pli: Evarūpāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni avippaṭisāravatthukāni pāmojjavatthukāni pītivatthukāni passaddhivatthukāni sukhavatthukāni samādhivatthukāni yathābhūtañāṇadassanavatthukāni ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti—


nikaya: ps

layer: root

title_pli: Paṭisambhidāmagga 1 Mahāvagga

pli: idaṁ taṁ sīlaṁ apariyantaṁ.


pli: Kiṁ sīlaṁ?


pli: Kati sīlāni?


pli: Kiṁ samuṭṭhānaṁ sīlaṁ?


pli: Kati dhammasamodhānaṁ sīlaṁ?


pli: <b>Kiṁ sīlan</b>ti cetanā sīlaṁ, cetasikaṁ sīlaṁ, saṁvaro sīlaṁ, avītikkamo sīlaṁ.


pli: <b>Kati sīlānī</b>ti tīṇi sīlāni—


pli: <b>Kiṁ samuṭṭhānaṁ sīlan</b>ti kusalacittasamuṭṭhānaṁ kusalasīlaṁ, akusalacittasamuṭṭhānaṁ akusalasīlaṁ, abyākatacittasamuṭṭhānaṁ abyākatasīlaṁ.


pli: <b>Kati dhammasamodhānaṁ sīlan</b>ti saṁvarasamodhānaṁ sīlaṁ, avītikkamasamodhānaṁ sīlaṁ, tathābhāve jātacetanāsamodhānaṁ sīlaṁ.


pli: Pāṇātipātaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Adinnādānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Kāmesumicchācāraṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Musāvādaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Pisuṇaṁ vācaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Pharusaṁ vācaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Samphappalāpaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Abhijjhaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Byāpādaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Micchādiṭṭhiṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Nekkhammena kāmacchandaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Abyāpādena byāpādaṁ saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Ālokasaññāya thinamiddhaṁ …


pli: avikkhepaṭṭhena uddhaccaṁ …


pli: dhammavavatthānena vicikicchaṁ …


pli: ñāṇena avijjaṁ …


pli: pāmojjena aratiṁ ….


pli: Paṭhamena jhānena nīvaraṇe …


pli: dutiyena jhānena vitakkavicāre …


pli: tatiyena jhānena pītiṁ …


pli: catutthena jhānena sukhadukkhaṁ …


pli: ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññaṁ paṭighasaññaṁ nānattasaññaṁ …


pli: Aniccānupassanāya niccasaññaṁ …


pli: dukkhānupassanāya sukhasaññaṁ …


pli: anattā anupassanāya attasaññaṁ …


pli: nibbidānupassanāya nandiṁ …


pli: virāgānupassanāya rāgaṁ …


pli: nirodhānupassanāya samudayaṁ …


pli: paṭinissaggānupassanāya ādānaṁ …


pli: khayānupassanāya ghanasaññaṁ …


pli: vayānupassanāya āyūhanaṁ …


pli: vipariṇāmānupassanāya dhuvasaññaṁ …


pli: animittānupassanāya nimittaṁ …


pli: appaṇihitānupassanāya paṇidhiṁ …


pli: suññatānupassanāya abhinivesaṁ …


pli: ādīnavānupassanāya ālayābhinivesaṁ …


pli: paṭisaṅkhānupassanāya appaṭisaṅkhaṁ …


pli: Sotāpattimaggena diṭṭhekaṭṭhe kilese …


pli: sakadāgāmimaggena oḷārike kilese …


pli: anāgāmimaggena aṇusahagate kilese …


pli: arahattamaggena sabbakilese saṁvaraṭṭhena sīlaṁ, avītikkamaṭṭhena sīlaṁ.


pli: Pañca sīlāni—


pli: pāṇātipātassa pahānaṁ sīlaṁ, veramaṇī sīlaṁ, cetanā sīlaṁ, saṁvaro sīlaṁ, avītikkamo sīlaṁ.


pli: Evarūpāni sīlāni cittassa avippaṭisārāya saṁvattanti, pāmojjāya saṁvattanti, pītiyā saṁvattanti, passaddhiyā saṁvattanti, somanassāya saṁvattanti, āsevanāya saṁvattanti, bhāvanāya saṁvattanti, bahulīkammāya saṁvattanti, alaṅkārāya saṁvattanti, parikkhārāya saṁvattanti, parivārāya saṁvattanti, pāripūriyā saṁvattanti, ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti.


pli: Evarūpānaṁ sīlānaṁ saṁvarapārisuddhi adhisīlaṁ, saṁvarapārisuddhiyā ṭhitaṁ cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati, avikkhepapārisuddhi adhicittaṁ saṁvarapārisuddhiṁ sammā passati, avikkhepapārisuddhiṁ sammā passati.


pli: Dassanapārisuddhi adhipaññā.


pli: Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā.


pli: Yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā.


pli: Yo tattha dassanaṭṭho, ayaṁ adhipaññāsikkhā.


pli: Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati, jānanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, cittaṁ adhiṭṭhahanto sikkhati, saddhāya adhimuccanto sikkhati, vīriyaṁ paggaṇhanto sikkhati, satiṁ upaṭṭhapento sikkhati, cittaṁ samādahanto sikkhati, paññāya pajānanto sikkhati, abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkhati, pariññeyyaṁ parijānanto sikkhati, pahātabbaṁ pajahanto sikkhati, sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati, bhāvetabbaṁ bhāvento sikkhati.


pli: adinnādānassa …


pli: kāmesumicchācārassa …


pli: musāvādassa …


pli: pisuṇāya vācāya …


pli: pharusāya vācāya …


pli: samphappalāpassa …


pli: abhijjhāya …


pli: byāpādassa …


pli: micchādiṭṭhiyā …


pli: Nekkhammena kāmacchandassa …


pli: abyāpādena byāpādassa …


pli: ālokasaññāya thinamiddhassa …


pli: avikkhepena uddhaccassa …


pli: dhammavavatthānena vicikicchāya …


pli: ñāṇena avijjāya …


pli: pāmojjena aratiyā …


pli: Paṭhamena jhānena nīvaraṇānaṁ …


pli: dutiyena jhānena vitakkavicārānaṁ …


pli: tatiyena jhānena pītiyā …


pli: catutthena jhānena sukhadukkhānaṁ …


pli: ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya …


pli: Aniccānupassanāya niccasaññāya …


pli: dukkhānupassanāya sukhasaññāya …


pli: anattānupassanāya attasaññāya …


pli: nibbidānupassanāya nandiyā …


pli: virāgānupassanāya rāgassa …


pli: nirodhānupassanāya samudayassa …


pli: paṭinissaggānupassanāya ādānassa …


pli: khayānupassanāya ghanasaññāya …


pli: vayānupassanāya āyūhanassa …


pli: vipariṇāmānupassanāya dhuvasaññāya …


pli: animittānupassanāya nimittassa …


pli: appaṇihitānupassanāya paṇidhiyā …


pli: suññatānupassanāya abhinivesassa …


pli: ādīnavānupassanāya ālayābhinivesassa …


pli: paṭisaṅkhānupassanāya appaṭisaṅkhāya …


pli: Sotāpattimaggena diṭṭhekaṭṭhānaṁ kilesānaṁ …


pli: sakadāgāmimaggena oḷārikānaṁ kilesānaṁ …


pli: anāgāmimaggena anusahagatānaṁ kilesānaṁ …


pli: arahattamaggena sabbakilesānaṁ pahānaṁ sīlaṁ, veramaṇī sīlaṁ, cetanā sīlaṁ, saṁvaro sīlaṁ, avītikkamo sīlaṁ.


pli: Evarūpāni sīlāni cittassa avippaṭisārāya saṁvattanti, pāmojjāya saṁvattanti, pītiyā saṁvattanti, passaddhiyā saṁvattanti, somanassāya saṁvattanti, āsevanāya saṁvattanti, bhāvanāya saṁvattanti, bahulīkammāya saṁvattanti, alaṅkārāya saṁvattanti, parikkhārāya saṁvattanti, parivārāya saṁvattanti, pāripūriyā saṁvattanti, ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti.


pli: Evarūpānaṁ sīlānaṁ saṁvarapārisuddhi adhisīlaṁ.


pli: Saṁvarapārisuddhiyā ṭhitaṁ cittaṁ avikkhepaṁ gacchati, avikkhepapārisuddhi adhicittaṁ.


pli: Saṁvarapārisuddhiṁ sammā passati, avikkhepapārisuddhiṁ sammā passati.


pli: Dassanapārisuddhi adhipaññā.


pli: Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā.


pli: Yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā.


pli: Yo tattha dassanaṭṭho, ayaṁ adhipaññāsikkhā.


pli: Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati, jānanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, cittaṁ adhiṭṭhahanto sikkhati, saddhāya adhimuccanto sikkhati, vīriyaṁ paggaṇhanto sikkhati, satiṁ upaṭṭhapento sikkhati, cittaṁ samādahanto sikkhati, paññāya pajānanto sikkhati, abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkhati, pariññeyyaṁ parijānanto sikkhati pahātabbaṁ pajahanto sikkhati, sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati, bhāvetabbaṁ bhāvento sikkhati.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “sutvāna saṁvare paññā sīlamaye ñāṇaṁ”.


pli: Sīlamayañāṇaniddeso dutiyo.


pli: 1.1.3. Samādhibhāvanāmayañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ saṁvaritvā samādahane paññā samādhibhāvanāmaye ñāṇaṁ?


pli: Eko samādhi—


pli: cittassa ekaggatā.


pli: Dve samādhī—


pli: lokiyo samādhi, lokuttaro samādhi.


pli: Tayo samādhī—


pli: savitakkasavicāro samādhi, avitakkavicāramatto samādhi, avitakkaavicāro samādhi.


pli: Cattāro samādhī—


pli: hānabhāgiyo samādhi, ṭhitibhāgiyo samādhi, visesabhāgiyo samādhi, nibbedhabhāgiyo samādhi.


pli: Pañca samādhī—


pli: pītipharaṇatā, sukhapharaṇatā, cetopharaṇatā, ālokapharaṇatā, paccavekkhaṇānimittaṁ.


pli: Cha samādhī—


pli: buddhānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, dhammānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, saṅghānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, sīlānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, cāgānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, devatānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.


pli: Satta samādhī—


pli: samādhikusalatā, samādhissa samāpattikusalatā, samādhissa ṭhitikusalatā, samādhissa vuṭṭhānakusalatā, samādhissa kallatākusalatā, samādhissa gocarakusalatā, samādhissa abhinīhārakusalatā.


pli: Aṭṭha samādhī—


pli: pathavīkasiṇavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, āpokasiṇavasena …pe…


pli: tejokasiṇavasena …


pli: vāyokasiṇavasena …


pli: nīlakasiṇavasena …


pli: pītakasiṇavasena …


pli: lohitakasiṇavasena …


pli: odātakasiṇavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.


pli: Nava samādhī—


pli: rūpāvacaro samādhi atthi hīno, atthi majjho, atthi paṇīto;


pli: arūpāvacaro samādhi atthi hīno, atthi majjho, atthi paṇīto;


pli: suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi.


pli: Dasa samādhī—


pli: uddhumātakasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, vinīlakasaññāvasena …


pli: vipubbakasaññāvasena …


pli: vicchiddakasaññāvasena …


pli: vikkhāyitakasaññāvasena …


pli: vikkhittakasaññāvasena …


pli: hatavikkhittakasaññāvasena …


pli: lohitakasaññāvasena …


pli: puḷavakasaññāvasena …


pli: aṭṭhikasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.


pli: Ime pañcapaññāsa samādhī.


pli: Api ca pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā—


pli: pariggahaṭṭhena samādhi, parivāraṭṭhena samādhi, paripūraṭṭhena samādhi, ekaggaṭṭhena samādhi, avikkhepaṭṭhena samādhi, avisāraṭṭhena samādhi, anāvilaṭṭhena samādhi, aniñjanaṭṭhena samādhi, vimuttaṭṭhena samādhi, ekattupaṭṭhānavasena cittassa ṭhitattā samādhi, samaṁ esatīti samādhi, visamaṁ nesatīti samādhi, samaṁ esitattā samādhi, visamaṁ nesitattā samādhi, samaṁ ādiyatīti samādhi, visamaṁ nādiyatīti samādhi, samaṁ ādinnattā samādhi, visamaṁ anādinnattā samādhi, samaṁ paṭipajjatīti samādhi, visamaṁ nappaṭipajjatīti samādhi, samaṁ paṭipannattā samādhi, visamaṁ nappaṭipannattā samādhi, samaṁ jhāyatīti samādhi, visamaṁ jhāpetīti samādhi, samaṁ jhātattā samādhi, visamaṁ jhāpitattā samādhi, samo ca hito ca sukho cāti samādhi.


pli: Ime pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “saṁvaritvā samādahane paññā samādhibhāvanāmaye ñāṇaṁ”.


pli: Samādhibhāvanāmayañāṇaniddeso tatiyo.


pli: 1.1.4. Dhammaṭṭhitiñāṇaniddesa


pli: Kathaṁ paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ?


pli: Avijjā saṅkhārānaṁ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.


pli: Imehi navahākārehi avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā.


pli: Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—


pli: Atītampi addhānaṁ …


pli: anāgatampi addhānaṁ avijjā saṅkhārānaṁ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.


pli: Saṅkhārā viññāṇassa …pe…


pli: viññāṇaṁ nāmarūpassa …


pli: nāmarūpaṁ saḷāyatanassa …


pli: saḷāyatanaṁ phassassa …


pli: phasso vedanāya …


pli: vedanā taṇhāya …


pli: taṇhā upādānassa …


pli: upādānaṁ bhavassa …


pli: bhavo jātiyā …


pli: jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.


pli: Imehi navahākārehi jāti paccayo, jarāmaraṇaṁ paccayasamuppannaṁ.


pli: anāgatampi addhānaṁ jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.


pli: Avijjā hetu, saṅkhārā hetusamuppannā.


pli: Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—


pli: anāgatampi addhānaṁ avijjā hetu, saṅkhārā hetusamuppannā.


pli: Saṅkhārā hetu, viññāṇaṁ hetusamuppannaṁ …pe…


pli: viññāṇaṁ hetu, nāmarūpaṁ hetusamuppannaṁ …


pli: nāmarūpaṁ hetu, saḷāyatanaṁ hetusamuppannaṁ …


pli: saḷāyatanaṁ hetu, phasso hetusamuppanno …


pli: phasso hetu, vedanā hetusamuppannā …


pli: vedanā hetu, taṇhā hetusamuppannā …


pli: taṇhā hetu, upādānaṁ hetusamuppannaṁ …


pli: upādānaṁ hetu, bhavo hetusamuppanno …


pli: bhavo hetu, jāti hetusamuppannā …


pli: jāti hetu, jarāmaraṇaṁ hetusamuppannaṁ.


pli: Atītampi addhānaṁ …


pli: anāgatampi addhānaṁ jāti hetu, jarāmaraṇaṁ hetusamuppannaṁ.


pli: Avijjā paṭiccā, saṅkhārā paṭiccasamuppannā.


pli: Ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti—


pli: anāgatampi addhānaṁ avijjā paṭiccā, saṅkhārā paṭiccasamuppannā.


pli: Saṅkhārā paṭiccā, viññāṇaṁ paṭiccasamuppannaṁ …pe…


pli: viññāṇaṁ paṭiccaṁ, nāmarūpaṁ paṭiccasamuppannaṁ …


pli: nāmarūpaṁ paṭiccaṁ, saḷāyatanaṁ paṭiccasamuppannaṁ …


pli: saḷāyatanaṁ paṭiccaṁ, phasso paṭiccasamuppanno …


pli: phasso paṭicco, vedanā paṭiccasamuppannā …


pli: vedanā paṭiccā, taṇhā paṭiccasamuppannā …


pli: taṇhā paṭiccā, upādānaṁ paṭiccasamuppannaṁ …


pli: upādānaṁ paṭiccaṁ, bhavo paṭiccasamuppanno …


pli: bhavo paṭicco, jāti paṭiccasamuppannā …


pli: jāti paṭiccā, jarāmaraṇaṁ paṭiccasamuppannaṁ.


pli: anāgatampi addhānaṁ jāti paṭiccā, jarāmaraṇaṁ paṭiccasamuppannaṁ.


pli: Avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā.


pli: Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—


pli: Atītampi addhānaṁ …


pli: anāgatampi addhānaṁ avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā.


pli: Saṅkhārā paccayā, viññāṇaṁ paccayasamuppannaṁ …pe…


pli: viññāṇaṁ paccayo, nāmarūpaṁ paccayasamuppannaṁ …


pli: nāmarūpaṁ paccayo, saḷāyatanaṁ paccayasamuppannaṁ …


pli: saḷāyatanaṁ paccayo, phasso paccayasamuppanno …


pli: phasso paccayo, vedanā paccayasamuppannā …


pli: vedanā paccayo, taṇhā paccayasamuppannā …


pli: taṇhā paccayo, upādānaṁ paccayasamuppannaṁ …


pli: upādānaṁ paccayo, bhavo paccayasamuppanno …


pli: bhavo paccayo, jāti paccayasamuppannā …


pli: jāti paccayo, jarāmaraṇaṁ paccayasamuppannaṁ.


pli: anāgatampi addhānaṁ jāti paccayo, jarāmaraṇaṁ paccayasamuppannaṁ.


pli: Purimakammabhavasmiṁ moho avijjā, āyūhanā saṅkhārā, nikanti taṇhā, upagamanaṁ upādānaṁ, cetanā bhavo.


pli: Ime pañca dhammā purimakammabhavasmiṁ idha paṭisandhiyā paccayā.


pli: Idha paṭisandhi viññāṇaṁ, okkanti nāmarūpaṁ, pasādo āyatanaṁ, phuṭṭho phasso, vedayitaṁ vedanā.


pli: Ime pañca dhammā idhupapattibhavasmiṁ purekatassa kammassa paccayā.


pli: Idha paripakkattā āyatanānaṁ moho avijjā, āyūhanā saṅkhārā, nikanti taṇhā upagamanaṁ upādānaṁ, cetanā bhavo.


pli: Ime pañca dhammā idha kammabhavasmiṁ āyatiṁ paṭisandhiyā paccayā.


pli: Āyatiṁ paṭisandhi viññāṇaṁ, okkanti nāmarūpaṁ, pasādo āyatanaṁ, phuṭṭho phasso, vedayitaṁ vedanā.


pli: Ime pañca dhammā āyatiṁ upapattibhavasmiṁ idha katassa kammassa paccayā.


pli: Itime catusaṅkhepe tayo addhe tisandhiṁ vīsatiyā ākārehi paṭiccasamuppādaṁ jānāti passati aññāti paṭivijjhati.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: Dhammaṭṭhitiñāṇaniddeso catuttho.


pli: 1.1.5. Sammasanañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ atītānāgatapaccuppannānaṁ dhammānaṁ saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ?


pli: Yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ aniccato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ, dukkhato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ, anattato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ.


pli: Yā kāci vedanā …pe…


pli: yā kāci saññā …


pli: ye keci saṅkhārā …


pli: yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ aniccato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ, dukkhato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ, anattato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ.


pli: Cakkhuṁ …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ aniccato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ, dukkhato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ, anattato vavattheti ekaṁ sammasanaṁ.


pli: Rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ aniccaṁ khayaṭṭhena, dukkhaṁ bhayaṭṭhena anattā asārakaṭṭhenāti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ.


pli: Vedanā …pe…


pli: saññā …pe…


pli: saṅkhārā …pe…


pli: viññāṇaṁ …pe…


pli: cakkhu …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ aniccaṁ khayaṭṭhena, dukkhaṁ bhayaṭṭhena, anattā asārakaṭṭhenāti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ.


pli: Rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammanti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ.


pli: saññā …


pli: saṅkhārā …


pli: viññāṇaṁ …


pli: jarāmaraṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammanti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ.


pli: Jātipaccayā jarāmaraṇaṁ, asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ.


pli: Atītampi addhānaṁ …


pli: anāgatampi addhānaṁ jātipaccayā jarāmaraṇaṁ, asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ.


pli: Bhavapaccayā jāti, asati …pe…


pli: upādānapaccayā bhavo, asati …pe…


pli: taṇhāpaccayā upādānaṁ, asati …pe…


pli: vedanāpaccayā taṇhā, asati …pe…


pli: phassapaccayā vedanā, asati …pe…


pli: saḷāyatanapaccayā phasso, asati …pe…


pli: nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, asati …pe…


pli: viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, asati …pe…


pli: saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, asati …pe…


pli: avijjāpaccayā saṅkhārā, asati avijjāya natthi saṅkhārāti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ.


pli: anāgatampi addhānaṁ avijjāpaccayā saṅkhārā, asati avijjāya natthi saṅkhārāti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “atītānāgatapaccuppannānaṁ dhammānaṁ saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṁ”.


pli: Sammasanañāṇaniddeso pañcamo.


pli: 1.1.6. Udayabbayañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ paccuppannānaṁ dhammānaṁ vipariṇāmānupassane paññā udayabbayānupassane ñāṇaṁ?


pli: Jātaṁ rūpaṁ paccuppannaṁ, tassa nibbattilakkhaṇaṁ udayo, vipariṇāmalakkhaṇaṁ vayo, anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Jātā vedanā …


pli: jātā saññā …


pli: jātā saṅkhārā …


pli: jātaṁ viññāṇaṁ …


pli: jātaṁ cakkhu …pe…


pli: jāto bhavo paccuppanno, tassa nibbattilakkhaṇaṁ udayo, vipariṇāmalakkhaṇaṁ vayo, anupassanā ñāṇaṁ.


pli: Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, udayabbayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati?


pli: Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati;


pli: udayabbayaṁ passanto paññāsa lakkhaṇāni passati.


pli: Rūpakkhandhassa udayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, udayabbayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati?


pli: Vedanākkhandhassa …pe…


pli: saññākkhandhassa …pe…


pli: saṅkhārakkhandhassa …pe…


pli: viññāṇakkhandhassa udayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, udayabbayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati?


pli: Rūpakkhandhassa udayaṁ passanto pañca lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto pañca lakkhaṇāni passati;


pli: udayabbayaṁ passanto dasa lakkhaṇāni passati.


pli: saññākkhandhassa …


pli: saṅkhārakkhandhassa …


pli: viññāṇakkhandhassa udayaṁ passanto pañca lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto pañca lakkhaṇāni passati;


pli: Rūpakkhandhassa udayaṁ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni passati?


pli: Avijjāsamudayā rūpasamudayoti—


pli: paccayasamudayaṭṭhena rūpakkhandhassa udayaṁ passati.


pli: Taṇhāsamudayā rūpasamudayoti—


pli: Kammasamudayā rūpasamudayoti—


pli: Āhārasamudayā rūpasamudayoti—


pli: Nibbattilakkhaṇaṁ passantopi rūpakkhandhassa udayaṁ passati.


pli: Rūpakkhandhassa udayaṁ passanto imāni pañca lakkhaṇāni passati.


pli: Vayaṁ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni passati?


pli: Avijjānirodhā rūpanirodhoti—


pli: paccayanirodhaṭṭhena rūpakkhandhassa vayaṁ passati.


pli: Taṇhānirodhā rūpanirodhoti—


pli: Kammanirodhā rūpanirodhoti—


pli: Āhāranirodhā rūpanirodhoti—


pli: Vipariṇāmalakkhaṇaṁ passantopi rūpakkhandhassa vayaṁ passati.


pli: Rūpakkhandhassa vayaṁ passanto imāni pañca lakkhaṇāni passati.


pli: Udayabbayaṁ passanto imāni dasa lakkhaṇāni passati.


pli: Vedanākkhandhassa udayaṁ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni passati?


pli: Avijjāsamudayā vedanāsamudayoti—


pli: paccayasamudayaṭṭhena vedanākkhandhassa udayaṁ passati.


pli: Taṇhāsamudayā vedanāsamudayoti—


pli: Kammasamudayā vedanāsamudayoti—


pli: Phassasamudayā vedanāsamudayoti—


pli: Nibbattilakkhaṇaṁ passantopi vedanākkhandhassa udayaṁ passati.


pli: Vedanākkhandhassa udayaṁ passanto imāni pañca lakkhaṇāni passati.


pli: Vayaṁ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni passati?


pli: Avijjānirodhā vedanānirodhoti—


pli: paccayanirodhaṭṭhena vedanākkhandhassa vayaṁ passati.


pli: Taṇhānirodhā vedanānirodhoti—


pli: Kammanirodhā vedanānirodhoti—


pli: Phassanirodhā vedanānirodhoti—


pli: Vipariṇāmalakkhaṇaṁ passantopi vedanākkhandhassa vayaṁ passati.


pli: Vedanākkhandhassa vayaṁ passanto imāni pañca lakkhaṇāni passati.


pli: Udayabbayaṁ passanto imāni dasa lakkhaṇāni passati.


pli: Saññākkhandhassa …pe…


pli: saṅkhārakkhandhassa …pe…


pli: viññāṇakkhandhassa udayaṁ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni passati?


pli: Avijjāsamudayā viññāṇasamudayoti—


pli: paccayasamudayaṭṭhena viññāṇakkhandhassa udayaṁ passati.


pli: Taṇhāsamudayā viññāṇasamudayoti paccayasamudayaṭṭhena viññāṇakkhandhassa udayaṁ passati.


pli: Kammasamudayā viññāṇasamudayoti—


pli: Nāmarūpasamudayā viññāṇasamudayoti—


pli: Nibbattilakkhaṇaṁ passantopi viññāṇakkhandhassa udayaṁ passati.


pli: Viññāṇakkhandhassa udayaṁ passanto imāni pañca lakkhaṇāni passati.


pli: Vayaṁ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni passati?


pli: Avijjānirodhā viññāṇanirodhoti—


pli: paccayanirodhaṭṭhena viññāṇakkhandhassa vayaṁ passati.


pli: Taṇhānirodhā viññāṇanirodhoti—


pli: Kammanirodhā viññāṇanirodhoti—


pli: Nāmarūpanirodhā viññāṇanirodhoti—


pli: Vipariṇāmalakkhaṇaṁ passantopi viññāṇakkhandhassa vayaṁ passati.


pli: Viññāṇakkhandhassa vayaṁ passanto imāni pañca lakkhaṇāni passati.


pli: Udayabbayaṁ passanto imāni dasa lakkhaṇāni passati.


pli: Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto imāni pañcavīsati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto imāni pañcavīsati lakkhaṇāni passati, udayabbayaṁ passanto imāni paññāsa lakkhaṇāni passati.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “paccuppannānaṁ dhammānaṁ vipariṇāmānupassane paññā udayabbayānupassane ñāṇaṁ”.


pli: Rūpakkhandho āhārasamudayo.


pli: Vedanā, saññā, saṅkhārā—


pli: tayo khandhā phassasamudayā.


pli: Viññāṇakkhandho nāmarūpasamudayo.


pli: Udayabbayañāṇaniddeso chaṭṭho.


pli: 1.1.7. Bhaṅgānupassanāñāṇaniddesa


pli: Kathaṁ ārammaṇaṁ paṭisaṅkhā bhaṅgānupassane paññā vipassane ñāṇaṁ?


pli: Rūpārammaṇatā cittaṁ uppajjitvā bhijjati.


pli: Taṁ ārammaṇaṁ paṭisaṅkhā tassa cittassa bhaṅgaṁ anupassati.


pli: <b>Anupassatī</b>ti, kathaṁ anupassati?


pli: Aniccato anupassati, no niccato.


pli: Dukkhato anupassati, no sukhato.


pli: Anattato anupassati, no attato.


pli: Nibbindati, no nandati, virajjati, no rajjati.


pli: Nirodheti, no samudeti.


pli: Paṭinissajjati, no ādiyati.


pli: Aniccato anupassanto niccasaññaṁ pajahati.


pli: Dukkhato anupassanto sukhasaññaṁ pajahati.


pli: Anattato anupassanto attasaññaṁ pajahati.


pli: Nibbindanto nandiṁ pajahati.


pli: Virajjanto rāgaṁ pajahati.


pli: Nirodhento samudayaṁ pajahati.


pli: Paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Vedanārammaṇatā …pe…


pli: saññārammaṇatā …


pli: saṅkhārārammaṇatā …


pli: viññāṇārammaṇatā …


pli: cakkhu …pe…


pli: jarāmaraṇārammaṇatā cittaṁ uppajjitvā bhijjati.


pli: Taṁ ārammaṇaṁ paṭisaṅkhā tassa cittassa bhaṅgaṁ anupassati.


pli: Anupassatīti, kathaṁ anupassati?


pli: Aniccato anupassati, no niccato.


pli: Dukkhato anupassati, no sukhato.


pli: Anattato anupassati, no attato.


pli: Nibbindati, no nandati.


pli: Virajjati, no rajjati.


pli: Nirodheti, no samudeti.


pli: Paṭinissajjati, no ādiyati.


pli: Aniccato anupassanto niccasaññaṁ pajahati.


pli: Dukkhato anupassanto sukhasaññaṁ pajahati.


pli: Anattato anupassanto attasaññaṁ pajahati.


pli: Nibbindanto nandiṁ pajahati.


pli: Virajjanto rāgaṁ pajahati.


pli: Nirodhento samudayaṁ pajahati.


pli: Paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Vatthusaṅkamanā ceva,


pli: paññāya ca vivaṭṭanā;


pli: Āvajjanā balañceva,


pli: paṭisaṅkhā vipassanā.


pli: Ārammaṇaanvayena,


pli: ubho ekavavatthanā;


pli: Nirodhe adhimuttatā,


pli: vayalakkhaṇavipassanā.


pli: Ārammaṇañca paṭisaṅkhā,


pli: bhaṅgañca anupassati;


pli: Suññato ca upaṭṭhānaṁ,


pli: adhipaññā vipassanā.


pli: Kusalo tīsu anupassanāsu,


pli: Catasso ca vipassanāsu;


pli: Tayo upaṭṭhāne kusalatā,


pli: Nānādiṭṭhīsu na kampatīti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “ārammaṇaṁ paṭisaṅkhā bhaṅgānupassane paññā vipassane ñāṇaṁ”.


pli: Bhaṅgānupassanāñāṇaniddeso sattamo.


pli: 1.1.8. Ādīnavañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇaṁ?


pli: Uppādo bhayanti—


pli: bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇaṁ.


pli: Pavattaṁ bhayanti—


pli: Nimittaṁ bhayanti …pe…


pli: āyūhanā bhayanti …pe…


pli: paṭisandhi bhayanti …


pli: gati bhayanti …


pli: nibbatti bhayanti …


pli: upapatti bhayanti …


pli: jāti bhayanti …


pli: jarā bhayanti …


pli: byādhi bhayanti …


pli: maraṇaṁ bhayanti …


pli: soko bhayanti …


pli: paridevo bhayanti …


pli: upāyāso bhayanti—


pli: Anuppādo khemanti—


pli: santipade ñāṇaṁ.


pli: Appavattaṁ khemanti—


pli: santipade ñāṇaṁ …pe…


pli: anupāyāso khemanti—


pli: Uppādo bhayaṁ, anuppādo khemanti—


pli: Pavattaṁ bhayaṁ, appavattaṁ khemanti—


pli: upāyāso bhayaṁ, anupāyāso khemanti—


pli: Uppādo dukkhanti—


pli: bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇaṁ.


pli: Pavattaṁ dukkhanti—


pli: bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇaṁ …pe…


pli: upāyāso dukkhanti—


pli: Anuppādo sukhanti—


pli: Appavattaṁ sukhanti—


pli: anupāyāso sukhanti—


pli: Uppādo dukkhaṁ, anuppādo sukhanti—


pli: Pavattaṁ dukkhaṁ, appavattaṁ sukhanti—


pli: upāyāso dukkhaṁ, anupāyāso sukhanti—


pli: santipade ñāṇaṁ.


pli: Uppādo sāmisanti—


pli: Pavattaṁ sāmisanti—


pli: upāyāso sāmisanti—


pli: Anuppādo nirāmisanti—


pli: Appavattaṁ nirāmisanti—


pli: santipade ñāṇaṁ …pe…


pli: anupāyāso nirāmisanti—


pli: Uppādo sāmisaṁ, anuppādo nirāmisanti—


pli: Pavattaṁ sāmisaṁ, appavattaṁ nirāmisanti—


pli: upāyāso sāmisaṁ, anupāyāso nirāmisanti—


pli: Uppādo saṅkhārāti—


pli: bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇaṁ.


pli: Pavattaṁ saṅkhārāti—


pli: bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇaṁ …pe…


pli: upāyāso saṅkhārāti—


pli: Anuppādo nibbānanti—


pli: santipade ñāṇaṁ.


pli: Appavattaṁ nibbānanti—


pli: anupāyāso nibbānanti—


pli: Uppādo saṅkhārā, anuppādo nibbānanti—


pli: Pavattaṁ saṅkhārā, appavattaṁ nibbānanti—


pli: upāyāso saṅkhārā, anupāyāso nibbānanti—


pli: Uppādañca pavattañca,


pli: nimittaṁ dukkhanti passati;


pli: Āyūhanaṁ paṭisandhiṁ,


pli: ñāṇaṁ ādīnave idaṁ.


pli: Anuppādaṁ appavattaṁ,


pli: Animittaṁ sukhanti ca;


pli: Anāyūhanaṁ appaṭisandhiṁ,


pli: Ñāṇaṁ santipade idaṁ.


pli: Idaṁ ādīnave ñāṇaṁ,


pli: Pañcaṭhānesu jāyati;


pli: Pañcaṭhāne santipade,


pli: Dasa ñāṇe pajānāti;


pli: Dvinnaṁ ñāṇānaṁ kusalatā,


pli: Nānādiṭṭhīsu na kampatīti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇaṁ”.


pli: Ādīnavañāṇaniddeso aṭṭhamo.


pli: 1.1.9. Saṅkhārupekkhāñāṇaniddesa


pli: Kathaṁ muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ?


pli: Uppādaṁ muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ, pavattaṁ muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ, nimittaṁ muñcitukamyatā …pe…


pli: āyūhanaṁ muñcitukamyatā …


pli: paṭisandhiṁ muñcitukamyatā …


pli: gatiṁ muñcitukamyatā …


pli: nibbattiṁ muñcitukamyatā …


pli: upapattiṁ muñcitukamyatā …


pli: jātiṁ muñcitukamyatā …


pli: jaraṁ muñcitukamyatā …


pli: byādhiṁ muñcitukamyatā …


pli: maraṇaṁ muñcitukamyatā …


pli: sokaṁ muñcitukamyatā …


pli: paridevaṁ muñcitukamyatā …pe…


pli: upāyāsaṁ muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Uppādo dukkhanti—


pli: muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Pavattaṁ dukkhanti—


pli: muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ …pe…


pli: upāyāso dukkhanti—


pli: Uppādo bhayanti—


pli: Pavattaṁ bhayanti—


pli: upāyāso bhayanti—


pli: Uppādo sāmisanti—


pli: Pavattaṁ sāmisanti—


pli: upāyāso sāmisanti—


pli: Uppādo saṅkhārāti—


pli: Pavattaṁ saṅkhārāti—


pli: upāyāso saṅkhārāti—


pli: Uppādo saṅkhārā, te saṅkhāre ajjhupekkhatīti—


pli: saṅkhārupekkhā.


pli: Ye ca saṅkhārā yā ca upekkhā ubhopete saṅkhārā, te saṅkhāre ajjhupekkhatīti—


pli: Pavattaṁ saṅkhārā …pe…


pli: nimittaṁ saṅkhārā …


pli: āyūhanā saṅkhārā …


pli: paṭisandhi saṅkhārā …


pli: gati saṅkhārā …


pli: nibbatti saṅkhārā …


pli: upapatti saṅkhārā …


pli: jāti saṅkhārā …


pli: jarā saṅkhārā …


pli: byādhi saṅkhārā …


pli: maraṇaṁ saṅkhārā …


pli: soko saṅkhārā …


pli: paridevo saṅkhārā …pe…


pli: upāyāso saṅkhārā, te saṅkhāre ajjhupekkhatīti—


pli: Katihākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti?


pli: Aṭṭhahākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti.


pli: Puthujjanassa katihākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti?


pli: Sekkhassa katihākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti?


pli: Vītarāgassa katihākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti?


pli: Puthujjanassa dvīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti.


pli: Sekkhassa tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti.


pli: Vītarāgassa tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti.


pli: Puthujjanassa katamehi dvīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti?


pli: Puthujjano saṅkhārupekkhaṁ abhinandati vā vipassati vā.


pli: Puthujjanassa imehi dvīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti.


pli: Sekkhassa katamehi tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti?


pli: Sekkho saṅkhārupekkhaṁ abhinandati vā vipassati vā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṁ samāpajjati.


pli: Sekkhassa imehi tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti.


pli: Vītarāgassa katamehi tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti?


pli: Vītarāgo saṅkhārupekkhaṁ vipassati vā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṁ samāpajjati, tadajjhupekkhitvā suññatavihārena vā animittavihārena vā appaṇihitavihārena vā viharati.


pli: Vītarāgassa imehi tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti.


pli: Kathaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro ekattaṁ hoti?


pli: Puthujjanassa saṅkhārupekkhaṁ abhinandato cittaṁ kilissati, bhāvanāya paripantho hoti, paṭivedhassa antarāyo hoti, āyatiṁ paṭisandhiyā paccayo hoti.


pli: Sekkhassapi saṅkhārupekkhaṁ abhinandato cittaṁ kilissati, bhāvanāya paripantho hoti, uttaripaṭivedhassa antarāyo hoti, āyatiṁ paṭisandhiyā paccayo hoti.


pli: Evaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro ekattaṁ hoti abhinandaṭṭhena.


pli: Kathaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro ekattaṁ hoti?


pli: Puthujjano saṅkhārupekkhaṁ aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati.


pli: Sekkhopi saṅkhārupekkhaṁ aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati.


pli: Vītarāgopi saṅkhārupekkhaṁ aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati.


pli: Evaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro ekattaṁ hoti anupassanaṭṭhena.


pli: Kathaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṁ hoti?


pli: Puthujjanassa saṅkhārupekkhā kusalā hoti.


pli: Sekkhassapi saṅkhārupekkhā kusalā hoti.


pli: Vītarāgassa saṅkhārupekkhā abyākatā hoti.


pli: Evaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṁ hoti kusalābyākataṭṭhena.


pli: Puthujjanassa saṅkhārupekkhā kiñcikāle suviditā hoti, kiñcikāle na suviditā hoti.


pli: Sekkhassapi saṅkhārupekkhā kiñcikāle suviditā hoti, kiñcikāle na suviditā hoti.


pli: Vītarāgassa saṅkhārupekkhā accantaṁ suviditā hoti.


pli: Evaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṁ hoti viditaṭṭhena ca aviditaṭṭhena ca.


pli: Puthujjano saṅkhārupekkhaṁ atittattā vipassati.


pli: Sekkhopi saṅkhārupekkhaṁ atittattā vipassati.


pli: Vītarāgo saṅkhārupekkhaṁ tittattā vipassati.


pli: Evaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṁ hoti tittaṭṭhena ca atittaṭṭhena ca.


pli: Puthujjano saṅkhārupekkhaṁ tiṇṇaṁ saññojanānaṁ pahānāya sotāpattimaggaṁ paṭilābhatthāya vipassati.


pli: Sekkho saṅkhārupekkhaṁ tiṇṇaṁ saññojanānaṁ pahīnattā uttaripaṭilābhatthāya vipassati.


pli: Vītarāgo saṅkhārupekkhaṁ sabbakilesānaṁ pahīnattā diṭṭhadhammasukhavihāratthāya vipassati.


pli: Evaṁ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṁ hoti pahīnaṭṭhena ca appahīnaṭṭhena ca.


pli: Kathaṁ sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṁ hoti?


pli: Sekkho saṅkhārupekkhaṁ abhinandati vā vipassati vā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṁ samāpajjati.


pli: Vītarāgo saṅkhārupekkhaṁ vipassati vā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṁ samāpajjati, tadajjhupekkhitvā suññatavihārena vā animittavihārena vā appaṇihitavihārena vā viharati.


pli: Evaṁ sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṁ hoti vihārasamāpattaṭṭhena.


pli: Kati saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti?


pli: Kati saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti?


pli: Aṭṭha saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti.


pli: Dasa saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti.


pli: Katamā aṭṭha saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti?


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya nīvaraṇe paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Dutiyaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya vitakkavicāre paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Tatiyaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya pītiṁ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Catutthaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya sukhadukkhe paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Ākāsānañcāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya rūpasaññaṁ paṭighasaññaṁ nānattasaññaṁ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Viññāṇañcāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya ākāsānañcāyatanasaññaṁ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Ākiñcaññāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya viññāṇañcāyatanasaññaṁ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya ākiñcaññāyatanasaññaṁ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Imā aṭṭha saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti.


pli: Katamā dasa saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti?


pli: Sotāpattimaggaṁ paṭilābhatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyūhanaṁ paṭisandhiṁ gatiṁ nibbattiṁ upapattiṁ jātiṁ jaraṁ byādhiṁ maraṇaṁ sokaṁ paridevaṁ upāyāsaṁ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Sotāpattiphalasamāpattatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyūhanaṁ paṭisandhiṁ paṭisaṅkhā santiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Sakadāgāmimaggaṁ paṭilābhatthāya …pe…


pli: sakadāgāmiphalasamāpattatthāya …


pli: anāgāmimaggaṁ paṭilābhatthāya …pe…


pli: anāgāmiphalasamāpattatthāya …


pli: arahattamaggaṁ paṭilābhatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyūhanaṁ paṭisandhiṁ gatiṁ nibbattiṁ upapattiṁ jātiṁ jaraṁ byādhiṁ maraṇaṁ sokaṁ paridevaṁ upāyāsaṁ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Arahattaphalasamāpattatthāya …pe…


pli: suññatavihārasamāpattatthāya …pe…


pli: animittavihārasamāpattatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyūhanaṁ paṭisandhiṁ …


pli: paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ.


pli: Imā dasa saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti.


pli: Kati saṅkhārupekkhā kusalā, kati akusalā, kati abyākatā?


pli: Pannarasa saṅkhārupekkhā kusalā, tisso saṅkhārupekkhā abyākatā.


pli: Natthi saṅkhārupekkhā akusalā.


pli: Paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā,


pli: Aṭṭha cittassa gocarā;


pli: Puthujjanassa dve honti,


pli: Tayo sekkhassa gocarā;


pli: Tayo ca vītarāgassa,


pli: Yehi cittaṁ vivaṭṭati.


pli: Aṭṭha samādhissa paccayā,


pli: dasa ñāṇassa gocarā;


pli: Aṭṭhārasa saṅkhārupekkhā,


pli: tiṇṇaṁ vimokkhāna paccayā.


pli: Ime aṭṭhārasākārā,


pli: Paññā yassa pariccitā;


pli: Kusalo saṅkhārupekkhāsu,


pli: Nānādiṭṭhīsu na kampatīti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṁ”.


pli: Saṅkhārupekkhāñāṇaniddeso navamo.


pli: 1.1.10. Gotrabhuñāṇaniddesa


pli: Kathaṁ bahiddhā vuṭṭhānavivaṭṭane paññā gotrabhuñāṇaṁ?


pli: Uppādaṁ abhibhuyyatīti—


pli: gotrabhu.


pli: Pavattaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Nimittaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Āyūhanaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Paṭisandhiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Gatiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Nibbattiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Upapattiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Jātiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Jaraṁ abhibhuyyatīti—


pli: Byādhiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Maraṇaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Sokaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Paridevaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Upāyāsaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Anuppādaṁ pakkhandatīti—


pli: Appavattaṁ pakkhandatīti—


pli: gotrabhu …pe…


pli: nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti—


pli: gotrabhu.


pli: Uppādaṁ abhibhuyyitvā anuppādaṁ pakkhandatīti—


pli: Pavattaṁ abhibhuyyitvā appavattaṁ pakkhandatīti—


pli: Nimittaṁ abhibhuyyitvā animittaṁ pakkhandatīti—


pli: bahiddhā saṅkhāranimittaṁ abhibhuyyitvā nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti—


pli: Uppādā vuṭṭhātīti—


pli: Pavattā vuṭṭhātīti—


pli: Nimittā vuṭṭhātīti—


pli: Āyūhanā vuṭṭhātīti—


pli: Paṭisandhiyā vuṭṭhātīti—


pli: Gatiyā vuṭṭhātīti—


pli: Nibbattiyā vuṭṭhātīti—


pli: Upapattiyā vuṭṭhātīti—


pli: Jātiyā vuṭṭhātīti—


pli: Jarāya vuṭṭhātīti—


pli: Byādhimhā vuṭṭhātīti—


pli: Maraṇā vuṭṭhātīti—


pli: gotrabhu.


pli: Sokā vuṭṭhātīti—


pli: Paridevā vuṭṭhātīti—


pli: Upāyāsā vuṭṭhātīti—


pli: Bahiddhā saṅkhāranimittā vuṭṭhātīti—


pli: Anuppādaṁ pakkhandatīti—


pli: Appavattaṁ pakkhandatīti—


pli: gotrabhu …pe…


pli: nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti—


pli: Uppādā vuṭṭhahitvā anuppādaṁ pakkhandatīti—


pli: Pavattā vuṭṭhahitvā appavattaṁ pakkhandatīti—


pli: Nimittā vuṭṭhahitvā animittaṁ pakkhandatīti—


pli: Āyūhanā vuṭṭhahitvā anāyūhanaṁ pakkhandatīti—


pli: Paṭisandhiyā vuṭṭhahitvā appaṭisandhiṁ pakkhandatīti—


pli: Gatiyā vuṭṭhahitvā agatiṁ pakkhandatīti—


pli: Nibbattiyā vuṭṭhahitvā anibbattiṁ pakkhandatīti—


pli: Upapattiyā vuṭṭhahitvā anupapattiṁ pakkhandatīti—


pli: gotrabhu.


pli: Jātiyā vuṭṭhahitvā ajātiṁ pakkhandatīti—


pli: Jarāya vuṭṭhahitvā ajaraṁ pakkhandatīti—


pli: Byādhimhā vuṭṭhahitvā abyādhiṁ pakkhandatīti—


pli: Maraṇā vuṭṭhahitvā amataṁ pakkhandatīti—


pli: Sokā vuṭṭhahitvā asokaṁ pakkhandatīti—


pli: Paridevā vuṭṭhahitvā aparidevaṁ pakkhandatīti—


pli: Upāyāsā vuṭṭhahitvā anupāyāsaṁ pakkhandatīti—


pli: Bahiddhā saṅkhāranimittā vuṭṭhahitvā nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti—


pli: Uppādā vivaṭṭatīti—


pli: Pavattā vivaṭṭatīti—


pli: gotrabhu …pe…


pli: bahiddhā saṅkhāranimittā vivaṭṭatīti—


pli: Anuppādaṁ pakkhandatīti—


pli: Appavattaṁ pakkhandatīti—


pli: nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti—


pli: Uppādā vivaṭṭitvā anuppādaṁ pakkhandatīti—


pli: gotrabhu.


pli: Pavattā vivaṭṭitvā appavattaṁ pakkhandatīti—


pli: bahiddhā saṅkhāranimittā vivaṭṭitvā nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti—


pli: Kati gotrabhū dhammā samathavasena uppajjanti?


pli: Kati gotrabhū dhammā vipassanāvasena uppajjanti?


pli: Aṭṭha gotrabhū dhammā samathavasena uppajjanti.


pli: Dasa gotrabhū dhammā vipassanāvasena uppajjanti.


pli: Katame aṭṭha gotrabhū dhammā samathavasena uppajjanti?


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya nīvaraṇe abhibhuyyatīti—


pli: Dutiyaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya vitakkavicāre abhibhuyyatīti—


pli: Tatiyaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya pītiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Catutthaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya sukhadukkhe abhibhuyyatīti—


pli: Ākāsānañcāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya rūpasaññaṁ paṭighasaññaṁ nānattasaññaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Viññāṇañcāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya ākāsānañcāyatanasaññaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Ākiñcaññāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya viññāṇañcāyatanasaññaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya ākiñcaññāyatanasaññaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Ime aṭṭha gotrabhū dhammā samathavasena uppajjanti.


pli: Katame dasa gotrabhū dhammā vipassanāvasena uppajjanti?


pli: Sotāpattimaggaṁ paṭilābhatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyūhanaṁ paṭisandhiṁ gatiṁ nibbattiṁ upapattiṁ jātiṁ jaraṁ byādhiṁ maraṇaṁ sokaṁ paridevaṁ upāyāsaṁ bahiddhā saṅkhāranimittaṁ abhibhuyyatīti—


pli: gotrabhu.


pli: Sotāpattiphalasamāpattatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyūhanaṁ paṭisandhiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Sakadāgāmimaggaṁ paṭilābhatthāya …pe…


pli: sakadāgāmiphalasamāpattatthāya …


pli: anāgāmimaggaṁ paṭilābhatthāya …


pli: anāgāmiphalasamāpattatthāya …


pli: arahattamaggaṁ paṭilābhatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyūhanaṁ paṭisandhiṁ gatiṁ nibbattiṁ upapattiṁ jātiṁ jaraṁ byādhiṁ maraṇaṁ sokaṁ paridevaṁ upāyāsaṁ bahiddhā saṅkhāranimittaṁ abhibhuyyatīti—


pli: Arahattaphalasamāpattatthāya …


pli: suññatavihārasamāpattatthāya …


pli: animittavihārasamāpattatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyūhanaṁ paṭisandhiṁ abhibhuyyatīti—


pli: Ime dasa gotrabhū dhammā vipassanāvasena uppajjanti.


pli: Kati gotrabhū dhammā kusalā, kati akusalā, kati abyākatā?


pli: Pannarasa gotrabhū dhammā kusalā, tayo gotrabhū dhammā abyākatā.


pli: Natthi gotrabhū dhammā akusalāti.


pli: Sāmisañca nirāmisaṁ,


pli: Paṇihitañca appaṇihitaṁ;


pli: Saññuttañca visaññuttaṁ,


pli: Vuṭṭhitañca avuṭṭhitaṁ.


pli: Aṭṭha samādhissa paccayā,


pli: dasa ñāṇassa gocarā;


pli: Aṭṭhārasa gotrabhū dhammā,


pli: tiṇṇaṁ vimokkhāna paccayā.


pli: Ime aṭṭhārasākārā,


pli: Paññā yassa pariccitā;


pli: Kusalo vivaṭṭe vuṭṭhāne,


pli: Nānādiṭṭhīsu na kampatīti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “bahiddhā vuṭṭhānavivaṭṭane paññā gotrabhuñāṇaṁ”.


pli: Gotrabhuñāṇaniddeso dasamo.


pli: 1.1.11. Maggañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ dubhato vuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ?


pli: Sotāpattimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: “dubhato vuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ”.


pli: Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo micchāsaṅkappā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Pariggahaṭṭhena sammāvācā micchāvācāya vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto micchākammantā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Vodānaṭṭhena sammāājīvo micchāājīvā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Paggahaṭṭhena sammāvāyāmo micchāvāyāmā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati micchāsatiyā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi micchāsamādhito vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Sakadāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…


pli: avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi oḷārikā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā oḷārikā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Anāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…


pli: avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi anusahagatā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā anusahagatā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Tena vuccati—


pli: Arahattamaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…


pli: avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi rūparāgā arūparāgā mānā uddhaccā avijjāya mānānusayā bhavarāgānusayā avijjānusayā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Ajātaṁ jhāpeti jātena,


pli: jhānaṁ tena pavuccati;


pli: Jhānavimokkhe kusalatā,


pli: nānādiṭṭhīsu na kampati.


pli: Samādahitvā yathā ce vipassati,


pli: Vipassamāno tathā ce samādahe;


pli: Vipassanā ca samatho tadā ahu,


pli: Samānabhāgā yuganaddhā vattare.


pli: Dukkhā saṅkhārā sukho,


pli: nirodho iti dassanaṁ;


pli: Dubhato vuṭṭhitā paññā,


pli: phasseti amataṁ padaṁ.


pli: Vimokkhacariyaṁ jānāti,


pli: Nānattekattakovido;


pli: Dvinnaṁ ñāṇānaṁ kusalatā,


pli: Nānādiṭṭhīsu na kampatīti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “dubhato vuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ”.


pli: Maggañāṇaniddeso ekādasamo.


pli: 1.1.12. Phalañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ payogappaṭippassaddhipaññā phale ñāṇaṁ?


pli: Sotāpattimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Maggassetaṁ phalaṁ.


pli: Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo micchāsaṅkappā vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Pariggahaṭṭhena sammāvācā micchāvācāya vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto micchākammantā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Vodānaṭṭhena sammāājīvo micchāājīvā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Paggahaṭṭhena sammāvāyāmo micchāvāyāmā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati micchāsatiyā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi micchāsamādhito vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Sakadāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…


pli: avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi oḷārikā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā oḷārikā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Anāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…


pli: avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi anusahagatā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā anusahagatā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Arahattamaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…


pli: avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi rūparāgā arūparāgā mānā uddhaccā avijjāya mānānusayā bhavarāgānusayā avijjānusayā vuṭṭhāti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti, bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: Phalañāṇaniddeso dvādasamo.


pli: 1.1.13. Vimuttiñāṇaniddesa


pli: Kathaṁ chinnavaṭumānupassane paññā vimuttiñāṇaṁ?


pli: Sotāpattimaggena sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, diṭṭhānusayo, vicikicchānusayo attano cittassa upakkilesā sammā samucchinnā honti.


pli: Imehi pañcahi upakkilesehi sapariyuṭṭhānehi cittaṁ vimuttaṁ hoti suvimuttaṁ.


pli: Taṁvimutti ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Sakadāgāmimaggena oḷārikaṁ kāmarāgasaññojanaṁ, paṭighasaññojanaṁ, oḷāriko kāmarāgānusayo, paṭighānusayo—


pli: attano cittassa upakkilesā sammā samucchinnā honti.


pli: Imehi catūhi upakkilesehi sapariyuṭṭhānehi cittaṁ vimuttaṁ hoti suvimuttaṁ.


pli: Anāgāmimaggena anusahagataṁ kāmarāgasaññojanaṁ, paṭighasaññojanaṁ, anusahagato kāmarāgānusayo, paṭighānusayo—


pli: Arahattamaggena rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṁ, avijjā, mānānusayo, bhavarāgānusayo, avijjānusayo—


pli: Imehi aṭṭhahi upakkilesehi sapariyuṭṭhānehi cittaṁ vimuttaṁ hoti suvimuttaṁ.


pli: Vimuttiñāṇaniddeso terasamo.


pli: 1.1.14 Paccavekkhaṇañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ tadā samudāgate dhamme passane paññā paccavekkhaṇe ñāṇaṁ?


pli: Sotāpattimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi tadā samudāgatā.


pli: Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo tadā samudāgato.


pli: Pariggahaṭṭhena sammāvācā tadā samudāgatā.


pli: Samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto tadā samudāgato.


pli: Vodānaṭṭhena sammāājīvo tadā samudāgato.


pli: Paggahaṭṭhena sammāvāyāmo tadā samudāgato.


pli: Upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati tadā samudāgatā.


pli: Avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi tadā samudāgato.


pli: Upaṭṭhānaṭṭhena satisambojjhaṅgo tadā samudāgato.


pli: Pavicayaṭṭhena dhammavicayasambojjhaṅgo tadā samudāgato.


pli: Paggahaṭṭhena vīriyasambojjhaṅgo tadā samudāgato.


pli: Pharaṇaṭṭhena pītisambojjhaṅgo tadā samudāgato.


pli: Upasamaṭṭhena passaddhisambojjhaṅgo tadā samudāgato.


pli: Avikkhepaṭṭhena samādhisambojjhaṅgo tadā samudāgato.


pli: Paṭisaṅkhānaṭṭhena upekkhāsambojjhaṅgo tadā samudāgato.


pli: Assaddhiye akampiyaṭṭhena saddhābalaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Kosajje akampiyaṭṭhena vīriyabalaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Pamāde akampiyaṭṭhena satibalaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Uddhacce akampiyaṭṭhena samādhibalaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Avijjāya akampiyaṭṭhena paññābalaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Paggahaṭṭhena vīriyindriyaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Dassanaṭṭhena paññindriyaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Ādhipateyyaṭṭhena indriyā tadā samudāgatā.


pli: Akampiyaṭṭhena balā tadā samudāgatā.


pli: Niyyānaṭṭhena sambojjhaṅgā tadā samudāgatā.


pli: Hetuṭṭhena maggo tadā samudāgato.


pli: Upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā tadā samudāgatā.


pli: Padahanaṭṭhena sammappadhānā tadā samudāgatā.


pli: Ijjhanaṭṭhena iddhipādā tadā samudāgatā.


pli: Tathaṭṭhena saccā tadā samudāgatā.


pli: Avikkhepaṭṭhena samatho tadā samudāgato.


pli: Anupassanaṭṭhena vipassanā tadā samudāgatā.


pli: Ekarasaṭṭhena samathavipassanā tadā samudāgatā.


pli: Anativattanaṭṭhena yuganaddhaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi tadā samudāgatā.


pli: Avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi tadā samudāgatā.


pli: Dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi tadā samudāgatā.


pli: Vimuttaṭṭhena vimokkho tadā samudāgato.


pli: Paṭivedhaṭṭhena vijjā tadā samudāgatā.


pli: Pariccāgaṭṭhena vimutti tadā samudāgatā.


pli: Samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Chando mūlaṭṭhena tadā samudāgato.


pli: Manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena tadā samudāgato.


pli: Phasso samodhānaṭṭhena tadā samudāgato.


pli: Vedanā samosaraṇaṭṭhena tadā samudāgatā.


pli: Samādhi pamukhaṭṭhena tadā samudāgato.


pli: Sati ādhipateyyaṭṭhena tadā samudāgatā.


pli: Paññā taduttaraṭṭhena tadā samudāgatā.


pli: Vimutti sāraṭṭhena tadā samudāgatā.


pli: Amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena tadā samudāgataṁ.


pli: Vuṭṭhahitvā paccavekkhati, ime dhammā tadā samudāgatā.


pli: Sotāpattiphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi tadā samudāgatā.


pli: Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo tadā samudāgato …pe…


pli: paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Sakadāgāmimaggakkhaṇe …pe…


pli: sakadāgāmiphalakkhaṇe …pe…


pli: anāgāmimaggakkhaṇe …pe…


pli: anāgāmiphalakkhaṇe …pe…


pli: arahattamaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi tadā samudāgatā …pe…


pli: samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṁ tadā samudāgataṁ.


pli: Chando mūlaṭṭhena tadā samudāgato …pe…


pli: amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena tadā samudāgataṁ.


pli: Arahattaphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi tadā samudāgatā …pe…


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “tadā samudāgate dhamme passane paññā paccavekkhaṇe ñāṇaṁ”.


pli: Paccavekkhaṇañāṇaniddeso cuddasamo.


pli: 1.1.15. Vatthunānattañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ ajjhattavavatthāne paññā vatthunānatte ñāṇaṁ?


pli: Kathaṁ ajjhattadhamme vavattheti?


pli: Cakkhuṁ ajjhattaṁ vavattheti, sotaṁ ajjhattaṁ vavattheti, ghānaṁ ajjhattaṁ vavattheti, jivhaṁ ajjhattaṁ vavattheti, kāyaṁ ajjhattaṁ vavattheti, manaṁ ajjhattaṁ vavattheti.


pli: Kathaṁ cakkhuṁ ajjhattaṁ vavattheti?


pli: Cakkhu avijjāsambhūtanti vavattheti, cakkhu taṇhāsambhūtanti vavattheti, cakkhu kammasambhūtanti vavattheti, cakkhu āhārasambhūtanti vavattheti, cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāyāti vavattheti, cakkhu uppannanti vavattheti, cakkhu samudāgatanti vavattheti.


pli: Cakkhu ahutvā sambhūtaṁ, hutvā na bhavissatīti vavattheti.


pli: Cakkhuṁ antavantato vavattheti, cakkhu addhuvaṁ asassataṁ vipariṇāmadhammanti vavattheti, cakkhu aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammanti vavattheti.


pli: Cakkhuṁ aniccato vavattheti, no niccato;


pli: dukkhato vavattheti, no sukhato;


pli: anattato vavattheti, no attato;


pli: nibbindati, no nandati;


pli: virajjati, no rajjati;


pli: nirodheti, no samudeti;


pli: paṭinissajjati, no ādiyati.


pli: Aniccato vavatthento niccasaññaṁ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasaññaṁ pajahati, anattato vavatthento attasaññaṁ pajahati, nibbindanto nandiṁ pajahati, virajjanto rāgaṁ pajahati, nirodhento samudayaṁ pajahati, paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Evaṁ cakkhuṁ ajjhattaṁ vavattheti.


pli: Kathaṁ sotaṁ ajjhattaṁ vavattheti?


pli: Sotaṁ avijjāsambhūtanti vavattheti …pe…


pli: evaṁ sotaṁ ajjhattaṁ vavattheti.


pli: Kathaṁ ghānaṁ ajjhattaṁ vavattheti?


pli: Ghānaṁ avijjāsambhūtanti vavattheti …pe…


pli: evaṁ ghānaṁ ajjhattaṁ vavattheti.


pli: Kathaṁ jivhaṁ ajjhattaṁ vavattheti?


pli: Jivhā avijjāsambhūtāti vavattheti, jivhā taṇhāsambhūtāti vavattheti, jivhā kammasambhūtāti vavattheti, jivhā āhārasambhūtāti vavattheti, jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāyāti vavattheti, jivhā uppannāti vavattheti, jivhā samudāgatāti vavattheti.


pli: Jivhā ahutvā sambhūtā, hutvā na bhavissatīti vavattheti.


pli: Jivhaṁ antavantato vavattheti, jivhā addhuvā asassatā vipariṇāmadhammāti vavattheti, jivhā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammāti vavattheti.


pli: Jivhaṁ aniccato vavattheti, no niccato …pe…


pli: Aniccato vavatthento niccasaññaṁ pajahati …pe…


pli: paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Evaṁ jivhaṁ ajjhattaṁ vavattheti.


pli: Kathaṁ kāyaṁ ajjhattaṁ vavattheti?


pli: Kāyo avijjāsambhūtoti vavattheti, kāyo taṇhāsambhūtoti vavattheti, kāyo kammasambhūtoti vavattheti, kāyo āhārasambhūtoti vavattheti, kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāyāti vavattheti, kāyo uppannoti vavattheti, kāyo samudāgatoti vavattheti.


pli: Kāyo ahutvā sambhūto, hutvā na bhavissatīti vavattheti.


pli: Kāyaṁ antavantato vavattheti, kāyo addhuvo asassato vipariṇāmadhammoti vavattheti, kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammoti vavattheti.


pli: Kāyaṁ aniccato vavattheti, no niccato;


pli: dukkhato vavattheti, no sukhato …pe…


pli: paṭinissajjati, no ādiyati.


pli: Aniccato vavatthento niccasaññaṁ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasaññaṁ pajahati …pe…


pli: Evaṁ kāyaṁ ajjhattaṁ vavattheti.


pli: Kathaṁ manaṁ ajjhattaṁ vavattheti?


pli: Mano avijjāsambhūtoti vavattheti, mano taṇhāsambhūtoti vavattheti, mano kammasambhūtoti vavattheti, mano āhārasambhūtoti vavattheti, mano uppannoti vavattheti, mano samudāgatoti vavattheti.


pli: Mano ahutvā sambhūto, hutvā na bhavissatīti vavattheti.


pli: Manaṁ antavantato vavattheti, mano addhuvo asassato vipariṇāmadhammoti vavattheti, mano anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammoti vavattheti.


pli: Manaṁ aniccato vavattheti, no niccato;


pli: dukkhato vavattheti, no sukhato;


pli: anattato vavattheti, no attato;


pli: nibbindati, no nandati;


pli: virajjati, no rajjati;


pli: nirodheti, no samudeti;


pli: Aniccato vavatthento niccasaññaṁ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasaññaṁ pajahati, anattato vavatthento attasaññaṁ pajahati, nibbindanto nandiṁ pajahati, virajjanto rāgaṁ pajahati, nirodhento samudayaṁ pajahati, paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Evaṁ manaṁ ajjhattaṁ vavattheti.


pli: Evaṁ ajjhattadhamme vavattheti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “ajjhattavavatthāne paññā vatthunānatte ñāṇaṁ”.


pli: Vatthunānattañāṇaniddeso pannarasamo.


pli: 1.1.16. Gocaranānattañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ bahiddhā vavatthāne paññā gocaranānatte ñāṇaṁ?


pli: Kathaṁ bahiddhā dhamme vavattheti?


pli: Rūpe bahiddhā vavattheti, sadde bahiddhā vavattheti, gandhe bahiddhā vavattheti, rase bahiddhā vavattheti, phoṭṭhabbe bahiddhā vavattheti, dhamme bahiddhā vavattheti.


pli: Kathaṁ rūpe bahiddhā vavattheti?


pli: Rūpā avijjāsambhūtāti vavattheti rūpā taṇhāsambhūtāti vavattheti, rūpā kammasambhūtāti vavattheti, rūpā āhārasambhūtāti vavattheti, rūpā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāyāti vavattheti, rūpā uppannāti vavattheti, rūpā samudāgatāti vavattheti.


pli: Rūpā ahutvā sambhūtā, hutvā na bhavissantīti vavattheti.


pli: Rūpe antavantato vavattheti, rūpā addhuvā asassatā vipariṇāmadhammāti vavattheti.


pli: Rūpā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammāti vavattheti.


pli: Rūpe aniccato vavattheti, no niccato;


pli: dukkhato vavattheti, no sukhato;


pli: anattato vavattheti, no attato;


pli: nibbindati, no nandati;


pli: virajjati, no rajjati;


pli: nirodheti, no samudeti;


pli: paṭinissajjati, no ādiyati.


pli: Aniccato vavatthento niccasaññaṁ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasaññaṁ pajahati, anattato vavatthento attasaññaṁ pajahati, nibbindanto nandiṁ pajahati, virajjanto rāgaṁ pajahati, nirodhento samudayaṁ pajahati, paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Evaṁ rūpe bahiddhā vavattheti.


pli: Kathaṁ sadde bahiddhā vavattheti?


pli: Saddā (…) catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāyāti vavattheti, saddā uppannāti vavattheti, saddā samudāgatāti vavattheti.


pli: Saddā ahutvā sambhūtā, hutvā na bhavissantīti vavattheti.


pli: Sadde antavantato vavattheti, saddā addhuvā asassatā vipariṇāmadhammāti vavattheti, saddā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammāti vavattheti.


pli: Sadde aniccato vavattheti, no niccato …pe…


pli: evaṁ sadde bahiddhā vavattheti.


pli: Kathaṁ gandhe bahiddhā vavattheti?


pli: Gandhā avijjāsambhūtāti vavattheti, gandhā taṇhāsambhūtāti vavattheti …pe…


pli: evaṁ gandhe bahiddhā vavattheti.


pli: Kathaṁ rase bahiddhā vavattheti?


pli: Rasā avijjāsambhūtāti vavattheti, rasā taṇhāsambhūtāti vavattheti …pe…


pli: evaṁ rase bahiddhā vavattheti.


pli: Kathaṁ phoṭṭhabbe bahiddhā vavattheti?


pli: Phoṭṭhabbā avijjāsambhūtāti vavattheti, phoṭṭhabbā taṇhāsambhūtāti vavattheti, phoṭṭhabbā kammasambhūtāti vavattheti, phoṭṭhabbā āhārasambhūtāti vavattheti, phoṭṭhabbā uppannāti vavattheti.


pli: Phoṭṭhabbā samudāgatāti vavattheti …pe…


pli: evaṁ phoṭṭhabbe bahiddhā vavattheti.


pli: Kathaṁ dhamme bahiddhā vavattheti?


pli: Dhammā avijjāsambhūtāti vavattheti, dhammā taṇhāsambhūtāti vavattheti, dhammā kammasambhūtāti vavattheti, dhammā āhārasambhūtāti vavattheti, dhammā uppannāti vavattheti, dhammā samudāgatāti vavattheti.


pli: Dhammā ahutvā sambhūtā, hutvā na bhavissantīti vavattheti.


pli: Dhamme antavantato vavattheti, dhammā addhuvā asassatā vipariṇāmadhammāti vavattheti, dhammā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammāti vavattheti.


pli: Dhamme aniccato vavattheti, no niccato;


pli: dukkhato vavattheti, no sukhato;


pli: anattato vavattheti, no attato;


pli: nibbindati, no nandati;


pli: virajjati, no rajjati;


pli: nirodheti, no samudeti;


pli: paṭinissajjati, no ādiyati …pe…


pli: aniccato vavatthento niccasaññaṁ pajahati, dukkhato vavatthento sukhasaññaṁ pajahati, anattato vavatthento attasaññaṁ pajahati, nibbindanto nandiṁ pajahati, virajjanto rāgaṁ pajahati, nirodhento samudayaṁ pajahati, paṭinissajjanto ādānaṁ pajahati.


pli: Evaṁ dhamme bahiddhā vavattheti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “bahiddhā vavatthāne paññā gocaranānatte ñāṇaṁ”.


pli: Gocaranānattañāṇaniddeso soḷasamo.


pli: 1.1.17. Cariyānānattañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ cariyāvavatthāne paññā cariyānānatte ñāṇaṁ?


pli: <b>Cariyā</b>ti tisso cariyāyo—


pli: Katamā viññāṇacariyā?


pli: Dassanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā rūpesu, dassanaṭṭho cakkhuviññāṇaṁ viññāṇacariyā rūpesu, diṭṭhattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā rūpesu, abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā rūpesu.


pli: Savanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā saddesu, savanattho sotaviññāṇaṁ viññāṇacariyā saddesu, sutattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā saddesu, abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā saddesu.


pli: Ghāyanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā gandhesu, ghāyanaṭṭho ghānaviññāṇaṁ viññāṇacariyā gandhesu, ghāyitattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā gandhesu, abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā gandhesu.


pli: Sāyanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā rasesu, sāyanaṭṭho jivhāviññāṇaṁ viññāṇacariyā rasesu, sāyitattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā rasesu, abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā rasesu.


pli: Phusanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā phoṭṭhabbesu, phusanaṭṭho kāyaviññāṇaṁ viññāṇacariyā phoṭṭhabbesu, phuṭṭhattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā phoṭṭhabbesu, abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā phoṭṭhabbesu.


pli: Vijānanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā dhammesu, vijānanaṭṭho manoviññāṇaṁ viññāṇacariyā dhammesu.


pli: Nīrāgā caratīti—


pli: viññāṇacariyā.


pli: Niddosā caratīti—


pli: Nimmohā caratīti—


pli: Nimmānā caratīti—


pli: Niddiṭṭhi caratīti—


pli: viññāṇacariyā niuddhaccā caratīti—


pli: Nibbicikicchā caratīti—


pli: Nānusayā caratīti—


pli: Rāgavippayuttā caratīti—


pli: Dosavippayuttā caratīti—


pli: Mohavippayuttā caratīti—


pli: Mānavippayuttā caratīti—


pli: Diṭṭhivippayuttā caratīti—


pli: Uddhaccavippayuttā caratīti—


pli: Vicikicchāvippayuttā caratīti—


pli: Anusayavippayuttā caratīti—


pli: Kusalehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: viññāṇacariyā.


pli: Akusalehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Sāvajjehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Anavajjehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Kaṇhehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Sukkehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Sukhudrayehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Dukkhudrayehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Sukhavipākehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Dukkhavipākehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Viññāte caratīti—


pli: Viññāṇassa evarūpā cariyā hotīti—


pli: Ayaṁ viññāṇacariyā.


pli: Katamā aññāṇacariyā?


pli: Manāpiyesu rūpesu rāgassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: rāgassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Amanāpiyesu rūpesu dosassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: dosassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Tadubhayena asamapekkhanasmiṁ vatthusmiṁ mohassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: mohassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Vinibandhassa mānassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: mānassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Parāmaṭṭhāya diṭṭhiyā javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: diṭṭhiyā javanā aññāṇacariyā.


pli: Vikkhepagatassa uddhaccassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: uddhaccassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Aniṭṭhaṅgatāya vicikicchāya javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: vicikicchāya javanā aññāṇacariyā.


pli: Thāmagatassa anusayassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: anusayassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Manāpiyesu saddesu …pe…


pli: manāpiyesu gandhesu …pe…


pli: manāpiyesu rasesu …pe…


pli: manāpiyesu phoṭṭhabbesu …pe…


pli: manāpiyesu dhammesu rāgassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: rāgassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Amanāpiyesu dhammesu dosassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: dosassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Tadubhayena asamapekkhanasmiṁ vatthusmiṁ mohassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: mohassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Vinibandhassa mānassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: mānassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Parāmaṭṭhāya diṭṭhiyā javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: diṭṭhiyā javanā aññāṇacariyā.


pli: Vikkhepagatassa uddhaccassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: uddhaccassa javanā aññāṇacariyā;


pli: aniṭṭhaṅgatāya vicikicchāya javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: vicikicchāya javanā aññāṇacariyā.


pli: Thāmagatassa anusayassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā;


pli: anusayassa javanā aññāṇacariyā.


pli: Sarāgā caratīti—


pli: aññāṇacariyā.


pli: Sadosā caratīti—


pli: Samohā caratīti—


pli: Samānā caratīti—


pli: Sadiṭṭhi caratīti—


pli: Sauddhaccā caratīti—


pli: Savicikicchā caratīti—


pli: Sānusayā caratīti—


pli: Rāgasampayuttā caratīti—


pli: Dosasampayuttā caratīti—


pli: Mohasampayuttā caratīti—


pli: Mānasampayuttā caratīti—


pli: Diṭṭhisampayuttā caratīti—


pli: Uddhaccasampayuttā caratīti—


pli: Vicikicchāsampayuttā caratīti—


pli: Anusayasampayuttā caratīti—


pli: Kusalehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: aññāṇacariyā.


pli: Akusalehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Sāvajjehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Anavajjehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Kaṇhehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Sukkehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Sukhudrayehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Dukkhudrayehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Sukhavipākehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Dukkhavipākehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: Aññāte caratīti—


pli: Aññāṇassa evarūpā cariyā hotīti—


pli: Ayaṁ aññāṇacariyā.


pli: Katamā ñāṇacariyā?


pli: aniccānupassanā ñāṇacariyā.


pli: dukkhānupassanā ñāṇacariyā.


pli: anattānupassanā ñāṇacariyā.


pli: Nibbidānupassanatthāya …pe…


pli: virāgānupassanatthāya …


pli: nirodhānupassanatthāya …


pli: paṭinissaggānupassanatthāya …


pli: khayānupassanatthāya …


pli: vayānupassanatthāya …


pli: vipariṇāmānupassanatthāya …


pli: animittānupassanatthāya …


pli: appaṇihitānupassanatthāya …


pli: suññatānupassanatthāya …


pli: adhipaññādhammānupassanatthāya …


pli: yathābhūtañāṇadassanatthāya …


pli: ādīnavānupassanatthāya …


pli: paṭisaṅkhānupassanā ñāṇacariyā.


pli: Vivaṭṭanānupassanā ñāṇacariyā.


pli: Sotāpattimaggo ñāṇacariyā.


pli: Sotāpattiphalasamāpatti ñāṇacariyā.


pli: Sakadāgāmimaggo ñāṇacariyā.


pli: Sakadāgāmiphalasamāpatti ñāṇacariyā.


pli: Anāgāmimaggo ñāṇacariyā.


pli: Anāgāmiphalasamāpatti ñāṇacariyā.


pli: Arahattamaggo ñāṇacariyā.


pli: Arahattaphalasamāpatti ñāṇacariyā.


pli: Nīrāgā caratīti—


pli: ñāṇacariyā.


pli: Niddosā caratīti—


pli: ñāṇacariyā …pe…


pli: nānusayā caratīti—


pli: Rāgavippayuttā caratīti—


pli: Dosavippayuttā caratīti—


pli: Mohavippayuttā caratīti—


pli: Mānavippayuttā …pe…


pli: diṭṭhivippayuttā …


pli: uddhaccavippayuttā …


pli: vicikicchāvippayuttā …


pli: anusayavippayuttā …


pli: kusalehi kammehi sampayuttā …


pli: akusalehi kammehi vippayuttā …


pli: sāvajjehi kammehi vippayuttā …


pli: anavajjehi kammehi sampayuttā …


pli: kaṇhehi kammehi vippayuttā …


pli: sukkehi kammehi sampayuttā …


pli: sukhudrayehi kammehi sampayuttā …


pli: dukkhudrayehi kammehi vippayuttā …


pli: sukhavipākehi kammehi sampayuttā caratīti—


pli: ñāṇacariyā.


pli: Dukkhavipākehi kammehi vippayuttā caratīti—


pli: Ñāte caratīti—


pli: Ñāṇassa evarūpā cariyā hotīti—


pli: Ayaṁ ñāṇacariyā.


pli: Aññā viññāṇacariyā, aññā aññāṇacariyā, aññā ñāṇacariyāti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “cariyāvavatthāne paññā cariyānānatte ñāṇaṁ”.


pli: Cariyānānattañāṇaniddeso sattarasamo.


pli: 1.1.18. Bhūminānattañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ catudhammavavatthāne paññā bhūminānatte ñāṇaṁ?


pli: Catasso bhūmiyo—


pli: kāmāvacarā bhūmi, rūpāvacarā bhūmi, arūpāvacarā bhūmi, apariyāpannā bhūmi.


pli: Katamā kāmāvacarā bhūmi?


pli: Heṭṭhato avīcinirayaṁ pariyantaṁ karitvā uparito paranimmitavasavattī deve antokaritvā yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā khandhadhātuāyatanā rūpaṁ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ—


pli: ayaṁ kāmāvacarā bhūmi.


pli: Katamā rūpāvacarā bhūmi?


pli: Heṭṭhato brahmalokaṁ pariyantaṁ karitvā uparito akaniṭṭhe deve antokaritvā yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā—


pli: ayaṁ rūpāvacarā bhūmi.


pli: Katamā arūpāvacarā bhūmi?


pli: Heṭṭhato ākāsānañcāyatanūpage deve pariyantaṁ karitvā uparito nevasaññānāsaññāyatanūpage deve antokaritvā yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā—


pli: ayaṁ arūpāvacarā bhūmi.


pli: Katamā apariyāpannā bhūmi?


pli: Apariyāpannā maggā ca maggaphalāni ca asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ayaṁ apariyāpannā bhūmi.


pli: Imā catasso bhūmiyo.


pli: Aparāpi catasso bhūmiyo cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, cattāri jhānāni, catasso appamaññāyo, catasso arūpasamāpattiyo, catasso paṭisambhidā, catasso paṭipadā, cattāri ārammaṇāni, cattāro ariyavaṁsā, cattāri saṅgahavatthūni, cattāri cakkāni, cattāri dhammapadāni—


pli: imā catasso bhūmiyo.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “catudhammavavatthāne paññā bhūminānatte ñāṇaṁ”.


pli: Bhūminānattañāṇaniddeso aṭṭhārasamo.


pli: 1.1.19. Dhammanānattañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ navadhammavavatthāne paññā dhammanānatte ñāṇaṁ?


pli: Kathaṁ dhamme vavattheti?


pli: Kāmāvacare dhamme kusalato vavattheti, akusalato vavattheti, abyākatato vavattheti.


pli: Rūpāvacare dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti.


pli: Arūpāvacare dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti.


pli: Apariyāpanne dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti.


pli: Kathaṁ kāmāvacare dhamme kusalato vavattheti, akusalato vavattheti, abyākatato vavattheti?


pli: Dasa kusalakammapathe kusalato vavattheti, dasa akusalakammapathe akusalato vavattheti, rūpañca vipākañca kiriyañca abyākatato vavattheti—


pli: evaṁ kāmāvacare dhamme kusalato vavattheti, akusalato vavattheti, abyākatato vavattheti.


pli: Kathaṁ rūpāvacare dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti?


pli: Idhaṭṭhassa cattāri jhānāni kusalato vavattheti, tatrūpapannassa cattāri jhānāni abyākatato vavattheti—


pli: evaṁ rūpāvacare dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti.


pli: Kathaṁ arūpāvacare dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti?


pli: Idhaṭṭhassa catasso arūpāvacarasamāpattiyo kusalato vavattheti, tatrūpapannassa catasso arūpāvacarasamāpattiyo abyākatato vavattheti—


pli: evaṁ arūpāvacare dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti.


pli: Kathaṁ apariyāpanne dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti?


pli: Cattāro ariyamagge kusalato vavattheti, cattāri ca sāmaññaphalāni nibbānañca abyākatato vavattheti—


pli: evaṁ apariyāpanne dhamme kusalato vavattheti, abyākatato vavattheti.


pli: Evaṁ dhamme vavattheti.


pli: Nava pāmojjamūlakā dhammā.


pli: Aniccato manasikaroto pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.


pli: Samāhite citte yathābhūtaṁ pajānāti passati.


pli: Yathābhūtaṁ jānaṁ passaṁ nibbindati, nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati.


pli: Dukkhato manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: anattato manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: Rūpaṁ aniccato manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: rūpaṁ dukkhato manasikaroto …pe…


pli: vedanaṁ …


pli: saññaṁ …


pli: saṅkhāre …


pli: viññāṇaṁ …


pli: cakkhuṁ …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ aniccato manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ dukkhato manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ anattato manasikaroto pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.


pli: Ime nava pāmojjamūlakā dhammā.


pli: Nava yoniso manasikāramūlakā dhammā.


pli: Aniccato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.


pli: Samāhitena cittena “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.


pli: Dukkhato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.


pli: Anattato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe….


pli: Rūpaṁ aniccato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: rūpaṁ dukkhato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: rūpaṁ anattato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: vedanaṁ …


pli: saññaṁ …


pli: saṅkhāre …


pli: viññāṇaṁ …


pli: cakkhuṁ …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ aniccato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ dukkhato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati …pe…


pli: jarāmaraṇaṁ anattato yoniso manasikaroto pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.


pli: Ime nava yoniso manasikāramūlakā dhammā.


pli: Nava nānattā—


pli: dhātunānattaṁ paṭicca uppajjati phassanānattaṁ, phassanānattaṁ paṭicca uppajjati vedanānānattaṁ, vedanānānattaṁ paṭicca uppajjati saññānānattaṁ, saññānānattaṁ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṁ, saṅkappanānattaṁ paṭicca uppajjati chandanānattaṁ, chandanānattaṁ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṁ, pariḷāhanānattaṁ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṁ, pariyesanānānattaṁ paṭicca uppajjati lābhanānattaṁ—


pli: ime nava nānattā.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “navadhammavavatthāne paññā dhammanānatte ñāṇaṁ”.


pli: Dhammanānattañāṇaniddeso ekūnavīsatimo.


pli: 1.1.20–24 Ñāṇapañcakaniddesa


pli: Kathaṁ abhiññāpaññā ñātaṭṭhe ñāṇaṁ, pariññāpaññā tīraṇaṭṭhe ñāṇaṁ, pahāne paññā pariccāgaṭṭhe ñāṇaṁ, bhāvanā paññā ekarasaṭṭhe ñāṇaṁ, sacchikiriyāpaññā phassanaṭṭhe ñāṇaṁ?


pli: Ye ye dhammā abhiññātā honti, te te dhammā ñātā honti.


pli: Ye ye dhammā pariññātā honti, te te dhammā tīritā honti.


pli: Ye ye dhammā pahīnā honti, te te dhammā pariccattā honti.


pli: Ye ye dhammā bhāvitā honti, te te dhammā ekarasā honti.


pli: Ye ye dhammā sacchikatā honti, te te dhammā phassitā honti.


pli: “abhiññā paññā ñātaṭṭhe ñāṇaṁ, pariññā paññā tīraṇaṭṭhe ñāṇaṁ, pahāne paññā pariccāgaṭṭhe ñāṇaṁ, bhāvanā paññā ekarasaṭṭhe ñāṇaṁ, sacchikiriyā paññā phassanaṭṭhe ñāṇaṁ”.


pli: Ñāṇapañcakaniddeso catuvīsatimo.


pli: 1.1.25–28 Paṭisambhidāñāṇaniddesa


pli: Kathaṁ atthanānatte paññā atthapaṭisambhide ñāṇaṁ, dhammanānatte paññā dhammapaṭisambhide ñāṇaṁ, niruttinānatte paññā niruttipaṭisambhide ñāṇaṁ, paṭibhānanānatte paññā paṭibhānapaṭisambhide ñāṇaṁ?


pli: Saddhindriyaṁ dhammo, vīriyindriyaṁ dhammo, satindriyaṁ dhammo, samādhindriyaṁ dhammo, paññindriyaṁ dhammo.


pli: Añño saddhindriyaṁ dhammo, añño vīriyindriyaṁ dhammo, añño satindriyaṁ dhammo, añño samādhindriyaṁ dhammo, añño paññindriyaṁ dhammo.


pli: Yena ñāṇena ime nānā dhammā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā dhammā paṭividitāti.


pli: Tena vuccati—


pli: “dhammanānatte paññā dhammapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Adhimokkhaṭṭho attho, paggahaṭṭho attho, upaṭṭhānaṭṭho attho, avikkhepaṭṭho attho, dassanaṭṭho attho.


pli: Añño adhimokkhaṭṭho attho, añño paggahaṭṭho attho, añño upaṭṭhānaṭṭho attho, añño avikkhepaṭṭho attho, añño dassanaṭṭho attho.


pli: Yena ñāṇena ime nānā atthā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā atthā paṭividitāti.


pli: Tena vuccati “atthanānatte paññā atthapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Pañca dhamme sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā, pañca atthe sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā.


pli: Aññā dhammaniruttiyo, aññā atthaniruttiyo.


pli: Yena ñāṇena imā nānā niruttiyo ñātā, teneva ñāṇena imā nānā niruttiyo paṭividitāti.


pli: “niruttinānatte paññā niruttipaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Pañcasu dhammesu ñāṇāni, pañcasu atthesu ñāṇāni, dasasu niruttīsu ñāṇāni.


pli: Aññāni dhammesu ñāṇāni, aññāni atthesu ñāṇāni, aññāni niruttīsu ñāṇāni.


pli: Yena ñāṇena ime nānā ñāṇā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā ñāṇā paṭividitāti.


pli: “paṭibhānanānatte paññā paṭibhānapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Saddhābalaṁ dhammo, vīriyabalaṁ dhammo, satibalaṁ dhammo, samādhibalaṁ dhammo, paññābalaṁ dhammo.


pli: Añño saddhābalaṁ dhammo, añño vīriyabalaṁ dhammo, añño satibalaṁ dhammo, añño samādhibalaṁ dhammo, añño paññābalaṁ dhammo.


pli: Yena ñāṇena ime nānā dhammā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā dhammā paṭividitāti.


pli: Tena vuccati—


pli: “dhammanānatte paññā dhammapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Assaddhiye akampiyaṭṭho attho.


pli: Kosajje akampiyaṭṭho attho.


pli: Pamāde akampiyaṭṭho attho.


pli: Uddhacce akampiyaṭṭho attho.


pli: Avijjāya akampiyaṭṭho attho.


pli: Añño assaddhiye akampiyaṭṭho attho, añño kosajje akampiyaṭṭho attho, añño pamāde akampiyaṭṭho attho, añño uddhacce akampiyaṭṭho attho, añño avijjāya akampiyaṭṭho attho.


pli: Yena ñāṇena ime nānā atthā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā atthā paṭividitāti.


pli: “atthanānatte paññā atthapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Pañca dhamme sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā, pañca atthe sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā.


pli: Aññā dhammaniruttiyo, aññā atthaniruttiyo.


pli: Yena ñāṇena imā nānā niruttiyo ñātā, teneva ñāṇena imā nānā niruttiyo paṭividitāti.


pli: “niruttinānatte paññā niruttipaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Pañcasu dhammesu ñāṇāni, pañcasu atthesu ñāṇāni, dasasu niruttīsu ñāṇāni.


pli: Aññāni dhammesu ñāṇāni, aññāni atthesu ñāṇāni, aññāni niruttīsu ñāṇāni.


pli: Yena ñāṇena ime nānā ñāṇā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā ñāṇā paṭividitāti.


pli: Tena vuccati—


pli: “paṭibhānanānatte paññā paṭibhānapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Satisambojjhaṅgo dhammo, dhammavicayasambojjhaṅgo dhammo, vīriyasambojjhaṅgo dhammo, pītisambojjhaṅgo dhammo, passaddhisambojjhaṅgo dhammo, samādhisambojjhaṅgo dhammo, upekkhāsambojjhaṅgo dhammo.


pli: Añño satisambojjhaṅgo dhammo, añño dhammavicayasambojjhaṅgo dhammo, añño vīriyasambojjhaṅgo dhammo, añño pītisambojjhaṅgo dhammo, añño passaddhisambojjhaṅgo dhammo, añño samādhisambojjhaṅgo dhammo, añño upekkhāsambojjhaṅgo dhammo.


pli: Yena ñāṇena ime nānā dhammā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā dhammā paṭividitāti.


pli: “dhammanānatte paññā dhammapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Upaṭṭhānaṭṭho attho, pavicayaṭṭho attho, paggahaṭṭho attho, pharaṇaṭṭho attho, upasamaṭṭho attho, avikkhepaṭṭho attho, paṭisaṅkhānaṭṭho attho.


pli: Añño upaṭṭhānaṭṭho attho, añño pavicayaṭṭho attho, añño paggahaṭṭho attho, añño pharaṇaṭṭho attho, añño upasamaṭṭho attho, añño avikkhepaṭṭho attho, añño paṭisaṅkhānaṭṭho attho.


pli: Yena ñāṇena ime nānā atthā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā atthā paṭividitāti.


pli: “atthanānatte paññā atthapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Satta dhamme sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā, satta atthe sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā.


pli: Aññā dhammaniruttiyo, aññā atthaniruttiyo.


pli: Yena ñāṇena imā nānā niruttiyo ñātā, teneva ñāṇena imā nānā niruttiyo paṭividitāti.


pli: “niruttinānatte paññā niruttipaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Sattasu dhammesu ñāṇāni, sattasu atthesu ñāṇāni, cuddasasu niruttīsu ñāṇāni.


pli: Aññāni dhammesu ñāṇāni, aññāni atthesu ñāṇāni, aññāni niruttīsu ñāṇāni.


pli: Yena ñāṇena ime nānā ñāṇā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā ñāṇā paṭividitāti.


pli: Tena vuccati—


pli: “paṭibhānanānatte paññā paṭibhānapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Sammādiṭṭhi dhammo, sammāsaṅkappo dhammo, sammāvācā dhammo, sammākammanto dhammo, sammāājīvo dhammo, sammāvāyāmo dhammo, sammāsati dhammo, sammāsamādhi dhammo.


pli: Añño sammādiṭṭhi dhammo, añño sammāsaṅkappo dhammo, añño sammāvācā dhammo, añño sammākammanto dhammo, añño sammāājīvo dhammo, añño sammāvāyāmo dhammo, añño sammāsati dhammo, añño sammāsamādhi dhammo.


pli: Yena ñāṇena ime nānā dhammā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā dhammā paṭividitāti.


pli: “dhammanānatte paññā dhammapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Dassanaṭṭho attho, abhiniropanaṭṭho attho, pariggahaṭṭho attho, samuṭṭhānaṭṭho attho, vodānaṭṭho attho, paggahaṭṭho attho, upaṭṭhānaṭṭho attho, avikkhepaṭṭho attho.


pli: Añño dassanaṭṭho attho, añño abhiniropanaṭṭho attho, añño pariggahaṭṭho attho, añño samuṭṭhānaṭṭho attho, añño vodānaṭṭho attho, añño paggahaṭṭho attho, añño upaṭṭhānaṭṭho attho, añño avikkhepaṭṭho attho.


pli: Yena ñāṇena ime nānā atthā ñātā teneva ñāṇena ime nānā atthā paṭividitāti.


pli: “atthanānatte paññā atthapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Aṭṭha dhamme sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā, aṭṭha atthe sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā.


pli: Aññā dhammaniruttiyo, aññā atthaniruttiyo.


pli: Yena ñāṇena imā nānā niruttiyo ñātā, teneva ñāṇena imā nānā niruttiyo paṭividitāti.


pli: “niruttinānatte paññā niruttipaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Aṭṭhasu dhammesu ñāṇāni, aṭṭhasu atthesu ñāṇāni soḷasasu niruttīsu ñāṇāni.


pli: Aññāni dhammesu ñāṇāni, aññāni atthesu ñāṇāni, aññāni niruttīsu ñāṇāni.


pli: Yena ñāṇena ime nānā ñāṇā ñātā, teneva ñāṇena ime nānā ñāṇā paṭividitāti.


pli: Tena vuccati—


pli: “paṭibhānanānatte paññā paṭibhānapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: “atthanānatte paññā atthapaṭisambhide ñāṇaṁ.


pli: Dhammanānatte paññā dhammapaṭisambhide ñāṇaṁ.


pli: Niruttinānatte paññā niruttipaṭisambhide ñāṇaṁ.


pli: Paṭibhānanānatte paññā paṭibhānapaṭisambhide ñāṇaṁ”.


pli: Paṭisambhidāñāṇaniddeso aṭṭhavīsatimo.


pli: 1.1.29–31 Ñāṇattayaniddesa


pli: Kathaṁ vihāranānatte paññā vihāraṭṭhe ñāṇaṁ, samāpattinānatte paññā samāpattaṭṭhe ñāṇaṁ, vihārasamāpattinānatte paññā vihārasamāpattaṭṭhe ñāṇaṁ?


pli: Nimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: animitto vihāro. paṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: appaṇihito vihāro.


pli: Abhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: suññato vihāro.


pli: Nimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ animittaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: animittā samāpatti. paṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ appaṇihitaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: appaṇihitā samāpatti.


pli: Abhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ suññataṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: suññatā samāpatti.


pli: Nimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ animittaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: animittavihārasamāpatti. paṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ appaṇihitaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: appaṇihitavihārasamāpatti.


pli: Abhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ suññataṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: suññatavihārasamāpatti.


pli: Rūpanimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: animitto vihāro.


pli: Rūpapaṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: Rūpābhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: Rūpanimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ animittaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: animittā samāpatti.


pli: Rūpapaṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ appaṇihitaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: Rūpābhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ suññataṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: Rūpanimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ animittaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: animittavihārasamāpatti.


pli: Rūpapaṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ appaṇihitaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: Rūpābhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ suññataṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: Vedanānimittaṁ …pe…


pli: saññānimittaṁ …


pli: saṅkhāranimittaṁ …


pli: viññāṇanimittaṁ …


pli: cakkhunimittaṁ …pe…


pli: jarāmaraṇanimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: animitto vihāro.


pli: Jarāmaraṇapaṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: appaṇihito vihāro.


pli: Jarāmaraṇābhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati—


pli: suññato vihāro.


pli: Jarāmaraṇanimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ animittaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: animittā samāpatti.


pli: Jarāmaraṇapaṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ appaṇihitaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: appaṇihitā samāpatti.


pli: Jarāmaraṇābhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ suññataṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: suññatā samāpatti.


pli: Jarāmaraṇanimittaṁ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ animittaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: animittavihārasamāpatti.


pli: Jarāmaraṇapaṇidhiṁ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ appaṇihitaṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: appaṇihitavihārasamāpatti.


pli: Jarāmaraṇābhinivesaṁ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā phussa phussa vayaṁ passati, pavattaṁ ajjhupekkhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ suññataṁ āvajjitvā samāpajjati—


pli: suññatavihārasamāpatti.


pli: Añño animitto vihāro, añño appaṇihito vihāro, añño suññato vihāro.


pli: Aññā animittā samāpatti, aññā appaṇihitā samāpatti, aññā suññatā samāpatti.


pli: Aññā animittā vihārasamāpatti, aññā appaṇihitā vihārasamāpatti, aññā suññatā vihārasamāpatti.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “vihāranānatte paññā vihāraṭṭhe ñāṇaṁ, samāpattinānatte paññā samāpattaṭṭhe ñāṇaṁ, vihārasamāpattinānatte paññā vihārasamāpattaṭṭhe ñāṇaṁ”.


pli: Ñāṇattayaniddeso ekatiṁsatimo.


pli: 1.1.32. Ānantarikasamādhiñāṇaniddesa


pli: Kathaṁ avikkhepaparisuddhattā āsavasamucchede paññā ānantarikasamādhimhi ñāṇaṁ?


pli: Nekkhammavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.


pli: Tassa samādhissa vasena uppajjati ñāṇaṁ.


pli: Tena ñāṇena āsavā khīyanti.


pli: Iti paṭhamaṁ samatho, pacchā ñāṇaṁ.


pli: Tena ñāṇena āsavānaṁ khayo hoti.


pli: “avikkhepaparisuddhattā āsavasamucchede paññā ānantarikasamādhimhi ñāṇaṁ”.


pli: <b>Āsavā</b>ti katame te āsavā?


pli: Kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo.


pli: Katthete āsavā khīyanti?


pli: Sotāpattimaggena anavaseso diṭṭhāsavo khīyati, apāyagamanīyo kāmāsavo khīyati, apāyagamanīyo bhavāsavo khīyati, apāyagamanīyo avijjāsavo khīyati.


pli: Etthete āsavā khīyanti.


pli: Sakadāgāmimaggena oḷāriko kāmāsavo khīyati, tadekaṭṭho bhavāsavo khīyati, tadekaṭṭho avijjāsavo khīyati.


pli: Anāgāmimaggena anavaseso kāmāsavo khīyati, tadekaṭṭho bhavāsavo khīyati, tadekaṭṭho avijjāsavo khīyati.


pli: Arahattamaggena anavaseso bhavāsavo khīyati, anavaseso avijjāsavo khīyati.


pli: Abyāpādavasena …pe…


pli: ālokasaññāvasena …


pli: avikkhepavasena …


pli: dhammavavatthānavasena …


pli: ñāṇavasena …


pli: pāmojjavasena …


pli: paṭhamajjhānavasena …


pli: dutiyajjhānavasena …


pli: tatiyajjhānavasena …


pli: catutthajjhānavasena …


pli: ākāsānañcāyatanasamāpattivasena …


pli: viññāṇañcāyatanasamāpattivasena …


pli: ākiñcaññāyatanasamāpattivasena …


pli: nevasaññānāsaññāyatanasamāpattivasena …


pli: pathavīkasiṇavasena …


pli: āpokasiṇavasena …


pli: tejokasiṇavasena …


pli: vāyokasiṇavasena …


pli: nīlakasiṇavasena …


pli: pītakasiṇavasena …


pli: lohitakasiṇavasena …


pli: odātakasiṇavasena …


pli: ākāsakasiṇavasena …


pli: viññāṇakasiṇavasena …


pli: buddhānussativasena …


pli: dhammānussativasena …


pli: saṅghānussativasena …


pli: sīlānussativasena …


pli: cāgānussativasena …


pli: devatānussativasena …


pli: ānāpānassativasena …


pli: maraṇassativasena …


pli: kāyagatāsativasena …


pli: upasamānussativasena …


pli: uddhumātakasaññāvasena …


pli: vinīlakasaññāvasena …


pli: vipubbakasaññāvasena …


pli: vicchiddakasaññāvasena …


pli: vikkhāyitakasaññāvasena …


pli: vikkhittakasaññāvasena …


pli: hatavikkhittakasaññāvasena …


pli: lohitakasaññāvasena …


pli: puḷavakasaññāvasena …


pli: aṭṭhikasaññāvasena.


pli: Dīghaṁ assāsavasena …pe…


pli: dīghaṁ passāsavasena …


pli: rassaṁ assāsavasena …


pli: rassaṁ passāsavasena …


pli: sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsavasena …


pli: passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsavasena …


pli: passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena …


pli: pītipaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: pītipaṭisaṁvedī passāsavasena …


pli: sukhapaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: sukhapaṭisaṁvedī passāsavasena …


pli: cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assāsavasena …


pli: passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passāsavasena …


pli: cittapaṭisaṁvedī assāsavasena …


pli: cittapaṭisaṁvedī passāsavasena …


pli: abhippamodayaṁ cittaṁ assāsavasena …


pli: abhippamodayaṁ cittaṁ passāsavasena …


pli: samādahaṁ cittaṁ …pe…


pli: vimocayaṁ cittaṁ …


pli: aniccānupassī …


pli: virāgānupassī …


pli: nirodhānupassī …


pli: paṭinissaggānupassī assāsavasena …


pli: paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.


pli: Tassa samādhissa vasena uppajjati ñāṇaṁ, tena ñāṇena āsavā khīyanti.


pli: Iti paṭhamaṁ samatho, pacchā ñāṇaṁ.


pli: Tena ñāṇena āsavānaṁ khayo hoti.


pli: Tena vuccati—


pli: “avikkhepaparisuddhattā āsavasamucchede paññā ānantarikasamādhimhi ñāṇaṁ”.


pli: <b>Āsavā</b>ti katame te āsavā?


pli: Kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo.


pli: Katthete āsavā khīyanti?


pli: Sotāpattimaggena anavaseso diṭṭhāsavo khīyati, apāyagamanīyo kāmāsavo khīyati, apāyagamanīyo bhavāsavo khīyati, apāyagamanīyo avijjāsavo khīyati.


pli: Etthete āsavā khīyanti.


pli: Sakadāgāmimaggena oḷāriko kāmāsavo khīyati, tadekaṭṭho bhavāsavo khīyati, tadekaṭṭho avijjāsavo khīyati.


pli: Anāgāmimaggena anavaseso kāmāsavo khīyati, tadekaṭṭho bhavāsavo khīyati, tadekaṭṭho avijjāsavo khīyati.


pli: Arahattamaggena anavaseso bhavāsavo khīyati, anavaseso avijjāsavo khīyati.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: 1.1.33. Araṇavihārañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ dassanādhipateyyaṁ santo ca vihārādhigamo paṇītādhimuttatā paññā araṇavihāre ñāṇaṁ?


pli: <b>Dassanādhipateyyan</b>ti aniccānupassanā dassanādhipateyyaṁ, dukkhānupassanā dassanādhipateyyaṁ, anattānupassanā dassanādhipateyyaṁ, rūpe aniccānupassanā dassanādhipateyyaṁ, rūpe dukkhānupassanā dassanādhipateyyaṁ, rūpe anattānupassanā dassanādhipateyyaṁ;


pli: vedanāya …pe…


pli: saññāya …


pli: saṅkhāresu …


pli: viññāṇe …


pli: cakkhusmiṁ …pe…


pli: jarāmaraṇe aniccānupassanā dassanādhipateyyaṁ, jarāmaraṇe dukkhānupassanā dassanādhipateyyaṁ, jarāmaraṇe anattānupassanā dassanādhipateyyaṁ.


pli: <b>Santo ca vihārādhigamo</b>ti suññato vihāro santo vihārādhigamo.


pli: Animitto vihāro santo vihārādhigamo.


pli: Appaṇihito vihāro santo vihārādhigamo.


pli: <b>Paṇītādhimuttatā</b>ti suññate adhimuttatā paṇītādhimuttatā.


pli: Animitte adhimuttatā paṇītādhimuttatā.


pli: <b>Araṇavihāro</b>ti paṭhamaṁ jhānaṁ araṇavihāro.


pli: Dutiyaṁ jhānaṁ araṇavihāro.


pli: Tatiyaṁ jhānaṁ araṇavihāro.


pli: Catutthaṁ jhānaṁ araṇavihāro.


pli: Paṭhamena jhānena nīvaraṇe haratīti—


pli: araṇavihāro.


pli: Dutiyena jhānena vitakkavicāre haratīti—


pli: Tatiyena jhānena pītiṁ haratīti—


pli: Catutthena jhānena sukhadukkhe haratīti—


pli: Ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññaṁ paṭighasaññaṁ nānattasaññaṁ haratīti—


pli: Ayaṁ araṇavihāro.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “dassanādhipateyyaṁ santo ca vihārādhigamo paṇītādhimuttatā paññā araṇavihāre ñāṇaṁ”.


pli: Araṇavihārañāṇaniddeso tettiṁsatimo.


pli: 1.1.34. Nirodhasamāpattiñāṇaniddesa


pli: Kathaṁ dvīhi balehi samannāgatattā tayo ca saṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā soḷasahi ñāṇacariyāhi navahi samādhicariyāhi vasibhāvatā paññā nirodhasamāpattiyā ñāṇaṁ?


pli: <b>Dvīhi balehī</b>ti dve balāni—


pli: samathabalaṁ, vipassanābalaṁ.


pli: Katamaṁ samathabalaṁ?


pli: Nekkhammavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṁ.


pli: Abyāpādavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṁ.


pli: Ālokasaññāvasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṁ.


pli: Avikkhepavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṁ …pe…


pli: paṭinissaggānupassī assāsavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṁ.


pli: Paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṁ.


pli: Paṭhamena jhānena nīvaraṇe na kampatīti—


pli: samathabalaṁ.


pli: Dutiyena jhānena vitakkavicāre na kampatīti—


pli: Tatiyena jhānena pītiyā na kampatīti—


pli: Catutthena jhānena sukhadukkhe na kampatīti—


pli: Ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya na kampatīti—


pli: Viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññāya na kampatīti—


pli: Ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññāya na kampatīti—


pli: Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññāya na kampatīti—


pli: Uddhacce ca uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti—


pli: Idaṁ samathabalaṁ.


pli: Katamaṁ vipassanābalaṁ?


pli: Aniccānupassanā vipassanābalaṁ.


pli: Dukkhānupassanā vipassanābalaṁ.


pli: Anattānupassanā vipassanābalaṁ.


pli: Nibbidānupassanā vipassanābalaṁ.


pli: Virāgānupassanā vipassanābalaṁ.


pli: Nirodhānupassanā vipassanābalaṁ.


pli: Paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṁ.


pli: Rūpe aniccānupassanā vipassanābalaṁ …pe…


pli: Vedanāya …pe…


pli: saññāya …


pli: saṅkhāresu …


pli: viññāṇe …


pli: cakkhusmiṁ …pe…


pli: jarāmaraṇe aniccānupassanā vipassanābalaṁ …pe…


pli: Aniccānupassanāya niccasaññāya na kampatīti—


pli: vipassanābalaṁ.


pli: Dukkhānupassanāya sukhasaññāya na kampatīti—


pli: Anattānupassanāya attasaññāya na kampatīti—


pli: Nibbidānupassanāya nandiyā na kampatīti—


pli: Virāgānupassanāya rāge na kampatīti—


pli: Nirodhānupassanāya samudaye na kampatīti—


pli: Paṭinissaggānupassanāya ādāne na kampatīti—


pli: Avijjāya ca avijjā sahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti—


pli: Idaṁ vipassanābalaṁ.


pli: <b>Tayo ca saṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā</b>ti katamesaṁ tiṇṇannaṁ saṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā?


pli: Dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā vacīsaṅkhārā paṭippassaddhā honti.


pli: Catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa assāsapassāsā kāyasaṅkhārā paṭippassaddhā honti.


pli: Saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca cittasaṅkhārā paṭippassaddhā honti.


pli: Imesaṁ tiṇṇannaṁ saṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā.


pli: <b>Soḷasahi ñāṇacariyāhī</b>ti katamāhi soḷasahi ñāṇacariyāhi?


pli: Aniccānupassanā ñāṇacariyā, dukkhānupassanā ñāṇacariyā, anattānupassanā ñāṇacariyā, nibbidānupassanā ñāṇacariyā, virāgānupassanā ñāṇacariyā, nirodhānupassanā ñāṇacariyā, paṭinissaggānupassanā ñāṇacariyā, vivaṭṭanānupassanā ñāṇacariyā, sotāpattimaggo ñāṇacariyā, sotāpattiphalasamāpatti ñāṇacariyā, sakadāgāmimaggo ñāṇacariyā, sakadāgāmiphalasamāpatti ñāṇacariyā, anāgāmimaggo ñāṇacariyā, anāgāmiphalasamāpatti ñāṇacariyā, arahattamaggo ñāṇacariyā, arahattaphalasamāpatti ñāṇacariyā—


pli: imāhi soḷasahi ñāṇacariyāhi.


pli: <b>Navahi samādhicariyāhī</b>ti katamāhi navahi samādhicariyāhi?


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ samādhicariyā, dutiyaṁ jhānaṁ samādhicariyā, tatiyaṁ jhānaṁ samādhicariyā, catutthaṁ jhānaṁ samādhicariyā, ākāsānañcāyatanasamāpatti …pe…


pli: viññāṇañcāyatanasamāpatti …


pli: ākiñcaññāyatanasamāpatti …


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ paṭilābhatthāya vitakko ca vicāro ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca …pe…


pli: nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya vitakko ca vicāro ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca—


pli: imāhi navahi samādhicariyāhi.


pli: <b>Vasī</b>ti pañca vasiyo.


pli: Āvajjanavasī, samāpajjanavasī, adhiṭṭhānavasī, vuṭṭhānavasī, paccavekkhaṇāvasī.


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ āvajjati;


pli: āvajjanāya dandhāyitattaṁ natthīti—


pli: āvajjanavasī.


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjati;


pli: samāpajjanāya dandhāyitattaṁ natthīti—


pli: samāpajjanavasī.


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ adhiṭṭhāti;


pli: adhiṭṭhāne dandhāyitattaṁ natthīti—


pli: adhiṭṭhānavasī.


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ vuṭṭhāti;


pli: vuṭṭhāne dandhāyitattaṁ natthīti—


pli: vuṭṭhānavasī.


pli: Paṭhamaṁ jhānaṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ paccavekkhati;


pli: paccavekkhaṇāvasī.


pli: Dutiyaṁ jhānaṁ …pe…


pli: nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ āvajjati;


pli: Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjati …pe…


pli: adhiṭṭhāti …


pli: vuṭṭhāti …


pli: paccavekkhati;


pli: Imā pañca vasiyo.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “dvīhi balehi samannāgatattā tayo ca saṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā soḷasahi ñāṇacariyāhi navahi samādhicariyāhi vasībhāvatā paññā nirodhasamāpattiyā ñāṇaṁ”.


pli: 1.1.35. Parinibbānañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ sampajānassa pavattapariyādāne paññā parinibbāne ñāṇaṁ?


pli: Idha sampajāno nekkhammena kāmacchandassa pavattaṁ pariyādiyati, abyāpādena byāpādassa pavattaṁ pariyādiyati, ālokasaññāya thinamiddhassa pavattaṁ pariyādiyati, avikkhepena uddhaccassa pavattaṁ pariyādiyati, dhammavavatthānena vicikicchāya …pe…


pli: ñāṇena avijjāya …


pli: pāmojjena aratiyā …


pli: paṭhamena jhānena nīvaraṇānaṁ pavattaṁ pariyādiyati …pe…


pli: arahattamaggena sabbakilesānaṁ pavattaṁ pariyādiyati.


pli: Atha vā pana sampajānassa anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyantassa idañceva cakkhupavattaṁ pariyādiyati, aññañca cakkhupavattaṁ na uppajjati.


pli: Idañceva sotapavattaṁ …pe…


pli: ghānapavattaṁ …


pli: jivhāpavattaṁ …


pli: kāyapavattaṁ …


pli: manopavattaṁ pariyādiyati, aññañca manopavattaṁ na uppajjati.


pli: Idaṁ sampajānassa pavattapariyādāne paññā parinibbāne ñāṇaṁ.


pli: Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.


pli: Tena vuccati—


pli: “sampajānassa pavattapariyādāne paññā parinibbāne ñāṇaṁ”.


pli: Parinibbānañāṇaniddeso pañcatiṁsatimo.


pli: 1.1.36. Samasīsaṭṭhañāṇaniddesa


pli: Kathaṁ sabbadhammānaṁ sammā samucchede nirodhe ca anupaṭṭhānatā paññā samasīsaṭṭhe ñāṇaṁ?


pli: <b>Sabbadhammānan</b>ti—


pli: pañcakkhandhā, dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, kusalā dhammā, akusalā dhammā, abyākatā dhammā, kāmāvacarā dhammā, rūpāvacarā dhammā, arūpāvacarā dhammā, apariyāpannā dhammā.


pli: <b>Sammā samucchede</b>ti nekkhammena kāmacchandaṁ sammā samucchindati.


pli: Abyāpādena byāpādaṁ sammā samucchindati.


pli: Ālokasaññāya thinamiddhaṁ sammā samucchindati.


pli: Avikkhepena uddhaccaṁ sammā samucchindati.