pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kāyaviññatti.


nikaya: ds

layer: root

title_pli: Dhammasaṅgaṇī 2 Niddesa

pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kāyaviññatti?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kāyaviññatti.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na vacīviññatti?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na vacīviññatti.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ vacīviññatti?


pli: Yā kusalacittassa vā akusalacittassa vā abyākatacittassa vā vācā girā byappatho udīraṇaṁ ghoso ghosakammaṁ vācā vacībhedo, ayaṁ vuccati vācā.


pli: Yā tāya vācāya viññatti viññāpanā viññāpitattaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ vacīviññatti.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na vacīviññatti?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na vacīviññatti.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na ākāsadhātu?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na ākāsadhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ ākāsadhātu?


pli: Yo ākāso ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaro vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ catūhi mahābhūtehi—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ ākāsadhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na ākāsadhātu?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na ākāsadhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na āpodhātu?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na āpodhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ āpodhātu?


pli: Yaṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ āpodhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na āpodhātu?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na āpodhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na lahutā?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na lahutā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa lahutā?


pli: Yā rūpassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa lahutā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na lahutā?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na lahutā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na mudutā?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na mudutā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa mudutā?


pli: Yā rūpassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa mudutā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na mudutā?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na mudutā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na kammaññatā?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na kammaññatā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa kammaññatā?


pli: Yā rūpassa kammaññatā kammaññattaṁ kammaññabhāvo—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa kammaññatā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na kammaññatā?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na kammaññatā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na upacayo?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na upacayo.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa upacayo?


pli: Yo āyatanānaṁ ācayo, so rūpassa upacayo—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa upacayo.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na upacayo?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na upacayo.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na santati?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na santati.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa santati?


pli: Yo rūpassa upacayo, sā rūpassa santati—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa santati.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na santati?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na santati.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na jaratā?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na jaratā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa jaratā?


pli: Yā rūpassa jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa jaratā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na jaratā?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na jaratā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na aniccatā?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ rūpassa na aniccatā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa aniccatā?


pli: Yo rūpassa khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa aniccatā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na aniccatā?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ rūpassa na aniccatā.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kabaḷīkāro āhāro?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ ajjhattikaṁ na kabaḷīkāro āhāro.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kabaḷīkāro āhāro?


pli: Odano kummāso sattu maccho maṁsaṁ khīraṁ dadhi sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ yamhi yamhi janapade tesaṁ tesaṁ sattānaṁ mukhāsiyaṁ dantavikhādanaṁ galajjhoharaṇīyaṁ kucchivitthambhanaṁ yāya ojāya sattā yāpenti—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ kabaḷīkāro āhāro.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kabaḷīkāro āhāro?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… rūpassa aniccatā—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ bāhiraṁ na kabaḷīkāro āhāro.


pli: Evaṁ tividhena rūpasaṅgaho.


pli: Sukhumarūpatikaṁ.


pli: Tikaniddeso.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnaṁ?


pli: Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnaṁ?


pli: Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnupādāniyaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnupādāniyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnupādāniyaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnupādāniyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnupādāniyaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnupādāniyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnupādāniyaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnupādāniyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā sappaṭighaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā sappaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā appaṭighaṁ?


pli: Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā appaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā sappaṭighaṁ?


pli: Phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā sappaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā appaṭighaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā appaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā oḷārikaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā sukhumaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā oḷārikaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā sukhumaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā santike?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā santike?


pli: Phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sanidassanaṁ?


pli: Kammassa katattā rūpāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sanidassanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ anidassanaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ anidassanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sanidassanaṁ?


pli: Na kammassa katattā rūpāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sanidassanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ anidassanaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ anidassanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sappaṭighaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sappaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ appaṭighaṁ?


pli: Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ appaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sappaṭighaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sappaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ appaṭighaṁ?


pli: Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ appaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ mahābhūtaṁ?


pli: Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ na mahābhūtaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ na mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ mahābhūtaṁ?


pli: Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ na mahābhūtaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ na mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ oḷārikaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sukhumaṁ?


pli: Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ oḷārikaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sukhumaṁ?


pli: Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ santike?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnaṁ santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ santike?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnaṁ santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sanidassanaṁ?


pli: Kammassa katattā rūpāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sanidassanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ anidassanaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ anidassanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sanidassanaṁ?


pli: Na kammassa katattā rūpāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sanidassanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ anidassanaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ anidassanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ?


pli: Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sappaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ?


pli: Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ appaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ mahābhūtaṁ?


pli: Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ na mahābhūtaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ na mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ mahābhūtaṁ?


pli: Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ na mahābhūtaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ na mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ?


pli: Itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ?


pli: Saddāyatanaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ?


pli: Kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā ākāsadhātu āpodhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ santike?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādinnupādāniyaṁ santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ santike?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anupādinnupādāniyaṁ santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ indriyaṁ?


pli: Cakkhundriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ indriyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ na indriyaṁ?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ na indriyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ indriyaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ indriyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ na indriyaṁ?


pli: Kāyaviññatti vacīviññatti …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ na indriyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ mahābhūtaṁ?


pli: Phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ na mahābhūtaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ sappaṭighaṁ na mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ mahābhūtaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ na mahābhūtaṁ?


pli: Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ appaṭighaṁ na mahābhūtaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ oḷārikaṁ?


pli: Cakkhundriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ sukhumaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ oḷārikaṁ?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ sukhumaṁ?


pli: Kāyaviññatti vacīviññatti …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ santike?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ indriyaṁ santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ santike?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ oḷārikaṁ?


pli: Phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ sukhumaṁ?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ oḷārikaṁ?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… rasāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ oḷārikaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ sukhumaṁ?


pli: Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ sukhumaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ santike?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ mahābhūtaṁ santike.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ dūre?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ dūre.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ santike?


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na mahābhūtaṁ santike.


pli: Rūpāyatanaṁ diṭṭhaṁ, saddāyatanaṁ sutaṁ, gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ mutaṁ, sabbaṁ rūpaṁ manasā viññātaṁ rūpaṁ.


pli: Evaṁ catubbidhena rūpasaṅgaho.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ pathavīdhātu?


pli: Yaṁ kakkhaḷaṁ kharagataṁ kakkhaḷattaṁ kakkhaḷabhāvo ajjhattaṁ vā bahiddhā vā upādinnaṁ vā anupādinnaṁ vā—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ pathavīdhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ āpodhātu?


pli: Yaṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa ajjhattaṁ vā bahiddhā vā upādinnaṁ vā anupādinnaṁ vā—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ āpodhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ tejodhātu?


pli: Yaṁ tejo tejogataṁ usmā usmāgataṁ usumaṁ usumagataṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā upādinnaṁ vā anupādinnaṁ vā—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ tejodhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ vāyodhātu?


pli: Yaṁ vāyo vāyogataṁ thambhitattaṁ rūpassa ajjhattaṁ vā bahiddhā vā upādinnaṁ vā anupādinnaṁ vā—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ vāyodhātu.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ upādā.


pli: Evaṁ pañcavidhena rūpasaṅgaho.


pli: Rūpāyatanaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ, saddāyatanaṁ sotaviññeyyaṁ rūpaṁ, gandhāyatanaṁ ghānaviññeyyaṁ rūpaṁ, rasāyatanaṁ jivhāviññeyyaṁ rūpaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññeyyaṁ rūpaṁ, sabbaṁ rūpaṁ manoviññeyyaṁ rūpaṁ.


pli: Evaṁ chabbidhena rūpasaṅgaho.


pli: Rūpāyatanaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ, saddāyatanaṁ sotaviññeyyaṁ rūpaṁ, gandhāyatanaṁ ghānaviññeyyaṁ rūpaṁ, rasāyatanaṁ jivhāviññeyyaṁ rūpaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññeyyaṁ rūpaṁ, rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ manodhātuviññeyyaṁ rūpaṁ, sabbaṁ rūpaṁ manoviññāṇadhātuviññeyyaṁ rūpaṁ.


pli: Evaṁ sattavidhena rūpasaṅgaho.


pli: Rūpāyatanaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ, saddāyatanaṁ sotaviññeyyaṁ rūpaṁ, gandhāyatanaṁ ghānaviññeyyaṁ rūpaṁ, rasāyatanaṁ jivhāviññeyyaṁ rūpaṁ, manāpiyo phoṭṭhabbo sukhasamphasso kāyaviññeyyaṁ rūpaṁ, amanāpiyo phoṭṭhabbo dukkhasamphasso kāyaviññeyyaṁ rūpaṁ, rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ manodhātuviññeyyaṁ rūpaṁ, sabbaṁ rūpaṁ manoviññāṇadhātuviññeyyaṁ rūpaṁ.


pli: Evaṁ aṭṭhavidhena rūpasaṅgaho.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhundriyaṁ?


pli: Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhundriyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotindriyaṁ …pe…


pli: ghānindriyaṁ …pe…


pli: jivhindriyaṁ …pe…


pli: kāyindriyaṁ …pe…


pli: itthindriyaṁ …pe…


pli: purisindriyaṁ …pe…


pli: jīvitindriyaṁ?


pli: Yo tesaṁ rūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ jīvitindriyaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ.


pli: Evaṁ navavidhena rūpasaṅgaho.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ sappaṭighaṁ?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ sappaṭighaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ appaṭighaṁ?


pli: Kāyaviññatti …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ na indriyaṁ appaṭighaṁ.


pli: Evaṁ dasavidhena rūpasaṅgaho.


pli: 2.2.3.11. Ekādasaka


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ?


pli: Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ …pe…


pli: ghānāyatanaṁ …pe…


pli: jivhāyatanaṁ …pe…


pli: kāyāyatanaṁ …pe…


pli: rūpāyatanaṁ …pe…


pli: saddāyatanaṁ …pe…


pli: gandhāyatanaṁ …pe…


pli: rasāyatanaṁ …pe…


pli: phoṭṭhabbāyatanaṁ?


pli: Pathavīdhātu …pe… phoṭṭhabbadhātupesā—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ.


pli: Katamaṁ taṁ rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ?


pli: Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: idaṁ taṁ rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ.


pli: Evaṁ ekādasavidhena rūpasaṅgaho.


pli: Ekādasakaṁ.


pli: Aṭṭhamo bhāṇavāro.


pli: Rūpavibhatti.


pli: Rūpakaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Dhammasaṅgaṇī


pli: 2.3 Nikkhepakaṇḍa


pli: 2.3.1. Tikanikkhepa


pli: 2.3.1.1. Kusalattika


pli: Katame dhammā kusalā?


pli: Tīṇi kusalamūlāni—


pli: alobho, adoso, amoho;


pli: taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;


pli: taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—


pli: ime dhammā kusalā.


pli: Katame dhammā akusalā?


pli: Tīṇi akusalamūlāni—


pli: lobho, doso, moho;


pli: tadekaṭṭhā ca kilesā;


pli: ime dhammā akusalā.


pli: Katame dhammā abyākatā?


pli: Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;


pli: ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā abyākatā.


pli: 2.3.1.2. Vedanāttika


pli: Katame dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā?


pli: Sukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;


pli: taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā.


pli: Katame dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā?


pli: Dukkhabhūmiyaṁ kāmāvacare, dukkhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;


pli: ime dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā.


pli: Katame dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā?


pli: Adukkhamasukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, adukkhamasukhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;


pli: ime dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.


pli: 2.3.1.3. Vipākattika


pli: Katame dhammā vipākā?


pli: Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā vipākā.


pli: Katame dhammā vipākadhammadhammā?


pli: Kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: ime dhammā vipākadhammadhammā.


pli: Ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: 2.3.1.4. Upādinnattika


pli: Katame dhammā upādinnupādāniyā?


pli: Sāsavā kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: yañca rūpaṁ kammassa katattā—


pli: ime dhammā upādinnupādāniyā.


pli: Katame dhammā anupādinnupādāniyā?


pli: Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā;


pli: yañca rūpaṁ na kammassa katattā—


pli: ime dhammā anupādinnupādāniyā.


pli: Katame dhammā anupādinnaanupādāniyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā anupādinnaanupādāniyā.


pli: 2.3.1.5. Saṅkiliṭṭhattika


pli: Katame dhammā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā?


pli: Tīṇi akusalamūlāni—


pli: lobho, doso, moho;


pli: tadekaṭṭhā ca kilesā;


pli: taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—


pli: ime dhammā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.


pli: Katame dhammā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā?


pli: Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.


pli: Katame dhammā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā?


pli: ime dhammā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.


pli: 2.3.1.6. Vitakkattika


pli: Katame dhammā savitakkasavicārā?


pli: Savitakkasavicārabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, vitakkavicāre ṭhapetvā;


pli: taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā savitakkasavicārā.


pli: Katame dhammā avitakkavicāramattā?


pli: Avitakkavicāramattabhūmiyaṁ rūpāvacare, apariyāpanne, vicāraṁ ṭhapetvā;


pli: ime dhammā avitakkavicāramattā.


pli: Katame dhammā avitakkaavicārā?


pli: Avitakkaavicārabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā avitakkaavicārā.


pli: 2.3.1.7. Pītittika


pli: Katame dhammā pītisahagatā?


pli: Pītibhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, pītiṁ ṭhapetvā;


pli: ime dhammā pītisahagatā.


pli: Katame dhammā sukhasahagatā?


pli: Sukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṁ ṭhapetvā;


pli: taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā sukhasahagatā.


pli: Katame dhammā upekkhāsahagatā?


pli: Upekkhābhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, upekkhaṁ ṭhapetvā;


pli: ime dhammā upekkhāsahagatā.


pli: 2.3.1.8. Dassanenapahātabbattika


pli: Katame dhammā dassanena pahātabbā?


pli: Tīṇi saññojanāni—


pli: Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi?


pli: Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Vedanaṁ attato samanupassati, vedanāvantaṁ vā attānaṁ, attani vā vedanaṁ, vedanāya vā attānaṁ.


pli: Saññaṁ attato samanupassati, saññāvantaṁ vā attānaṁ, attani vā saññaṁ, saññāya vā attānaṁ.


pli: Saṅkhāre attato samanupassati, saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ, attani vā saṅkhāre, saṅkhāresu vā attānaṁ.


pli: Viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: ayaṁ vuccati sakkāyadiṭṭhi.


pli: Tattha katamā vicikicchā?


pli: Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati.


pli: Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho—


pli: ayaṁ vuccati vicikicchā.


pli: Tattha katamo sīlabbataparāmāso?


pli: Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ ‘sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhī’ti yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: ayaṁ vuccati sīlabbataparāmāso.


pli: Imāni tīṇi saññojanāni;


pli: tadekaṭṭhā ca kilesā;


pli: taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—


pli: ime dhammā dassanena pahātabbā.


pli: Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā?


pli: Avaseso lobho, doso, moho;


pli: taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—


pli: ime dhammā bhāvanāya pahātabbā.


pli: Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā?


pli: Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.


pli: 2.3.1.9. Dassanenapahātabbahetukattika


pli: Katame dhammā dassanena pahātabbahetukā?


pli: Tīṇi saññojanāni—


pli: Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi …pe…


pli: ayaṁ vuccati sakkāyadiṭṭhi.


pli: Tattha katamā vicikicchā …pe…


pli: ayaṁ vuccati vicikicchā.


pli: Tattha katamo sīlabbataparāmāso …pe…


pli: ayaṁ vuccati sīlabbataparāmāso.


pli: Imāni tīṇi saññojanāni;


pli: tadekaṭṭhā ca kilesā;


pli: taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—


pli: ime dhammā dassanena pahātabbahetukā.


pli: ime dhammā dassanena pahātabbā.


pli: Tadekaṭṭho lobho, doso, moho—


pli: ime dhammā dassanena pahātabbahetū.


pli: Tadekaṭṭhā ca kilesā;


pli: Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā?


pli: Avaseso lobho, doso, moho—


pli: ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetū.


pli: ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā.


pli: Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.


pli: 2.3.1.10. Ācayagāmittika


pli: Katame dhammā ācayagāmino?


pli: Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā ācayagāmino.


pli: Katame dhammā apacayagāmino?


pli: Cattāro maggā apariyāpannā—


pli: ime dhammā apacayagāmino.


pli: Katame dhammā neva ācayagāmi na apacayagāmino?


pli: Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā;


pli: ime dhammā neva ācayagāmi na apacayagāmino.


pli: 2.3.1.11. Sekkhattika


pli: Katame dhammā sekkhā?


pli: Cattāro maggā apariyāpannā, heṭṭhimāni ca tīṇi sāmaññaphalāni—


pli: ime dhammā sekkhā.


pli: Katame dhammā asekkhā?


pli: Upariṭṭhimaṁ arahattaphalaṁ—


pli: ime dhammā asekkhā.


pli: Katame dhammā nevasekkhanāsekkhā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā nevasekkhanāsekkhā.


pli: 2.3.1.12. Parittattika


pli: Katame dhammā parittā?


pli: Sabbeva kāmāvacarā kusalākusalābyākatā dhammā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā parittā.


pli: Katame dhammā mahaggatā?


pli: Rūpāvacarā, arūpāvacarā, kusalābyākatā dhammā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā mahaggatā.


pli: Katame dhammā appamāṇā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā appamāṇā.


pli: 2.3.1.13. Parittārammaṇattika


pli: Katame dhammā parittārammaṇā?


pli: Paritte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā parittārammaṇā.


pli: Katame dhammā mahaggatārammaṇā?


pli: Mahaggate dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā mahaggatārammaṇā.


pli: Katame dhammā appamāṇārammaṇā?


pli: Appamāṇe dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā appamāṇārammaṇā.


pli: 2.3.1.14. Hīnattika


pli: Katame dhammā hīnā?


pli: Tīṇi akusalamūlāni—


pli: lobho, doso, moho;


pli: tadekaṭṭhā ca kilesā;


pli: taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—


pli: ime dhammā hīnā.


pli: Katame dhammā majjhimā?


pli: Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā majjhimā.


pli: Katame dhammā paṇītā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā paṇītā.


pli: 2.3.1.15. Micchattaniyatattika


pli: Katame dhammā micchattaniyatā?


pli: Pañca kammāni ānantarikāni, yā ca micchādiṭṭhiniyatā—


pli: ime dhammā micchattaniyatā.


pli: Katame dhammā sammattaniyatā?


pli: Cattāro maggā apariyāpannā—


pli: ime dhammā sammattaniyatā.


pli: Katame dhammā aniyatā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā aniyatā.


pli: 2.3.1.16. Maggārammaṇattika


pli: Katame dhammā maggārammaṇā?


pli: Ariyamaggaṁ ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā maggārammaṇā.


pli: Katame dhammā maggahetukā?


pli: taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā maggahetukā.


pli: Ariyamaggasamaṅgissa sammādiṭṭhi maggo ceva hetu ca, sammādiṭṭhiṁ ṭhapetvā, taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: Ariyamaggasamaṅgissa alobho, adoso, amoho—


pli: ime dhammā maggahetū.


pli: Taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: Katame dhammā maggādhipatino?


pli: Ariyamaggaṁ adhipatiṁ karitvā ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā maggādhipatino.


pli: Ariyamaggasamaṅgissa vīmaṁsādhipateyyaṁ maggaṁ bhāvayantassa vīmaṁsaṁ ṭhapetvā;


pli: 2.3.1.17. Uppannattika


pli: Katame dhammā uppannā?


pli: Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā uppannā samuppannā uṭṭhitā samuṭṭhitā uppannā uppannaṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—


pli: ime dhammā uppannā.


pli: Katame dhammā anuppannā?


pli: Ye dhammā ajātā abhūtā asañjātā anibbattā anabhinibbattā apātubhūtā anuppannā asamuppannā anuṭṭhitā asamuṭṭhitā anuppannā anuppannaṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—


pli: ime dhammā anuppannā.


pli: Katame dhammā uppādino?


pli: Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ avipakkavipākānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: yañca rūpaṁ kammassa katattā uppajjissati—


pli: ime dhammā uppādino.


pli: 2.3.1.18. Atītattika


pli: Katame dhammā atītā?


pli: Ye dhammā atītā niruddhā vigatā vipariṇatā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā uppajjitvā vigatā atītā atītaṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—


pli: ime dhammā atītā.


pli: Katame dhammā anāgatā?


pli: Ye dhammā ajātā abhūtā asañjātā anibbattā anabhinibbattā apātubhūtā anuppannā asamuppannā anuṭṭhitā asamuṭṭhitā anāgatā anāgataṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—


pli: ime dhammā anāgatā.


pli: Katame dhammā paccuppannā?


pli: Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā uppannā samuppannā uṭṭhitā samuṭṭhitā paccuppannā paccuppannaṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—


pli: ime dhammā paccuppannā.


pli: 2.3.1.19. Atītārammaṇattika


pli: Katame dhammā atītārammaṇā?


pli: Atīte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā atītārammaṇā.


pli: Katame dhammā anāgatārammaṇā?


pli: Anāgate dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā anāgatārammaṇā.


pli: Katame dhammā paccuppannārammaṇā?


pli: Paccuppanne dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā paccuppannārammaṇā.


pli: 2.3.1.20. Ajjhattattika


pli: Katame dhammā ajjhattā?


pli: Ye dhammā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ niyatā pāṭipuggalikā upādinnā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—


pli: ime dhammā ajjhattā.


pli: Katame dhammā bahiddhā?


pli: Ye dhammā tesaṁ tesaṁ parasattānaṁ parapuggalānaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ niyatā pāṭipuggalikā upādinnā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—


pli: ime dhammā bahiddhā.


pli: Katame dhammā ajjhattabahiddhā?


pli: Tadubhayaṁ—


pli: ime dhammā ajjhattabahiddhā.


pli: 2.3.1.21. Ajjhattārammaṇattika


pli: Katame dhammā ajjhattārammaṇā?


pli: Ajjhatte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā ajjhattārammaṇā.


pli: Katame dhammā bahiddhārammaṇā?


pli: Bahiddhā dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā bahiddhārammaṇā.


pli: Katame dhammā ajjhattabahiddhārammaṇā?


pli: Ajjhattabahiddhā dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—


pli: ime dhammā ajjhattabahiddhārammaṇā.


pli: 2.3.1.22. Sanidassanattika


pli: Katame dhammā sanidassanasappaṭighā?


pli: Rūpāyatanaṁ—


pli: ime dhammā sanidassanasappaṭighā.


pli: Katame dhammā anidassanasappaṭighā?


pli: Cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: ime dhammā anidassanasappaṭighā.


pli: Katame dhammā anidassanaappaṭighā?


pli: Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;


pli: yañca rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ;


pli: asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā anidassanaappaṭighā.


pli: Dhammasaṅgaṇī


pli: 2.3 Nikkhepakaṇḍa


pli: 2.3.2. Dukanikkhepa


pli: 2.3.2.1. Hetugocchaka


pli: Katame dhammā hetū?


pli: Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū, nava kāmāvacarahetū cha rūpāvacarahetū, cha arūpāvacarahetū, cha apariyāpannahetū.


pli: Tattha katame tayo kusalahetū?


pli: Alobho, adoso, amoho.


pli: Tattha katamo alobho?


pli: Yo alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati alobho.


pli: Tattha katamo adoso?


pli: Yo adoso adussanā adussitattaṁ metti mettāyanā mettāyitattaṁ anuddā anuddāyanā anudāyitattaṁ hitesitā anukampā abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati adoso.


pli: Tattha katamo amoho?


pli: Dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ, pubbante ñāṇaṁ, aparante ñāṇaṁ, pubbantāparante ñāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu ñāṇaṁ, yā evarūpā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—


pli: ayaṁ vuccati amoho.


pli: Ime tayo kusalahetū.


pli: Tattha katame tayo akusalahetū?


pli: Lobho, doso, moho.


pli: Tattha katamo lobho?


pli: Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandīrāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṁ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṁ visaṭā āyūhinī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṁ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsisanā āsisitattaṁ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappā jappanā jappitattaṁ loluppaṁ loluppāyanā loluppāyitattaṁ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ chādanaṁ bandhanaṁ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṁ latā vevicchaṁ dukkhamūlaṁ dukkhanidānaṁ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṁ māravisayo taṇhānadī taṇhājālaṁ taṇhāgaddulaṁ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati lobho.


pli: Tattha katamo doso?


pli: Anatthaṁ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṁ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṁ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe… anatthaṁ carati …pe…


pli: anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…


pli: atthaṁ carati …pe…


pli: atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.


pli: Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—


pli: ayaṁ vuccati doso.


pli: Tattha katamo moho?


pli: Dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ, yaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati moho.


pli: Ime tayo akusalahetū.


pli: Tattha katame tayo abyākatahetū?


pli: Kusalānaṁ vā dhammānaṁ vipākato kiriyābyākatesu vā dhammesu alobho adoso amoho—


pli: ime tayo abyākatahetū.


pli: Tattha katame nava kāmāvacarahetū?


pli: Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū—


pli: ime nava kāmāvacarahetū.


pli: Tattha katame cha rūpāvacarahetū?


pli: Tayo kusalahetū, tayo abyākatahetū—


pli: ime cha rūpāvacarahetū.


pli: Tattha katame cha arūpāvacarahetū?


pli: ime cha arūpāvacarahetū.


pli: Tattha katame cha apariyāpannahetū?


pli: ime cha apariyāpannahetū.


pli: Tattha katame tayo kusalahetū?


pli: Alobho, adoso, amoho.


pli: Tattha katamo alobho?


pli: Yo alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati alobho.


pli: Tattha katamo adoso?


pli: Yo adoso adussanā adussitattaṁ …pe… abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati adoso.


pli: Tattha katamo amoho?


pli: Dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ, pubbante ñāṇaṁ, aparante ñāṇaṁ, pubbantāparante ñāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu ñāṇaṁ, yā evarūpā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—


pli: ayaṁ vuccati amoho.


pli: Ime tayo kusalahetū.


pli: Tattha katame tayo abyākatahetū?


pli: Kusalānaṁ dhammānaṁ vipākato alobho adoso amoho—


pli: ime tayo abyākatahetū.


pli: Ime cha apariyāpannahetū—


pli: ime dhammā hetū.


pli: Katame dhammā na hetū?


pli: Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā na hetū.


pli: 2.3.2.1.2. Sahetukaduka


pli: Katame dhammā sahetukā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sahetukā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā sahetukā.


pli: Katame dhammā ahetukā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā ahetukā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā ahetukā.


pli: 2.3.2.1.3. Hetusampayuttaduka


pli: Katame dhammā hetusampayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā hetusampayuttā.


pli: Katame dhammā hetuvippayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā hetuvippayuttā.


pli: 2.3.2.1.4. Hetusahetukaduka


pli: Katame dhammā hetū ceva sahetukā ca?


pli: Lobho mohena hetu ceva sahetuko ca, moho lobhena hetu ceva sahetuko ca, doso mohena hetu ceva sahetuko ca, moho dosena hetu ceva sahetuko ca;


pli: alobho adoso amoho, te aññamaññaṁ hetū ceva sahetukā ca—


pli: ime dhammā hetū ceva sahetukā ca.


pli: Katame dhammā sahetukā ceva na ca hetū?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sahetukā te dhamme ṭhapetvā, vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā sahetukā ceva na ca hetū.


pli: 2.3.2.1.5. Hetuhetusampayuttaduka


pli: Katame dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca?


pli: Lobho mohena hetu ceva hetusampayutto ca, moho lobhena hetu ceva hetusampayutto ca, doso mohena hetu ceva hetusampayutto ca, moho dosena hetu ceva hetusampayutto ca;


pli: alobho adoso amoho, te aññamaññaṁ hetū ceva hetusampayuttā ca—


pli: ime dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca.


pli: Katame dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā te dhamme ṭhapetvā, vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū.


pli: 2.3.2.1.6. Nahetusahetukaduka


pli: Katame dhammā na hetū sahetukā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā na hetū sahetukā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā na hetū sahetukā.


pli: Katame dhammā na hetū ahetukā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā na hetū ahetukā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā na hetū ahetukā.


pli: 2.3.2.2. Cūḷantaraduka


pli: 2.3.2.2.1. Sappaccayaduka


pli: Katame dhammā sappaccayā?


pli: Pañcakkhandhā—


pli: rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā sappaccayā.


pli: Katame dhammā appaccayā?


pli: Asaṅkhatā dhātu—


pli: ime dhammā appaccayā.


pli: 2.3.2.2.2. Saṅkhataduka


pli: Katame dhammā saṅkhatā?


pli: Yeva te dhammā sappaccayā, teva te dhammā saṅkhatā.


pli: Katame dhammā asaṅkhatā?


pli: Yo eva so dhammo appaccayo, so eva so dhammo asaṅkhato.


pli: 2.3.2.2.3. Sanidassanaduka


pli: Katame dhammā sanidassanā?


pli: Rūpāyatanaṁ—


pli: ime dhammā sanidassanā.


pli: Katame dhammā anidassanā?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ, vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, yañca rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā anidassanā.


pli: 2.3.2.2.4. Sappaṭighaduka


pli: Katame dhammā sappaṭighā?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ—


pli: ime dhammā sappaṭighā.


pli: Katame dhammā appaṭighā?


pli: Vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, yañca rūpaṁ anidassanaṁ appaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā appaṭighā.


pli: Katame dhammā rūpino?


pli: Cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ—


pli: ime dhammā rūpino.


pli: Katame dhammā arūpino?


pli: Vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā arūpino.


pli: 2.3.2.2.6. Lokiyaduka


pli: Katame dhammā lokiyā?


pli: Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā lokiyā.


pli: Katame dhammā lokuttarā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā lokuttarā.


pli: 2.3.2.2.7. Kenaciviññeyyaduka


pli: Katame dhammā kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā?


pli: Ye te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā.


pli: Ye te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā.


pli: Ye te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā.


pli: Ye te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā.


pli: Ye te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā kāyaviññeyyā na te dhammā sotaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā.


pli: Ye te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā.


pli: Ye te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā.


pli: Ye te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā.


pli: Ye te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā cakkhuviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā cakkhuviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā sotaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā sotaviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā ghānaviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā ghānaviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā.


pli: Ye te dhammā kāyaviññeyyā, na te dhammā jivhāviññeyyā;


pli: ye vā pana te dhammā jivhāviññeyyā, na te dhammā kāyaviññeyyā.


pli: Ime dhammā kenaci viññeyyā kenaci na viññeyyā.


pli: 2.3.2.3. Āsavagocchaka


pli: Katame dhammā āsavā?


pli: Cattāro āsavā—


pli: kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo.


pli: Tattha katamo kāmāsavo?


pli: Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṁ—


pli: ayaṁ vuccati kāmāsavo.


pli: Tattha katamo bhavāsavo?


pli: Yo bhavesu bhavachando bhavarāgo bhavanandī bhavataṇhā bhavasineho bhavapariḷāho bhavamucchā bhavajjhosānaṁ—


pli: ayaṁ vuccati bhavāsavo.


pli: Tattha katamo diṭṭhāsavo?


pli: Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā;


pli: yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: ayaṁ vuccati diṭṭhāsavo.


pli: Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhāsavo.


pli: Tattha katamo avijjāsavo?


pli: Dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ;


pli: yaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati avijjāsavo.


pli: Ime dhammā āsavā.


pli: Katame dhammā no āsavā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no āsavā.


pli: 2.3.2.3.2. Sāsavaduka


pli: Katame dhammā sāsavā?


pli: Kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā sāsavā.


pli: Katame dhammā anāsavā?


pli: Apariyāpannā maggā ca maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā anāsavā.


pli: 2.3.2.3.3. Āsavasampayuttaduka


pli: Katame dhammā āsavasampayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā āsavasampayuttā.


pli: Katame dhammā āsavavippayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā āsavavippayuttā.


pli: 2.3.2.3.4. Āsavasāsavaduka


pli: Katame dhammā āsavā ceva sāsavā ca?


pli: Teyeva āsavā āsavā ceva sāsavā ca.


pli: Katame dhammā sāsavā ceva no ca āsavā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sāsavā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā sāsavā ceva no ca āsavā.


pli: 2.3.2.3.5. Āsavaāsavasampayuttaduka


pli: Katame dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca?


pli: Kāmāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo kāmāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, bhavāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo bhavāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, diṭṭhāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo diṭṭhāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca—


pli: ime dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca.


pli: Katame dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā.


pli: 2.3.2.3.6. Āsavavippayuttasāsavaduka


pli: Katame dhammā āsavavippayuttā sāsavā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā āsavavippayuttā sāsavā.


pli: Katame dhammā āsavavippayuttā anāsavā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā āsavavippayuttā anāsavā.


pli: Nikkhepakaṇḍe paṭhamabhāṇavāro.


pli: 2.3.2.4. Saññojanagocchaka


pli: 2.3.2.4.1. Saññojanaduka


pli: Katame dhammā saññojanā?


pli: Dasa saññojanāni—


pli: kāmarāgasaññojanaṁ, paṭighasaññojanaṁ, mānasaññojanaṁ, diṭṭhisaññojanaṁ, vicikicchāsaññojanaṁ, sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ, bhavarāgasaññojanaṁ, issāsaññojanaṁ, macchariyasaññojanaṁ, avijjāsaññojanaṁ.


pli: Tattha katamaṁ kāmarāgasaññojanaṁ?


pli: Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṁ—


pli: idaṁ vuccati kāmarāgasaññojanaṁ.


pli: Tattha katamaṁ paṭighasaññojanaṁ?


pli: Anatthaṁ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṁ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṁ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe… anatthaṁ carati …pe…


pli: anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…


pli: atthaṁ carati …pe…


pli: atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.


pli: Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—


pli: idaṁ vuccati paṭighasaññojanaṁ.


pli: Tattha katamaṁ mānasaññojanaṁ?


pli: Seyyohamasmīti māno, sadisohamasmīti māno, hīnohamasmīti māno.


pli: Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—


pli: idaṁ vuccati mānasaññojanaṁ.


pli: Tattha katamaṁ diṭṭhisaññojanaṁ?


pli: Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā;


pli: yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: idaṁ vuccati diṭṭhisaññojanaṁ.


pli: Ṭhapetvā sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhisaññojanaṁ.


pli: Tattha katamaṁ vicikicchāsaññojanaṁ?


pli: Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati;


pli: yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho—


pli: idaṁ vuccati vicikicchāsaññojanaṁ.


pli: Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlena suddhi vatena suddhi sīlabbatena suddhīti;


pli: Tattha katamaṁ bhavarāgasaññojanaṁ?


pli: Yo bhavesu bhavachando bhavarāgo bhavanandī bhavataṇhā bhavasineho bhavapariḷāho bhavamucchā bhavajjhosānaṁ—


pli: idaṁ vuccati bhavarāgasaññojanaṁ.


pli: Tattha katamaṁ issāsaññojanaṁ?


pli: Yā paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issā issāyanā issāyitattaṁ usūyā usūyanā usūyitattaṁ—


pli: idaṁ vuccati issāsaññojanaṁ.


pli: Tattha katamaṁ macchariyasaññojanaṁ?


pli: Pañca macchariyāni—


pli: āvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.


pli: Yaṁ evarūpaṁ maccheraṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcukatā aggahitattaṁ cittassa—


pli: idaṁ vuccati macchariyasaññojanaṁ.


pli: Tattha katamaṁ avijjāsaññojanaṁ?


pli: Dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ;


pli: yaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—


pli: idaṁ vuccati avijjāsaññojanaṁ.


pli: Ime dhammā saññojanā.


pli: Katame dhammā no saññojanā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no saññojanā.


pli: 2.3.2.4.2. Saññojaniyaduka


pli: Katame dhammā saññojaniyā?


pli: Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā saññojaniyā.


pli: Katame dhammā asaññojaniyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā asaññojaniyā.


pli: 2.3.2.4.3. Saññojanasampayuttaduka


pli: Katame dhammā saññojanasampayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā saññojanasampayuttā.


pli: Katame dhammā saññojanavippayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: ime dhammā saññojanavippayuttā.


pli: 2.3.2.4.4. Saññojanasaññojaniyaduka


pli: Katame dhammā saññojanā ceva saññojaniyā ca?


pli: Tāneva saññojanāni saññojanā ceva saññojaniyā ca.


pli: Katame dhammā saññojaniyā ceva no ca saññojanā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā saññojaniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā saññojaniyā ceva no ca saññojanā.


pli: Katame dhammā saññojanā ceva saññojanasampayuttā ca?


pli: Kāmarāgasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ kāmarāgasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, paṭighasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ paṭighasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, mānasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ mānasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, diṭṭhisaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ diṭṭhisaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, vicikicchāsaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ vicikicchāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ sīlabbataparāmāsasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, bhavarāgasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ bhavarāgasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, issāsaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ issāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, macchariyasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ macchariyasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca—


pli: ime dhammā saññojanā ceva saññojanasampayuttā ca.


pli: Katame dhammā saññojanasampayuttā ceva no ca saññojanā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā saññojanasampayuttā ceva no ca saññojanā.


pli: Katame dhammā saññojanavippayuttā saññojaniyā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: ime dhammā saññojanavippayuttā saññojaniyā.


pli: Katame dhammā saññojanavippayuttā asaññojaniyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā saññojanavippayuttā asaññojaniyā.


pli: 2.3.2.5. Ganthagocchaka


pli: 2.3.2.5.1. Ganthaduka


pli: Katame dhammā ganthā?


pli: Cattāro ganthā—


pli: abhijjhākāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṁ saccābhiniveso kāyagantho.


pli: Tattha katamo abhijjhākāyagantho?


pli: Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandīrāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṁ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṁ visaṭā āyūhinī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṁ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsisanā āsisitattaṁ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappā jappanā jappitattaṁ loluppaṁ loluppāyanā loluppāyitattaṁ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ chādanaṁ bandhanaṁ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṁ latā vevicchaṁ dukkhamūlaṁ dukkhanidānaṁ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṁ māravisayo taṇhānadī taṇhājālaṁ taṇhāgaddulaṁ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati abhijjhākāyagantho.


pli: Tattha katamo byāpādo kāyagantho?


pli: Anatthaṁ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṁ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṁ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe… anatthaṁ carati …pe…


pli: anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…


pli: atthaṁ carati …pe…


pli: atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.


pli: Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—


pli: ayaṁ vuccati byāpādo kāyagantho.


pli: Tattha katamo sīlabbataparāmāso kāyagantho?


pli: Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhīti;


pli: yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: ayaṁ vuccati sīlabbataparāmāso kāyagantho.


pli: Tattha katamo idaṁsaccābhiniveso kāyagantho?


pli: Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: antavā loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: anantavā loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;


pli: ayaṁ vuccati idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.


pli: Ṭhapetvā sīlabbataparāmāsaṁ kāyaganthaṁ sabbāpi micchādiṭṭhi idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.


pli: Ime dhammā ganthā.


pli: Katame dhammā no ganthā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no ganthā.


pli: 2.3.2.5.2. Ganthaniyaduka


pli: Katame dhammā ganthaniyā?


pli: Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā ganthaniyā.


pli: Katame dhammā aganthaniyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā aganthaniyā.


pli: 2.3.2.5.3. Ganthasampayuttaduka


pli: Katame dhammā ganthasampayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā ganthasampayuttā.


pli: Katame dhammā ganthavippayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṁ asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā ganthavippayuttā.


pli: 2.3.2.5.4. Ganthaganthaniyaduka


pli: Katame dhammā ganthā ceva ganthaniyā ca?


pli: Teva ganthā ganthā ceva ganthaniyā ca.


pli: Katame dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā ganthaniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā.


pli: 2.3.2.5.5. Ganthaganthasampayuttaduka


pli: Katame dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca?


pli: Sīlabbataparāmāso kāyagantho abhijjhākāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, abhijjhākāyagantho sīlabbataparāmāsena kāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, idaṁsaccābhiniveso kāyagantho abhijjhākāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, abhijjhākāyagantho idaṁsaccābhinivesena kāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca—


pli: ime dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca.


pli: Katame dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā.


pli: Katame dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: ime dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā.


pli: Katame dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā.


pli: 2.3.2.6. Oghagocchaka


pli: Katame dhammā oghā?


pli: (Cattāro oghā) …pe…


pli: (ime dhammā oghavippayuttā oghaniyā.)


pli: 2.3.2.7. Yogagocchaka


pli: Katame dhammā yogā?


pli: (Cattāro yogā) …pe…


pli: (ime dhammā yogavippayuttā yoganiyā.)


pli: 2.3.2.8. Nīvaraṇagocchaka


pli: 2.3.2.8.1. Nīvaraṇaduka


pli: Katame dhammā nīvaraṇā?


pli: Cha nīvaraṇā—


pli: kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ, avijjānīvaraṇaṁ.


pli: Tattha katamaṁ kāmacchandanīvaraṇaṁ?


pli: Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṁ—


pli: idaṁ vuccati kāmacchandanīvaraṇaṁ.


pli: Tattha katamaṁ byāpādanīvaraṇaṁ?


pli: Anatthaṁ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṁ me caratīti āghāto jāyati;


pli: anatthaṁ me carissatīti āghāto jāyati;


pli: piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe… anatthaṁ carati …pe…


pli: anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…


pli: atthaṁ carati …pe…


pli: atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.


pli: Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—


pli: idaṁ vuccati byāpādanīvaraṇaṁ.


pli: Tattha katamaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ?


pli: Atthi thinaṁ, atthi middhaṁ.


pli: Tattha katamaṁ thinaṁ?


pli: Yā cittassa akallatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṁ līyanā līyitattaṁ thinaṁ thiyanā thiyitattaṁ cittassa—


pli: idaṁ vuccati thinaṁ.


pli: Tattha katamaṁ middhaṁ?


pli: Yā kāyassa akallatā akammaññatā onāho pariyonāho antosamorodho middhaṁ soppaṁ pacalāyikā soppaṁ supanā supitattaṁ—


pli: idaṁ vuccati middhaṁ.


pli: Iti idañca thinaṁ, idañca middhaṁ—


pli: idaṁ vuccati thinamiddhanīvaraṇaṁ.


pli: Atthi uddhaccaṁ, atthi kukkuccaṁ.


pli: Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?


pli: Yaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—


pli: idaṁ vuccati uddhaccaṁ.


pli: Tattha katamaṁ kukkuccaṁ?


pli: Akappiye kappiyasaññitā, kappiye akappiyasaññitā, avajje vajjasaññitā, vajje avajjasaññitā.


pli: Yaṁ evarūpaṁ kukkuccaṁ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho—


pli: idaṁ vuccati kukkuccaṁ.


pli: Iti idañca uddhaccaṁ, idañca kukkuccaṁ—


pli: idaṁ vuccati uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ.


pli: Tattha katamaṁ vicikicchānīvaraṇaṁ?


pli: Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati.


pli: Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho—


pli: idaṁ vuccati vicikicchānīvaraṇaṁ.


pli: Tattha katamaṁ avijjānīvaraṇaṁ?


pli: Dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ;


pli: yaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—


pli: idaṁ vuccati avijjānīvaraṇaṁ.


pli: Ime dhammā nīvaraṇā.


pli: Katame dhammā no nīvaraṇā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no nīvaraṇā.


pli: 2.3.2.8.2. Nīvaraṇiyaduka


pli: Katame dhammā nīvaraṇiyā?


pli: Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā nīvaraṇiyā.


pli: Katame dhammā anīvaraṇiyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā anīvaraṇiyā.


pli: 2.3.2.8.3. Nīvaraṇasampayuttaduka


pli: Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā nīvaraṇasampayuttā.


pli: Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: ime dhammā nīvaraṇavippayuttā.


pli: 2.3.2.8.4. Nīvaraṇanīvaraṇiyaduka


pli: Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca?


pli: Tāneva nīvaraṇāni nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca.


pli: Katame dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā nīvaraṇiyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā.


pli: Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca?


pli: Kāmacchandanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṁ kāmacchandanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, byāpādanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṁ byāpādanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, thinamiddhanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṁ thinamiddhanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, kukkuccanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṁ kukkuccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, vicikicchānīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṁ vicikicchānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, kāmacchandanīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṁ kāmacchandanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, byāpādanīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṁ byāpādanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, thinamiddhanīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṁ thinamiddhanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, kukkuccanīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṁ kukkuccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, vicikicchānīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṁ vicikicchānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, avijjānīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, uddhaccanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca—


pli: ime dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca.


pli: Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā.


pli: Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: ime dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā.


pli: Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā.


pli: 2.3.2.9. Parāmāsagocchaka


pli: 2.3.2.9.1. Parāmāsaduka


pli: Katame dhammā parāmāsā?


pli: Diṭṭhiparāmāso.


pli: Tattha katamo diṭṭhiparāmāso?


pli: Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā;


pli: yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: ayaṁ vuccati diṭṭhiparāmāso.


pli: Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhiparāmāso.


pli: Ime dhammā parāmāsā.


pli: Katame dhammā no parāmāsā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no parāmāsā.


pli: 2.3.2.9.2. Parāmaṭṭhaduka


pli: Katame dhammā parāmaṭṭhā?


pli: Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā parāmaṭṭhā.


pli: Katame dhammā aparāmaṭṭhā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā aparāmaṭṭhā.


pli: 2.3.2.9.3. Parāmāsasampayuttaduka


pli: Katame dhammā parāmāsasampayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā parāmāsasampayuttā.


pli: Katame dhammā parāmāsavippayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: ime dhammā parāmāsavippayuttā.


pli: 2.3.2.9.4. Parāmāsaparāmaṭṭhaduka


pli: Katame dhammā parāmāsā ceva parāmaṭṭhā ca?


pli: Sveva parāmāso parāmāso ceva parāmaṭṭho ca.


pli: Katame dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā parāmaṭṭhā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā.


pli: Katame dhammā parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā arūpāvacarā;


pli: ime dhammā parāmāsavippayuttā parāmaṭṭhā.


pli: Katame dhammā parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā parāmāsavippayuttā aparāmaṭṭhā.


pli: 2.3.2.10. Mahantaraduka


pli: 2.3.2.10.1. Sārammaṇaduka


pli: Katame dhammā sārammaṇā?


pli: Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā sārammaṇā.


pli: Katame dhammā anārammaṇā?


pli: Sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā anārammaṇā.


pli: Katame dhammā cittā?


pli: Cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu—


pli: ime dhammā cittā.


pli: Katame dhammā no cittā?


pli: Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no cittā.


pli: 2.3.2.10.3. Cetasikaduka


pli: Katame dhammā cetasikā?


pli: ime dhammā cetasikā.


pli: Katame dhammā acetasikā?


pli: Cittañca, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā acetasikā.


pli: 2.3.2.10.4. Cittasampayuttaduka


pli: Katame dhammā cittasampayuttā?


pli: ime dhammā cittasampayuttā.


pli: Katame dhammā cittavippayuttā?


pli: Sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā cittavippayuttā.


pli: Cittaṁ na vattabbaṁ—


pli: cittena sampayuttantipi, cittena vippayuttantipi.


pli: 2.3.2.10.5. Cittasaṁsaṭṭhaduka


pli: Katame dhammā cittasaṁsaṭṭhā?


pli: ime dhammā cittasaṁsaṭṭhā.


pli: Katame dhammā cittavisaṁsaṭṭhā?


pli: ime dhammā cittavisaṁsaṭṭhā.


pli: cittena saṁsaṭṭhantipi, cittena visaṁsaṭṭhantipi.


pli: 2.3.2.10.6. Cittasamuṭṭhānaduka


pli: Katame dhammā cittasamuṭṭhānā?


pli: kāyaviññatti vacīviññatti;


pli: yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—


pli: ime dhammā cittasamuṭṭhānā.


pli: Katame dhammā no cittasamuṭṭhānā?


pli: Cittañca, avasesañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no cittasamuṭṭhānā.


pli: 2.3.2.10.7. Cittasahabhūduka


pli: Katame dhammā cittasahabhuno?


pli: Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti—


pli: ime dhammā cittasahabhuno.


pli: Katame dhammā no cittasahabhuno?


pli: ime dhammā no cittasahabhuno.


pli: 2.3.2.10.8. Cittānuparivattiduka


pli: Katame dhammā cittānuparivattino?


pli: ime dhammā cittānuparivattino.


pli: Katame dhammā no cittānuparivattino?


pli: ime dhammā no cittānuparivattino.


pli: Katame dhammā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā?


pli: ime dhammā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.


pli: Katame dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā?


pli: Cittañca, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.


pli: Katame dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno?


pli: ime dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.


pli: Katame dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino?


pli: ime dhammā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.


pli: 2.3.2.10.12. Ajjhattikaduka


pli: Katame dhammā ajjhattikā?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… manāyatanaṁ—


pli: ime dhammā ajjhattikā.


pli: Katame dhammā bāhirā?


pli: Rūpāyatanaṁ …pe… dhammāyatanaṁ—


pli: ime dhammā bāhirā.


pli: Katame dhammā upādā?


pli: Cakkhāyatanaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—


pli: ime dhammā upādā.


pli: Katame dhammā no upādā?


pli: Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, cattāro ca mahābhūtā, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no upādā.


pli: 2.3.2.10.14. Upādinnaduka


pli: Katame dhammā upādinnā?


pli: Sāsavā kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: yañca rūpaṁ kammassa katattā—


pli: ime dhammā upādinnā.


pli: Katame dhammā anupādinnā?


pli: Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, yañca rūpaṁ na kammassa katattā, apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā anupādinnā.


pli: 2.3.2.11. Upādānagocchaka


pli: 2.3.2.11.1. Upādānaduka


pli: Katame dhammā upādānā?


pli: Cattāri upādānāni—


pli: kāmupādānaṁ, diṭṭhupādānaṁ, sīlabbatupādānaṁ, attavādupādānaṁ.


pli: Tattha katamaṁ kāmupādānaṁ?


pli: Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṁ—


pli: idaṁ vuccati kāmupādānaṁ.


pli: Tattha katamaṁ diṭṭhupādānaṁ?


pli: Natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentīti—


pli: yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: idaṁ vuccati diṭṭhupādānaṁ.


pli: Ṭhapetvā sīlabbatupādānañca attavādupādānañca sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhupādānaṁ.


pli: Tattha katamaṁ sīlabbatupādānaṁ?


pli: Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhīti—


pli: idaṁ vuccati sīlabbatupādānaṁ.


pli: Tattha katamaṁ attavādupādānaṁ?


pli: Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Vedanaṁ …pe…


pli: saññaṁ …pe…


pli: saṅkhāre …pe…


pli: viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: idaṁ vuccati attavādupādānaṁ.


pli: Ime dhammā upādānā.


pli: Katame dhammā no upādānā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no upādānā.


pli: 2.3.2.11.2. Upādāniyaduka


pli: Katame dhammā upādāniyā?


pli: Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā upādāniyā.


pli: Katame dhammā anupādāniyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā anupādāniyā.


pli: 2.3.2.11.3. Upādānasampayuttaduka


pli: Katame dhammā upādānasampayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā upādānasampayuttā.


pli: Katame dhammā upādānavippayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: ime dhammā upādānavippayuttā.


pli: 2.3.2.11.4. Upādānaupādāniyaduka


pli: Katame dhammā upādānā ceva upādāniyā ca?


pli: Tāneva upādānāni upādānā ceva upādāniyā ca.


pli: Katame dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā upādāniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā.


pli: Katame dhammā upādānā ceva upādānasampayuttā ca?


pli: Diṭṭhupādānaṁ kāmupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, kāmupādānaṁ diṭṭhupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, sīlabbatupādānaṁ kāmupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, kāmupādānaṁ sīlabbatupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, attavādupādānaṁ kāmupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca, kāmupādānaṁ attavādupādānena upādānañceva upādānasampayuttañca—


pli: ime dhammā upādānā ceva upādānasampayuttā ca.


pli: Katame dhammā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā upādānasampayuttā ceva no ca upādānā.


pli: Katame dhammā upādānavippayuttā upādāniyā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: ime dhammā upādānavippayuttā upādāniyā.


pli: Katame dhammā upādānavippayuttā anupādāniyā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā upādānavippayuttā anupādāniyā.


pli: Nikkhepakaṇḍe dutiyabhāṇavāro.


pli: 2.3.2.12. Kilesagocchaka


pli: Katame dhammā kilesā?


pli: Dasa kilesavatthūni—


pli: lobho, doso, moho, māno, diṭṭhi, vicikicchā, thinaṁ, uddhaccaṁ, ahirīkaṁ, anottappaṁ.


pli: Tattha katamo lobho?


pli: Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandīrāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṁ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṁ visaṭā āyūhinī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṁ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsisanā āsisitattaṁ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappā jappanā jappitattaṁ loluppaṁ loluppāyanā loluppāyitattaṁ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ chādanaṁ bandhanaṁ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṁ latā vevicchaṁ dukkhamūlaṁ dukkhanidānaṁ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṁ māravisayo taṇhānadī taṇhājālaṁ taṇhāgaddulaṁ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati lobho.


pli: Tattha katamo doso?


pli: Anatthaṁ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṁ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṁ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe… anatthaṁ carati …pe…


pli: anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…


pli: atthaṁ carati …pe…


pli: atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.


pli: Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—


pli: ayaṁ vuccati doso.


pli: Tattha katamo moho?


pli: Dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ.


pli: Yaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—


pli: ayaṁ vuccati moho.


pli: Tattha katamo māno?


pli: Seyyohamasmīti māno, sadisohamasmīti māno, hīnohamasmīti māno;


pli: yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—


pli: ayaṁ vuccati māno.


pli: Tattha katamā diṭṭhi?


pli: Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā;


pli: yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—


pli: ayaṁ vuccati diṭṭhi.


pli: Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhi.


pli: Tattha katamā vicikicchā?


pli: Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati;


pli: yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo, anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho—


pli: ayaṁ vuccati vicikicchā.


pli: Tattha katamaṁ thinaṁ?


pli: Yā cittassa akallatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṁ līyanā līyitattaṁ thinaṁ thiyanā thiyitattaṁ cittassa—


pli: idaṁ vuccati thinaṁ.


pli: Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?


pli: Yaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—


pli: idaṁ vuccati uddhaccaṁ.


pli: Tattha katamaṁ ahirikaṁ?


pli: Yaṁ na hirīyati hiriyitabbena, na hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—


pli: idaṁ vuccati ahirikaṁ.


pli: Tattha katamaṁ anottappaṁ?


pli: Yaṁ na ottappati ottappitabbena, na ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—


pli: idaṁ vuccati anottappaṁ.


pli: Ime dhammā kilesā.


pli: Katame dhammā no kilesā?


pli: Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā no kilesā.


pli: 2.3.2.12.2. Saṅkilesikaduka


pli: Katame dhammā saṅkilesikā?


pli: Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā saṅkilesikā.


pli: Katame dhammā asaṅkilesikā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā asaṅkilesikā.


pli: 2.3.2.12.3. Saṅkiliṭṭhaduka


pli: Katame dhammā saṅkiliṭṭhā?


pli: Tīṇi akusalamūlāni—


pli: lobho, doso, moho;


pli: tadekaṭṭhā ca kilesā, taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—


pli: ime dhammā saṅkiliṭṭhā.


pli: Katame dhammā asaṅkiliṭṭhā?


pli: Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;


pli: vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā asaṅkiliṭṭhā.


pli: 2.3.2.12.4. Kilesasampayuttaduka


pli: Katame dhammā kilesasampayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā kilesasampayuttā.


pli: Katame dhammā kilesavippayuttā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;


pli: ime dhammā kilesavippayuttā.


pli: 2.3.2.12.5. Kilesasaṅkilesikaduka


pli: Katame dhammā kilesā ceva saṅkilesikā ca?


pli: Teva kilesā kilesā ceva saṅkilesikā ca.


pli: Katame dhammā saṅkilesikā ceva no ca kilesā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā saṅkilesikā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā saṅkilesikā ceva no ca kilesā.


pli: 2.3.2.12.6. Kilesasaṅkiliṭṭhaduka


pli: Katame dhammā kilesā ceva saṅkiliṭṭhā ca?


pli: Teva kilesā kilesā ceva saṅkiliṭṭhā ca.


pli: Katame dhammā saṅkiliṭṭhā ceva no ca kilesā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā saṅkiliṭṭhā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā saṅkiliṭṭhā ceva no ca kilesā.


pli: 2.3.2.12.7. Kilesakilesasampayuttaduka


pli: Katame dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca?


pli: Lobho mohena kileso ceva kilesasampayutto ca, moho lobhena kileso ceva kilesasampayutto ca, doso mohena kileso ceva kilesasampayutto ca, moho dosena kileso ceva kilesasampayutto ca, māno mohena kileso ceva kilesasampayutto ca, moho mānena kileso ceva kilesasampayutto ca, diṭṭhi mohena kileso ceva kilesasampayuttā ca, moho diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayutto ca, vicikicchā mohena kileso ceva kilesasampayuttā ca, moho vicikicchāya kileso ceva kilesasampayutto ca, thinaṁ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho thinena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṁ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṁ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṁ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca.


pli: Lobho uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṁ lobhena kileso ceva kilesasampayuttañca, doso uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṁ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṁ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, māno uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca, uddhaccaṁ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca, diṭṭhi uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttā ca, uddhaccaṁ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca, vicikicchā uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttā ca, uddhaccaṁ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca, thinaṁ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṁ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṁ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṁ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṁ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṁ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, lobho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṁ lobhena kileso ceva kilesasampayuttañca, doso ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṁ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṁ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, māno ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca, ahirikaṁ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca, diṭṭhi ahirikena kileso ceva kilesasampayuttā ca, ahirikaṁ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca, vicikicchā ahirikena kileso ceva kilesasampayuttā ca, ahirikaṁ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca, thinaṁ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṁ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṁ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṁ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṁ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṁ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca.


pli: Lobho anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṁ lobhena kileso ceva kilesasampayuttañca, doso anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṁ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca, moho anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṁ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca, māno anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca, anottappaṁ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca, diṭṭhi anottappena kileso ceva kilesasampayuttā ca, anottappaṁ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca, vicikicchā anottappena kileso ceva kilesasampayuttā ca, anottappaṁ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca, thinaṁ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṁ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca, uddhaccaṁ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṁ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca, ahirikaṁ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca, anottappaṁ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca—


pli: ime dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca.


pli: Katame dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā.


pli: Katame dhammā kilesavippayuttā saṅkilesikā?


pli: Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;


pli: rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—


pli: ime dhammā kilesavippayuttā saṅkilesikā.


pli: Katame dhammā kilesavippayuttā asaṅkilesikā?


pli: Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—


pli: ime dhammā kilesavippayuttā asaṅkilesikā.


pli: 2.3.2.13. Piṭṭhiduka


pli: 2.3.2.13.1. Dassanenapahātabbaduka


pli: Katame dhammā dassanena pahātabbā?


pli: Tīṇi saññojanāni—


pli: Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi?


pli: Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Vedanaṁ …pe…


pli: saññaṁ …pe…


pli: saṅkhāre …pe…


pli: viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.


pli: Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—


pli: ayaṁ vuccati sakkāyadiṭṭhi.


pli: Tattha katamā vicikicchā?