pli: Pahānatthaṁ kho pana brahmacariyaṁ vussati.


nikaya: pe

layer: root

title_pli: Peṭakopadesa Hārasampātabhūmi

pli: Tiṇṇaṁ santāpānaṁ chandarāgavinayo hoti.


pli: Upadhiṁ hi paṭicca dukkhamidaṁ bhavatīti ye bhavamevābhinandanti yassa bhāvessati, taṁ dukkhaṁ tassa dukkhassa pahānamāha.


pli: Sabbaso upādānañca yaṁ natthi dukkhassa sambhavoti cattāro vipallāsā yathā niddiṭṭhaupādānamāha.


pli: Tassa paṭhamo vipallāso kāmupādānaṁ, dutiyaṁ diṭṭhupādānaṁ, tatiyaṁ sīlabbatupādānaṁ, catutthaṁ attavādupādānaṁ, tesaṁ yo khayo natthi dukkhassa sambhavo upadhi nidānaṁ dukkhanirodhamāha.


pli: Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passato vibhavataṇhā na hoti.


pli: Vibhavaṁ nābhinandatīti dassanabhūmiṁ manteti sabbaso taṇhakkhayaṁ nibbānanti dve vimuttiyo katheti rāgavirāgañca avijjāvirāgañca.


pli: Tassa bhikkhunoti anupādisesanibbānadhātuṁ manteti.


pli: Ayaṁ suttassa atthaniddeso.


pli: Tattha katamo vicayo?


pli: Yassa yattha pariḷāheti tassa pariḍayhantassa so yathābhūtaṁ natthi nibbindati ca, ayaṁ vicayo ca yutti ca.


pli: Padaṭṭhāno rāgajo pariḷāho sukhindriyassa domanassindriyassa ca padaṭṭhānaṁ.


pli: Dosajo pariḷāho sukhindriyassa domanassindriyassa ca padaṭṭhānaṁ.


pli: Mohajo pariḷāho upekkhindriyassa domanassindriyassa ca padaṭṭhānaṁ.


pli: Tattha katamo lakkhaṇo hāro?


pli: Phassapareto vedanāpareto saññāparetopi saṅkhāraparetopi yena yena maññati yadi subhanimittena yadi sukhanimittena yadi niccanimittena yadi attanimittena asubhe subhanti maññati, evaṁ sabbaṁ rāgaje pariḷāhe vutte cattāro pariḷāhā vuttā bhavanti.


pli: Rāgajo dosajo mohajo diṭṭhijo ca rāgaṁ vadāmīti attato vadati.


pli: Sabbāni pannarasa padāni aniccaṁ dukkhanti.


pli: Tattha katamo catubyūho?


pli: Idha sutte bhagavato ko adhippāyo?


pli: Ye pariḷāhena na acchanti te bhavaṁ nābhinandanti.


pli: Ye bhavaṁ nābhinandanti, te parinibbāyissanti.


pli: Ayaṁ adhippāyo.


pli: Tattha katamo āvaṭṭo?


pli: Saṅkilesabhāgiyena dukkhañca samudayañca niddisati.


pli: Nibbedhabhāgiyena maggañca nirodhañca.


pli: Tattha katamā vibhatti?


pli: Santāpajāto rogajāto rogaṁ vadati attato taṁ na ekaṁsena hoti amanasikārā santāpajāto kho na ca rogaṁ attato vadati.


pli: Tattha katamo parivattano?


pli: Tattha katamo vevacano hāro?


pli: Rogañca attato vadati sallaṁ attato vadati.


pli: Pannarasa padāni sabbāni vattabbāni.


pli: Tattha katamā paññatti?


pli: Santāpajātoti domanassapadaṭṭhānaṁ.


pli: Sabbe vacanapaññattiyā paññapeti.


pli: Rogaṁ vadati attato vipallāso saṅkilesapaññattiyā paññapeti.


pli: Yaṁ nābhinandati, taṁ dukkhanti vipallāsanikkhepapaññattiyā paññattā.


pli: Te akatasattā lokā majjhena vemattatāya paññattā.


pli: Tattha katamo otaraṇo?


pli: Santāpajātoti tīṇi akusalamūlāni, te saṅkhārā saṅkhārakkhandhapariyāpannā, dhātūsu dhammadhātu, āyatanesu dhammāyatanaṁ.


pli: Indriyesu itthindriyaṁ purisindriyañca padaṭṭhānaṁ.


pli: Tattha katamo sodhano?


pli: Suddho suttassa ārambho.


pli: Tattha katamo adhiṭṭhāno hāro?


pli: Pariḷāhoti ye sattā lokā ekattapaññattiyā paññattā, te akatasattā lokā majjhena vemattatāya paññattā.


pli: Tattha katamo parikkhāro?


pli: Santāpajātoti ayoniso manasikāro hetu, vipallāsañca paccayo.


pli: Tattha dvīhi dhammehi attā abhiniviṭṭhā cittañca cetasikañca dhamme ubhayāni tassa viparītena parāmasato.


pli: Aparo pariyāyo, cetasikehi dhammehi attasaññā anattasaññā samugghāteti.


pli: Aparo pariyāyo.


pli: Aniccasaññā cetasikesu dhammesu, na tu attasaññā.


pli: Idaṁ vuccati cittanti vā manoti vā viññāṇanti vā idaṁ dīgharattaṁ abbhuggataṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti.


pli: Tattha cetasikā dhammānupassanā esāpi dhammasaññā.


pli: Tassa ko hetu, ko paccayo?


pli: Ahaṅkāro hetu, mamaṅkāro paccayo.


pli: Tattha katamo samāropano?


pli: Ayaṁ loko santāpajātoti akusalaṁ manteti viññāṇaṁ nāmarūpassa paccayo yāva jarāmaraṇanti, ayaṁ samāropano.


pli: Evametaṁ yathābhūtaṁ, sammappaññāya passati akusalamūlānaṁ pahānaṁ.


pli: Tattha avijjānirodho avijjānirodhā yāva jarāmaraṇanirodho, ayaṁ samāropano.


pli: Cattāro puggalā—


pli: anusotagāmī paṭisotagāmī ṭhitatto, tiṇṇo pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇoti.


pli: Tattha yo anusotagāmī ayaṁ kāme sevati.


pli: Pāpañca kammaṁ karoti yāva kāme paṭisevati.


pli: Idaṁ lobho akusalamūlaṁ, soyeva taṇhā, so tehi kāmehi vuyhati anusotagāmīti vuccati.


pli: Yo puggalo tāhi gamito tappaccayā tassa hetu akusalakammaṁ karoti kāyena ca vācāya ca, ayaṁ vuccati pāpakammaṁ karotīti.


pli: Tassa tīṇi sotāni sakkāyadiṭṭhi vicikicchā sīlabbataparāmāso.


pli: Imehi tīhi sotehi tividhadhātuyaṁ uppajjati kāmadhātuyaṁ rūpadhātuyaṁ arūpadhātuyaṁ.


pli: Tena paṭipakkhena yo kāme na paṭisevati.


pli: Yo sīlavataṁ na parāmasati.


pli: Yo sakkāyadiṭṭhīnaṁ pahānāya kāmesu yathābhūtaṁ ādīnavaṁ passati.


pli: Yena ca te dhamme paṭisevati.


pli: Yañca tappaccayā tiṭṭhati brāhmaṇoti arahaṁ kira.


pli: Tattha arahaṁ tassa pāraṅgato hoti, pāraṅgatassa thale tiṭṭhati sopādisesā nibbānadhātu.


pli: Anusotagāminīti dassanappahātabbānaṁ saṁyojanānaṁ appahānamāha.


pli: Paṭisotagāminīti phale diṭṭhekaṭṭhānañca kilesānaṁ pahānamāha, ṭhitattena pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ pahānamāha.


pli: Tattha anusotagāminā maggarūpimāha.


pli: Paṭisotagāminā ṭhitattena ca maggamitimāha.


pli: Pāraṅgatena sāvakā asekkhā ca sammāsambuddhā ca vuttā.


pli: Paṭisotagāminā ṭhitattena sakkāyanirodhagāminiṁ paṭipadamāha.


pli: Pāraṅgatena dasa asekkhā arahantā dhammā vuttā.


pli: Ayaṁ suttattho.


pli: Tattha katamā desanā?


pli: Imasmiṁ hi sutte cattāri ariyasaccāni desitāni.


pli: Tedhātukalokasamatikkamanañca.


pli: Tattha katamo vicayo hāro?


pli: Yo kāme paṭisevati pāpaṁ kareyyāti yo ca kāme na paṭisevati so pāpakammaṁ na kareyyāti yo ca imehi dvīhi bhūmīhi uttiṇṇo pāraṅgatoti yā vīmaṁsā ayaṁ vicayo.


pli: Yuttīti yujjati suttesu, nāyujjatīti yā vīmaṁsāya, ayaṁ yutti.


pli: Padaṭṭhānoti anusotagāminā sattannaṁ saṁyojanānaṁ padaṭṭhānaṁ.


pli: Akusalassa kiriyā akusalassa mūlānaṁ padaṭṭhānaṁ.


pli: Ṭhitattena asaṁhāriyāya padaṭṭhānaṁ.


pli: Pāraṅgatoti kadāci bhūmiyā padaṭṭhānaṁ.


pli: Tattha katamo lakkhaṇo hāro?


pli: Yo anusotaṁ gacchati taṇhāvasena.


pli: Sabbesampi kilesānaṁ vasena gacchati.


pli: Yo paṭisotaṁ vāyamati.


pli: Taṇhāya sabbesampi so kilesānaṁ vāyamati paṭisotaṁ.


pli: Yo attanā ṭhito kāyenapi so ṭhito vācācittenapi so ṭhito.


pli: Ayaṁ lakkhaṇo hāro.


pli: Tattha katamo catubyūho?


pli: Idha sutte bhagavato ko adhippāyo?


pli: Ye anusotagāminiyā paṭipadāya nābhiramissanti, te paṭisotaṁ vāyamissantīti yāva kadāci bhūmiyaṁ, ayaṁ adhippāyo.


pli: Āvaṭṭoti idha sutte cattāri suttāni desitāni.


pli: Tattha katamo vibhatti hāro?


pli: Yo kāme paṭisevati pāpañca kammaṁ karoti.


pli: So anusotagāmīti na ekaṁsena sotāpannopi kāme paṭisevati.


pli: Taṁ bhāgiyañca pāpakammaṁ karoti.


pli: Kiñcāpi sekkhopi kareyya pāpaṁ yathā sutte niddiṭṭho na ca so anusotagāmī, idaṁ vibhajjabyākaraṇīyaṁ.


pli: Na ca kāme paṭisevati na ca pāpakammaṁ karoti paṭisotagāmī na ca ekaṁsena sabbe bāhirako kāmesu vītarāgo na ca kāme paṭisevati, tena ca pāpakammaṁ karoti anusotagāmī paṭisotagāmī, ayaṁ vibhatti.


pli: Tattha katamo parivattano hāro?


pli: Niddiṭṭho paṭipakkho.


pli: Vevacanoti kāmesu vatthukāmāpi kilesakāmāpi rūpasaddagandharasaphassaputtadāradāsakammakaraporisañca pariggahā.


pli: Paññattīti sabbe puthujjanā ekattāya paññattā.


pli: Ye pana sekkhā puggalā, te nibbānapaññattiyā paññattā.


pli: Ye pana anāgāmī, te asaṁhāriya paññattiyā paññattā, ayaṁ paññatti.


pli: Otaraṇoti yo anusotagāmī, so dukkhaṁ.


pli: Ye tassa dhammā, te dukkhassa samudayo.


pli: Yaṁ rūpaṁ, ayaṁ rūpakkhandho, evaṁ pañcapi khandhā paṭiccasamuppādo, te kilesā saṅkhārakkhandhapariyāpannā dhammāyatanaṁ dhammadhātu indriyesu ca paññattā.


pli: Sodhanoti yenārambhena idaṁ suttaṁ desitaṁ, so ārambho sabbo suddho.


pli: Adhiṭṭhānoti paṭisotagāminā sabbe sotāpannā ekattena vā niddiṭṭhā rāgānusayapaṭisotagāmino sekkhāva maggo ca sekkho ca puggalo ṭhitattoti.


pli: Vītarāgo ekattāya paññatto.


pli: Pāraṅgatoti sabbe arahanto sabbe paccekabuddhā sammāsambuddhā ca ekattāya paññattā.


pli: Parikkhāroti anusotagāmino pāpamittapaccayo kāmapariyuṭṭhānaṁ hetu.


pli: Paṭisotagāmino dve hetū dve paccayā ca yāva sammādiṭṭhiyā uppādāyadiṭṭhi, tassa paṭiladdhamaggo hetu ārambho paccayo kāyiko cetasikassa koṭṭhāso ca.


pli: Samāropanoti vibhatti idaṁ suttaṁ natthi samāropanāya bhūmi.


pli: Pañcānisaṁsā sotānugatānaṁ dhammānaṁ yāva diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṁ suttaṁ vitthārena kātabbaṁ.


pli: Yuñjato ghaṭentassa vāyamato gilāno maraṇakāle devabhūto paccekabodhiṁ pāpuṇāti.


pli: Sotānugatāti saddhammassavanena kataṁ hoti.


pli: Na ca adhipaññādhammavipassanāya tassa cittaṁ tasitaṁ hoti, na ca anibbiddhattaṁ, idaṁ ca suttaṁ pañcannaṁ puggalānaṁ desitaṁ, saddhānusārino mudindriyassa tikkhindriyassa ca dhammānusārino tikkhindriyassa mudindriyassa ca.


pli: Yo pana mohacarito puggalo na sakkoti yuñjituṁ ghaṭituṁ vāyamituṁ yathābhūtaṁ yathāsamādhikā vimutti taṁ khaṇaṁ taṁ layaṁ taṁ muhuttaṁ phalaṁ dasseti.


pli: Sādhu parihāyati paro taṁ duyhati, no tu sukhaavipākinī bhavati.


pli: Tassa diṭṭheyeva ca dhamme upapajjaaparāpariyavedanīyaṁ.


pli: Tattha yo puggalo dhammānusārī tassa yadi sotānugatā dhammā honti so yuñjanto pāpuṇāti.


pli: Yo dhammānusārī mudindriyo, so gilāno pāpuṇāti.


pli: Yo saddhānusārī tikkhindriyo, so maraṇakālasamaye pāpuṇāti.


pli: Yo mudindriyo, so devabhūto pāpuṇāti.


pli: Yadā devabhūto na pāpuṇāti, na so teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā paccekabodhiṁ pāpuṇāti.


pli: Yo sotānugatesu yuñjati ghaṭeti vāyamati, so pubbāpannena visesaṁ sañjānāti, sañjānanto pāpuṇāti.


pli: Sace pana gilānassa manasikāro hoti, tattha yuñjanto pāpuṇāti.


pli: Sace panassa maraṇakāle saṁviggo hoti, tattha yuñjanto pāpuṇāti.


pli: Sace pana na katthaci saṁvego hoti, tassa devabhūtassa sukhino dhammabhūtā pādā evaṁ avilapati.


pli: So evaṁ jānāti “ayaṁ so dhammavinayo yattha mayaṁ pubbe manussabhūtā brahmacariyaṁ carimhā”ti.


pli: Atha devabhūto pāpuṇāti.


pli: Dibbesu vā pañcasu kāmaguṇesu ajjhosito hoti pamādavihārī, so tena kusalamūlena paccekabodhiṁ pāpuṇāti.


pli: Yā paratoghosena vacasā suparicitā, ayaṁ sutamayī paññā.


pli: Ye pana dhammā honti manasā anupekkhitā, ayaṁ cintāmayī paññā.


pli: Yaṁ diṭṭhiyā suppaṭividdhā, ayaṁ bhāvanāmayī paññā.


pli: Yaṁ sotānugatā vacasā paricitā honti, so ca diṭṭheyeva dhamme parinibbāyī, ayaṁ arahaṁ puggalo.


pli: Yo upapajjati devabhūto pāpuṇāti, tattha ca parinibbāyati, ayaṁ anāgāmī.


pli: Yo tena kusalamūlena paccekabodhiṁ pāpuṇāti, ayaṁ pubbayogasambhārasambhūto puggalo.


pli: Sotānugatā dhammāti paṭhamaṁ vimuttāyatanaṁ, vacasā paricitāti dutiyaṁ tatiyañca vimuttāyatanaṁ, manasā anupekkhitāti catutthaṁ vimuttāyatanaṁ diṭṭhiyā suppaṭividdhāti pañcamaṁ vimuttāyatanaṁ.


pli: Sotānugatāya vimuttiyā vacasā yā vācā suppaṭividdhā anupubbadhammassa sotena sutvā sīlakkhandhe paripūreti, manasā anupekkhitā samādhikkhandhaṁ paripūreti, diṭṭhiyā suppaṭividdhā paññākkhandhaṁ paripūreti.


pli: Sotānugatā dhammā bahussutā hontīti vitthārena kātabbaṁ.


pli: Idaṁ paṭhamaṁ saddhāpadānaṁ manasā anupekkhitāti paṭisallānabahulo viharati, vitthārena kātabbaṁ.


pli: Idaṁ dutiyaṁ saddhāpadānaṁ diṭṭhiyā suppaṭividdhāti anāsavā cetovimuttiyā nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.


pli: Idaṁ tatiyaṁ saddhāpadānaṁ.


pli: Sotānugatā dhammāti sekkhaṁ satthā dasseti.


pli: Manasā anupekkhitāti arahattaṁ satthā dasseti.


pli: Diṭṭhiyā suppaṭividdhāti tathāgataṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ satthā dasseti.


pli: Sotānugatā dhammāti kāmānaṁ nissaraṇaṁ dasseti.


pli: Manasā anupekkhitāti rūpadhātuyā nissaraṇaṁ dasseti.


pli: Diṭṭhiyā suppaṭividdhāti tedhātukānaṁ nissaraṇaṁ dasseti.


pli: Ayaṁ suttattho.


pli: Tattha katamo desanāhāro?


pli: Imamhi sutte tayo esanā desitā sotānugatehi dhammehi vacasā paricitehi kāmesanāya samathamaggo.


pli: Diṭṭhiyā suppaṭividdhehi brahmacariyesanāya samathamaggo.


pli: Vicayoti yathā suttaṁ manasikaronto vicinanto sutamayipaññaṁ paṭilabhati.


pli: Yathā ca so manasikarotīti yathā sutadhammā tadā cintāmayipaññaṁ paṭilabhati.


pli: Yathā diṭṭheva dhamme manasikaroti tadā bhāvanāmayipaññaṁ paṭilabhati.


pli: Ayaṁ vicayo.


pli: Sutena sutamayipaññaṁ paṭilabhati.


pli: Cintāya cintāmayipaññaṁ bhāvanāya bhāvanāmayipaññaṁ paṭilabhati.


pli: Atthi esā yutti.


pli: Padaṭṭhānoti sotānugatā dhammāti dhammassavanassa padaṭṭhānaṁ.


pli: Vacasā paricitāti yuñjanāya padaṭṭhānaṁ.


pli: Manasā anupekkhitāti dhammānudhammāya vipassanāya padaṭṭhānaṁ.


pli: Diṭṭhiyā anupekkhitāti paññāyapi anupekkhitā diṭṭhiyāpi anupekkhitā.


pli: Catubyūhoti imamhi sutte bhagavato ko adhippāyo?


pli: Ye imāhi dvīhi paññāhi samannāgatā tehi ….


pli: Sa nibbutoti maggaphalaṁ anupādisesañca nibbānadhātuṁ manteti, dānena oḷārikānaṁ kilesānaṁ pahānaṁ manteti.


pli: Sīlena majjhimānaṁ, paññāya sukhumakilesānaṁ manteti, rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti katā ca bhūmi.


pli: “Dadato puññaṁ pavaḍḍhati,


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyati”.


pli: Kusalo ca jahāti pāpakanti maggo vutto.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti maggaphalamāha.


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamatoti tīhi padehi lokikaṁ kusalamūlaṁ vuttaṁ.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti lokuttaraṁ kusalamūlaṁ vuttaṁ.


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyatīti puthujjanabhūmiṁ manteti.


pli: Kusalo ca jahāti pāpakanti sekkhabhūmiṁ manteti.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti asekkhabhūmi vuttā.


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyatīti magganiyā paṭipadā vuttā.


pli: Kusalo ca jahāti pāpakanti sekkhavimutti.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti asekkhavimutti.


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyatīti dānakathaṁ sīlakathaṁ maggakathaṁ lokikānaṁ dhammānaṁ desanamāha.


pli: Kusalo ca jahāti pāpakanti loke ādīnavānupassanā.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti sāmukkaṁsikāya dhammadesanāyapi paṭividdhā.


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhatīti pāṇānaṁ abhayadānena pāṇātipātā veramaṇisattānaṁ abhayaṁ deti.


pli: Evaṁ sabbāni sikkhāpadāni kātabbāni.


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyatīti sīle patiṭṭhāya cittaṁ saṁyameti, tassa saṁyamato pāripūriṁ gacchati.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti dve vimuttiyo.


pli: Ayaṁ suttaniddeso.


pli: Tattha katamā desanā?


pli: Imamhi sutte kiṁ desitaṁ?


pli: Dve sugatiyo devā ca manussā ca, dibbā ca pañcakāmaguṇā, mānussakā ca.


pli: Dvīhi padehi niddeso.


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyati, kusalo ca jahāti pāpakanti maggo vutto.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti dve nibbānadhātuyo desitā sopādisesā ca anupādisesā ca.


pli: Ayaṁ desanā.


pli: Vicayoti dadato puññaṁ pavaḍḍhatīti iminā paṭhamena padena dānamayikapuññakiriyavatthu vuttaṁ.


pli: Tenassa ānantariyānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ.


pli: Dutiyena padena … yanti, niyyānikaṁ sāsananti, ayaṁ adhippāyo.


pli: Assavanena ca amanasikārena ca appaṭivedhena ca sakkāyasamudayagāminī paṭipadā vuttā.


pli: Savanena ca manasikārena ca paṭivedhena ca sakkāyanirodhagāminī paṭipadā vuttā.


pli: Ayaṁ āvaṭṭo.


pli: Vibhattīti ekaṁsabyākaraṇīyo.


pli: Natthi tattha vibhattiyā bhūmi.


pli: Parivattanāti ye pañcānisaṁsā, te pañcādinā paṭipakkhena teneva diṭṭheva dhamme pāpuṇāti, taṁ upapajjamānā aparo pariyāyo.


pli: Vevacananti sotānugatā dhammāti yaṁ suttaṁ diṭṭhampi paññindriyaṁ viññattampi diṭṭhiyā suppaṭividdhampi vibhāvitampi.


pli: Paññattīti sotānugatādhammāti desanā avijjāpaññattiyā paññattaṁ.


pli: Manasikāro pāmojjapaññattiyā paññatto, diṭṭhadhammāpi ānisaṁsapaññattiyā paññattā.


pli: Otaraṇoti tisso paññā vacasā paricitesu sutamayī paññā manasā anupekkhitesu cintāmayī paññā diṭṭhiyā suppaṭividdhāsu bhāvanāmayī paññā.


pli: Imāni ariyasaccāni indriyāni vijjuppādā avijjānirodho paṭiccasamuppādo indriyesu tīṇi indriyāni, āyatanesu dhammāyatanapariyāpannā dhātūsu dhammadhātupariyāpannāti.


pli: Sodhanoti yo ārambho suttassa paveso niyutto.


pli: Adhiṭṭhānoti pañcānisaṁsāti vemattatāya paññattā ānisaṁsā sotā anugatāti vemattatāya ariyavohāro paññatto, dhamme ca savananti ekattatāya paññattaṁ.


pli: Parikkhāroti dhammassavanassa payirupāsanā paccayo, saddhā hetu.


pli: Manasā anupekkhitāti atthappaṭisaṁveditā paccayo, dhammappaṭisaṁveditā hetu, diṭṭhiyā suppaṭividdhāti saddhammassavanañca manasikāro ca paccayo, sutamayī cintāmayī paññā hetu.


pli: Samāropanoti vibhattaṁ suttaṁ aparo pariyāyo nibbatti bale natthi.


pli: Tattha samāropanāya bhūmi.


pli: Tattha katamaṁ vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ?


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhatīti gāthā.


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyatīti sīlamayikapuññakiriyavatthu vuttaṁ.


pli: Kusalo ca jahāti pāpakanti lobhassa ca mohassa ca byāpādassa ca pahānamāha.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti lobhassa ca mohassa ca byāpādassa ca chandarāgavinayamāhāti.


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhatīti gāthā alobho kusalamūlaṁ bhavati.


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyatīti adoso kusalamūlaṁ bhavati.


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyatīti averā asapattā abyāpādatāya sadā.


pli: Kusalo ca jahāti pāpakanti ñāṇuppādā aññāṇanirodho.


pli: Catutthapadena rāgadosamohakkhayena rāgavirāgā cetovimuttimohakkhayena avijjāvirāgā paññāvimutti, ayaṁ vicayo.


pli: Yuttīti dāne ṭhito ubhayaṁ hi paripūreti.


pli: Macchariyañca pajahati.


pli: Puññañca pavaḍḍhati.


pli: Atthi esā yutti.


pli: Padaṭṭhānanti dadato puññaṁ pavaḍḍhatīti cāgādhiṭṭhānassa padaṭṭhānaṁ.


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyatīti paññādhiṭṭhānassa padaṭṭhānaṁ kusalo ca jahāti pāpakanti saccādhiṭṭhānassa padaṭṭhānaṁ.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti upasamādhiṭṭhānassa padaṭṭhānaṁ.


pli: Ayaṁ padaṭṭhāno.


pli: Tattha katamo lakkhaṇo?


pli: Dadato puññaṁ pavaḍḍhati saṁyamato veraṁ na cīyati.


pli: Dadatopi veraṁ na kariyāti kusalo ca jahāti pāpakaṁ rāgadosamohakkhayā sa nibbuto rūpakkhayāpi vedanakkhayāpi, yena rūpena diṭṭhaṁ, tena tathāgato paññapento paññapeyya rūpassa khayā virāganirodhāti evaṁ pañcakkhandhā.


pli: Catubyūho idha bhagavato ko adhippāyo?


pli: Ye mahābhogānaṁ patthayissanti?


pli: Te dānaṁ dassanti parissayapahānāya, ye averābhichandakā, te pañca verāni pajahissanti, ye kusalābhichandakā, te aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvessanti aṭṭhannaṁ micchattānaṁ pahānāya.


pli: Ye nibbāyitukāmā, te rāgadosamohaṁ pajahissantīti ayaṁ bhagavato adhippāyo.


pli: Āvaṭṭoti yañca adadato macchariyaṁ yañca asaṁyamato veraṁ yañca akusalassa pāpassa appahānaṁ, ayaṁ dukkhaniddeso na samudayo.


pli: Alobhena ca adosena ca amohena ca kusalena imāni tīṇi kusalamūlāni.


pli: Tesaṁ paccayo aṭṭha sammattāni, ayaṁ maggo.


pli: Tesaṁ rāgadosamohānaṁ khayā, ayaṁ nirodho.


pli: Vibhattīti dadato puññaṁ pavaḍḍhatīti na ekaṁsena yo rājadaṇḍabhayena deti, yo ca akappiyassa paribhogena sīlavantesu deti, na tassa puññaṁ pavaḍḍhatīti so cetaṁ dānaṁ akusalena deti, daṇḍadānaṁ satthadānaṁ apuññamayaṁ pavaḍḍhati, na puññaṁ.


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyatīti na ekaṁsena kiṅkāraṇaṁ yañca yo padaṁ diṭṭhadhammikaṁ passati yadi mama rājāno gahetvā hatthaṁ vā chindeyya …pe…


pli: na tena saṁyamena veraṁ na karoti.


pli: Yo tu evaṁ samādiyati pāṇātipātassa pāpako vipākoti, diṭṭhe yeva dhamme abhisamparāye ca evaṁ sabbassa akusalassa hetuto ārati.


pli: Iminā saṁyamena veraṁ na cīyati.


pli: Parivattanāti dadato puññaṁ pavaḍḍhatīti adadato puññaṁ na pavaḍḍhati.


pli: Yaṁ dānamayaṁ, taṁ saṁyamato veraṁ na cīyati, asaṁyamato veraṁ karīyati.


pli: Kusalo ca jahāti pāpakaṁ akusalo na jahāti.


pli: Rāgadosamohakkhayā sanibbutoti dūtaṁ pesetvā paṇītaṁ pesetvāpi na pakkosāmi, so sayameva pana mahābhikkhusaṅghaparivāro amhākaṁ vasanaṭṭhānaṁ sampatto amhehi ca santhāgārasālā kāritā, ettha mayaṁ dasabalaṁ ānetvā maṅgalaṁ bhaṇāpemāti cintetvā upasaṅkamiṁsu.


pli: Yena santhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsūti taṁ divasaṁ kira santhāgāre cittakammaṁ niṭṭhāpetvā aṭṭakā muttamattā honti.


pli: Buddhā nāma araññajjhāsayā araññārāmā antogāme vaseyyuṁ vā no vāti tasmā bhagavato manaṁ jānitvāva paṭijaggissāmāti cintetvā te bhagavantaṁ upasaṅkamiṁsu.


pli: Idāni pana manaṁ labhitvā paṭijaggitukāmā yena santhāgāraṁ, tenupasaṅkamiṁsu.


pli: Sabbasantharinti yathā sabbaṁ santhataṁ hoti evaṁ yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsūti.


pli: Ettha pana te mallarājāno santhāgāraṁ paṭijaggitvā nagaravīthiyopi sammajjāpetvā dhaje ussāpetvā suvaṇṇaghaṭikadaliyo ca ṭhapāpetvā sakalanagaraṁ dīpamālāhi vippakiṇṇatārakaṁ viya katvā khīrapake dārake khīraṁ pāyetha, dahare kumāre lahuṁ lahuṁ bhojāpetvā sayāpetha, uccāsaddaṁ mākari, ajja ekarattiṁ satthā antogāmeva vasissati, buddhā nāma appasaddakāmā hontīti bheriṁ carāpetvā sayaṁ daṇḍakadīpikā ādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu.


pli: Bhagavantaṁyeva purakkhatvāti bhagavantaṁ purato katvā, tattha bhagavā bhikkhūnañceva upāsakānañca majjhe nisinno ativiya virocati.


pli: Samantapāsādiko suvaṇṇavaṇṇo abhirūpo dassanīyo puratthimakāyato suvaṇṇavaṇṇā rasmi uṭṭhahitvā gaganatale asītihatthaṁ ṭhānaṁ gaṇhāti.


pli: Pacchimakāyato dakkhiṇahatthato vāmahatthato suvaṇṇavaṇṇā heṭṭhā pādatalehi pavāḷavaṇṇarasmi uṭṭhahitvā ghanapathaviyaṁ asītihatthaṁ ṭhānaṁ gaṇhāti, evaṁ samantā asītihatthamattaṁ ṭhānaṁ chabbaṇṇabuddharasmiyo vijjotamānā vitaṇḍamānā vidhāvanti, sabbe disābhāgā suvaṇṇacampakapupphehi vikiriyamānā viya suvaṇṇaghaṭato nikkhantasuvaṇṇarasadhārāhi siñcamānā viya pasāritasuvaṇṇapaṭaparikkhittā viya verambhavātasamuṭṭhitakiṁsukakiṁsukārakaṇikārapupphacuṇṇasamokiṇṇā viya vippakasantaṁ asītianubyañjanabyāmappabhā dvattiṁsavaralakkhaṇasamujjalaṁ sarīraṁ samuggatatārakaṁ viya gaganatalaṁ vikasitamiva padumavanaṁ sabbaphāliphullo viya yojanasatiko pāricchattako paṭipāṭiyā ṭhapitānaṁ dvattiṁsacandānaṁ dvattiṁsasūriyānaṁ dvattiṁsacakkavattīnaṁ dvattiṁsadevarājānaṁ dvattiṁsamahābrahmānaṁ nibbuto asekkhassa natthi nibbuti.


pli: Vevacananti dadato puññaṁ pavaḍḍhati, anumodatopi puññaṁ pavaḍḍhati.


pli: Cittassa samādahatopi veyyāvaccakiriyāyapi puññaṁ pavaḍḍhatīti.


pli: Paññattīti dadato puññaṁ pavaḍḍhati, alobhassa paṭinissayaghātapaññattiyā paññattaṁ.


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyatīti adosassa paṭinissayaghātapaññattiyā paññattaṁ kusalo ca jahāti pāpakanti amohassa paṭinissayaghātapaññattiyā paññattaṁ.


pli: Otaraṇoti pañcasu indriyesu dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyati saṁyamena sīlakkhandho.


pli: Otiṇṇo chasu indriyesu saṁvaro, ayaṁ samādhikkhandho, yaṁ kusalo ca jahāti pāpakaṁ, ayaṁ paññākkhandho, rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti vimuttikkhandho.


pli: Dhātūsu dhammadhātu, āyatanesu manāyatanaṁ.


pli: Sodhanoti yenārambhena idaṁ suttaṁ desitaṁ so ārambho suddho.


pli: Adhiṭṭhāno dānanti ekattatāya paññattaṁ.


pli: Cāgo pariccāgo dhammadānaṁ āmisadānaṁ, aṭṭha dānāni vitthārena kātabbāni, ayaṁ vemattatā.


pli: Na ca dadato ekattapaññattiyā paññattaṁ.


pli: Khantī anavajjanti paññattiyā paññattaṁ.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti rodhavīriyapaññattiyā paññattā.


pli: Parikkhāroti dānassa pāmojjaṁ paccayo, alobho hetu.


pli: Saṁyamato yoniso manasikāro hetu, pariccāgo paccayo.


pli: Kusalo ca jahāti pāpakanti yathābhūtadassanaṁ paccayo, ñāṇappaṭilābho hetu.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti parato ca ghoso ajjhattañca yoniso manasikāro maggo ca hetu ca paccayo ca.


pli: Samāropanoti dadato puññaṁ pavaḍḍhatīti gāthā tassa sīlampi vaḍḍhati.


pli: Saṁyamopi vaḍḍhati.


pli: Saṁyamato veraṁ na cīyatīti.


pli: Aññepi kilesā na cīyanti yepissa tappaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātā, tepissa na uppajjanti.


pli: Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti rāgadosassāpi khayā rāgānusayassapi khayā dosassa mohassāpi sa nibbutoti sopādisesā nibbānadhātu anupādisesāpi.


pli: Ayaṁ samāropano.


pli: Therassa mahākaccāyanassa peṭakopadese hārassa sampātabhūmi samattā.


title_pli: Peṭakopadesa Suttavebhaṅgiya

pli: Peṭakopadesa


pli: Suttavebhaṅgiya


pli: Pubbā koṭi na paññāyati avijjāya ca bhavataṇhāya ca.


pli: Tattha avijjānīvaraṇānaṁ taṇhāsaṁyojanānaṁ sattānaṁ pubbakoṭi na paññāyati.


pli: Tattha ye sattā taṇhāsaṁyojanā, te ajjhosānabahulā mandavipassakā.


pli: Ye pana ussannadiṭṭhikā sattā, te vipassanābahulā mandajjhosānā.


pli: Tattha taṇhācaritā sattā sattasaññābhiniviṭṭhā anuppādavayadassino.


pli: Te pañcasu khandhesu attānaṁ samanupassanti “rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānan”ti.


pli: Evaṁ pañcakkhandhā.


pli: Aññehi khandhehi attānaṁ samanupassanti tassa ussannadiṭṭhikā sattā vipassamānā khandhe ujuṁ attato samanupassanti.


pli: Te rūpaṁ attako samanupassanti.


pli: Yaṁ rūpaṁ, so attā.


pli: Yo ahaṁ, taṁ rūpaṁ.


pli: So rūpavināsaṁ passati, ayaṁ ucchedavādī.


pli: Iti pañcannaṁ khandhānaṁ paṭhamābhinipātā sakkāyadiṭṭhiyo pañca ucchedaṁ bhajanti “taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti.


pli: Ekamekamhi khandhe tīhi padehi pacchimakehi sassataṁ bhajati “aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti.


pli: Ito bahiddhāte pabbajitā taṇhācaritā kāmasukhallikānuyogamanuyuttā viharanti.


pli: Tena ye ca nissandena diṭṭhicaritā attakilamathānuyogamanuyuttā viharanti.


pli: Tenayeva diṭṭhisukhena ettāvatā bāhirako payogo.


pli: Tattha diṭṭhicaritā sattā ye ariyadhammavinayaṁ otaranti, te dhammānusārino honti.


pli: Ye taṇhācaritā sattā ariyaṁ dhammavinayaṁ otaranti, te saddhānusārino honti.


pli: Tattha ye diṭṭhicaritā sattā, te kāmesu dosadiṭṭhī, na ca ye kāmesu anusayā samūhatā, te attakilamathānuyogamanuyuttā viharanti.


pli: Tesaṁ satthā dhammaṁ deseti.


pli: Añño vā sāvako kāmehi natthi atthoti te ca pubbeyeva kāmehi anatthikā iti kāme appakasirena paṭinissajjanti.


pli: Te cetasikena dukkhena anajjhositā.


pli: Tena vuccati “sukhā paṭipadā”ti.


pli: Ye pana taṇhācaritā sattā, te kāmesu ajjhositā, tesaṁ satthā vā dhammaṁ deseti.


pli: Aññataro vā bhikkhu kāmehi natthi atthoti, te piyarūpaṁ dukkhena paṭinissajjanti.


pli: Tena vuccati “dukkhā paṭipadā”ti.


pli: Iti ime sabbasattā dvīsu paṭipadāsu samosaraṇaṁ gacchanti dukkhāyañca sukhāyañca.


pli: Tattha ye diṭṭhicaritā sattā, te dvidhā mudindriyā ca tikkhindriyā ca.


pli: Tattha ye diṭṭhicaritā sattā tikkhindriyā sukhena paṭinissajjanti, khippañca abhisamenti, tena vuccati “khippābhiññā sukhā paṭipadā”ti.


pli: Tattha ye diṭṭhicaritā sattā mudindriyā paṭhamaṁ tikkhindriyaṁ upādāya dandhataraṁ abhisamenti, te sukhena paṭinissajjanti, dandhañca abhisamenti.


pli: Tena vuccati “sukhā paṭipadā dandhābhiññā”ti.


pli: Tattha taṇhācaritā sattā dvidhā tikkhindriyā ca mudindriyā ca.


pli: Tattha ye taṇhācaritā sattā tikkhindriyā dukkhena paṭinissajjanti, khippañca abhisamenti.


pli: Tena vuccati “dukkhā paṭipadā khippābhiññā”ti.


pli: Tattha ye taṇhācaritā sattā mudindriyā paṭhamaṁ tikkhindriyaṁ upādāya dandhataraṁ abhisamenti, te dukkhena paṭinissajjanti, dandhañca abhisamenti.


pli: Tena vuccati “dukkhā paṭipadā dandhābhiññā”ti.


pli: Imā catasso paṭipadāyo apañcamā achaṭṭhā.


pli: Ye hi keci nibbutā nibbāyissanti vā imāhi catūhi paṭipadāhi anaññāhi ayaṁ paṭipadācatukkena kilese niddisati.


pli: Yā catukkamaggena ariyadhammesu niddisitabbā, ayaṁ vuccati sīhavikkīḷito nāma nayo.


pli: Tatrime cattāro āhārā.


pli: Cattāro vipallāsā upādānā yogā ganthā āsavā oghā sallā viññāṇaṭṭhitiyo agatigamanāti, evaṁ imāni sabbāni dasa padāni.


pli: Ayaṁ suttassa saṁsandanā.


pli: Cattāro āhārā.


pli: Tattha yo ca kabaḷīkāro āhāro yo ca phasso āhāro, ime taṇhācaritena pahātabbā.


pli: Tattha yo ca manosañcetanāhāro yo ca viññāṇāhāro, ime diṭṭhicaritena pahātabbā.


pli: Paṭhamo āhāro paṭhamo vipallāso, dutiyo āhāro dutiyo vipallāso, tatiyo āhāro tatiyo vipallāso, catuttho āhāro catuttho vipallāso.


pli: Ime cattāro vipallāsā apañcamā achaṭṭhā.


pli: Idañca pamāṇā cattāro āhārā.


pli: Tattha paṭhame vipallāse ṭhito kāme upādiyati, idaṁ kāmupādānaṁ.


pli: Dutiye vipallāse ṭhito anāgataṁ bhavaṁ upādiyati, idaṁ sīlabbatupādānaṁ.


pli: Tatiye vipallāse ṭhito viparīto diṭṭhiṁ upādiyati, idaṁ diṭṭhupādānaṁ.


pli: Catutthe vipallāse ṭhito khandhe attato upādiyati, idaṁ attavādupādānaṁ.


pli: Tattha kāmupādāne ṭhito kāme abhijjhāyati ganthati, ayaṁ abhijjhākāyagantho.


pli: Sīlabbatupādāne ṭhito byāpādaṁ ganthati, ayaṁ byāpādakāyagantho.


pli: Diṭṭhupādāne ṭhito parāmāsaṁ ganthati, ayaṁ parāmāsakāyagantho.


pli: Attavādupādāne ṭhito papañcanto ganthati, ayaṁ idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.


pli: Tassa ganthitā kilesā āsavanti.


pli: Kiñci pana vuccati vippaṭisāro.


pli: Ye vippaṭisārā te anusayā.


pli: Tattha abhijjhākāyaganthena kāmāsavo, byāpādakāyaganthena bhavāsavo, parāmāsakāyaganthena diṭṭhāsavo, idaṁ saccābhinivesakāyaganthena avijjāsavo.


pli: Te cattāro āsavā vepullabhāvaṁ gatā oghā honti, tena vuccanti “oghā”ti.


pli: Tattha kāmāsavo kāmogho, bhavāsavo bhavogho, avijjāsavo avijjogho, diṭṭhāsavo diṭṭhogho.


pli: Te cattāro oghā āsayamanupaviṭṭhā anusayasahagatā vuccanti.


pli: Sallāti hadayamāhacca tiṭṭhantā.


pli: Tattha kāmogho rāgasallaṁ, bhavogho dosasallaṁ, avijjogho mohasallaṁ, diṭṭhogho diṭṭhisallaṁ.


pli: Imehi catūhi sallehi pariyādinnaṁ viññāṇaṁ catūsu dhammesu tiṭṭhati rūpe vedanāya saññāya saṅkhāresu.


pli: Imā catasso viññāṇaṭṭhitiyo.


pli: Tattha rāgasallena nandūpasecanaṁ rūpūpagaṁ viññāṇaṁ tiṭṭhati.


pli: Dosasallena vedanūpagaṁ mohasallena saññūpagaṁ diṭṭhisallena nandūpasecanaṁ saṅkhārūpagaṁ viññāṇaṁ tiṭṭhati.


pli: Catūhi viññāṇaṭṭhitīhi catubbidhaṁ agatiṁ gacchanti chandā dosā bhayā mohā.


pli: Rāgena chandā agatiṁ gacchati, dosena dosā agatiṁ gacchati, mohena mohā agatiṁ gacchati, diṭṭhiyā bhayā agatiṁ gacchati.


pli: Iti idañca kammaṁ ime ca kilesā.


pli: Ayaṁ saṁsārassa hetu.


pli: Tatthimā catasso disā kabaḷīkārāhāro “asubhe subhan”ti vipallāso kāmupādānaṁ kāmayogo abhijjhākāyagantho kāmāsavo kāmogho rāgasallaṁ rūpūpagā viññāṇaṭṭhiti chandā agatigamanaṁ.


pli: Ayaṁ paṭhamā disā.


pli: Phasso āhāro “dukkhe sukhan”ti vipallāso sīlabbatupādānaṁ bhavayogobyāpādo kāyagantho bhavāsavo bhavogho dosasallaṁ vedanūpagā viññāṇaṭṭhiti dosā agatigamanaṁ, ayaṁ dutiyā disā.


pli: Manosañcetanāhāro “anattani attā”ti vipallāso diṭṭhupādānaṁ diṭṭhiyogo parāmāsakāyagantho diṭṭhāsavo diṭṭhogho diṭṭhisallaṁ saññūpagā viññāṇaṭṭhiti bhayā agatigamanaṁ.


pli: Ayaṁ tatiyā disā.


pli: Viññāṇāhāro “anicce niccan”ti vipallāso attavādupādānaṁ avijjāyogo idaṁsaccābhiniveso kāyagantho avijjāsavo avijjogho mohasallaṁ saṅkhārūpagā viññāṇaṭṭhiti mohā agatigamanaṁ, ayaṁ catutthī disā.


pli: Iti imesaṁ dasannaṁ suttānaṁ paṭhamena padena paṭhamāya disāya ālokanaṁ.


pli: Ayaṁ vuccati disālokanā.


pli: Catūhi vipallāsehi akusalapakkhe disāvilokanā kilesaṁ saṁyojetvā ayaṁ akusalapakkhe disāvilokanāya bhūmi pañcannaṁ dasannaṁ suttānaṁ yāni paṭhamāni padāni imesaṁ dhammānaṁ ko attho?


pli: Eko attho, byañjanameva nānaṁ.


pli: Evaṁ dutiyā evaṁ tatiyā evaṁ catutthī.


pli: Ayaṁ paṭhamā saṁsandanā.


pli: Iminā peyyālena sabbe kilesā catūsu padesu pakkhipitabbā.


pli: Tato kusalapakkhe catasso paṭipadā cattāri jhānāni cattāro satipaṭṭhānā cattāro vihārā dibbo brahmā ariyo āneñjo cattāro sammappadhānā cattāro acchariyā abbhutadhammā cattāro adhiṭṭhānā cattāro samādhayo chandasamādhi vīriyasamādhi cittasamādhi vīmaṁsāsamādhi.


pli: Cattāro dhammā sukhabhāgiyā nāññatra bojjhaṅgā nāññatra tapasā nāññatindriyasaṁvarā nāññatra sabbanissaggā cattāri appamāṇāni.


pli: Tattha dukkhā paṭipadā dandhābhiññā bhāviyamānā bahulīkariyamānā paṭhamaṁ jhānaṁ paripūreti, paṭhamaṁ jhānaṁ paripuṇṇaṁ paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ paripūreti, paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ paripuṇṇaṁ paṭhamaṁ vihāraṁ paripūreti, paṭhamo vihāro paripuṇṇo paṭhamaṁ sammappadhānaṁ paripūreti, paṭhamaṁ sammappadhānaṁ paripuṇṇaṁ paṭhamaṁ acchariyaṁ abbhutadhammaṁ paripūreti, paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo paripuṇṇo paṭhamaṁ adhiṭṭhānaṁ paripūreti, paṭhamaṁ adhiṭṭhānaṁ paripuṇṇaṁ chandasamādhiṁ paripūreti, chandasamādhi paripuṇṇo indriyasaṁvaraṁ paripūreti, indriyasaṁvaro paripuṇṇo paṭhamaṁ mettāappamāṇaṁ paripūreti.


pli: Evaṁ yāva sabbanissaggo catutthaṁ appamāṇaṁ paripūreti.


pli: Tattha paṭhamā ca paṭipadā paṭhamañca jhānaṁ paṭhamañca satipaṭṭhānaṁ paṭhamo ca vihāro paṭhamañca sammappadhānaṁ paṭhamo ca acchariyo abbhuto dhammo saccādhiṭṭhānañca chandasamādhi ca indriyasaṁvaro ca mettā ca appamāṇaṁ.


pli: Ayaṁ paṭhamā disā.


pli: Dukkhā ca paṭipadā khippābhiññā dutiyaṁ jhānaṁ dutiyañca satipaṭṭhānaṁ dutiyo ca vihāro dutiyañca sammappadhānaṁ dutiyo ca acchariyo abbhuto dhammo cāgādhiṭṭhānaṁ cittasamādhi cattāro iddhipādā karuṇā ca appamāṇaṁ, ayaṁ dutiyā disā.


pli: Sukhā ca paṭipadā dandhābhiññā tatiyañca jhānaṁ tatiyañca satipaṭṭhānaṁ tatiyo ca vihāro tatiyañca sammappadhānaṁ tatiyo ca acchariyo abbhuto dhammo paññādhiṭṭhānañca vīriyasamādhi ca bojjhaṅgā ca muditā ca appamāṇaṁ.


pli: Ayaṁ tatiyā disā.


pli: Sukhā ca paṭipadā khippābhiññā catutthaṁ jhānaṁ catutthañca satipaṭṭhānaṁ catuttho ca vihāro catutthañca sammappadhānaṁ catuttho ca acchariyo abbhuto dhammo upasamādhiṭṭhānañca vīmaṁsāsamādhi ca sabbanissaggo ca upekkhā appamāṇañca.


pli: Ayaṁ catutthī disā.


pli: Imāsaṁ catassannaṁ disānaṁ ālokanā.


pli: Ayaṁ vuccati disālokano nāma nayo.


pli: Tatthāyaṁ yojanā.


pli: Cattāro ca āhārā catasso ca paṭipadā, cattāro ca vipallāsā cattāro ca satipaṭṭhānā, cattāri ca upādānāni cattāri ca jhānāni cattāro ca yogā vihārā ca, ganthā ca sammappadhānā ca, āsavā ca acchariyā abbhutadhammā ca, oghā ca adhiṭṭhānāni ca, sallā ca samādhayo, viññāṇaṭṭhitiyo cattāro ca sukhabhāgiyā dhammā, cattāri ca agatigamanāni cattāri ca appamāṇāni iti kusalākusalānaṁ paṭipakkhavasena yojanā, ayaṁ vuccati disālokano nayo.


pli: Tassa cattāri sāmaññaphalāni pariyosānaṁ, yo ca dhammo kusalākusalaniddese paṭhamo disāniddeso, imassa sotāpattiphalaṁ pariyosānaṁ dutiyaṁ sakadāgāmiphalaṁ, tatiyaṁ anāgāmiphalaṁ, catutthaṁ arahattaphalaṁ.


pli: Tattha katamo tipukkhalo nayo?


pli: Ye ca dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyanti dve puggalā, ye ca sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya khippābhiññāya ca niyyanti dve puggalā.


pli: Imesaṁ catunnaṁ puggalānaṁ yo puggalo sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya niyyāti, yo ca puggalo dukkhāya paṭipadāya khippābhiññāya niyyāti.


pli: Ime dve puggalā bhavanti.


pli: Tattha yo sukhāya paṭipadāya khippābhiññāya niyyāti, ayaṁ ugghaṭitaññū.


pli: Yo pacchimo puggalo sādhāraṇo, ayaṁ vipañcitaññū.


pli: Yo puggalo dandhābhiññāya dukkhāya paṭipadāya niyyāti, ayaṁ neyyo.


pli: Ime cattāro bhavitvā tīṇi honti, tattha ugghaṭitaññussa samathapubbaṅgamā vipassanā, neyyassa vipassanāpubbaṅgamo samatho, vipañcitaññussa samathavipassanā yuganaddhā.


pli: Ugghaṭitaññussa mudukā desanā, neyyassa tikkhā desanā, vipañcitaññussa tikkhamudukā desanā.


pli: Ugghaṭitaññussa adhipaññāsikkhā, neyyassa adhicittasikkhā, vipañcitaññussa adhisīlasikkhā.


pli: Iti imesaṁ puggalānaṁ catūhi paṭipadāhi niyyānaṁ.


pli: Tattha ayaṁ saṅkileso, tīṇi akusalamūlāni tayo phassā tisso vedanā tayo upavicārā tayo saṅkilesā tayo vitakkā tayo pariḷāhā tīṇi saṅkhatalakkhaṇāni tisso dukkhatāti.


pli: Tīṇi akusalamūlānīti lobho akusalamūlaṁ, doso akusalamūlaṁ, moho akusalamūlaṁ.


pli: Tayo phassāti sukhavedanīyo phasso, dukkhavedanīyo phasso, adukkhamasukhavedanīyo phasso.


pli: Tisso vedanāti sukhā vedanā dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā.


pli: Tayo upavicārāti somanassopavicāro domanassopavicāro upekkhopavicāro.


pli: Tayo saṅkilesāti rāgo doso moho.


pli: Tayo vitakkāti kāmavitakko byāpādavitakko vihiṁsāvitakko.


pli: Tayo pariḷāhāti rāgajo dosajo mohajo.


pli: Tīṇi saṅkhatalakkhaṇānīti uppādo ṭhiti vayo.


pli: Tisso dukkhatāti dukkhadukkhatā vipariṇāmadukkhatā saṅkhatadukkhatā.


pli: Tattha lobho akusalamūlaṁ kuto samuṭṭhitaṁ?


pli: Tividhaṁ ārammaṇaṁ manāpikaṁ amanāpikaṁ upekkhāṭhāniyañca.


pli: Tattha manāpikena ārammaṇena lobho akusalamūlaṁ samuṭṭhahati.


pli: Iti manāpikā ārammaṇā sukhavedanīyo phasso, sukhavedanīyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjate sukhavedanā, sukhavedanaṁ paṭicca uppajjate somanassūpavicāro, somanassūpavicāraṁ paṭicca uppajjate rāgo, rāgaṁ paṭicca uppajjate kāmavitakko, kāmavitakkaṁ paṭicca uppajjate rāgajo pariḷāho rāgajaṁ pariḷāhaṁ paṭicca uppajjate uppādo saṅkhatalakkhaṇo, uppādaṁ saṅkhatalakkhaṇaṁ paṭicca uppajjate vipariṇāmadukkhatā.


pli: Doso akusalamūlaṁ kuto samuṭṭhitaṁ?


pli: Amanāpikena ārammaṇena doso akusalamūlaṁ samuṭṭhitaṁ.


pli: Iti amanāpikā ārammaṇā dukkhavedanīyo phasso, dukkhavedanīyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjate dukkhavedanā, dukkhavedanaṁ paṭicca uppajjate domanassūpavicāro, domanassūpavicāraṁ paṭicca uppajjate doso, dosaṁ paṭicca uppajjate byāpādavitakko, byāpādavitakkaṁ paṭicca uppajjate dosajo pariḷāho, dosajaṁ pariḷāhaṁ paṭicca uppajjate ṭhitassa aññathattaṁ saṅkhatalakkhaṇaṁ, ṭhitassa aññathattaṁ saṅkhatalakkhaṇaṁ paṭicca uppajjate dukkhadukkhatā vedanā.


pli: Moho akusalamūlaṁ kuto samuṭṭhitaṁ?


pli: Upekkhāṭhāniyena ārammaṇena moho akusalamūlaṁ samuṭṭhitaṁ.


pli: Iti upekkhāṭhāniyā ārammaṇā adukkhamasukhavedanīyo phasso, adukkhamasukhavedanīyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjate adukkhamasukhā vedanā, adukkhamasukhavedanaṁ paṭicca uppajjate upekkhūpavicāro, upekkhūpavicāraṁ paṭicca uppajjate moho, mohaṁ paṭicca uppajjate vihiṁsāvitakko, vihiṁsāvitakkaṁ paṭicca uppajjate mohajo pariḷāho, mohajaṁ pariḷāhaṁ paṭicca uppajjate vayo saṅkhatalakkhaṇaṁ, vayaṁ saṅkhatalakkhaṇaṁ paṭicca uppajjate saṅkhatadukkhatā, iti ayaṁ tiṇṇaṁ kilesānaṁ niddeso, ayaṁ vuccate kusalapakkhe tipukkhalo nayo.


pli: Iti tīṇi akusalamūlāni na catutthāni na pañcamāni, tayo phassāti tisso vedanā yāva saṅkhatadukkhatāti, yo koci akusalapakkho, sabbo so tīsu akusalamūlesu samosarati.


pli: Tattha katamo kusalapakkho?


pli: Tīṇi kusalamūlāni, tisso paññā sutamayī paññā cintāmayī paññā bhāvanāmayī paññā.


pli: Tayo samādhī savitakkasavicāro …pe…


pli: tisso sikkhā adhisīlasikkhā …pe…


pli: sikkhā.


pli: Tīṇi nimittāni samathanimittaṁ paggahanimittaṁ upekkhānimittaṁ.


pli: Tayo vitakkā nekkhammavitakko …pe…


pli: avihiṁsāvitakko.


pli: Tīṇi indriyāni anaññātaññassāmītindriyanti vitthāro.


pli: Tayo upavicārā nekkhammūpavicāro abyāpādūpavicāro avihiṁsūpavicāro.


pli: Tisso esanā kāmesanā bhavesanā brahmacariyesanā.


pli: Tayo khandhā sīlakkhandho samādhikkhandho paññākkhandho.


pli: Tattha yaṁ alobho kusalamūlaṁ, taṁ sutamayipaññaṁ paripūreti, sutamayī paññā paripuṇṇā savitakkaṁ savicāraṁ samādhiṁ paripūreti, savitakko savicāro samādhi paripuṇṇo adhicittasikkhaṁ paripūreti, adhicittasikkhā paripuṇṇā samathanimittaṁ paripūreti, samathanimittaṁ paripuṇṇaṁ nekkhammavitakkaṁ paripūreti, nekkhammavitakko paripuṇṇo anaññātaññassāmītindriyaṁ paripūreti, anaññātaññassāmītindriyaṁ paripuṇṇaṁ nekkhammūpavicāraṁ paripūreti, nekkhammūpavicāro paripuṇṇo kāmesanaṁ pajahati, kāmesanappahānaṁ samādhikkhandhaṁ paripūreti.


pli: Adoso kusalamūlaṁ cintāmayipaññaṁ paripūreti, cintāmayī paññā paripuṇṇā avitakkavicāramattaṁ samādhiṁ paripūreti.


pli: Avitakkavicāramatto samādhi paripuṇṇo adhisīlasikkhaṁ paripūreti, adhisīlasikkhā paripuṇṇā upekkhānimittaṁ paripūreti, upekkhānimittaṁ paripuṇṇaṁ abyāpādavitakkaṁ paripūreti, abyāpādavitakko paripuṇṇo aññindriyaṁ paripūreti, aññindriyaṁ paripuṇṇaṁ abyāpādūpavicāraṁ paripūreti, abyāpādūpavicāro paripuṇṇo bhavesanaṁ pajahati, bhavesanappahānaṁ sīlakkhandhaṁ paripūreti.


pli: Amoho kusalamūlaṁ bhāvanāmayipaññaṁ paripūreti, bhāvanāmayī paññā paripuṇṇā avitakkaavicāraṁ samādhiṁ paripūreti, avitakko avicāro samādhi paripuṇṇo adhipaññāsikkhaṁ paripūreti, adhipaññāsikkhā paripuṇṇā paggahanimittaṁ paripūreti, paggahanimittaṁ paripuṇṇaṁ aññātāvino indriyaṁ paripūreti, aññātāvino indriyaṁ paripuṇṇaṁ avihiṁsūpavicāraṁ paripūreti, avihiṁsūpavicāro paripuṇṇo brahmacariyesanaṁ paripūreti, brahmacariyesanā paripuṇṇā paññākkhandhaṁ paripūreti.


pli: Iti ime tayo dhammā kusalapakkhikā sabbe kusalā dhammā tīhi tikaniddesehi niddisiyanti tīṇi vimokkhamukhāni tassa pariyosānaṁ.


pli: Tattha paṭhamena appaṇihitaṁ, dutiyena suññataṁ, tatiyena animittaṁ.


pli: Ayaṁ vuccati dutiyo tipukkhalo nāma nayo.


pli: Tattha ye ime tayo puggalā ugghaṭitaññū vipañcitaññū neyyoti.


pli: Imesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ ye ca puggalā sukhāya paṭipadāya khippābhiññāya, sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya ca niyyanti, te dve puggalā.


pli: Ye ca dve puggalā dukkhāya paṭipadāya khippābhiññāya, dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya ca niyyanti, ime cattāro tena visesena dve bhavanti diṭṭhicarito ca taṇhācarito ca.


pli: Ime cattāro bhavitvā tayo bhavanti, tayo bhavitvā dve bhavanti.


pli: Imesaṁ dvinnaṁ puggalānaṁ ayaṁ saṅkileso, avijjā ca taṇhā ca, ahirikañca anottappañca, assati ca asampajaññañca, nīvaraṇāni ca saṁyojanāni ca, ajjhosānañca abhiniveso ca, ahaṅkāro ca mamaṅkāro ca, assaddhiyañca dovacassañca, kosajjañca ayoniso ca manasikāro, vicikicchā ca abhijjhā ca, asaddhammassavanañca asamāpatti ca.


pli: Tattha avijjā ca ahirikañca assati ca nīvaraṇāni ca ajjhosānañca ahaṅkāro ca assaddhiyañca kosajjañca vicikicchā ca asaddhammassavanañca, ayaṁ ekā disā.


pli: Taṇhā ca anottappañca asampajaññañca saṁyojanāni ca abhiniveso ca mamaṅkāro ca dovacassatā ca ayoniso manasikāro ca abhijjhā ca asamāpatti ca, ayaṁ dutiyā disā.


pli: Dasannaṁ dukānaṁ dasa padāni paṭhamāni kātabbāni.


pli: Saṅkhittena atthaṁ ñāpenti paṭipakkhe kaṇhapakkhassa sabbesaṁ dukānaṁ dasa padāni dutiyakāni, ayaṁ dutiyā disā.


pli: Iti akusalānaṁ dhammānaṁ dukkhaniddeso, ayaṁ samudayo.


pli: Yaṁ taṁ dhammaṁ ajjhāvasati nāmañca rūpañca idaṁ dukkhaṁ iti ayañca samudayo, idañca dukkhaṁ, imāni dve saccāni dukkhañca samudayo ca nandiyāvaṭṭassa nayassa paṭhamaniddeso.


pli: Tattha katamo kusalapakkho?


pli: Samatho ca vipassanā ca, vijjā ca caraṇañca, sati ca sampajaññañca, hirī ca ottappañca, ahaṅkārappahānañca mamaṅkārappahānañca, sammāvāyāmo ca yoniso ca manasikāro, sammāsati ca sammāsamādhi ca, paññā ca nibbidā ca, samāpatti ca saddhammassavanañca, somanassañca dhammānudhammappaṭipatti ca.


pli: Tattha samatho ca vijjā ca sati ca hirī ca ahaṅkārappahānañca sammāvāyāmo ca sammāsati ca paññā ca samāpatti ca somanassañca, ime dhammā ekā disā.


pli: Vipassanā ca caraṇañca sampajaññañca ottappañca mamaṅkārappahānañca yoniso manasikāro ca sammāsamādhi ca nibbidā ca saddhammassavanañca dhammānudhammappaṭipatti ca, ayaṁ dutiyā disā.


pli: Iti kusalapakkhe ca akusalapakkhe ca nandiyāvaṭṭassa pana nayassa catasso disā.


pli: Tāsu yāni akusalapakkhassa paṭhamāni padāni akusalāni kusalehi pahānaṁ gacchanti, tāni kusalapakkhe dutiyehi padehi pahānaṁ gacchanti.


pli: Tesaṁ pahānā rāgavirāgā cetovimutti yāni akusalapakkhassa dutiyāni akusalapadāni pahānaṁ gacchanti, tāni kusalapakkhassa paṭhamehi padehi pahānaṁ gacchanti.


pli: Tesaṁ pahānā avijjāvirāgā paññāvimutti pariyosānaṁ.


pli: Imesaṁ tiṇṇaṁ nayānaṁ paṭhamo nayo sīhavikkīḷito nāma.


pli: Aṭṭha padāni cattāri ca kusalāni cattāri ca akusalāni imāni aṭṭha padāni mūlapadāni, atthanayena dutiyo tipukkhalo.


pli: So chahi dhammehi neti kusalamūlāni ca neti akusalamūlāni ca, iti imāni cha padāni purimakāni ca aṭṭha mūlapadāni imāni cuddasa padāni aṭṭhārasannaṁ mūlapadānaṁ.


pli: Tattha yo pacchimako nayo nandiyāvaṭṭo, so catūhi dhammehi neti.


pli: Avijjāya ca taṇhāya ca samathena ca vipassanāya ca, ime cattāro dhammā imāni aṭṭhārasa mūlapadāni tīsu nayesu niddiṭṭhāni.


pli: Tattha yāni nava padāni kusalāni, tattha sabbaṁ kusalaṁ samosarati.


pli: Tesañca navannaṁ mūlānaṁ cattāri padāni sīhavikkīḷitanaye tīṇi tipukkhale dve nandiyāvaṭṭe, iccete kusalassa pakkhā.


pli: Tattha yāni nava padāni kusalāni, tattha sabbaṁ kusalaṁ yujjati.


pli: Tattha sīhavikkīḷite naye cattāri padāni tīṇi tipukkhale dve nandiyāvaṭṭe imāni nava padāni kusalāni niddiṭṭhāni.


pli: Tattha yāni nandiyāvaṭṭe naye cattāri padāni, tattha aṭṭhārasa mūlapadāni samosaranti.


pli: Yathā kathaṁ, samatho ca alobho ca adoso ca asubhasaññā ca dukkhasaññā ca imāni kusalapakkhe pañca padāni samathaṁ bhajanti.


pli: Vipassanā ca amoho ca aniccasaññā ca anattasaññā ca imāni cattāri padāni vipassanaṁ bhajanti.


pli: Imāni nava padāni kusalāni dvīsu padesu yojitāni, tattha akusalapakkhe navannaṁ akusalamūlapadānaṁ yā ca taṇhā yo ca lobho yo ca doso yā ca subhasaññā yā ca sukhasaññā, imāni pañca padāni taṇhaṁ bhajanti.


pli: Yā ca avijjā yo ca moho yā ca niccasaññā yā ca attasaññā, imāni cattāri padāni avijjaṁ bhajanti.


pli: Etāni nava padāni akusalāni susaṅkhittāni.


pli: Iti tayo nayā ekaṁ nayaṁ na paviṭṭhā.


pli: Evaṁ aṭṭhārasa mūlapadāni nandiyāvaṭṭanaye niddisitabbāni.


pli: Kathaṁ aṭṭhārasa mūlapadāni, tipukkhale naye yujjanti?


pli: Navannaṁ padānaṁ kusalānaṁ, vipassanā ca amoho ca aniccasaññā ca anattasaññā ca, imāni cattāri padāni;


pli: amoho ca samatho ca alobho ca asubhasaññā ca, imāni cattāri padāni;


pli: lobho ca doso ca, evaṁ imāni nava padāni tīsu kusalesu yojetabbāni.


pli: Tattha navannaṁ padānaṁ akusalānaṁ taṇhā ca lobho ca subhasaññā ca sukhasaññā ca, imāni cattāri padāni lobho akusalamūlaṁ;


pli: avijjā ca moho ca niccasaññā ca attasaññā ca ayaṁ moho ayaṁ doso, ye ca imāni nava padāni tīsu akusalesu yojitāni.


pli: Evaṁ aṭṭhārasa mūlapadāni kusalamūlesu ca yojetvā tipukkhalena nayena niddisitabbāni.


pli: Kathaṁ aṭṭhārasa mūlapadāni sīhavikkīḷite naye yujjanti?


pli: Taṇhā ca subhasaññā ca, ayaṁ paṭhamo vipallāso.


pli: Lobho ca sukhasaññā ca, ayaṁ dutiyo vipallāso.


pli: Avijjā ca niccasaññā ca, ayaṁ tatiyo vipallāso.


pli: Moho ca attasaññā ca, ayaṁ catuttho vipallāso.


pli: Iti nava padāni akusalamūlāni catūsu padesu yojitāni.


pli: Tattha navannaṁ mūlapadānaṁ kusalānaṁ samatho ca asubhasaññā ca, idaṁ paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ.


pli: Alobho ca dukkhasaññā ca, idaṁ dutiyaṁ satipaṭṭhānaṁ.


pli: Vipassanā ca aniccasaññā ca, idaṁ tatiyaṁ satipaṭṭhānaṁ.


pli: Amoho ca anattasaññā ca, idaṁ catutthaṁ satipaṭṭhānaṁ.


pli: Imāni aṭṭhārasa mūlapadāni sīhavikkīḷitanayaṁ anupaviṭṭhāni.


pli: Imesaṁ tiṇṇaṁ nayānaṁ yā bhūmi ca yo rāgo ca yo doso ca ekaṁ nayaṁ pavisati.


pli: Ekassa nayassa akusale vā dhamme kusale vā dhamme viññāte paṭipakkho anvesitabbo, paṭipakkhe anvesitvā so nayo niddisitabbo, tamhi naye niddiṭṭho.


pli: Yathā ekamhi naye sabbe nayā paviṭṭhā tathā niddisitabbā.


pli: Ekamhi ca naye aṭṭhārasa mūlapadāni paviṭṭhāni, tamhi dhamme viññāte sabbe dhammā viññātā honti.


pli: Imesaṁ tiṇṇaṁ nayānaṁ sīhavikkīḷitanayassa cattāri phalāni pariyosānaṁ.


pli: Paṭhamāya disāya paṭhamaṁ phalaṁ, dutiyāya disāya dutiyaṁ phalaṁ, tatiyāya disāya tatiyaṁ phalaṁ, catutthāya disāya catutthaṁ phalaṁ.


pli: Tipukkhalassa nayassa tīṇi vimokkhamukhāni pariyosānaṁ.


pli: Paṭhamāya disāya appaṇihitaṁ, dutiyāya disāya suññataṁ, tatiyāya disāya animittaṁ.


pli: Nandiyāvaṭṭassa nayassa rāgavirāgā cetovimutti avijjāvirāgā ca paññāvimutti pariyosānaṁ.


pli: Paṭhamāya disāya rāgavirāgā cetovimutti, dutiyāya disāya avijjāvirāgā paññāvimutti.


pli: Ime tayo nayā imesaṁ tiṇṇaṁ nayānaṁ aṭṭhārasannaṁ mūlapadānaṁ ālokanā, ayaṁ vuccati disālokano nayo.


pli: Āloketvāna jānāti “ayaṁ dhammo imaṁ dhammaṁ bhajatī”ti sammā yojanā.


pli: Kusalapakkhe akusalapakkhe ca ayaṁ nayo aṅkuso nāma.


pli: Ime pañca nayā.


pli: Tatthimā uddānagāthā


pli: Taṇhā ca avijjāpi ca,


pli: Lobho doso tatheva moho ca;


pli: Cattāro ca vipallāsā,


pli: Kilesabhūmī nava padāni.


pli: Ye ca satipaṭṭhānā,


pli: Samatho ca vipassanā kusalamūlā;


pli: Etaṁ sabbaṁ kusalaṁ,


pli: Indriyabhūmī nava padāni.


pli: Sabbakusalaṁ navahi padehi yujjati,


pli: Navahi ceva akusalaṁ;


pli: Ete te mūlapadā,


pli: Ubhato aṭṭhārasa padāni.


pli: Taṇhā ceva avijjā ca,


pli: Samatho ca vipassanā;


pli: Yo neti sabbesu yogayutto,


pli: Ayaṁ nayo nandiyāvaṭṭo.


pli: Yaṁ kusalamūlehi,


pli: Nayati kusalaakusalamūlehi;


pli: Bhūtaṁ tathaṁ avitathaṁ,


pli: Tipukkhalaṁ taṁ nayaṁ āhu.


pli: So neti vipallāsehi,


pli: Kilesaindriyehi ca;


pli: Dhamme taṁ nayaṁ vinayamāhu,


pli: Sīhavikkīḷitaṁ nāma.


pli: Veyyākaraṇe vutte,


pli: Kusalatāhi akusalatāhi ca;


pli: Tayo ālokayati,


pli: Ayaṁ nayo disālocano nāma.


pli: Oloketvā disālocanena,


pli: Ukkhipiya yaṁ samāneti;


pli: Sabbe kusalākusale,


pli: Ayaṁ nayo aṅkuso nāma.


pli: Nayasamuṭṭhānaṁ.


pli: Peṭakopadese mahākaccāyanassa therassa


pli: suttavibhaṅgassa dassanaṁ samattaṁ.


pli: Yāni catukkāni akusalāni kusalāni ca sīhavikkīḷite naye niddiṭṭhāni, tikāni kusalāni ca akusalāni ca tipukkhale naye niddiṭṭhāni, dukāni kusalāni ca akusalāni ca nandiyāvaṭṭe naye niddiṭṭhāni.


pli: Yesu dvīsu dhammesu kusalesu so attho tikesu vibhajjamānassa bhavabhūmi, atha ca sabbo ca attho tīhi byañjanehi niddisati.


pli: Tattakāni vuccati.


pli: Yo attho catūhi padehi aṭṭhavīsatibhāgehi natthibhūmi niddisituṁ, avacarantova catūhi padehi niddisati.


pli: Iti yaṁ yathāniddiṭṭhassa avikosanā idaṁ pamāṇaṁ.


pli: Yathā sabbe samādhayo tīsu samādhīsu pariyesitabbā, savitakkasavicāre avitakkavicāramatte avitakkaavicāre idaṁ pamāṇaṁ, natthi catuttho samādhi.


pli: Tathā tisso paññā cintāmayī sutamayī bhāvanāmayī sabbāsu paññāsu niddisati, natthi catutthī paññā na cintāmayī na sutamayī na bhāvanāmayī, paññā nāssa atthi imesaṁ dhammānaṁ yā avikkhepanā, idaṁ vuccati pamāṇanti.


pli: Therassa mahākaccāyanassa jambuvanavāsino peṭakopadeso samatto.


pli: Peṭakopadesapakaraṇaṁ niṭṭhitaṁ.


text_id: pli-tv-bi-pm

title_pli: Dvemātikāpāḷi Bhikkhunīpātimokkhapāḷi

pli: Dvemātikāpāḷi

tha: ปาฬิสิกขาบท ๒ คัมภีร์


pli: Bhikkhunīpātimokkhapāḷi

tha: ปาฬิภิกขุนีปาติโมกข์


pli: Pubbakaraṇaṁ

tha: บุพพกรณ์ (ธุระที่ต้องทำในเบื้องต้น)


pli: Sammajjanī padīpo ca, udakaṁ āsanena ca;

tha: การปัดกวาดโรงอุโบสถ การตามประทีป การตั้งน้ำใช้น้ำฉัน และการปูอาสนะ;


pli: Uposathassa etāni, “pubbakaraṇa”nti vuccati.

tha: คือ องค์ของบุพกรณ์ของอุโบสถทั้ง ๔ อย่าง.


pli: Pubbakiccaṁ

tha: บุพพกิจ (ธุระที่ต้องทำก่อน)


pli: Chanda, pārisuddhi, utukkhānaṁ, bhikkhunigaṇanā ca ovādo;

tha: การนำฉันทะมา การบอกปาริสุทธิ การบอกฤดู และการให้โอวาทภิกขุนี;


pli: Uposathassa etāni, “pubbakicca”nti vuccati.

tha: คือ องค์ของบุพกิจทั้ง ໔ อย่าง.


pli: Pattakallaaṅgā

tha: ความพรั่งพร้อม


pli: Uposatho, yāvatikā ca bhikkhunī kammappattā;

tha: มีองค์ ๔ คือ เป็นวันอุโบสถ เป็นภิกขุนีผู้ควรถึงกรรม;


pli: Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti;

tha: เป็นผู้ที่ไม่ต้องสภากาบัติ;


pli: Vajjanīyā ca puggalā tasmiṁ na honti, “pattakalla”nti vuccati.

tha: บุคคลผู้ควรเว้น ไม่มีในหัตถบาสสงฆ์นั้น.


pli: Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitāpattikassa samaggassa bhikkhunisaṅghassa anumatiyā pātimokkhaṁ uddisituṁ ārādhanaṁ karoma.

tha: ข้าพเจ้าขอเชื้อเชิญ ผู้ทําบุพพกรณ์บุพพกิจสำเร็จดีแล้วที่อยู่ที่นี้ ผู้พร้อมเพรียงกัน ผู้มีอาบัติอันถูกบอกเทศนาแล้ว เพื่อสวดปาฏิโมกข์ โดยอนุมัติแห่งหมู่ภิกขุนีสงฆ์.


pli: Nidānuddeso

tha: นิทานุทเทส (คำขยายความ)


pli: Suṇātu me ayye saṅgho.

tha: ข้าแต่ภิกขุนีสงฆ์ผู้เจริญ ขอจงฟังเถิด.


pli: Ajjuposatho pannaraso,

tha: อุโบสถวันนี้ที่ ๑๕,


pli: yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho uposathaṁ kareyya, pātimokkhaṁ uddiseyya.

tha: ถ้าความพรั่งพร้อม ของสงฆ์ถึงที่แล้ว เราทั้งหลายพึงทำอุโบสถ พึงแสดงซึ่งปาฏิโมกข์ด้วยกัน.


pli: Kiṁ saṅghassa pubbakiccaṁ?

tha: กิจที่ต้องทำก่อนอะไรๆ ของสงฆ์ก็ทำสำเร็จแล้ว?


pli: Pārisuddhiṁ ayyāyo ārocetha,

tha: ท่านทั้งหลายพึงบอกความบริสุทธิ์,


pli: pātimokkhaṁ uddisissāmi,

tha: ข้าพเจ้าจักแสดงซึ่งปาติโมกข์,


pli: taṁ sabbāva santā sādhukaṁ suṇoma manasi karoma.

tha: อันพวกเราทั้งหลาย จงฟัง จงใส่ใจซึ่งปาฏิโมกข์นั้น ให้สำเร็จประโยชน์.


pli: Yassā siyā āpatti, sā āvikareyya,

tha: ผู้ใดหากมีอาบัติ ผู้นั้นก็พึงเปิดเผยเสีย,


pli: asantiyā āpattiyā tuṇhī bhavitabbaṁ,

tha: เมื่ออาบัติไม่มี ก็พึงนิ่งอยู่,


pli: tuṇhībhāvena kho panāyyāyo, “parisuddhā”ti vedissāmi.

tha: ก็เพราะความเป็นผู้นิ่งแล ข้าพเจ้าจักทราบท่านทั้งหลายว่า เป็นผู้บริสุทธิ์.


pli: Yathā kho pana paccekapuṭṭhassā veyyākaraṇaṁ hoti, evamevaṁ evarūpāya parisāya yāvatatiyaṁ anusāvitaṁ hoti.

tha: อนึ่ง การสวดประกาศให้ได้ยินมีกำหนด ๓ ครั้ง ในบริษัทเห็นปานนี้อย่างนี้ เป็นเหมือนถูกถามตอบเฉพาะองค์.


pli: Yā pana bhikkhunī yāvatatiyaṁ anusāviyamāne saramānā santiṁ āpattiṁ nāvikareyya, sampajānamusāvādassā hoti.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดเมื่อสวดประกาศจบครั้งที่ ๓ ระลึก (อาบัติ) ได้อยู่ ไม่เปิดเผยอาบัติซึ่งมีอยู่ รู้ตัวว่ากล่าวเท็จความผิดย่อมมีแก่เธอนั้น.


pli: Sampajānamusāvādo kho panāyyāyo, antarāyiko dhammo vutto bhagavatā,

tha: ท่านทั้งหลาย ก็รู้ตัวว่ากล่าวเท็จแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า เป็นธรรมทำอันตราย,


pli: tasmā saramānāya bhikkhuniyā āpannāya visuddhāpekkhāya santī āpatti āvikātabbā,

tha: เพราะฉะนั้น เมื่อภิกขุนีต้องอาบัติแล้วระลึกได้ หวังความบริสุทธิ์ พึงเปิดเผยอาบัติซึ่งมีอยู่,


pli: āvikatā hissā phāsu hoti.

tha: เพราะการเปิดเผยอาบัติแล้ว ความสบายย่อมมีแก่เธอ.


pli: Uddiṭṭhaṁ kho, ayyāyo, nidānaṁ.

tha: ข้าพเจ้าเพียงแสดงโดยสรุปเท่านั้น ในข้อความเบื้องต้น.


pli: Tatthāyyāyo pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามท่านทั้งหลาย ในข้อเหล่านั้น ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามแม้ครั้งที่ ๒ ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามแม้ครั้งที่ ๓ ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: parisuddhetthāyyāyo, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmīti.

tha: ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์ในข้อเหล่านี้แล้ว เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าทรงความนี้ไว้ด้วยอย่างนี้.


pli: Nidānaṁ niṭṭhitaṁ.

tha: ข้อความเบื้องต้น จบ.


pli: Pārājikuddeso

tha: ปาราชิกุทเทส


pli: Tatrime aṭṭha pārājikā dhammā uddesaṁ āgacchanti.

tha: อาบัติทั้งหลายชื่อว่าปาราชิก ๘ เหล่านี้ ย่อมมาสูอุทเทสในปาฏิโมกข์นั้น.


pli: Pārājika 1. Methunadhammasikkhāpadaṁ

tha: ปาราชิก ๑. สิกขาบทเมถุนธรรม


pli: Yā pana bhikkhunī chandaso methunaṁ dhammaṁ paṭiseveyya, antamaso tiracchānagatenapi, pārājikā hoti asaṁvāsā.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงเสพเมถุนธรรม โดยที่สุดแม้ในดิรัจฉานตัวเมีย ผู้นี้ก็ต้องอาบัติปาราชิก ไม่มีการอยู่ร่วมกับภิกขุนีอื่น.


pli: Pārājika 2. Adinnādānasikkhāpadaṁ

tha: ผู้นี้ก็ต้องอาบัติปาราชิก ไม่มีการอยู่ร่วมกับภิกขุนีอื่น.


pli: Yā pana bhikkhunī gāmā vā araññā vā adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyeyya,

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้ เป็นส่วนโจรกรรม จากบ้านก็ดีจากป่าก็ดี,


pli: yathārūpe adinnādāne rājāno coraṁ gahetvā haneyyuṁ vā bandheyyuṁ vā pabbājeyyuṁ vā corāsi bālāsi mūḷhāsi thenāsīti, tathārūpaṁ bhikkhunī adinnaṁ ādiyamānā

tha: พระราชาจับโจรได้แล้ว ฆ่าเสียบ้าง จำขังไว้บ้าง เนรเทศเสียบ้าง ด้วยปรับโทษว่า เจ้าเป็นโจร เจ้าเป็นคนพาล เจ้าเป็นคนหลง เจ้าเป็นคนขโมย ดังนี้ เพราะถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้เห็นปานใด ภิกขุนีถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้เห็นปานนั้น


pli: ayampi pārājikā hoti asaṁvāsā.


pli: Pārājika 3. Manussaviggahasikkhāpadaṁ

tha: ปาราชิก ๓. สิกขาบทมนุสสวิคคห


pli: Yā pana bhikkhunī sañcicca manussaviggahaṁ jīvitā voropeyya, satthahārakaṁ vāssa pariyeseyya, maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyya, maraṇāya vā samādapeyya,

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดแกล้งพรากกายมนุษย์จากชีวิตหรือแสวงหาศัสตราอันจะนำ (ชีวิต) เสียให้แก่กายมนุษย์นั้น หรือพรรณนาคุณแห่งความตายหรือชักชวนเพื่อความตายด้วยคำว่า,


pli: “ambho purisa, kiṁ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena, mataṁ te jīvitā seyyo”ti,

tha: “แน่ะ นายผู้เป็นชาย มีประโยชน์อะไรแก่ท่านด้วยชีวิตอันชั่วนี้ ท่านตายเสียดีกว่าเป็นอยู่”,


pli: iti cittamanā cittasaṅkappā anekapariyāyena maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyya, maraṇāya vā samādapeyya,

tha: ดังนี้เธอมีจิตใจ มีจิตดำริอย่างนี้ พรรณนาคุณแห่งความตายก็ดี ชักชวนเพื่อความตายก็ดี โดยหลายนัย,


tha: ปาราชิก ๔. สิกขาบทอุตตริมนุสสธรรม


pli: Yā pana bhikkhunī anabhijānaṁ uttarimanussadhammaṁ attupanāyikaṁ alamariyañāṇadassanaṁ samudācareyya, “iti jānāmi, iti passāmī”ti,

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดไม่รู้เฉพาะ (คือไม่รู้จริง) กล่าวอวดอุตตริมนุสสธรรม อันเป็น ความเห็นอย่างประเสริฐ อย่างสามารถ น้อมเข้าในตัวว่า “ข้าพเจ้ารู้อย่างนี้ ข้าพเจ้าเห็นอย่างนี้”,


pli: tato aparena samayena samanuggāhīyamānā vā asamanuggāhīyamānā vā āpannā visuddhāpekkhā evaṁ vadeyya, “ajānamevaṁ, ayye, avacaṁ jānāmi, apassaṁ passāmi, tucchaṁ musā vilapi”nti,

tha: ครั้นสมัยอื่น แต่นั้น อันผู้ใดผู้หนึ่ง เชื่อก็ตาม ไม่เชื่อก็ตาม ก็เป็นอันต้องอาบัติแล้ว มุ่งความหมดจด (คือ พ้นโทษ) จะพึงกล่าวอย่างนี้ว่า “แน่ะท่าน ข้าพเจ้าไม่รู้ ได้กล่าวว่ารู้ ไม่เห็นได้กล่าวว่าเห็นได้พูดพล่อยๆ เป็นเท็จเปล่าๆ”,


pli: aññatra adhimānā,

tha: เว้นไว้แต่ว่าสำคัญว่าได้บรรลุ,


tha: ปาราชิก ๕. สิกขาบทอุพภชาณุมัณฑลิกา


pli: Yā pana bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa, adhakkhakaṁ ubbhajāṇumaṇḍalaṁ āmasanaṁ vā parāmasanaṁ vā gahaṇaṁ vā chupanaṁ vā paṭipīḷanaṁ vā sādiyeyya, ayampi pārājikā hoti asaṁvāsā ubbhajāṇumaṇḍalikā.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดมีความกำหนัด ยินดีการลูบก็ดี คลำก็ดี จับก็ดี ต้องก็ดีบีบเคล้นก็ดี ของบุรุษบุคคลผู้กำหนัด ใต้รากขวัญลงไป เหนือเข่าขึ้นมา ผู้นี้ก็เป็นปาราชิกชื่ออุพภะชาณุมัณฑะลิกา ไม่มีการอยู่ร่วมกับภิกขุนีอื่น.


tha: ปาราชิก ๖. สิกขาบทวัชชัปปฏิจฉาทิกา


pli: Yā pana bhikkhunī jānaṁ pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpannaṁ bhikkhuniṁ nevattanā paṭicodeyya, na gaṇassa āroceyya, yadā ca sā ṭhitā vā assa cutā vā nāsitā vā avassaṭā vā, sā pacchā evaṁ vadeyya: “pubbevāhaṁ, ayye, aññāsiṁ etaṁ bhikkhuniṁ ‘evarūpā ca evarūpā ca sā bhaginī’ti, no ca kho attanā paṭicodessaṁ, na gaṇassa ārocessa”nti, ayampi pārājikā hoti asaṁvāsā vajjappaṭicchādikā.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดรู้อยู่ว่าภิกขุนีล่วงอาบัติปาราชิก ไม่โจทด้วยตน ไม่บอกแก่คณะ ในเวลาที่ภิกขุนีนั้นยังดำรงเพศอยู่ก็ดี เคลื่อนไปแล้วก็ดี ถูกนาสนะแล้วก็ดี ไปเข้ารีดเดียรถีย์เสียก็ดี ภายหลังนางจึงบอกอย่างนี้ว่า แม่เจ้า เจ้าข้า เมื่อก่อนดิฉันรู้จักภิกขุนีนั่นได้ดีทีเดียวว่า นางเป็นพี่หญิง น้องหญิง มีความประพฤติเช่นนี้และมีความประพฤติเช่นนี้แต่ดิฉันไม่โจทด้วยตน ไม่บอกแก่คณะ ผู้นี้ก็ต้องอาบัติปาราชิกชื่อวัชชัปปะฏิจฉาทิกา ไม่มีการอยู่ร่วมกับภิกขุนีอื่น.


tha: ปาราชิก ๗. สิกขาบทอุกขิตตานุวัตติกา


pli: Yā pana bhikkhunī samaggena saṅghena ukkhittaṁ bhikkhuṁ dhammena vinayena satthusāsanena anādaraṁ appaṭikāraṁ akatasahāyaṁ tamanuvatteyya, sā bhikkhunī bhikkhunīhi evamassa vacanīyā:

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงประพฤติตามภิกขุผู้ถูกสงฆ์พร้อมเพรียงกันยกเสียแล้ว ตามธรรม ตามวินัย ตามสัตถุศาสน์ ผู้ไม่เอื้อเฟื้อ ไม่ทำคืนอาบัติ มิได้ทำภิกขุผู้มีสังวาสเสมอกันให้เป็นสหาย ภิกขุนีนั้นอันภิกขุนีทั้งหลายพึงว่ากล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “eso kho, ayye, bhikkhu samaggena saṅghena ukkhitto, dhammena vinayena satthusāsanena anādaro appaṭikāro akatasahāyo, māyye, etaṁ bhikkhuṁ anuvattī”ti,

tha: “แม่เจ้า ภิกขุนั่นแล อันสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกันยกเสียแล้ว ตามธรรม ตามวินัย อันเป็นสัตถุศาสน์ เป็นผู้ไม่เอื้อเฟื้อ ไม่ทำคืนอาบัติ มิได้ทำภิกขุผู้มีสังวาสเสมอกันให้เป็นสหาย แม่เจ้าอย่าประพฤติตามภิกขุนั่นเลย”,


pli: evañca sā bhikkhunī bhikkhunīhi vuccamānā tatheva paggaṇheyya, sā bhikkhunī bhikkhunīhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya,

tha: แลภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ ยังยกย่องอยู่อย่างนั้นเทียว ภิกขุนีนั้นอันภิกขุนีทั้งหลายพึงสวดสมนุภาส กว่าจะครบสามจบ เพื่อให้สละกรรมนั้นเสีย,


pli: yāvatatiyaṁ ce samanubhāsiyamānā taṁ paṭinissajjeyya, iccetaṁ kusalaṁ,

tha: หากเธอถูกสวดสมนุภาส กว่าจะครบ ๓ จบอยู่ สละกรรมนั้นเสีย สละได้อย่างนี้นั่นเป็นการดี,


pli: no ce paṭinissajjeyya, ayampi pārājikā hoti asaṁvāsā ukkhittānuvattikā.

tha: หากเธอไม่สละเสีย ผู้นี้ก็ต้องอาบัติปาราชิกชื่ออุกขิตตานุวัตติกา ไม่มีการอยู่ร่วมกับภิกขุนีอื่น.


pli: Pārājika 8. Aṭṭhavatthukāsikkhāpadaṁ

tha: ปาราชิก ๘. สิกขาบทอัฏฐวัตถุกา


pli: Yā pana bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa hatthaggahaṇaṁ vā sādiyeyya, saṅghāṭikaṇṇaggahaṇaṁ vā sādiyeyya, santiṭṭheyya vā, sallapeyya vā, saṅketaṁ vā gaccheyya, purisassa vā abbhāgamanaṁ sādiyeyya, channaṁ vā anupaviseyya, kāyaṁ vā tadatthāya upasaṁhareyya etassa asaddhammassa paṭisevanatthāya, ayampi pārājikā hoti asaṁvāsā aṭṭhavatthukā.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดมีความกำหนัด ยินดีการที่บุรุษบุคคลผู้กำหนัดจับมือก็ดี จับชายผ้าสังฆาฏิก็ดี ยืนด้วยก็ดี สนทนาด้วยก็ดี ไปสู่ที่นัดหมายกันก็ดี ยินดีการที่บุรุษมาหาตามนัดก็ดี เข้าไปสู่ที่มุงด้วยกันก็ดี ทอดกายเพื่อประโยชน์แก่บุรุษนั้น เพื่อประสงค์จะเสพอสัทธรรมนั้นก็ดี แม้ผู้นี้ก็ต้องอาบัติปาราชิกชื่ออัฏฐวัตถุกา ไม่มีการอยู่ร่วมกับภิกขุนีอื่น.


pli: Uddiṭṭhā kho, ayyāyo, aṭṭha pārājikā dhammā.

tha: ท่านทั้งหลาย อาบัติปาราชิกทั้ง ๘ ข้าพเจ้าได้ยกขึ้นแสดงแล้ว.


pli: Yesaṁ bhikkhunī aññataraṁ vā aññataraṁ vā āpajjitvā na labhati bhikkhunīhi saddhiṁ saṁvāsaṁ

tha: ภิกขุนีต้องอาบัติเหล่าไรเล่าอันใดอันหนึ่งแล้ว ย่อมไม่มีการอยู่ร่วมกับภิกขุนีอื่นทั้งหลาย


pli: yathā pure, tathā pacchā, pārājikā hoti asaṁvāsā.

tha: เหมือนอย่างแต่ก่อน ต้องอาบัติปาราชิก ไม่มีการอยู่ร่วมกับภิกขุนีอื่น.


pli: Tatthāyyāyo pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามท่านทั้งหลาย ในข้อเหล่านั้น ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามแม้ครั้งที่ ๒ ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามแม้ครั้งที่ ๓ ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: parisuddhetthāyyāyo, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmīti.

tha: ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์ในข้อเหล่านี้แล้ว เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าทรงความนี้ไว้ด้วยอย่างนี้.


pli: Pārājikaṁ niṭṭhitaṁ.

tha: ปาราชิกุทเทส จบ.


pli: Saṅghādisesuddeso

tha: สังฆาทิเสสุทเทโส


pli: Ime kho panāyyāyo sattarasa saṅghādisesā dhammā uddesaṁ āgacchanti.

tha: ท่านทั้งหลายอาบัติชื่อสังฆาทิเสส ๑๗ เหล่านี้แล ย่อมมาสู่อุทเทส.


pli: Saṅghādisesa 1. Ussayavādikāsikkhāpadaṁ

tha: สังฆาทิเสส ๑. อุสสยวาทิกาสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī ussayavādikā vihareyya gahapatinā vā gahapatiputtena vā dāsena vā kammakārena vā antamaso samaṇaparibbājakenāpi, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดชอบฟ้องความกับคหบดีก็ดี บุตรคหบดีก็ดี ทาสก็ดี กรรมกรก็ดี โดยที่สุด แม้สมณะปริพาชก ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


tha: สังฆาทิเสส ๒. โจรีวุฏฐาปิกาสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī jānaṁ coriṁ vajjhaṁ viditaṁ anapaloketvā rājānaṁ vā saṅghaṁ vā gaṇaṁ vā pūgaṁ vā seṇiṁ vā, aññatra kappā vuṭṭhāpeyya, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดรู้อยู่ว่าหญิงเป็นโจร ผู้ปรากฏ เป็นนักโทษประหาร ไม่บอกกล่าวพระราชา หมู่ คณะ นายหมวดหรือนายกอง รับให้บวช เว้นแต่บวชมาแล้ว ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


tha: สังฆาทิเสส ๓. เอกคามันตรคมนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī ekā vā gāmantaraṁ gaccheyya, ekā vā nadīpāraṁ gaccheyya, ekā vā rattiṁ vippavaseyya, ekā vā gaṇamhā ohiyeyya, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดผู้เดียวไปสู่ละแวกบ้านก็ดี ผู้เดียวไปสู่ฝั่งแม่น้ำก็ดี ผู้เดียวอยู่ปราศจากพวกในราตรีก็ดี ผู้เดียวเดินปลีกไปจากคณะก็ดี ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


tha: สังฆาทิเสส ๔. อุกขิตตกโอสารณสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī samaggena saṅghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena vinayena satthusāsanena anapaloketvā kārakasaṅghaṁ, anaññāya gaṇassa chandaṁ osāreyya, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดไม่บอกกล่าวสงฆ์ผู้ทำการ ไม่รู้ฉันทะของคณะ เรียกภิกขุนีผู้ซึ่งสงฆ์พรั่งพร้อมกันยกเสียจากหมู่ ตามธรรม ตามวินัย อันเป็นสัตถุศาสน์แล้วให้เข้าหมู่ ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


tha: สังฆาทิเสส ๕. โภชนปฏิคคหณปฐมสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa hatthato khādanīyaṁ vā, bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดมีความพึงพอใจ รับของเคี้ยวก็ดี ของฉันก็ดี ด้วยมือของตนเอง จากมือของบุรุษบุคคลผู้มีความพึงพอใจแล้วเคี้ยวก็ดี ฉันก็ดี ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


tha: สังฆาทิเสส ๖. โภชนปฏิคคหณทุติยสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī evaṁ vadeyya: “kiṁ te, ayye, eso purisapuggalo karissati avassuto vā anavassuto vā, yato tvaṁ anavassutā, iṅgha, ayye, yaṁ te eso purisapuggalo deti khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā, taṁ tvaṁ sahatthā paṭiggahetvā khāda vā bhuñja vā”ti, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดกล่าวอย่างนี้ว่า “แม่เจ้า บุรุษบุคคลนั้น มีความพอใจก็ตาม ไม่มีความพอใจก็ตาม จักทำอะไรแก่แม่เจ้าได้ เพราะแม่เจ้าไม่มีความพอใจ นิมนต์เถิด เจ้าค่ะ บุรุษบุคคลนั้นจะถวายของสิ่งใด เป็นของเคี้ยวหรือของฉันก็ตาม แก่แม่เจ้า ขอแม่เจ้า จงรับประเคนของสิ่งนั้นด้วยมือของตน แล้วเคี้ยวหรือฉันเถิด ดังนี้” ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


pli: Saṅghādisesa 7. Sañcarittasikkhāpadaṁ

tha: สังฆาทิเสส ๗. สัญจริตตสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī sañcarittaṁ samāpajjeyya itthiyā vā purisamatiṁ, purisassa vā itthimatiṁ, jāyattane vā jārattane vā antamaso taṅkhaṇikāyapi, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดถึงความเป็นสื่อรัก ความประสงค์ของชายแก่หญิงก็ดี (บอก) ความประสงค์ของหญิงแก่ชายก็ดี ในความเป็นเมียก็ตาม ในความเป็นชู้ก็ตาม โดยที่สุด (บอก) แม้แก่หญิงขายบริการ อันจะพึงอยู่ร่วมชั่วขณะ ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


pli: Saṅghādisesa 8. Duṭṭhadosasikkhāpadaṁ

tha: สังฆาทิเสส ๘. ทุฏฐโทสสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī bhikkhuniṁ duṭṭhā dosā appatītā amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁseyya: “appeva nāma naṁ imamhā brahmacariyā cāveyya”nti,

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดขัดใจ มีโทสะไม่แช่มชื่น ตามกำจัด (คือ โจท) ภิกขุนีด้วยอาบัติมีโทษถึงปาราชิก อันหามูลมิได้ ด้วยหมายใจว่า “แม้ไฉนเราจะยังเธอให้เคลื่อนจากพรหมจรรย์นี้ได้”,


pli: tato aparena samayena samanuggāhīyamānā vā asa manuggāhīyamānā vā amūlakañceva taṁ adhikaraṇaṁ hoti, bhikkhunī ca dosaṁ patiṭṭhāti, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: ครั้นสมัยอื่น แต่นั้น อันผู้ใดผู้หนึ่งถือเอาตามก็ตาม ไม่ถือเอาตามก็ตาม (คือ เชื่อไม่เชื่อก็ตาม) แต่อธิกรณ์นั้น เป็นเรื่องหามูลมิได้และย่อมยันอิงโทสะ ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


pli: Saṅghādisesa 9. Aññabhāgiyasikkhāpadaṁ

tha: สังฆาทิเสส ๙. อัญญภาคิยสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī bhikkhuniṁ duṭṭhā dosā appatītā aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṁ lesamattaṁ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṁseyya, “appeva nāma naṁ imamhā brahmacariyā cāveyya”nti,

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดขัดใจ มีโทสะไม่แช่มชื่น ถือเอาเอกเทศบางแห่ง แห่งอธิกรณ์อันเป็นเรื่องอื่นให้เป็นเพียงเลิศ ตามกำจัด (คือ โจท) ภิกขุนีด้วย ธรรมอันมีโทษถึงปาราชิก ด้วยหมายใจว่า “แม้ไฉนเราจะยังเธอให้เคลื่อนจากพรหมจรรย์นี้ได้”,


pli: tato aparena samayena samanuggāhīyamānā vā asamanuggāhīyamānā vā aññabhāgiyañceva taṁ adhikaraṇaṁ hoti. Kocideso lesamatto upādinno, bhikkhunī ca dosaṁ patiṭṭhāti, ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: ครั้นสมัยอื่น แต่นั้น อันผู้ใดผู้อื่นถือเอาตามก็ตาม ไม่ถือเอาตามก็ตาม (คือ เชื่อก็ตามไม่เชื่อก็ตาม) แต่อธิกรณ์นั้นเป็นเรื่องอื่นเอกเทศบางแห่ง เธอถือเอาพอเป็นเลศและย่อมยืนยันอิงโทสะ ๓ ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติขณะแรกทำ.


tha: สังฆาทิเสส ๑๐. สิกขังปัจจาจิกขณสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī kupitā anattamanā evaṁ vadeyya:

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดโกรธ ขัดใจ พึงกล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “buddhaṁ paccācikkhāmi dhammaṁ paccācikkhāmi, saṅghaṁ paccācikkhāmi, sikkhaṁ paccācikkhāmi, kinnumāva samaṇiyo yā samaṇiyo sakyadhītaro, santaññāpi samaṇiyo lajjiniyo kukkuccikā sikkhākāmā, tāsāhaṁ santike brahmacariyaṁ carissāmī”ti.

tha: “ข้าพเจ้าขอบอกคืนพระพุทธเจ้า ขอบอกคืนพระธรรม ขอบอกคืนพระสงฆ์ ขอบอกคืนสิกขา ภิกขุนีที่ชื่อว่าสมณีจะมีเฉพาะสมณีศากยธิดาเหล่านี้เมื่อไร แม้สมณีเหล่าอื่นที่มีความละอาย มีความรังเกียจผู้ใคร่ต่อสิกขาก็ยังมี ข้าพเจ้าจักประพฤติพรหมจรรย์ในสำนักสมณีเหล่านั้น ดังนั้น”.


pli: Sā bhikkhunī bhikkhunīhi evamassa vacanīyā:

tha: ดังนั้น ภิกขุนีนั้นอันภิกขุนีทั้งหลายพึงกล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “māyye kupitā anattamanā evaṁ avaca ‘buddhaṁ paccācikkhāmi, dhammaṁ paccācikkhāmi, saṅghaṁ paccācikkhāmi, sikkhaṁ paccācikkhāmi, kinnumāva samaṇiyo yā samaṇiyo sakyadhītaro, santaññāpi samaṇiyo lajjiniyo kukkuccikā sikkhākāmā, tāsāhaṁ santike brahmacariyaṁ carissāmī’ti, abhiramāyye, svākkhāto dhammo, cara brahmacariyaṁ sammā dukkhassa antakiriyāyā”ti,

tha: “แม่เจ้าอย่าได้โกรธ ขัดใจ” กล่าวอย่างนี้ว่า “ข้าพเจ้าขอบอกคืนพระพุทธเจ้า ขอบอกคืนพระธรรม ขอบอกคืนพระสงฆ์ ขอบอกคืนสิกขา ภิกขุนีที่ชื่อว่าสมณี จะมีเฉพาะสมณีศากยธิดาเหล่านี้เมื่อไร แม้สมณีเหล่าอื่นที่มีความละอาย มีความรังเกียจ ใคร่ต่อสิกขาก็ยังมี ข้าพเจ้าจักไปประพฤติพรหมจรรย์ในสำนักสมณีเหล่านั้น” ดังนั้น ภิกขุนีทั้งหลายจึงกล่าวว่า “แม่เจ้าจงยินดียิ่ง พระธรรมอันพระพุทธเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว จงประพฤติพรหมจรรย์ เพื่อทำที่สุดทุกข์โดยชอบเถิด”,


pli: evañca sā bhikkhunī bhikkhunīhi vuccamānā tatheva paggaṇheyya, sā bhikkhunī bhikkhunīhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya,

tha: และภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ ยังยกย่องอยู่อย่างนั้นเทียว ภิกขุนีนั้นอันภิกขุนีทั้งหลาย พึงสวดสมนุภาสกว่าจะครบสามจบ เพื่อให้สละกรรมนั้น,


pli: yāvatatiyañce samanubhāsiyamānā taṁ paṭinissajjeyya, iccetaṁ kusalaṁ,

tha: ถ้าเธอกำลังถูกสวดสมนุภาสกว่าจะครบสามจบอยู่ สละกรรมนั้นเสีย สละได้อย่างนี้นั่นเป็นการดี,


pli: no ce paṭinissajjeyya, ayampi bhikkhunī yāvatatiyakaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: หากเธอไม่สละ ภิกขุนีแม้นี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติในเมื่อสวดสมนุภาสครบสามจบ.


tha: สังฆาทิเสส ๑๑. อธิกรณกุปิตสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī kismiñcideva adhikaraṇe paccākatā kupitā anattamanā evaṁ vadeyya:

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดถูกตัดสินให้แพ้ในอธิกรณ์เรื่องหนึ่งแล้วโกรธ ขัดใจ กล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “chandagāminiyo ca bhikkhuniyo, dosagāminiyo ca bhikkhuniyo, mohagāminiyo ca bhikkhuniyo, bhayagāminiyo ca bhikkhuniyo”ti, sā bhikkhunī bhikkhunīhi evamassa vacanīyā:

tha: “พวกภิกขุนีถึงฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ และภยาคติ ดังนี้” ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงว่ากล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “māyye, kismiñcideva adhikaraṇe paccākatā kupitā anattamanā evaṁ avaca ‘chandagāminiyo ca bhikkhuniyo, dosagāminiyo ca bhikkhuniyo, mohagāminiyo ca bhikkhuniyo, bhayagāminiyo ca bhikkhuniyo’ti,

tha: “แม่เจ้าถูกตัดสินให้แพ้ในอธิกรณ์เรื่องหนึ่งแล้ว อย่าโกรธ ขัดใจ” กล่าวอย่างนี้ว่า “พวกภิกขุนีถึงฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ และภยาคติดังนี้,


pli: ayyā kho chandāpi gaccheyya, dosāpi gaccheyya, mohāpi gaccheyya, bhayāpi gaccheyyā”ti.

tha: แม่เจ้าต่างหาก ถึงฉันทาคติบ้าง โทสาคติบ้าง โมหาคติบ้าง ภยาคติบ้าง”.


pli: Evañca sā bhikkhunī bhikkhunīhi vuccamānā tatheva paggaṇheyya, sā bhikkhunī bhikkhunīhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya,

tha: และภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ ยังยกย่องอยู่อย่างนั้นเทียว ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงสวดสมนุภาสกว่าจะครบสามจบ เพื่อให้สละกรรมนั้น,


tha: หากเธอถูกสวดสมนุภาสกว่าจะครบสามจบอยู่ สละกรรมนั้นเสียได้ การสละได้อย่างนั้น นั่นเป็นการดี ,


tha: หากเธอไม่สละ ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติในเมื่อสวดสมนุภาสครบสามจบ.


tha: สังฆาทิเสส ๑๒. ปาปสมาจารปฐมสิกขาบท


pli: Bhikkhuniyo paneva saṁsaṭṭhā viharanti pāpācārā pāpasaddā pāpasilokā bhikkhunisaṅghassa vihesikā aññamaññissā vajjappaṭicchādikā,

tha: อนึ่ง ภิกขุนีทั้งหลายอยู่คลุกคลีกัน มีความประพฤติเสื่อมเสีย มีเกียรติศัพท์ไม่งาม มีอาชีวะไม่ชอบ มักเบียดเบียนภิกขุนีสงฆ์ ชอบปกปิดโทษของพรรคพวกกัน,


pli: tā bhikkhuniyo bhikkhunīhi evamassu vacanīyā:

tha: ภิกขุนีเหล่านั้น อันภิกขุนีทั้งหลาย พึงว่ากล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “bhaginiyo kho saṁsaṭṭhā viharanti pāpācārā pāpasaddā pāpasilokā bhikkhunisaṅghassa vihesikā aññamaññissā vajjappaṭicchādikā,

tha: “พี่น้องหญิงทั้งหลายแลอยู่คลุกคลีกัน มีความประพฤติเสื่อมเสีย มีเกียรติศัพท์ไม่งาม มีอาชีวะไม่ชอบ มักเบียดเบียนภิกขุนีสงฆ์ ชอบปกปิดโทษของพรรคพวกกัน,


pli: viviccathāyye, vivekaññeva bhaginīnaṁ saṅgho vaṇṇetī”ti,

tha: แม่เจ้าทั้งหลายจงแยกกันอยู่เถิด สงฆ์ย่อมสรรเสริญความสงัดอย่างเดียวแก่พี่น้องหญิงทั้งหลาย”,


pli: evañca tā bhikkhuniyo bhikkhunīhi vuccamānā tatheva paggaṇheyyuṁ, tā bhikkhuniyo bhikkhunīhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya,

tha: แลภิกขุนีเหล่านั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ ยังยกย่องอยู่อย่างนั้นเทียว ภิกขุนีเหล่านั้น อันภิกขุนีทั้งหลาย พึงสวดสมนุภาสกว่าจะครบสามจบเพื่อให้สละวัตถุนั้น,


pli: yāvatatiyañce samanubhāsiyamānā taṁ paṭinissajjeyyuṁ, iccetaṁ kusalaṁ,

tha: หากเธอเหล่านั้นถูกสวดสมนุภาส กว่าจะครบสามจบอยู่ สละวัตถุนั้นเสียได้การสละได้อย่างนี้ นั่นเป็นการดี,


pli: no ce paṭinissajjeyyuṁ, imāpi bhikkhuniyo yāvatatiyakaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: หากไม่สละ ภิกขุนีแม้เหล่านี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติในเมื่อสวดสมนุภาสครบสามจบ.


tha: สังฆาทิเสส ๑๓. ปาปสมาจารทุติยสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī evaṁ vadeyya:

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดกล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “saṁsaṭṭhāva, ayye, tumhe viharatha, mā tumhe nānā viharittha,

tha: “แม่เจ้าทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงอยู่คลุกคลีกันเถิด อย่าต่างคนต่างอยู่เลย,


pli: santi saṅghe aññāpi bhikkhuniyo evācārā evaṁsaddā evaṁsilokā bhikkhunisaṅghassa vihesikā aññamaññissā vajjappaṭicchādikā, tā saṅgho na kiñci āha

tha: ภิกขุนีแม้เหล่าอื่นที่มีความประพฤติเช่นนี้ มีเกียรติศัพท์เช่นนี้ มีอาชีวะเช่นนี้ มักเบียดเบียนภิกขุนีสงฆ์เช่นนี้ ชอบปกปิดโทษของพรรคพวกกันเช่นนี้ก็ยังมีในสงฆ์ สงฆ์ไม่ว่ากล่าวอะไรภิกขุนีพวกนั้น สงฆ์ว่ากล่าวเฉพาะพวกท่าน


pli: tumhaññeva saṅgho uññāya paribhavena akkhantiyā vebhassiyā dubbalyā evamāha: ‘bhaginiyo kho saṁsaṭṭhā viharanti pāpācārā pāpasaddā pāpasilokā bhikkhunisaṅghassa vihesikā aññamaññissā vajjappaṭicchādikā, viviccathāyye, vivekaññeva bhaginīnaṁ saṅgho vaṇṇetī”’ti,

tha: ด้วยความดูหมิ่น ด้วยความไม่สุภาพ ด้วยความไม่อดกลั้น ด้วยความขู่เข็ญ และเพราะความที่พวกท่านเป็นคนอ่อนแออย่างนี้ว่า 'พี่น้องหญิงทั้งหลายแล อยู่คลุกคลีกัน มีความประพฤติไม่ดี มีเกียรติศัพท์ไม่งาม มีอาชีวะไม่ชอบ มักเบียดเบียนภิกขุนีสงฆ์ ชอบปกปิดโทษของพรรคพวกกัน แม่เจ้าทั้งหลายจงแยกกันอยู่เถิด สงฆ์ย่อมสรรเสริญความสงัดอย่างเดียวแก่พี่น้องหญิงทั้งหลายดังนี้'”,


pli: sā bhikkhunī bhikkhunīhi evamassa vacanīyā:

tha: ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงว่ากล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “māyye, evaṁ avaca,

tha: “เธออย่าได้กล่าวอย่างนั้น,


pli: saṁsaṭṭhāva ayye tumhe viharatha, mā tumhe nānā viharittha,

tha: แม่เจ้าทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงอยู่คลุกคลีกันเถิด อย่าต่างคนต่างอยู่เลย,


pli: santi saṅghe aññāpi bhikkhuniyo evācārā evaṁsaddā evaṁsilokā bhikkhunisaṅghassa vihesikā aññamaññissā vajjappaṭicchādikā, tā saṅgho na kiñci āha,

tha: ภิกขุนีแม้เหล่าอื่นที่มีความประพฤติเช่นนี้ มีเกียรติศัพท์เช่นนี้ มีอาชีวะเช่นนี้ มักเบียดเบียนภิกขุนีสงฆ์เช่นนี้ ชอบปกปิดโทษของพรรคพวกกันเช่นนี้ก็ยังมีในสงฆ์ สงฆ์ไม่ว่ากล่าวอะไรภิกขุนีพวกนั้น,


tha: สงฆ์ว่ากล่าวเฉพาะพวกท่าน ด้วยความดูหมิ่น ด้วยความไม่สุภาพ ด้วยความไม่อดกลั้น ด้วยความขู่เข็ญ และเพราะความที่พวกท่านเป็นคนอ่อนแออย่างนี้ว่า 'พี่น้องหญิงทั้งหลายแล อยู่คลุกคลีกัน มีความประพฤติไม่ดี มีเกียรติศัพท์ไม่งาม มีอาชีวะไม่ชอบ มักเบียดเบียนภิกขุนีสงฆ์ ชอบปกปิดโทษของพรรคพวกกัน แม่เจ้าทั้งหลายจงแยกกันอยู่เถิด สงฆ์ย่อมสรรเสริญความสงัดอย่างเดียวแก่พี่น้องหญิงทั้งหลายดังนี้'”,


pli: evañca sā bhikkhunī bhikkhunīhi vuccamānā tatheva paggaṇheyya, sā bhikkhunī bhikkhunīhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya,

tha: แลภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ ยังยกย่องอยู่อย่างนั้นเทียว ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงสวดสมนุภาสกว่าจะครบสามจบ เพื่อให้สละวัตถุนั้น,


pli: yāvatatiyañce samanubhāsiyamānā taṁ paṭinissajjeyya, iccetaṁ kusalaṁ,

tha: หากเธอถูกสวดสมนุภาสกว่าจะครบสามจบอยู่ สละวัตถุนั้นเสีย สละได้อย่างนี้ นั่นเป็นการดี,


pli: no ce paṭinissajjeyya, ayampi bhikkhunī yāvatatiyakaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: หากไม่สละภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติในเมื่อสวดสมนุภาสครบสามจบ.


tha: สังฆาทิเสส ๑๔. สังฆเภทกสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī samaggassa saṅghassa bhedāya parakkameyya, bhedanasaṁvattanikaṁ vā adhikaraṇaṁ samādāya paggayha tiṭṭheyya, sā bhikkhunī bhikkhunīhi evamassa vacanīyā:

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดตะเกียกตะกายเพื่อทำลายสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงหรือถือเอาอธิกรณ์ (คือ เรื่อง) อันเป็นเหตุแตกกันยืนกรานอยู่ ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงว่ากล่าวอย่างนี้ ว่า:


pli: “māyyā, samaggassa saṅghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṁvattanikaṁ vā adhikaraṇaṁ samādāya paggayha aṭṭhāsi,

tha: “เธออย่าได้ตะเกียกตะกาย เพื่อทำลายสงฆ์ผู้พร้อมเพรียง หรืออย่าได้ถือเอาอธิกรณ์อันเป็นเหตุแตกกัน ยืนกรานอยู่ ขอท่านจงพร้อมเพรียงด้วยสงฆ์,


pli: sametāyyā, saṅghena, samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī”ti.

tha: เพราะว่าสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกัน ปรองดองกันไม่วิวาทกัน มีอุทเทสเดียวกัน (คือ ฟังพระปาฏิโมกข์ร่วมกัน) ย่อมอยู่ผาสุก”.


pli: Evañca sā bhikkhunī bhikkhunīhi vuccamānā tatheva paggaṇheyya, sā bhikkhunī bhikkhunīhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya,

tha: และภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ ยังยืนกรานอยู่อย่างนั้นเทียว ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงสวดสมนุภาส (คือ ประกาศห้าม) กว่าจะครบ ๓ จบเพื่อให้สละกรรมนั้นเสีย,


pli: yāvatatiyañce samanubhāsiyamānā taṁ paṭinissajjeyya, iccetaṁ kusalaṁ.

tha: หากเธอถูกสวดสมนุภาส กว่าจะครบ ๓ จบอยู่ สละกรรมนั้นเสียสละได้อย่างนี้ นั่นเป็นการดี,


pli: No ce paṭinissajjeyya, ayampi bhikkhunī yāvatatiyakaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.


tha: สังฆาทิเสส ๑๕. เภทานุวัตตกสิกขาบท


pli: Tassāyeva kho pana bhikkhuniyā bhikkhuniyo honti anuvattikā vaggavādikā ekā vā dve vā tisso vā, tā evaṁ vadeyyuṁ:

tha: อนึ่ง มีภิกขุนีผู้ประพฤติตามผู้พูดเข้ากันของภิกขุนีนั้นแล ๑ รูปบ้าง ๒ รูปบ้าง ๓ รูปบ้าง ๓ เธอทั้งหลายกล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “māyyāyo, etaṁ bhikkhuniṁ kiñci avacuttha

tha: “ขอท่านทั้งหลายอย่าได้กล่าวคำอะไรๆ ต่อภิกขุนีนั้น


pli: dhammavādinī cesā bhikkhunī, vinayavādinī cesā bhikkhunī,

tha: ภิกขุนีนั่นกล่าวถูกธรรมด้วย ภิกขุนีนั่นกล่าวถูกวินัยด้วย,


pli: amhākañcesā bhikkhunī chandañca ruciñca ādāya voharati, jānāti, no bhāsati, amhākampetaṁ khamatī”ti,

tha: ภิกขุนีนั้นถือเอาความพอใจและความชอบใจของพวกข้าพเจ้ากล่าวด้วย เธอรู้ (ใจ) ของพวกข้าพเจ้าจึงกล่าวคำที่เธอกล่าวนี้ ย่อมควร (คือ ถูกใจ) แม้แก่พวกข้าพเจ้า”,


pli: tā bhikkhuniyo bhikkhunīhi evamassu vacanīyā:

tha: ภิกขุนีเหล่านั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงว่ากล่าว อย่างนี้ว่า:


pli: “māyyāyo, evaṁ avacuttha,

tha: “ท่านทั้งหลาย อย่าได้กล่าวอย่างนั้น,


pli: na cesā bhikkhunī dhammavādinī, na cesā bhikkhunī vinayavādinī,

tha: ภิกขุนีนั้น หาไม่ใช่ผู้กล่าวถูกธรรมด้วย ภิกขุนีนั่น หาไม่ใช่ผู้กล่าวถูกวินัยด้วย,


pli: māyyānampi saṅghabhedo ruccittha,

tha: ความทำลายสงฆ์อย่าได้ชอบแม้แก่พวกท่าน,


pli: sametāyyānaṁ saṅghena, samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī”ti,

tha: ขอ (ใจ) ของพวกท่านจงพร้อมเพรียงด้วยสงฆ์เพราะว่าสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงปรองดองกัน ไม่วิวาทกัน มีอุทเทสเดียวกัน ย่อมอยู่ผาสุก”,


pli: evañca tā bhikkhuniyo bhikkhunīhi vuccamānā tatheva paggaṇheyyuṁ, tā bhikkhuniyo bhikkhunīhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya,

tha: และภิกขุนีเหล่านั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ ยังยืนกรานอยู่อย่างนั้นเทียว ภิกขุนีเหล่านั้น อันภิกขุนี ทั้งหลาย พึงสวดสมนุภาสกว่าจะครบ ๓ จบเพื่อให้สละกรรมนั้นเสีย,


pli: yāvatatiyañce samanubhāsiyamānā taṁ paṭinissajjeyyuṁ. Iccetaṁ kusalaṁ.

tha: หากเธอทั้งหลายถูกสวดสมนุภาส กว่าจะครบ ๓ จบอยู่ สละกรรมนั้นเสียสละได้อย่างนี้ นั่นเป็นการดี.


pli: No ce paṭinissajjeyyuṁ, imāpi bhikkhuniyo yāvatatiyakaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: หากไม่สละเสีย ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติในเมื่อสวดสมนุภาสครบสามจบ.


pli: Saṅghādisesa 16. Dubbacasikkhāpadaṁ

tha: สังฆาทิเสส ๑๖. ทุพพจสิกขาบท


pli: Bhikkhunī paneva dubbacajātikā hoti uddesapariyāpannesu sikkhāpadesu bhikkhunīhi sahadhammikaṁ vuccamānā attānaṁ avacanīyaṁ karoti:

tha: อนึ่ง ภิกขุนีเป็นผู้มีสัญชาติแห่งคนว่ายากอันภิกขุนีทั้งหลาย ว่ากล่าวอยู่โดยชอบธัมม์ ในสิกขาบททั้งหลายอันเนี่องในอุทเทส (คือ พระปาฏิโมกข์) ทำตนให้เป็นผู้อันใครๆว่ากล่าวไม่ได้ ด้วยกล่าวโต้ว่า:


pli: “mā maṁ ayyāyo kiñci avacuttha kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā, ahampāyyāyo, na kiñci vakkhāmi kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā,

tha: “พวกท่านอย่าได้กล่าวอะไรๆ ต่อเราเป็นคำดีก็ตาม เป็นคำชั่วก็ตาม แม้เราก็จะไม่กล่าวอะไรๆ ต่อพวกท่านเหมือนกัน เป็นคำดีก็ตาม เป็นคำชั่วก็ตาม,


pli: viramathāyyāyo, mama vacanāyā”ti,

tha: ขอพวกท่านจงเว้นจากการว่ากล่าวเราเสีย”,


pli: sā bhikkhunī bhikkhunīhi evamassa vacanīyā:

tha: ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลาย พึงว่ากล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “māyyā, attānaṁ avacanīyaṁ akāsi, vacanīyameva, ayyā, attānaṁ karotu,

tha: “ท่านอย่าได้ทำตนให้เป็นผู้อันใครๆ ว่าไม่ได้ขอท่านจงทำตนให้เขาว่าได้แล,


pli: ayyāpi bhikkhuniyo vadatu sahadhammena, bhikkhuniyopi ayyaṁ vakkhanti sahadhammena,

tha: แม้ท่านก็จงว่ากล่าวภิกขุนีทั้งหลายโดยชอบธรรม แม้ภิกขุนีทั้งหลายก็จักว่ากล่าว ท่านโดยชอบธรรม,


pli: evaṁ saṁvaddhā hi tassa bhagavato parisā yadidaṁ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenā”ti.

tha: เพราะว่าบริษัทของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น เจริญแล้วด้วยอาการอย่างนี้ คือด้วยว่ากล่าวซึ่งกันและกัน ด้วยเตือนกันและกันให้ออกจากอาบัติ”.


pli: Evañca sā bhikkhunī bhikkhunīhi vuccamānā tatheva paggaṇheyya, sā bhikkhunī bhikkhunīhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya,

tha: และภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ ยังยืนกรานอยู่อย่างนั้นเทียว ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงสวดสมนุภาสกว่าจะครบ ๓ จบ เพื่อให้สละกรรมนั้นเสีย,


pli: yāvatatiyañce samanubhāsiyamānā taṁ paṭinissajjeyya, iccetaṁ kusalaṁ.

tha: หากเธอถูกสวดสมนุภาสกว่าจะครบ ๓ จบอยู่สละกรรมนั้น เสีย สละได้อย่างนี้ นั่นเป็นการดี.


pli: No ce paṭinissajjeyya, ayampi bhikkhunī yāvatatiyakaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesaṁ.

tha: หากเธอไม่สละเสีย ภิกขุนีนี้ก็ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ชื่อนิสสารณียะ มีอันให้ต้องอาบัติในเมื่อสวดสมนุภาสครบสามจบ.


pli: Saṅghādisesa 17. Kuladūsakasikkhāpadaṁ

tha: สังฆาทิเสส ๑๗. กุละทูสกะสิกขาบท


pli: Bhikkhunī paneva aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati kuladūsikā pāpasamācārā, tassā kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni ca tāya duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca,

tha: อนึ่ง ภิกขุนีเข้าไปอาศัยบ้านก็ดีนิคมก็ดี แห่งใดแห่งหนึ่งอยู่ เป็นผู้ประทุษร้ายสกุล มีความประพฤติเลวทรามความประพฤติเลวทรามของเธอ เขาได้เห็นอยู่ด้วย เขาได้ยินอยู่ด้วยและสกุลทั้งหลายอันเธอประทุษร้ายแล้ว เขาได้เห็นอยู่ด้วย เขาได้ยินอยู่ด้วย,


tha: ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงกล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “ayyā, kho kuladūsikā pāpasamācārā, ayyāya kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni cāyyāya, duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca, pakkamatāyyā imamhā āvāsā, alaṁ te idha vāsenā”ti.

tha: “ท่านเป็นผู้ประทุษร้ายสกุล มีความประพฤติเลวทรามความประพฤติเลวทรามของท่าน เขาได้เห็นอยู่ด้วย เขาได้ยินอยู่ด้วยและสกุลทั้งหลาย อันท่านประทุษร้ายแล้วเขาได้เห็นอยู่ด้วย เขาได้ยินอยู่ด้วย ท่านจงหลีกไปเสียจากอาวาสนี้ท่านอย่าอยู่ในที่นี้ (อีก)”.


pli: Evañca sā bhikkhunī bhikkhunīhi vuccamānā tā bhikkhuniyo evaṁ vadeyya:

tha: และภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายว่ากล่าวอยู่อย่างนี้ พึงกล่าวกะภิกขุนีเหล่านั้นอย่างนี้ว่า:


pli: “chandagāminiyo ca bhikkhuniyo, dosagāminiyo ca bhikkhuniyo, mohagāminiyo ca bhikkhuniyo, bhayagāminiyo ca bhikkhuniyo, tādisikāya āpattiyā ekaccaṁ pabbājenti ekaccaṁ na pabbājentī”ti,

tha: “พวกภิกขุนีถึงความพอใจด้วย ถึงความขัดเคืองด้วย ถึงความหลงด้วย ถึงความกลัวด้วย ย่อมขับภิกขุนีบางรูป ย่อมไม่ขับภิกขุนีบางรูปเพราะอาบัติเช่นเดียวกัน”,


tha: ภิกขุนีนั้น อันภิกขุนีทั้งหลายพึงว่ากล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “māyyā, evaṁ avaca, na ca bhikkhuniyo chandagāminiyo, na ca bhikkhuniyo dosagāminiyo , na ca bhikkhuniyo mohagāminiyo, na ca bhikkhuniyo bhayagāminiyo,

tha: “ท่านอย่าได้กล่าวอย่างนั้น ภิกขุนีทั้งหลายหาได้ถึงความพอใจไม่ หาได้ถึงความขัดเคืองไม่ หาได้ถึงความหลงไม่ หาได้ถึงความกลัวไม่,


pli: ayyā kho kuladūsikā pāpasamācārā, ayyāya kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni cāyyāya duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca, pakkamatāyyā, imamhā āvāsā alaṁ te idha vāsenā”ti.

tha: ท่านเองแลเป็นผู้ประทุษร้ายสกุล มีความประพฤติเลวทรามความประพฤติเลวทรามของท่าน เขาได้เห็นอยู่ด้วยเขาได้ยินอยู่ด้วยและสกุลทั้งหลาย อันท่านประทุษร้ายแล้วเขาได้เห็นอยู่ด้วย เขาได้ยินอยู่ด้วยท่านจงหลีกไปเสียจากอาวาสนี้ท่านอย่าอยู่ในที่นี้ (อีก)”.


tha: หากเธอถูกสวดสมนุภาสกว่าจะครบ ๓ จบอยู่สละกรรมนั้นเสีย สละได้อย่างนี้นั่นเป็นการดี.


pli: Uddiṭṭhā kho ayyāyo sattarasa saṅghādisesā dhammā nava paṭhamāpattikā, aṭṭha yāvatatiyakā,

tha: ท่านทั้งหลายธรรมชื่อสังฆาทิเสส ๑๗ เป็นอาบัติแต่แรกทํา (ปฐมาปัตติกะ) ๙ ข้อ ให้ต้องอาบัติต่อ เมื่อสงฆ์สวดประกาศห้ามครบ ๓ ครั้ง ๘ ข้อ,


pli: yesaṁ bhikkhunī aññataraṁ vā aññataraṁ vā āpajjati, tāya bhikkhuniyā ubhatosaṅghe pakkhamānattaṁ caritabbaṁ.

tha: ภิกขุนีต้องอาบัติเหล่าไรเล่าอันใดอันหนึ่งแล้ว ภิกขุนีต้องประพฤติมานัติครึ่งเดือนกับหมู่สงฆ์ทั้ง ๒ ฝ่าย.


pli: Ciṇṇamānattā bhikkhunī yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhunisaṅgho, tattha sā bhikkhunī abbhetabbā.

tha: หมู่ภิกขุนีได้ประพฤติมานัตต์ ๖ ราตรีแล้ว หมู่ภิกขุนีคณะ ๒๐ จะพึงมี ณ สีมาใด ภิกขุนีนั้น สงฆ์พึงอัพภานเธอ ณ สีมานั้น.


pli: Ekāyapi ce ūno vīsatigaṇo bhikkhunisaṅgho taṁ bhikkhuniṁ abbheyya, sā ca bhikkhunī anabbhitā, tā ca bhikkhuniyo gārayhā, ayaṁ tattha sāmīci.

tha: ถ้าภิกขุนีสงฆ์คณะ ๒๐ หย่อนด้วยภิกขุแม้แต่องค์หนึ่งไม่ครบ ๒๐ ภิกขุนีนั้นก็เป็นอันมิได้อัพภาน ภิกขุนีทั้งหลายที่เป็นหมู่ภิกขุผู้ปฏิบัติหน้าที่ ก็เป็นอันพระพุทธเจ้าจะพึงติเตียน นี้คือการปฏิบัติชอบ (เป็นสามีจิกรรม) ในเรื่องนั้น.


pli: Tatthāyyāyo pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามท่านทั้งหลายในเรื่องนั้น ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามแม้ครั้งที่ ๒ ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,

tha: ข้าพเจ้าถามแม้ครั้งที่ ๓ ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วหรือ?


pli: parisuddhetthāyyāyo, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmīti.

tha: ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธ์แล้วในเรื่องนั้น เพราะฉะนั้น จึงนิ่ง ข้าพเจ้าทรงความนี้ไว้ด้วยอย่างนี้.


pli: Saṅghādiseso niṭṭhito.

tha: สังฆาทิเสสุทเทส จบ.


pli: Nissaggiya pācittiyā

tha: นิสสัคคิยะ ปาจิตติยา


pli: Ime kho panāyyāyo tiṁsa nissaggiyā pācittiyā dhammā uddesaṁ āgacchanti.

tha: ท่านทั้งหลายธรรมชื่อ นิสสัคคิย ปาจิตตีย์สิกขาบท เหล่านี้แลย่อมมาสู่อุทเทส.


pli: Pattavaggo

tha: วรรคว่าด้วยบาตร


pli: Nissaggiya pācittiya 1. Pattasannicayasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑. ปัตตสันนิจยสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī pattasannicayaṁ kareyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงทำการสั่งสมบาตร ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 2. Akālacīvarabhājanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๒. อกาลจีวรภาชนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī akālacīvaraṁ “kālacīvara”nti adhiṭṭhahitvā bhājāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงทำการอธิษฐานจีวรนอกาล เป็นจีวรในกาล แล้วแจกจ่าย ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 3. Cīvaraparivattanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๓. จีวรปริวัตตนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī bhikkhuniyā saddhiṁ cīvaraṁ parivattetvā sā pacchā evaṁ vadeyya: “handāyye, tuyhaṁ cīvaraṁ, āhara metaṁ cīvaraṁ, yaṁ tuyhaṁ tuyhamevetaṁ, yaṁ mayhaṁ mayhamevetaṁ, āhara metaṁ cīvaraṁ, sakaṁ paccāharā”ti acchindeyya vā acchindāpeyya vā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงทำการแลกจีวรกับภิกขุนีรูปอื่น แล้วพูดว่า ‘แม่เจ้า นี่คือจีวรของท่าน ให้จีวรของฉันคืนมา สิ่งที่เป็นของท่านก็คือของท่าน และสิ่งที่เป็นของฉันก็คือของฉัน ให้นำจีวรนั้นมา และเอาสิ่งที่เป็นของท่านกลับไป' ภิกขุนีผู้ชิงคืนเอง หรือใช้ให้ผู้อื่นชิง ถ้าหากไม่สละ ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 4. Aññaviññāpanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๔. อัญญวิญญาปนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī aññaṁ viññāpetvā aññaṁ viññāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงขอของอย่างหนึ่งแล้วขออย่างอื่นอีก ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 5. Aññacetāpana sikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๕. อัญญเจตาปนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī aññaṁ cetāpetvā aññaṁ cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงสั่งให้ซื้อของอย่างหนึ่งแล้วสั่งให้ซื้อของอย่างอื่น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 6. Paṭhamasaṅghikacetāpanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๖. ปฐมสังฆิกเจตาปนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī aññadatthikena parikkhārena aññuddisikena saṅghikena aññaṁ cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงให้เอาบริขารที่เขาถวายเพื่อประโยชน์แก่ปัจจัยอย่างหนึ่ง ที่เขาถวายอุทิศของอย่างหนึ่ง ที่เขาบริจาคแก่สงฆ์ แลกเปลี่ยนของอย่างอื่น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 7. Dutiyasaṅghikacetāpanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๗. ทุติยสังฆิกเจตาปนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī aññadatthikena parikkhārena aññuddisikena saṅghikena saññācikena aññaṁ cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงให้เอาบริขารที่เขาถวายเพื่อประโยชน์แก่ปัจจัยอย่างหนึ่ง ที่เขาถวายอุทิศของอย่างหนึ่ง ที่เขาบริจาคแก่สงฆ์ ที่ขอมาเอง แลก เปลี่ยนของอย่างอื่น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 8. Paṭhamagaṇikacetāpanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๘. ปฐมคณิกเจตาปนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī aññadatthikena parikkhārena aññuddisikena mahājanikena aññaṁ cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงให้เอาบริขารที่เขาถวายเพื่อประโยชน์แก่ปัจจัยอย่างหนึ่ง ที่เขาถวายอุทิศของอย่างหนึ่ง ที่เขาบริจาคแก่ภิกขุนีณีจำนวนมาก แลก เปลี่ยนของอย่างอื่น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 9. Dutiyagaṇikacetāpanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๙. ทุติยคณิกเจตาปนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī aññadatthikena parikkhārena aññuddisikena mahājanikena saññācikena aññaṁ cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงให้เอาบริขารที่เขาถวายเพื่อประโยชน์แก่ปัจจัยอย่าง หนึ่ง ที่เขาถวายอุทิศของอย่างหนึ่ง ที่เขาบริจาคแก่สงฆ์ แลกเปลี่ยนของ อย่างอื่น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 10. Puggalikacetāpanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๐. ปุคคลิกเจตาปนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī aññadatthikena parikkhārena aññuddisikena puggalikena saññācikena aññaṁ cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดพึงให้เอาบริขารที่เขาถวายเพื่อประโยชน์แก่ปัจจัยอย่าง หนึ่ง ที่เขาถวายอุทิศของอย่างหนึ่ง ที่เขาบริจาคแก่บุคคล ที่ขอมาเอง แลก เปลี่ยนของอย่างอื่น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Pattavaggo paṭhamo.

tha: วรรคว่าด้วยบาตร จบ.


pli: Cīvaravaggo

tha: วรรคว่าด้วยจีวร


pli: Nissaggiya pācittiya 11. Garupāvuraṇasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๑. ครุปาวุรณสิกขาบท


pli: Garupāvuraṇaṁ pana bhikkhuniyā cetāpentiyā catukkaṁsaparamaṁ cetāpetabbaṁ. Tato ce uttari cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดเมื่อจะขอผ้าห่มหนา พึงขอได้เพียงราคา ๔ กังสะ๑ เป็นอย่างมาก ถ้าขอเกินกว่านั้น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์. (๑ ๑ กังสะ เท่ากับ ๔ กหาปณะ, ๔ กังสะ จึงเท่ากับ (๔x๔) ๑๖ กหาปณะ (กงฺขา.อ.๓๖๒).


pli: Nissaggiya pācittiya 12. Lahupāvuraṇasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๒. ลหุปาวุรณสิกขาบท


pli: Lahupāvuraṇaṁ pana bhikkhuniyā cetāpentiyā aḍḍhateyyakaṁsaparamaṁ cetāpetabbaṁ. Tato ce uttari cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดเมื่อจะขอผ้าห่มบาง พึงขอได้เพียงราคา ๒ กังสะครึ่ง เป็นอย่างมาก ถ้าขอเกินกว่านั้น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 13. Kathinasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๓. กถิน (กฐิน) สิกขาบท


pli: Niṭṭhitacīvarasmiṁ bhikkhuniyā ubbhatasmiṁ kathine dasāhaparamaṁ atirekacīvaraṁ dhāretabbaṁ.

tha: จีวรสําเร็จแล้วกฐินอันภิกขุนีเดาะเสียแล้ว พึงทรงอติเรกจีวรได้ ๑๐ วันเป็น อย่างยิ่ง.


pli: Taṁ atikkāmentiyā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: ภิกขุนีให้ล่วงกําหนดนั้นไป ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 14. Udositasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๔. อุโทสิตสิกขาบท


pli: Niṭṭhitacīvarasmiṁ bhikkhuniyā ubbhatasmiṁ kathine ekarattampi ce bhikkhunī ticīvarena vippavaseyya, aññatra bhikkhunisammutiyā nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: จีวรสําเร็จแล้วกฐินอันภิกขุนีเดาะเสียแล้วถ้าภิกขุนีอยู่ปราศจากไตรจีวรแม้สิ้นราตรีหนึ่ง เว้นเสียแต่ภิกขุนีได้รับสมมติ ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 15. Akālacīvarasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๕. อกาลจีวรสิกขาบท


pli: Niṭṭhitacīvarasmiṁ bhikkhuniyā ubbhatasmiṁ kathine bhikkhuniyā paneva akālacīvaraṁ uppajjeyya, ākaṅkhamānāya bhikkhuniyā paṭiggahetabbaṁ,

tha: จีวรสําเร็จแล้วกฐินอันภิกขุนีเดาะเสียแล้ว อกาลจีวรเกิดขึ้นแก่ภิกขุนี ภิกขุนีหวังอยู่ก็พึงรับ,


pli: paṭiggahetvā khippameva kāretabbaṁ,

tha: ครั้นรับแล้วพึงรีบให้ทํา,


pli: no cassa pāripūri, māsaparamaṁ tāya bhikkhuniyā taṁ cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ ūnassa pāripūriyā satiyā paccāsāya.

tha: ถ้าผ้านั้นมีไม่พอเมื่อความหวังว่าจะได้มีอยู่ภิกขุนีนั้นพึงเก็บจีวรนั้นไว้ได้เดือนหนึ่งเป็นอย่างยิ่ง เพื่อจีวรที่ยังบกพร่องจะได้พอกัน.


pli: Tato ce uttari nikkhipeyya satiyāpi paccāsāya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: ถ้าเธอเก็บไว้ยิ่งกว่ากําหนดนั้น แม้ความหวังว่าจะได้มีอยู่ ก็ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 16. Aññātakaviññattisikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๖. อัญญาตกวิญญัตติสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī aññātakaṁ gahapatiṁ vā gahapatāniṁ vā cīvaraṁ viññāpeyya aññatra samayā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดขอจีวรต่อพ่อเจ้าเรือน ก็ดีต่อแม้เจ้าเรือนก็ดีผู้มิใช่ญาต นอกจากสมัย ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Tatthāyaṁ samayo acchinnacīvarā vā hoti bhikkhunī, naṭṭhacīvarā vā, ayaṁ tattha samayo.

tha: สมัยในคํานั้นดังนี้ คือภิกขุนีเป็นผู้มีจีวรถูกชิงเอาไปก็ดี มีจีวรฉิบหายก็ดี นี้คือสมัยในคํานั้น.


pli: Nissaggiya pācittiya 17. Tatuttarisikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๗. ตตุตตริสิกขาบท


pli: Tañce aññātako gahapati vā gahapatānī vā bahūhi cīvarehi abhihaṭṭhuṁ pavāreyya, santaruttaraparamaṁ tāya bhikkhuniyā tato cīvaraṁ sāditabbaṁ.

tha: พ่อเจ้าเรือนก็ดีแม้เจ้าเรือนก็ดี ผู้มิใช่ญาติปวารณาต่อภิกขุนีด้วยจีวรเป็นอันมากเพื่อนําไปตามใจ ภิกขุนีนั้นพึงยินดีจีวรมีอุตตราสงค์กับอันตรวาสกเป็นอย่างมากจากจีวรเหล่านั้น.


pli: Tato ce uttari sādiyeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: ถ้ายินดียิ่งกว่านั้น ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 18. Paṭhamaupakkhaṭasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๘. ปฐมอุปักขฏสิกขาบท


pli: Bhikkhuniṁ paneva uddissa aññātakassa gahapatissa vā gahapatāniyā vā cīvaracetāpannaṁ upakkhaṭaṁ hoti:

tha: อนึ่ง มีพ่อเจ้าเรือนก็ดีแม้เจ้าเรือนก็ดี ผู้มิใช่ญาติตระเตรียมทรัพย์ สําหรับจ่ายจีวรเฉพาะภิกขุนีไว้ว่า:


pli: “iminā cīvaracetāpannena cīvaraṁ cetāpetvā itthannāmaṁ bhikkhuniṁ cīvarena acchādessāmī”ti.

tha: “เราจักจ่ายจีวรด้วยทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรนี้ แล้วยังภิกขุนีชื่อนี้ให้ครองจีวร”.


pli: Tatra cesā bhikkhunī pubbe appavāritā upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjeyya:

tha: ถ้าภิกขุนีนั้น เขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อน เข้าไปหาแล้วถึงการกําหนดในจีวรในสํานักของ เขาว่า:


pli: “sādhu vata, maṁ āyasmā iminā cīvaracetāpannena evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā cīvaraṁ cetāpetvā acchādehī”ti

tha: “ดีละ ท่านจงจ่ายจีวรเช่นนั้นเช่นนี้ ด้วยทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรแล้วยังรูปให้ครองเถิด”,


pli: kalyāṇakamyataṁ upādāya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: ถือเอาความเป็นผู้ใคร่จีวรดี, ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 19. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๑๙. ทุติยอุปักขฏสิกขาบท


pli: Bhikkhuniṁ paneva uddissa ubhinnaṁ aññātakānaṁ gahapatīnaṁ vā gahapatānīnaṁ vā paccekacīvaracetāpannāni upakkhaṭāni honti:

tha: อนึ่ง มีพ่อเจ้าเรือนก็ดีแม้เจ้าเรือนก็ดี ผู้มิใช่ญาติ ๒ คน ตระเตรียมทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรเฉพาะผืนๆ ไว้เฉพาะภิกขุนีว่า:


pli: “imehi mayaṁ paccekacīvaracetāpannehi paccekacīvarāni cetāpetvā itthannāmaṁ bhikkhuniṁ cīvarehi acchādessāmā”ti.

tha: “เราทั้งหลายจักจ่ายจีวรเฉพาะผืนๆ ด้วยทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรเฉพาะผืนๆ นี้แล้วยัง ภิกขุนีชื่อนี้ให้ครองจีวรหลายผืนด้วยกัน”.


pli: Tatra cesā bhikkhūnī pubbe appavāritā upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjeyya:


pli: “sādhu vata maṁ āyasmanto imehi paccekacīvaracetāpannehi evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā cīvaraṁ cetāpetvā acchādetha ubhova santā ekenā”ti

tha: “ดีละขอท่านทั้งหลายจ่ายจีวรเช่นนั้นเช่นนี้ ด้วยทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรเฉพาะผืนๆ แล้วทั้ง ๒ คนรวมกัน ยังรูปให้ครองจีวรผืนเดียวเถิด”


pli: Nissaggiya pācittiya 20. Rājasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๒๐. ราชสิกขาบท


pli: Bhikkhuniṁ paneva uddissa rājā vā rājabhoggo vā brāhmaṇo vā gahapatiko vā dūtena cīvaracetāpannaṁ pahiṇeyya:

tha: อนึ่ง พระราชาก็ดี ราชอมาตย์ก็ดี พราหมณ์ก็ดีคหบดีก็ดีส่งทรัพย์สําหรับ จับจ่ายจีวรไปด้วยทูตเฉพาะภิกขุนีว่า:


pli: “iminā cīvaracetāpannena cīvaraṁ cetāpetvā itthannāmaṁ bhikkhuniṁ cīvarena acchādehī”ti.

tha: “เจ้าจงจ่ายจีวรด้วยทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรนี้แล้วยังภิกขุนีชื่อนี้ให้ครองจีวร”.


pli: So ce dūto taṁ bhikkhuniṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:

tha: ถ้าทูตนั้นเข้าไปหาภิกขุนีนั้น กล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “idaṁ kho, ayye, ayyaṁ uddissa cīvaracetāpannaṁ ābhataṁ, paṭiggaṇhātāyyā cīvaracetāpanna”nti.

tha: “ทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรนี้นํามาเฉพาะท่าน ขอท่านจงรับทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรนั้น”.


pli: Tāya bhikkhuniyā so dūto evamassa vacanīyo:

tha: ภิกขุนีนั้นพึงกล่าวต่อทูตนั้นอย่างนี้ว่า:


pli: “na kho mayaṁ, āvuso, cīvaracetāpannaṁ paṭiggaṇhāma, cīvarañca kho mayaṁ paṭiggaṇhāma kālena kappiya”nti.

tha: “พวกเราหาได้รับทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรไม่เลือกรับเฉพาะ, พวกเรารับแต่จีวรอันเป็นของเหมาะโดยกาล”.


pli: So ce dūto taṁ bhikkhuniṁ evaṁ vadeyya:

tha: ถ้าทูตนั้นกล่าวต่อภิกขุนีนั้นอย่างนี้ว่า:


pli: “atthi panāyyāya, koci veyyāvaccakaro”ti,

tha: “ก็ใครๆ ผู้เป็นไวยาวัจกรของท่านมีหรือ?”


pli: cīvaratthikāya, bhikkhave, bhikkhuniyā veyyāvaccakaro niddisitabbo ārāmiko vā upāsako vā:

tha: ภิกขุนีต้องการจีวร พึงแสดงชนผู้ทําการในอาราม หรืออุบาสกให้เป็นไวยาวัจกรด้วย คําว่า:


pli: “eso kho, āvuso, bhikkhunīnaṁ veyyāvaccakaro”ti.

tha: “คนนั้นแลเป็นไวยาวัจกรของภิกขุนีทั้งหลาย”.


pli: So ce dūto taṁ veyyāvaccakaraṁ saññāpetvā taṁ bhikkhuniṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:

tha: ถ้าทูตนั้นสั่งไวยาวัจกรนั้นให้เข้าใจแล้วเข้าไปหาภิกขุนีนั้นกล่าวอย่างนี้ว่า:


pli: “yaṁ kho, ayye, ayyā veyyāvaccakaraṁ niddisi, saññatto so mayā, upasaṅkamatāyyā kālena, cīvarena taṁ acchādessatī”ti.

tha: “คนที่ท่านแสดงเป็นไวยาวัจกรนั้น ข้าพเจ้าสั่งให้เข้าใจแล้ว ท่านจงเข้าไปหาเขาจักให้ท่านครองจีวรตามกาล”.


pli: Cīvaratthikāya, bhikkhave, bhikkhuniyā veyyāvaccakaro upasaṅkamitvā dvattikkhattuṁ codetabbo sāretabbo:

tha: ภิกขุนีผู้ต้องการจีวรเข้าไปหาไวยาวัจกรแล้วพึงทวง พึงเตือน ๒-๓ ครั้งว่า:


pli: “attho me, āvuso, cīvarenā”ti,

tha: “รูปต้องการจีวร”,


pli: dvattikkhattuṁ codayamānā sārayamānā taṁ cīvaraṁ abhinipphādeyya, iccetaṁ kusalaṁ,

tha: ภิกขุนีทวงอยู่ เตือนอยู่ ๒-๓ ครั้งยังไวยาวัจกรนั้นให้จัดจีวรสําเร็จได้ การให้สําเร็จได้ด้วยอย่างนี้นั่นเป็นการดี,


pli: no ce abhinipphādeyya, catukkhattuṁ pañcakkhattuṁ chakkhattuparamaṁ tuṇhībhūtāya uddissa ṭhātabbaṁ,

tha: ถ้าให้สําเร็จไม่ได้, พึงเข้าไปยืนนิ่งต่อหน้า ๔ ครั้ง ๕ ครั้ง ๖ ครั้ง เป็นอย่างมาก,


pli: catukkhattuṁ pañcakkhattuṁ chakkhattuparamaṁ tuṇhībhūtā uddissa tiṭṭhamānā taṁ cīvaraṁ abhinipphādeyya, iccetaṁ kusalaṁ.

tha: เธอยืนนิ่งต่อหน้า ๔ ครั้ง ๕ ครั้ง ๖ ครั้งเป็นอย่างมาก ยังไวยาวัจกรนั้นให้จัดจีวรสําเร็จได้การให้สําเร็จได้ด้วยอย่างนี้นั่นเป็นการดี.


pli: Tato ce uttari vāyamamānā taṁ cīvaraṁ abhinipphādeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: ถ้าให้สําเร็จไม่ได้ ถ้าเธอพยายามให้ยิ่งกว่านั้น ยังจีวรนั้นให้สําเร็จ ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: No ce abhinipphādeyya, yatassā cīvaracetāpannaṁ ābhataṁ, tattha sāmaṁ vā gantabbaṁ, dūto vā pāhetabbo:

tha: ถ้าให้สําเร็จไม่ได้ พึงไปเองก็ได้ส่งทูตไปก็ได้ในสํานักที่ส่งทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรมาเพื่อเธอ บอกว่า:


pli: “yaṁ kho tumhe āyasmanto bhikkhuniṁ uddissa cīvaracetāpannaṁ pahiṇittha, na taṁ tassā bhikkhuniyā kiñci atthaṁ anubhoti,

tha: “ท่านส่งทรัพย์สําหรับจ่ายจีวรไปเฉพาะภิกขุนีใด ทรัพย์นั้นหาสําเร็จประโยชน์น้อยหนึ่งแก่ภิกขุนีนั้นไม่,


pli: yuñjantāyasmanto sakaṁ, mā vo sakaṁ vinassā”ti,

tha: ท่านจงทวงเอาคืนทรัพย์ของท่าน ทรัพย์ของท่านอย่าได้ฉิบหายเสียเลย”,


pli: ayaṁ tattha sāmīci.

tha: นี้เป็นสามีจิกรรม (คือประพฤติชอบ) ในเรื่องนั้น.


pli: Cīvaravaggo dutiyo.

tha: จีวรวรรคที่ ๒ จบ.


pli: Pattavaggo

tha: ปัตตวรรค


pli: Nissaggiya pācittiya 21. Rūpiyasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๒๑. รูปิยสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī jātarūparajataṁ uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā upanikkhittaṁ vā sādiyeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดรับก็ดีให้รับก็ดีซึ่งทองเงิน หรือยินดีทองเงินอันเขาเก็บไว้ให้ก็ดี, ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 22. Rūpiyasaṁvohārasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๒๒. รูปิยสังโวหารสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī nānappakārakaṁ rūpiyasaṁvohāraṁ samāpajjeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดถึงความแลกเปลี่ยน ด้วยรูปิยะ มีประการต่าง ๆ, ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 23. Kayavikkayasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๒๓. กยวิกกยสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī nānappakārakaṁ kayavikkayaṁ samāpajjeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใดถึงการซื้อและการขายมีประการต่างๆ, ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Nissaggiya pācittiya 24. Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๒๔. อูนปัญจพันธนสิกขาบท


pli: Yā pana bhikkhunī ūnapañcabandhanena pattena aññaṁ navaṁ pattaṁ cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

tha: อนึ่ง ภิกขุนีใด มีบาตรมีแผลหย่อน ๕ ให้จ่ายบาตรอื่นใหม่ ต้องอาบัตินิสสัคคิยปาจิตตีย์.


pli: Tāya bhikkhuniyā so patto bhikkhuniparisāya nissajjitabbo,

tha: ภิกขุนีนั้นพึงสละบาตรนั้น ในภิกขุนีบริษัท,


pli: yo ca tassā bhikkhuniparisāya pattapariyanto, so tassā bhikkhuniyā padātabbo:

tha: บาตรใบสุดแห่งภิกขุนีในบริษัทนั้น พึงมอบให้แกภิกขุนีนั้นสั่งว่า:


pli: “ayaṁ te bhikkhuni patto yāvabhedanāya dhāretabbo”ti, ayaṁ tattha sāmīci.

tha: “นี้บาตรของท่าน พึงทรงไว้ (คือใช่) กว่าจะแตก.” นี้เป็นสามีจิกรรม (คือการชอบ) ในเรื่องนั้น.


pli: Nissaggiya pācittiya 25. Bhesajjasikkhāpadaṁ

tha: นิสสัคคิย ปาจิตติย ๒๕. เภสัชชสิกขาบท