā anuppavecchasu;


pli: Yassā hi no nārada tvaṁ padassasi,


pli: Sāyeva no hehiti seṭṭhasammatā”.


pli: “Akallametaṁ vacanaṁ sugatte,


pli: Ko brāhmaṇo saṅkalahaṁ udīraye;


pli: Gantvāna bhūtādhipameva pucchatha,


pli: Sace na jānātha idhuttamādhamaṁ”.


pli: Tā nāradena paramappakopitā,


pli: Udīritā vaṇṇamadena mattā;


pli: Sakāse gantvāna sahassacakkhuno,


pli: “Pucchiṁsu bhūtādhipaṁ kā nu seyyasi”.


pli: Tā disvā āyattamanā purindado,


pli: Iccabravī devavaro katañjalī;


pli: “Sabbāva vo hotha sugatte sādisī,


pli: Ko neva bhadde kalahaṁ udīrayi”.


pli: “Yo sabbalokaccarito mahāmuni,


pli: Dhamme ṭhito nārado saccanikkamo;


pli: So nobravi girivare gandhamādane,


pli: Gantvāna bhūtādhipameva pucchatha;


pli: “Asu brahāraññacaro mahāmuni,


pli: Nādatvā bhattaṁ varagatte bhuñjati;


pli: Viceyya dānāni dadāti kosiyo,


pli: Yassā hi so dassati sāva seyyasi”.


pli: “Asū hi yo sammati dakkhiṇaṁ disaṁ,


pli: Gaṅgāya tīre himavantapassani;


pli: Sa kosiyo dullabhapānabhojano,


pli: Tassa sudhaṁ pāpaya devasārathi”.


pli: Sa mātalī devavarena pesito,


pli: Sahassayuttaṁ abhiruyha sandanaṁ;


pli: Sukhippameva upagamma assamaṁ,


pli: Adissamāno munino sudhaṁ adā.


pli: “Udaggihuttaṁ upatiṭṭhato hi me,


pli: Pabhaṅkaraṁ lokatamonuduttamaṁ;


pli: Sabbāni bhūtāni adhicca vāsavo,


pli: Ko neva me pāṇisu kiṁ sudhodahi.


pli: Saṅkhūpamaṁ setamatulyadassanaṁ,


pli: Suciṁ sugandhaṁ piyarūpamabbhutaṁ;


pli: Adiṭṭhapubbaṁ mama jātu cakkhubhi,


pli: Kā devatā pāṇisu kiṁ sudhodahi”.


pli: “Ahaṁ mahindena mahesi pesito,


pli: Sudhābhihāsiṁ turito mahāmuni;


pli: Jānāsi maṁ mātali devasārathi,


pli: Bhuñjassu bhattuttama mābhivārayi.


pli: Bhuttā ca sā dvādasa hanti pāpake,


pli: Khudaṁ pipāsaṁ aratiṁ daraklamaṁ;


pli: Kodhūpanāhañca vivādapesuṇaṁ,


pli: Sītuṇha tandiñca rasuttamaṁ idaṁ”.


pli: “Na kappatī mātali mayha bhuñjituṁ,


pli: Pubbe adatvā iti me vatuttamaṁ;


pli: Na cāpi ekāsnamarīyapūjitaṁ,


pli: Asaṁvibhāgī ca sukhaṁ na vindati”.


pli: “Thīghātakā ye cime pāradārikā,


pli: Mittadduno ye ca sapanti subbate;


pli: Sabbe ca te maccharipañcamādhamā,


pli: Tasmā adatvā udakampi nāsniye.


pli: Sohitthiyā vā purisassa vā pana,


pli: Dassāmi dānaṁ vidusampavaṇṇitaṁ;


pli: Saddhā vadaññū idha vītamaccharā,


pli: Bhavanti hete sucisaccasammatā”.


pli: Ato matā devavarena pesitā,


pli: Kaññā catasso kanakattacūpamā;


pli: Āsā ca saddhā ca sirī tato hirī,


pli: Taṁ assamaṁ āgamu yattha kosiyo.


pli: Tā disvā sabbo paramappamodito,


pli: Subhena vaṇṇena sikhārivaggino;


pli: Kaññā catasso caturo catuddisā,


pli: Iccabravī mātalino ca sammukhā.


pli: “Purimaṁ disaṁ kā tvaṁ pabhāsi devate,


pli: Alaṅkatā tāravarāva osadhī;


pli: Pucchāmi taṁ kañcanavelliviggahe,


pli: Ācikkha me tvaṁ katamāsi devatā”.


pli: “Sirāha devī manujebhi pūjitā,


pli: Apāpasattūpanisevinī sadā;


pli: Sudhāvivādena tavantimāgatā,


pli: Taṁ maṁ sudhāya varapañña bhājaya.


pli: Yassāhamicchāmi sudhaṁ mahāmuni,


pli: So sabbakāmehi naro pamodati;


pli: Sirīti maṁ jānahi jūhatuttama,


pli: Taṁ maṁ sudhāya varapañña bhājaya”.


pli: “Sippena vijjācaraṇena buddhiyā,


pli: Narā upetā paguṇā sakammunā;


pli: Tayā vihīnā na labhanti kiñcanaṁ,


pli: Tayidaṁ na sādhu yadidaṁ tayā kataṁ.


pli: Passāmi posaṁ alasaṁ mahagghasaṁ,


pli: Sudukkulīnampi arūpimaṁ naraṁ;


pli: Tayānugutto siri jātimāmapi,


pli: Peseti dāsaṁ viya bhogavā sukhī.


pli: Taṁ taṁ asaccaṁ avibhajjaseviniṁ,


pli: Jānāmi mūḷhaṁ vidurānupātiniṁ;


pli: Na tādisī arahati āsanūdakaṁ,


pli: Kuto sudhā gaccha na mayha ruccasi”.


pli: “Kā sukkadāṭhā paṭimukkakuṇḍalā,


pli: Cittaṅgadā kambuvimaṭṭhadhārinī;


pli: Osittavaṇṇaṁ paridayha sobhasi,


pli: Kusaggirattaṁ apiḷayha mañjariṁ.


pli: Migīva bhantā saracāpadhārinā,


pli: Virādhitā mandamiva udikkhasi;


pli: Ko te dutīyo idha mandalocane,


pli: Na bhāyasi ekikā kānane vane”.


pli: “Na me dutīyo idha matthi kosiya,


pli: Masakkasārappabhavamhi devatā;


pli: Āsā sudhāsāya tavantimāgatā,


pli: Taṁ maṁ sudhāya varapañña bhājaya”.


pli: “Āsāya yanti vāṇijā dhanesino,


pli: Nāvaṁ samāruyha parenti aṇṇave;


pli: Te tattha sīdanti athopi ekadā,


pli: Jīnādhanā enti vinaṭṭhapābhatā.


pli: Āsāya khettāni kasanti kassakā,


pli: Vapanti bījāni karontupāyaso;


pli: Ītīnipātena avuṭṭhitāya vā,


pli: Na kiñci vindanti tato phalāgamaṁ.


pli: Athattakārāni karonti bhattusu,


pli: Āsaṁ purakkhatvā narā sukhesino;


pli: Te bhatturatthā atigāḷhitā puna,


pli: Disā panassanti aladdha kiñcanaṁ.


pli: Hitvāna dhaññañca dhanañca ñātake,


pli: Āsāya saggādhimanā sukhesino;


pli: Tapanti lūkhampi tapaṁ cirantaraṁ,


pli: Kumaggamāruyha parenti duggatiṁ.


pli: Āsā visaṁvādikasammatā ime,


pli: Āse sudhāsaṁ vinayassu attani;


pli: Na tādisī arahati āsanūdakaṁ,


pli: Kuto sudhā gaccha na mayha ruccasi”.


pli: “Daddallamānā yasasā yasassinī,


pli: Jighaññanāmavhayanaṁ disaṁ pati;


pli: Pucchāmi taṁ kañcanavelliviggahe,


pli: Ācikkha me tvaṁ katamāsi devatā”.


pli: “Saddhāha devī manujehi pūjitā,


pli: Apāpasattūpanisevinī sadā;


pli: Sudhāvivādena tavantimāgatā,


pli: Taṁ maṁ sudhāya varapañña bhājaya”.


pli: “Dānaṁ damaṁ cāgamathopi saṁyamaṁ,


pli: Ādāya saddhāya karonti hekadā;


pli: Theyyaṁ musā kūṭamathopi pesuṇaṁ,


pli: Karonti heke puna viccutā tayā.


pli: Bhariyāsu poso sadisīsu pekkhavā,


pli: Sīlūpapannāsu patibbatāsupi;


pli: Vinetvāna chandaṁ kulitthiyāsupi,


pli: Karoti saddhaṁ puna kumbhadāsiyā.


pli: Tvameva saddhe paradārasevinī,


pli: Pāpaṁ karosi kusalampi riñcasi;


pli: Na tādisī arahati āsanūdakaṁ,


pli: Kuto sudhā gaccha na mayha ruccasi”.


pli: “Jighaññarattiṁ aruṇasmimūhate,


pli: Yā dissati uttamarūpavaṇṇinī;


pli: Tathūpamā maṁ paṭibhāsi devate,


pli: Ācikkha me tvaṁ katamāsi accharā.


pli: Kālā nidāgheriva aggijāriva,


pli: Anileritā lohitapattamālinī;


pli: Kā tiṭṭhasi mandamigāvalokayaṁ,


pli: Bhāsesamānāva giraṁ na muñcasi”.


pli: “Hirāha devī manujehi pūjitā,


pli: Apāpasattūpanisevinī sadā;


pli: Sudhāvivādena tavantimāgatā,


pli: Sāhaṁ na sakkomi sudhampi yācituṁ;


pli: Kopīnarūpā viya yācanitthiyā”.


pli: “Dhammena ñāyena sugatte lacchasi,


pli: Eso hi dhammo na hi yācanā sudhā;


pli: Taṁ taṁ ayācantimahaṁ nimantaye,


pli: Sudhāya yañcicchasi tampi dammi te.


pli: Sā tvaṁ mayā ajja sakamhi assame,


pli: Nimantitā kañcanavelliviggahe;


pli: Tuvañhi me sabbarasehi pūjiyā,


pli: Taṁ pūjayitvāna sudhampi asniye”.


pli: Sā kosiyenānumatā jutīmatā,


pli: Addhā hiri rammaṁ pāvisi yassamaṁ;


pli: Udakavantaṁ phalamariyapūjitaṁ,


pli: Apāpasattūpanisevitaṁ sadā.


pli: Rukkhaggahānā bahukettha pupphitā,


pli: Ambā piyālā panasā ca kiṁsukā;


pli: Sobhañjanā loddamathopi padmakā,


pli: Kekā ca bhaṅgā tilakā supupphitā.


pli: Sālā karerī bahukettha jambuyo,


pli: Assatthanigrodhamadhukavetasā;


pli: Uddālakā pāṭali sinduvārakā,


pli: Manuññagandhā mucalindaketakā.


pli: Hareṇukā veḷukā keṇu tindukā,


pli: Sāmākanīvāramathopi cīnakā;


pli: Mocā kadalī bahukettha sāliyo,


pli: Pavīhayo ābhūjino ca taṇḍulā.


pli: Tassevuttarapassena,


pli: jātā pokkharaṇī sivā;


pli: Akakkasā apabbhārā,


pli: sādhu appaṭigandhikā.


pli: Tattha macchā sanniratā,


pli: khemino bahubhojanā;


pli: Siṅgū savaṅkā saṅkulā,


pli: satavaṅkā ca rohitā;


pli: Āḷigaggarakākiṇṇā,


pli: pāṭhīnā kākamacchakā.


pli: Tattha pakkhī sanniratā,


pli: Haṁsā koñcā mayūrā ca,


pli: cakkavākā ca kukkuhā;


pli: Kuṇālakā bahū citrā,


pli: sikhaṇḍī jīvajīvakā.


pli: Tattha pānāya māyanti,


pli: nānā migagaṇā bahū;


pli: Sīhā byagghā varāhā ca,


pli: acchakokataracchayo.


pli: Palāsādā gavajā ca,


pli: mahiṁsā rohitā rurū;


pli: Eṇeyyā ca varāhā ca,


pli: gaṇino nīkasūkarā;


pli: Kadalimigā bahukettha,


pli: biḷārā sasakaṇṇikā.


pli: Chamāgirī pupphavicitrasanthatā,


pli: Dijābhighuṭṭhā dijasaṅghasevitā.


pli: Sā suttacā nīladumābhilambitā,


pli: Vijju mahāmegharivānupajjatha;


pli: Tassā susambandhasiraṁ kusāmayaṁ,


pli: Suciṁ sugandhaṁ ajinūpasevitaṁ;


pli: Atricca kocchaṁ hirimetadabravi,


pli: “Nisīda kalyāṇi sukhayidamāsanaṁ”.


pli: Tassā tadā kocchagatāya kosiyo,


pli: Yadicchamānāya jaṭājinandharo;


pli: Navehi pattehi sayaṁ sahūdakaṁ,


pli: Sudhābhihāsī turito mahāmuni.


pli: Sā taṁ paṭiggayha ubhohi pāṇibhi,


pli: Iccabravi attamanā jaṭādharaṁ;


pli: “Handāhaṁ etarahi pūjitā tayā,


pli: Gaccheyyaṁ brahme tidivaṁ jitāvinī”.


pli: Sā kosiyenānumatā jutīmatā,


pli: Udīritā vaṇṇamadena mattā;


pli: Sakāse gantvāna sahassacakkhuno,


pli: “Ayaṁ sudhā vāsava dehi me jayaṁ”.


pli: Tamena sakkopi tadā apūjayi,


pli: Sahindadevā surakaññamuttamaṁ;


pli: Sā pañjalī devamanussapūjitā,


pli: Navamhi kocchamhi yadā upāvisi.


pli: Tameva saṁsī punadeva mātaliṁ,


pli: Sahassanetto tidasānamindo;


pli: “Gantvāna vākyaṁ mama brūhi kosiyaṁ,


pli: ‘Āsāya saddhā siriyā ca kosiya;


pli: Hirī sudhaṁ kena malattha hetunā’”.


pli: Taṁ suplavatthaṁ udatārayī rathaṁ,


pli: Daddallamānaṁ upakāriyasādisaṁ;


pli: Jambonadīsaṁ tapaneyyasannibhaṁ,


pli: Alaṅkataṁ kañcanacittasannibhaṁ.


pli: Suvaṇṇacandettha bahū nipātitā,


pli: Hatthī gavāssā kikibyagghadīpiyo;


pli: Eṇeyyakā laṅghamayettha pakkhino,


pli: Migettha veḷuriyamayā yudhā yutā.


pli: Tatthassarājaharayo ayojayuṁ,


pli: Dasasatāni susunāgasādise;


pli: Alaṅkate kañcanajāluracchade,


pli: Āveḷine saddagame asaṅgite.


pli: Taṁ yānaseṭṭhaṁ abhiruyha mātali,


pli: Disā imāyo abhinādayittha;


pli: Nabhañca selañca vanappatiniñca,


pli: Sasāgaraṁ pabyathayittha mediniṁ.


pli: Sa khippameva upagamma assamaṁ,


pli: Pāvāramekaṁsakato katañjalī;


pli: Bahussutaṁ vuddhaṁ vinītavantaṁ,


pli: Iccabravī mātali devabrāhmaṇaṁ.


pli: “Indassa vākyaṁ nisāmehi kosiya,


pli: Dūto ahaṁ pucchati taṁ purindado;


pli: ‘Āsāya saddhā siriyā ca kosiya,


pli: Hirī sudhaṁ kena malattha hetunā’”.


pli: “Andhā sirī maṁ paṭibhāti mātali,


pli: Saddhā aniccā pana devasārathi;


pli: Āsā visaṁvādikasammatā hi me,


pli: Hirī ca ariyamhi guṇe patiṭṭhitā”.


pli: “Kumāriyo yācimā gottarakkhitā,


pli: Jiṇṇā ca yā yā ca sabhattuitthiyo;


pli: Tā chandarāgaṁ purisesu uggataṁ,


pli: Hiriyā nivārenti sacittamattano.


pli: Saṅgāmasīse sarasattisaṁyute,


pli: Parājitānaṁ patataṁ palāyinaṁ;


pli: Hiriyā nivattanti jahitva jīvitaṁ,


pli: Te sampaṭicchanti punā hirīmanā.


pli: Velā yathā sāgaravegavārinī,


pli: Hirāya hi pāpajanaṁ nivārinī;


pli: Taṁ sabbaloke hirimariyapūjitaṁ,


pli: Indassa taṁ vedaya devasārathi”.


pli: “Ko te imaṁ kosiya diṭṭhimodahi,


pli: Brahmā mahindo atha vā pajāpati;


pli: Hirāya devesu hi seṭṭhasammatā,


pli: Dhītā mahindassa mahesi jāyatha”.


pli: “Handehi dāni tidivaṁ apakkama,


pli: Rathaṁ samāruyha mamāyitaṁ imaṁ;


pli: Indo ca taṁ indasagotta kaṅkhati,


pli: Ajjeva tvaṁ indasahabyataṁ vaja”.


pli: “Evaṁ visujjhanti apāpakammino,


pli: Atho suciṇṇassa phalaṁ na nassati;


pli: Ye keci maddakkhu sudhāya bhojanaṁ,


pli: Sabbeva te indasahabyataṁ gatā.


pli: Hirī uppalavaṇṇāsi,


pli: kosiyo dānapati bhikkhu;


pli: Anuruddho pañcasikho,


pli: ānando āsi mātali.


pli: Sūriyo kassapo bhikkhu,


pli: moggallānosi candimā;


pli: Nārado sāriputtosi,


pli: sambuddho āsi vāsavo”ti.


pli: Sudhābhojanajātakaṁ tatiyaṁ.


pli: Evamakkhāyati, evamanusūyati.


pli: Sabbosadhadharaṇidhare nekapupphamālyavitate gajagavajamahiṁsarurucamarapasadakhaggagokaṇṇasīhabyagghadīpiacchakokataracchauddārakadalimigabiḷārasasakaṇṇikānucarite ākiṇṇanelamaṇḍalamahāvarāhanāgakulakareṇusaṅghādhivuṭṭhe issamigasākhamigasarabhamigaeṇīmigavātamigapasadamigapurisālukimpurisayakkharakkhasanisevite amajjavamañjarīdharapahaṭṭhapupphaphusitaggānekapādapagaṇavitate kuraracakoravāraṇamayūraparabhatajīvañjīvakacelāvakābhiṅkārakaravīkamattavihaṅgagaṇasatatasampaghuṭṭhe añjanamanosilāharitālahiṅgulakahemarajatakanakānekadhātusatavinaddhapaṭimaṇḍitappadese evarūpe khalu, bho, ramme vanasaṇḍe kuṇālo nāma sakuṇo paṭivasati ativiya citto ativiya cittapattacchadano.


pli: Tasseva khalu, bho, kuṇālassa sakuṇassa aḍḍhuḍḍhāni itthisahassāni paricārikā dijakaññāyo, atha khalu, bho, dve dijakaññāyo kaṭṭhaṁ mukhena ḍaṁsitvā taṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ majjhe nisīdāpetvā uḍḍenti—


pli: “mā naṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ addhānapariyāyapathe kilamatho ubbāhetthā”ti.


pli: Pañcasatā dijakaññāyo heṭṭhato heṭṭhato uḍḍenti—


pli: “sacāyaṁ kuṇālo sakuṇo āsanā paripatissati, mayaṁ taṁ pakkhehi paṭiggahessāmā”ti.


pli: Pañcasatā dijakaññāyo uparūpari uḍḍenti—


pli: “mā naṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ ātapo paritāpesī”ti.


pli: Pañcasatā pañcasatā dijakaññāyo ubhatopassena uḍḍenti—


pli: “mā naṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ sītaṁ vā uṇhaṁ vā tiṇaṁ vā rajo vā vāto vā ussāvo vā upapphusī”ti.


pli: Pañcasatā dijakaññāyo purato purato uḍḍenti—


pli: “mā naṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ gopālakā vā pasupālakā vā tiṇahārakā vā kaṭṭhahārakā vā vanakammikā vā kaṭṭhena vā kaṭhalena vā pāṇinā vā (…) leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā sakkharāhi vā pahāraṁ adaṁsu.


pli: Māyaṁ kuṇālo sakuṇo gacchehi vā latāhi vā rukkhehi vā sākhāhi vā thambhehi vā pāsāṇehi vā balavantehi vā pakkhīhi saṅgamesī”ti.


pli: Pañcasatā dijakaññāyo pacchato pacchato uḍḍenti saṇhāhi sakhilāhi mañjūhi madhurāhi vācāhi samudācarantiyo—


pli: “māyaṁ kuṇālo sakuṇo āsane pariyukkaṇṭhī”ti.


pli: Pañcasatā dijakaññāyo disodisaṁ uḍḍenti anekarukkhavividhavikatiphalamāharantiyo—


pli: “māyaṁ kuṇālo sakuṇo khudāya parikilamitthā”ti.


pli: Atha khalu, bho, tā dijakaññāyo taṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ ārāmeneva ārāmaṁ uyyāneneva uyyānaṁ nadītittheneva nadītitthaṁ pabbatasikhareneva pabbatasikharaṁ ambavaneneva ambavanaṁ jambuvaneneva jambuvanaṁ labujavaneneva labujavanaṁ nāḷikerasañcāriyeneva nāḷikerasañcāriyaṁ khippameva abhisambhonti ratitthāya.


pli: Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo tāhi dijakaññāhi divasaṁ paribyūḷho evaṁ apasādeti—


pli: “nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucittāyo katassa appaṭikārikāyo anilo viya yenakāmaṅgamāyo”ti.


pli: Tasseva khalu, bho, himavato pabbatarājassa puratthimadisābhāge susukhumasunipuṇagirippabhava—


pli: haritupayantiyo.


pli: Uppala paduma kumuda nalina satapatta sogandhika mandālaka sampativirūḷhasucigandhamanuññamāvakappadese.


pli: Kuravakamucalindaketakavedisavañjulapunnāgabakulatilakapiyakahasanasālasaḷalacampakaasokanāgarukkhatirīṭibhujapattaloddacandanoghavane kāḷāgarupadmakapiyaṅgudevadārukacocagahane kakudhakuṭajaaṅkolakaccikārakaṇikārakaṇṇikārakanaverakoraṇḍakakoviḷārakiṁsukayodhikavanamallikamanaṅgaṇamanavajjabhaṇḍisurucirabhaginimālāmalyadhare jātisumanamadhugandhikadhanutakkāritālīsatagaramusīrakoṭṭhakacchavitate atimuttakasaṅkusumitalatāvitatapaṭimaṇḍitappadese haṁsapilavakādambakāraṇḍavābhinadite vijjādharasiddhasamaṇatāpasagaṇādhivuṭṭhe varadevayakkharakkhasadānavagandhabbakinnaramahoragānuciṇṇappadese evarūpe khalu, bho, ramme vanasaṇḍe puṇṇamukho nāma phussakokilo paṭivasati ativiya madhuragiro vilāsitanayano mattakkho.


pli: Tasseva khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa aḍḍhuḍḍhāni itthisatāni paricārikā dijakaññāyo.


pli: Atha khalu, bho, dve dijakaññāyo kaṭṭhaṁ mukhena ḍaṁsitvā taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ majjhe nisīdāpetvā uḍḍenti—


pli: “mā naṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ addhānapariyāyapathe kilamatho ubbāhetthā”ti.


pli: Paññāsa dijakaññāyo heṭṭhato heṭṭhato uḍḍenti—


pli: “sacāyaṁ puṇṇamukho phussakokilo āsanā paripatissati, mayaṁ taṁ pakkhehi paṭiggahessāmā”ti.


pli: Paññāsa dijakaññāyo uparūpari uḍḍenti—


pli: “mā naṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ ātapo paritāpesī”ti.


pli: Paññāsa paññāsa dijakaññāyo ubhatopassena uḍḍenti—


pli: “mā naṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ sītaṁ vā uṇhaṁ vā tiṇaṁ vā rajo vā vāto vā ussāvo vā upapphusī”ti.


pli: Paññāsa dijakaññāyo purato purato uḍḍenti—


pli: “mā naṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ gopālakā vā pasupālakā vā tiṇahārakā vā kaṭṭhahārakā vā vanakammikā vā kaṭṭhena vā kaṭhalena vā pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā sakkharāhi vā pahāraṁ adaṁsu.


pli: Māyaṁ puṇṇamukho phussakokilo gacchehi vā latāhi vā rukkhehi vā sākhāhi vā thambhehi vā pāsāṇehi vā balavantehi vā pakkhīhi saṅgamesī”ti.


pli: Paññāsa dijakaññāyo pacchato pacchato uḍḍenti saṇhāhi sakhilāhi mañjūhi madhurāhi vācāhi samudācarantiyo—


pli: “māyaṁ puṇṇamukho phussakokilo āsane pariyukkaṇṭhī”ti.


pli: Paññāsa dijakaññāyo disodisaṁ uḍḍenti anekarukkhavividhavikatiphalamāharantiyo—


pli: “māyaṁ puṇṇamukho phussakokilo khudāya parikilamitthā”ti.


pli: Atha khalu, bho, tā dijakaññāyo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ ārāmeneva ārāmaṁ uyyāneneva uyyānaṁ nadītittheneva nadītitthaṁ pabbatasikhareneva pabbatasikharaṁ ambavaneneva ambavanaṁ jambuvaneneva jambuvanaṁ labujavaneneva labujavanaṁ nāḷikerasañcāriyeneva nāḷikerasañcāriyaṁ khippameva abhisambhonti ratitthāya.


pli: Atha khalu, bho, puṇṇamukho phussakokilo tāhi dijakaññāhi divasaṁ paribyūḷho evaṁ pasaṁsati—


pli: “sādhu sādhu, bhaginiyo, etaṁ kho, bhaginiyo, tumhākaṁ patirūpaṁ kuladhītānaṁ, yaṁ tumhe bhattāraṁ paricareyyāthā”ti.


pli: Atha khalu, bho, puṇṇamukho phussakokilo yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkami.


pli: Addasaṁsu kho kuṇālassa sakuṇassa paricārikā dijakaññāyo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ dūratova āgacchantaṁ;


pli: disvāna yena puṇṇamukho phussakokilo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ etadavocuṁ—


pli: “ayaṁ, samma puṇṇamukha, kuṇālo sakuṇo ativiya pharuso ativiya pharusavāco, appevanāma tavampi āgamma piyavācaṁ labheyyāmā”ti.


pli: “Appevanāma, bhaginiyo”ti vatvā yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kuṇālena sakuṇena saddhiṁ paṭisammoditvā ekamantaṁ nisīdi.


pli: Ekamantaṁ nisinno kho puṇṇamukho phussakokilo taṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ etadavoca—


pli: “kissa tvaṁ, samma kuṇāla, itthīnaṁ sujātānaṁ kuladhītānaṁ sammāpaṭipannānaṁ micchāpaṭipannosi?


pli: Amanāpabhāṇīnampi kira, samma kuṇāla, itthīnaṁ manāpabhāṇinā bhavitabbaṁ, kimaṅga pana manāpabhāṇīnan”ti.


pli: Evaṁ vutte, kuṇālo sakuṇo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ evaṁ apasādesi—


pli: “nassa tvaṁ, samma jamma vasala, vinassa tvaṁ, samma jamma vasala, ko nu tayā viyatto jāyājinenā”ti.


pli: Evaṁ apasādito ca pana puṇṇamukho phussakokilo tatoyeva paṭinivatti.


pli: Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa aparena samayena nacirasseva kharo ābādho uppajji lohitapakkhandikā bāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.


pli: Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa paricārikānaṁ dijakaññānaṁ etadahosi—


pli: “ābādhiko kho ayaṁ puṇṇamukho phussakokilo, appevanāma imamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā”ti ekaṁ adutiyaṁ ohāya yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkamiṁsu.


pli: Addasā kho kuṇālo sakuṇo tā dijakaññāyo dūratova āgacchantiyo, disvāna tā dijakaññāyo etadavoca—


pli: “kahaṁ pana tumhaṁ vasaliyo bhattā”ti?


pli: “Ābādhiko kho, samma kuṇāla, puṇṇamukho phussakokilo appevanāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā”ti.


pli: Evaṁ vutte, kuṇālo sakuṇo tā dijakaññāyo evaṁ apasādesi—


pli: “nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucittāyo katassa appaṭikārikāyo anilo viya yenakāmaṅgamāyo”ti;


pli: vatvā yena puṇṇamukho phussakokilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ etadavoca—