pli: Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ,


nikaya: ja

layer: root

title_pli: Jātaka Vīsatinipāta

pli: Seyyo ito kena manussaloko”.


pli: “Janinda nāññatra manussalokā,


pli: Suddhī va saṁvijjati saṁyamo vā;


pli: Ahañca laddhāna manussayoniṁ,


pli: Kāhāmi jātimaraṇassa antaṁ”.


pli: “Addhā have sevitabbā sapaññā,


pli: Bahussutā ye bahuṭhānacintino;


pli: Nāriyo ca disvāna tuvañca nāga,


pli: Kāhāmi puññāni anappakāni”.


pli: Nāriyo ca disvāna mamañca rāja,


pli: Karohi puññāni anappakāni”.


pli: “Idañca me jātarūpaṁ pahūtaṁ,


pli: Rāsī suvaṇṇassa ca tālamattā;


pli: Ito haritvāna suvaṇṇagharāni,


pli: Karassu rūpiyapākāraṁ karontu.


pli: Muttā ca vāhasahassāni pañca,


pli: Veḷuriyamissāni ito haritvā;


pli: Antepure bhūmiyaṁ santharantu,


pli: Nikkaddamā hehiti nīrajā ca.


pli: Etādisaṁ āvasa rājaseṭṭha,


pli: Vimānaseṭṭhaṁ bahu sobhamānaṁ;


pli: Bārāṇasiṁ nagaraṁ iddhaṁ phītaṁ,


pli: Rajjañca kārehi anomapaññā”ti.


pli: Campeyyajātakaṁ dasamaṁ.


pli: 11. Mahāpalobhanajātaka


pli: Brahmalokā cavitvāna,


pli: devaputto mahiddhiko;


pli: Rañño putto udapādi,


pli: sabbakāmasamiddhisu.


pli: Kāmā vā kāmasaññā vā,


pli: brahmaloke na vijjati;


pli: Svāssu tāyeva saññāya,


pli: kāmehi vijigucchatha.


pli: Tassa cantepure āsi,


pli: jhānāgāraṁ sumāpitaṁ;


pli: So tattha paṭisallīno,


pli: eko rahasi jhāyatha.


pli: Sa rājā paridevesi,


pli: puttasokena aṭṭito;


pli: “Ekaputto cayaṁ mayhaṁ,


pli: na ca kāmāni bhuñjati.


pli: Ko nu khvettha upāyo so,


pli: ko vā jānāti kiñcanaṁ;


pli: Yo me puttaṁ palobheyya,


pli: yathā kāmāni patthaye”.


pli: Ahu kumārī tattheva,


pli: vaṇṇarūpasamāhitā;


pli: Kusalā naccagītassa,


pli: vādite ca padakkhiṇā.


pli: Sā tattha upasaṅkamma,


pli: rājānaṁ etadabravi;


pli: “Ahaṁ kho naṁ palobheyyaṁ,


pli: sace bhattā bhavissati”.


pli: Taṁ tathāvādiniṁ rājā,


pli: kumāriṁ etadabravi;


pli: “Tvaññeva naṁ palobhehi,


pli: tava bhattā bhavissati”.


pli: Sā ca antepuraṁ gantvā,


pli: bahuṁ kāmupasaṁhitaṁ;


pli: Hadayaṅgamā pemanīyā,


pli: citrā gāthā abhāsatha.


pli: Tassā ca gāyamānāya,


pli: saddaṁ sutvāna nāriyā;


pli: Kāmacchandassa uppajji,


pli: janaṁ so paripucchatha.


pli: “Kasseso saddo ko vā so,


pli: bhaṇati uccāvacaṁ bahuṁ;


pli: Hadayaṅgamaṁ pemanīyaṁ,


pli: aho kaṇṇasukhaṁ mama”.


pli: “Esā kho pamadā deva,


pli: khiḍḍā esā anappikā;


pli: Sace tvaṁ kāme bhuñjeyya,


pli: bhiyyo bhiyyo chādeyyu taṁ”.


pli: “Iṅgha āgacchatorena,


pli: avidūramhi gāyatu;


pli: Assamassa samīpamhi,


pli: santike mayhaṁ gāyatu”.


pli: Tirokuṭṭamhi gāyitvā,


pli: jhānāgāramhi pāvisi;


pli: Bandhi naṁ anupubbena,


pli: āraññamiva kuñjaraṁ.


pli: Tassa kāmarasaṁ ñatvā,


pli: issādhammo ajāyatha;


pli: “Ahameva kāme bhuñjeyyaṁ,


pli: mā añño puriso ahu”.


pli: Tato asiṁ gahetvāna,


pli: purise hantuṁ upakkami;


pli: “Ahameveko bhuñjissaṁ,


pli: mā añño puriso siyā”.


pli: Tato jānapadā sabbe,


pli: vikkandiṁsu samāgatā;


pli: “Putto tyāyaṁ mahārāja,


pli: janaṁ heṭhetyadūsakaṁ”.


pli: Tañca rājā vivāhesi,


pli: samhā raṭṭhā ca khattiyo;


pli: “Yāvatā vijitaṁ mayhaṁ,


pli: na te vatthabba tāvade”.


pli: Tato so bhariyamādāya,


pli: samuddaṁ upasaṅkami;


pli: Paṇṇasālaṁ karitvāna,


pli: vanamuñchāya pāvisi.


pli: Athettha isi māgacchi,


pli: samuddaṁ uparūpari;


pli: So tassa gehaṁ pāvekkhi,


pli: bhattakāle upaṭṭhite.


pli: Tañca bhariyā palobhesi,


pli: passa yāva sudāruṇaṁ;


pli: Cuto so brahmacariyamhā,


pli: iddhiyā parihāyatha.


pli: Rājaputto ca uñchāto,


pli: vanamūlaphalaṁ bahuṁ;


pli: Sāyaṁ kājena ādāya,


pli: assamaṁ upasaṅkami.


pli: Isī ca khattiyaṁ disvā,


pli: “Vehāyasaṁ gamissan”ti,


pli: sīdate so mahaṇṇave.


pli: Khattiyo ca isiṁ disvā,


pli: sīdamānaṁ mahaṇṇave;


pli: Tasseva anukampāya,


pli: imā gāthā abhāsatha.


pli: “Abhijjamāne vārismiṁ,


pli: sayaṁ āgamma iddhiyā;


pli: Missībhāvitthiyā gantvā,


pli: saṁsīdasi mahaṇṇave.


pli: Āvaṭṭanī mahāmāyā,


pli: brahmacariyavikopanā;


pli: Sīdanti naṁ viditvāna,


pli: ārakā parivajjaye.


pli: Analā mudusambhāsā,


pli: duppūrā tā nadīsamā;


pli: Yaṁ etā upasevanti,


pli: chandasā vā dhanena vā;


pli: Jātavedova saṁ ṭhānaṁ,


pli: khippaṁ anudahanti naṁ”.


pli: Khattiyassa vaco sutvā,


pli: isissa nibbidā ahu;


pli: Laddhā porāṇakaṁ maggaṁ,


pli: gacchate so vihāyasaṁ.


pli: Khattiyo ca isiṁ disvā,


pli: gacchamānaṁ vihāyasaṁ;


pli: Saṁvegaṁ alabhī dhīro,


pli: pabbajjaṁ samarocayi.


pli: Tato so pabbajitvāna,


pli: kāmarāgaṁ virājayi;


pli: Kāmarāgaṁ virājetvā,


pli: brahmalokūpago ahūti.


pli: Mahāpalobhanajātakaṁ ekādasamaṁ.


pli: 12. Pañcapaṇḍitajātaka


pli: “Pañca paṇḍitā samāgatāttha,


pli: Pañhā me paṭibhāti taṁ suṇātha;


pli: Nindiyamatthaṁ pasaṁsiyaṁ vā,


pli: Kassevāvikareyya guyhamatthaṁ”.


pli: “Tvaṁ āvikarohi bhūmipāla,


pli: Bhattā bhārasaho tuvaṁ vade taṁ;


pli: Tava chandarucīni sammasitvā,


pli: Atha vakkhanti janinda pañca dhīrā”.


pli: “Yā sīlavatī anaññatheyyā,


pli: Bhattucchandavasānugā manāpā;


pli: Bhariyāyāvikareyya guyhamatthaṁ”.


pli: “Yo kicchagatassa āturassa,


pli: Saraṇaṁ hoti gatī parāyanañca;


pli: Sakhino vāvikareyya guyhamatthaṁ”.


pli: “Jeṭṭho atha majjhimo kaniṭṭho,


pli: Yo ce sīlasamāhito ṭhitatto;


pli: Bhātu vāvīkareyya guyhamatthaṁ”.


pli: “Yo ve pituhadayassa paddhagū,


pli: Anujāto pitaraṁ anomapañño;


pli: Nindiyamatthaṁ pasaṁsiyaṁ vā,


pli: Puttassāvikareyya guyhamatthaṁ”.


pli: “Mātā dvipadājanindaseṭṭha,


pli: Yā naṁ poseti chandasā piyena;


pli: Mātuyāvīkareyya guyhamatthaṁ”.


pli: “Guyhassa hi guyhameva sādhu,


pli: Na hi guyhassa pasatthamāvikammaṁ;


pli: Anipphannatā saheyya dhīro,


pli: Nipphannova yathāsukhaṁ bhaṇeyya”.


pli: “Kiṁ tvaṁ vimanosi rājaseṭṭha,


pli: Dvipadajaninda vacanaṁ suṇoma metaṁ;


pli: Kiṁ cintayamāno dummanosi,


pli: Nūna deva aparādho atthi mayhaṁ”.


pli: “‘Paṇhe vajjho mahosadho’ti,


pli: Āṇatto me vadhāya bhūripañño;


pli: Taṁ cintayamāno dummanosmi,


pli: Na hi devī aparādho atthi tuyhaṁ”.


pli: “Abhidosagato dāni ehisi,


pli: Kiṁ sutvā kiṁ saṅkate mano te;


pli: Ko te kimavoca bhūripañña,


pli: Iṅgha vacanaṁ suṇoma brūhi metaṁ”.


pli: Yadi te mantayitaṁ janinda dosaṁ;


pli: Bhariyāya rahogato asaṁsi,


pli: Guyhaṁ pātukataṁ sutaṁ mametaṁ”.


pli: “Yaṁ sālavanasmiṁ senako,


pli: Pāpakammaṁ akāsi asabbhirūpaṁ;


pli: Sakhinova rahogato asaṁsi,


pli: Guyhaṁ pātukataṁ sutaṁ mametaṁ.


pli: Pukkusa purisassa te janinda,


pli: Uppanno rogo arājayutto;


pli: Bhātuñca rahogato asaṁsi,


pli: Ābādhoyaṁ asabbhirūpo,


pli: Kāmindo naradevena phuṭṭho;


pli: Puttassa rahogato asaṁsi,


pli: Aṭṭhavaṅkaṁ maṇiratanaṁ uḷāraṁ,


pli: Sakko te adadā pitāmahassa;


pli: Devindassa gataṁ tadajja hatthaṁ,


pli: Mātuñca rahogato asaṁsi;


pli: Guyhassa hi guyhameva sādhu,


pli: Na hi guyhassa pasatthamāvikammaṁ;


pli: Anipphannatā saheyya dhīro,


pli: Nipphannova yathāsukhaṁ bhaṇeyya.


pli: Na guyhamatthaṁ vivareyya,


pli: rakkheyya naṁ yathā nidhiṁ;


pli: Na hi pātukato sādhu,


pli: guyho attho pajānatā.


pli: Thiyā guyhaṁ na saṁseyya,


pli: amittassa ca paṇḍito;


pli: Yo cāmisena saṁhīro,


pli: hadayattheno ca yo naro.


pli: Guyhamatthaṁ asambuddhaṁ,


pli: sambodhayati yo naro;


pli: Mantabhedabhayā tassa,


pli: dāsabhūto titikkhati.


pli: Yāvanto purisassatthaṁ,


pli: guyhaṁ jānanti mantinaṁ;


pli: Tāvanto tassa ubbegā,


pli: tasmā guyhaṁ na vissaje.


pli: Vivicca bhāseyya divā rahassaṁ,


pli: Rattiṁ giraṁ nātivelaṁ pamuñce;


pli: Upassutikā hi suṇanti mantaṁ,


pli: Tasmā manto khippamupeti bhedan”ti.


pli: Pañcapaṇḍitajātakaṁ dvādasamaṁ.


pli: 13. Hatthipālajātaka


pli: “Cirassaṁ vata passāma,


pli: brāhmaṇaṁ devavaṇṇinaṁ;


pli: Mahājaṭaṁ khāridharaṁ,


pli: paṅkadantaṁ rajassiraṁ.


pli: Cirassaṁ vata passāma,


pli: isiṁ dhammaguṇe rataṁ;


pli: Kāsāyavatthavasanaṁ,


pli: vākacīraṁ paṭicchadaṁ.


pli: Āsanaṁ udakaṁ pajjaṁ,


pli: paṭigaṇhātu no bhavaṁ;


pli: Agghe bhavantaṁ pucchāma,


pli: agghaṁ kurutu no bhavaṁ”.


pli: “Adhicca vede pariyesa vittaṁ,


pli: Putte gahe tāta patiṭṭhapetvā;


pli: Gandhe rase paccanubhuyya sabbaṁ,


pli: Araññaṁ sādhu muni so pasattho”.


pli: “Vedā na saccā na ca vittalābho,


pli: Na puttalābhena jaraṁ vihanti;


pli: Gandhe rase muccanamāhu santo,


pli: Sakammunā hoti phalūpapatti”.


pli: “Addhā hi saccaṁ vacanaṁ tavetaṁ,


pli: Sakammunā hoti phalūpapatti;


pli: Jiṇṇā ca mātāpitaro tavīme,


pli: Passeyyuṁ taṁ vassasataṁ arogaṁ”.


pli: “Yassassa sakkhī maraṇena rāja,


pli: Jarāya mettī naravīraseṭṭha;


pli: Yo cāpi jaññā na marissaṁ kadāci,


pli: Passeyyuṁ taṁ vassasataṁ arogaṁ.


pli: Yathāpi nāvaṁ puriso dakamhi,


pli: Ereti ce naṁ upaneti tīraṁ;


pli: Evampi byādhī satataṁ jarā ca,


pli: Upaneti maccaṁ vasamantakassa”.


pli: “Paṅko ca kāmā palipo ca kāmā,


pli: Manoharā duttarā maccudheyyā;


pli: Etasmiṁ paṅke palipe byasannā,


pli: Hīnattarūpā na taranti pāraṁ.


pli: Ayaṁ pure luddamakāsi kammaṁ,


pli: Svāyaṁ gahīto na hi mokkhito me;


pli: Orundhiyā naṁ parirakkhissāmi,


pli: Māyaṁ puna luddamakāsi kammaṁ”.


pli: “Gavaṁva naṭṭhaṁ puriso yathā vane,


pli: Anvesatī rāja apassamāno;


pli: Evaṁ naṭṭho esukārī mamattho,


pli: Sohaṁ kathaṁ na gaveseyyaṁ rāja.


pli: Hiyyoti hiyyati poso,


pli: Pareti parihāyati;


pli: Anāgataṁ netamatthīti ñatvā,


pli: Uppannachandaṁ ko panudeyya dhīro”.


pli: “Passāmi vohaṁ daharaṁ kumāriṁ,


pli: Mattūpamaṁ ketakapupphanettaṁ;


pli: Abhuttabhoge paṭhame vayasmiṁ,


pli: Ādāya maccu vajate kumāriṁ.


pli: Yuvā sujāto sumukho sudassano,


pli: Sāmo kusumbhaparikiṇṇamassu;


pli: Hitvāna kāme paṭikacca gehaṁ,


pli: Anujāna maṁ pabbajissāmi deva”.


pli: “Sākhāhi rukkho labhate samaññaṁ,


pli: Pahīnasākhaṁ pana khāṇumāhu;


pli: Pahīnaputtassa mamajja bhoti,


pli: Vāseṭṭhi bhikkhācariyāya kālo”.


pli: “Aghasmi koñcāva yathā himaccaye,


pli: Katāni jālāni padāliya haṁsā;


pli: Gacchanti puttā ca patī ca mayhaṁ,


pli: Sāhaṁ kathaṁ nānuvaje pajānaṁ”.


pli: “Ete bhutvā vamitvā ca,


pli: pakkamanti vihaṅgamā;


pli: Ye ca bhutvāna vamiṁsu,


pli: te me hatthattamāgatā.


pli: Avamī brāhmaṇo kāme,


pli: so tvaṁ paccāvamissasi;


pli: Vantādo puriso rāja,


pli: na so hoti pasaṁsiyo”.


pli: “Paṅke ca posaṁ palipe byasannaṁ,


pli: Balī yathā dubbalamuddhareyya;


pli: Evampi maṁ tvaṁ udatāri bhoti,


pli: Pañcāli gāthāhi subhāsitāhi”.


pli: Idaṁ vatvā mahārājā,


pli: esukārī disampati;


pli: Raṭṭhaṁ hitvāna pabbaji,


pli: nāgo chetvāva bandhanaṁ.


pli: “Rājā ca pabbajjamarocayittha,


pli: Raṭṭhaṁ pahāya naravīraseṭṭho;


pli: Tuvampi no hohi yatheva rājā,


pli: Amhehi guttā anusāsa rajjaṁ”.


pli: Ahampi ekā carissāmi loke,


pli: Hitvāna kāmāni manoramāni.


pli: Rājā ca pabbajjamarocayittha,


pli: Hitvāna kāmāni yathodhikāni.


pli: Accenti kālā tarayanti rattiyo,


pli: Vayoguṇā anupubbaṁ jahanti;


pli: Sītibhūtā sabbamaticca saṅgan”ti.


pli: Hatthipālajātakaṁ terasamaṁ.


title_pli: Jātaka Ekakanipāta

pli: 1. Mahāsīlavajātaka


pli: “Āsīsetheva puriso,


pli: na nibbindeyya paṇḍito;


pli: Passāmi vohaṁ attānaṁ,


pli: yathā icchiṁ tathā ahū”ti.


pli: Mahāsīlavajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: 14. Ayogharajātaka


pli: “Yamekarattiṁ paṭhamaṁ,


pli: gabbhe vasati māṇavo;


pli: Abbhuṭṭhitova so yāti,


pli: sagacchaṁ na nivattati.


pli: Na yujjhamānā na balenavassitā,


pli: Narā na jīranti na cāpi miyyare;


pli: Sabbaṁ hidaṁ jātijarāyupaddutaṁ,


pli: Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.


pli: Caturaṅginiṁ senaṁ subhiṁsarūpaṁ,


pli: Jayanti raṭṭhādhipatī pasayha;


pli: Na maccuno jayitumussahanti,


pli: Hatthīhi assehi rathehi pattibhi,


pli: Parivāritā muccare ekacceyyā;


pli: Na maccuno muccitumussahanti,


pli: Sūrā pabhañjanti padhaṁsayanti;


pli: Na maccuno bhañjitumussahanti,


pli: Mattā gajā bhinnagaḷā pabhinnā,


pli: Nagarāni maddanti janaṁ hananti;


pli: Na maccuno madditumussahanti,


pli: Issāsino katahatthāpi vīrā,


pli: Dūrepātī akkhaṇavedhinopi;


pli: Na maccuno vijjhitumussahanti,


pli: Sarāni khīyanti saselakānanā,


pli: Sabbaṁ hidaṁ khīyati dīghamantaraṁ;


pli: Sabbaṁ hidaṁ bhañjare kālapariyāyaṁ,


pli: Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.


pli: Sabbesa mevaṁ hi narāna nārinaṁ,


pli: Calācalaṁ pāṇabhunodha jīvitaṁ;


pli: Paṭova dhuttassa dumova kūlajo,


pli: Dumapphalāneva patanti māṇavā,


pli: Daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā;


pli: Nāriyo narā majjhimaporisā ca,


pli: Nāyaṁ vayo tārakarājasannibho,


pli: Yadabbhatītaṁ gatameva dāni taṁ;


pli: Jiṇṇassa hī natthi ratī kuto sukhaṁ,


pli: Yakkhā pisācā athavāpi petā,


pli: Kupitā te assasanti manusse;


pli: Na maccuno assasitussahanti,


pli: Yakkhe pisāce athavāpi pete,


pli: Kupitepi te nijjhapanaṁ karonti;


pli: Na maccuno nijjhapanaṁ karonti,


pli: Aparādhake dūsake heṭhake ca,


pli: Rājāno daṇḍenti viditvāna dosaṁ;


pli: Na maccuno daṇḍayitussahanti,


pli: Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.


pli: Aparādhakā dūsakā heṭhakā ca,


pli: Labhanti te rājino nijjhapetuṁ;


pli: Na khattiyoti na ca brāhmaṇoti,


pli: Na aḍḍhakā balavā tejavāpi;


pli: Na maccurājassa apekkhamatthi,


pli: Sīhā ca byagghā ca athopi dīpiyo,


pli: Pasayha khādanti vipphandamānaṁ;


pli: Na maccuno khāditumussahanti,


pli: Māyākārā raṅgamajjhe karontā,


pli: Mohenti cakkhūni janassa tāvade;


pli: Na maccuno mohayitussahanti,


pli: Āsīvisā kupitā uggatejā,


pli: Ḍaṁsanti mārentipi te manusse;


pli: Na maccuno ḍaṁsitumussahanti,


pli: Āsīvisā kupitā yaṁ ḍaṁsanti,


pli: Tikicchakā tesa visaṁ hananti;


pli: Na maccuno daṭṭhavisaṁ hananti,


pli: Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.


pli: Dhammantarī vettaraṇī ca bhojo,


pli: Visāni hantvāna bhujaṅgamānaṁ;


pli: Suyyanti te kālakatā tatheva,


pli: Vijjādharā ghoramadhīyamānā,


pli: Adassanaṁ osadhehi vajanti;


pli: Na maccurājassa vajantadassanaṁ,


pli: Dhammo have rakkhati dhammacāriṁ,


pli: Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;


pli: Esānisaṁso dhamme suciṇṇe,


pli: Na duggatiṁ gacchati dhammacārī.


pli: Na hi dhammo adhammo ca,


pli: Ubho samavipākino;


pli: Adhammo nirayaṁ neti,


pli: Dhammo pāpeti suggatin”ti.


pli: Ayogharajātakaṁ cuddasamaṁ.


pli: Vīsatinipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Mātaṅga sambhūta sivi sirimanto,


pli: Rohaṇa haṁsa sattigumbo bhallātiya;


pli: Somanassa campeyya brahma pañca-


pli: Paṇḍita cirassaṁvata ayogharāti.


title_pli: Jātaka Tiṁsanipāta

pli: 1. Kiṁchandajātaka


pli: “Kiṁchando kimadhippāyo,


pli: eko sammasi ghammani;


pli: Kiṁ patthayāno kiṁ esaṁ,


pli: kena atthena brāhmaṇa”.


pli: “Yathā mahā vāridharo,


pli: kumbho supariṇāhavā;


pli: Tathūpamaṁ ambapakkaṁ,


pli: vaṇṇagandharasuttamaṁ.


pli: Taṁ vuyhamānaṁ sotena,


pli: disvānāmalamajjhime;


pli: Pāṇīhi naṁ gahetvāna,


pli: agyāyatanamāhariṁ.


pli: Tato kadalipattesu,


pli: nikkhipitvā sayaṁ ahaṁ;


pli: Satthena naṁ vikappetvā,


pli: khuppipāsaṁ ahāsi me.


pli: Sohaṁ apetadaratho,


pli: Byantībhūto dukhakkhamo;


pli: Assādaṁ nādhigacchāmi,


pli: Phalesvaññesu kesuci.


pli: Sosetvā nūna maraṇaṁ,


pli: taṁ mamaṁ āvahissati;


pli: Ambaṁ yassa phalaṁ sādu,


pli: madhuraggaṁ manoramaṁ;


pli: Yamuddhariṁ vuyhamānaṁ,


pli: udadhismā mahaṇṇave.


pli: Akkhātaṁ te mayā sabbaṁ,


pli: yasmā upavasāmahaṁ;


pli: Rammaṁ pati nisinnosmi,


pli: puthulomāyutā puthu.


pli: Tvañca kho meva akkhāhi,


pli: attānamapalāyini;


pli: Kā vā tvamasi kalyāṇi,


pli: kissa vā tvaṁ sumajjhime.


pli: Ruppapaṭṭapalimaṭṭhīva,


pli: byagghīva girisānujā;


pli: Yā santi nāriyo devesu,


pli: devānaṁ paricārikā.


pli: Yā ca manussalokasmiṁ,


pli: Rūpenānvāgatitthiyo;


pli: Rūpena te sadisī natthi,


pli: Devesu gandhabbamanussaloke;


pli: Puṭṭhāsi me cārupubbaṅgi,


pli: Brūhi nāmañca bandhave”.


pli: “Yaṁ tvaṁ pati nisinnosi,


pli: rammaṁ brāhmaṇa kosikiṁ;


pli: Sāhaṁ bhusālayāvutthā,


pli: varavārivahoghasā.


pli: Nānādumagaṇākiṇṇā,


pli: bahukā girikandarā;


pli: Mameva pamukhā honti,


pli: abhisandanti pāvuse.


pli: Atho bahū vanatodā,


pli: nīlavārivahindharā;


pli: Bahukā nāgavittodā,


pli: abhisandanti vārinā.


pli: Tā ambajambulabujā,


pli: nīpā tālā cudumbarā;


pli: Bahūni phalajātāni,


pli: āvahanti abhiṇhaso.


pli: Yaṁ kiñci ubhato tīre,


pli: phalaṁ patati ambuni;


pli: Asaṁsayaṁ taṁ sotassa,


pli: phalaṁ hoti vasānugaṁ.


pli: Etadaññāya medhāvi,


pli: puthupañña suṇohi me;


pli: Mā rocaya mabhisaṅgaṁ,


pli: paṭisedha janādhipa.


pli: Na vāhaṁ vaḍḍhavaṁ maññe,


pli: Yaṁ tvaṁ raṭṭhābhivaḍḍhana;


pli: Āceyyamāno rājisi,


pli: Maraṇaṁ abhikaṅkhasi.


pli: Tassa jānanti pitaro,


pli: gandhabbā ca sadevakā;


pli: Ye cāpi isayo loke,


pli: saññatattā tapassino;


pli: Asaṁsayaṁ tepi jānanti,


pli: paṭṭhabhūtā yasassino”.


pli: “Evaṁ viditvā vidū sabbadhammaṁ,


pli: Viddhaṁsanaṁ cavanaṁ jīvitassa;


pli: Na cīyatī tassa narassa pāpaṁ,


pli: Sace na ceteti vadhāya tassa.


pli: Isipūgasamaññāte,


pli: evaṁ lokyā viditā sati;


pli: Anariyaparisambhāse,


pli: pāpakammaṁ jigīsasi.


pli: Sace ahaṁ marissāmi,


pli: tīre te puthusussoṇi;


pli: Asaṁsayaṁ taṁ asiloko,


pli: mayi pete āgamissati.


pli: Tasmā hi pāpakaṁ kammaṁ,


pli: rakkhasseva sumajjhime;


pli: Mā taṁ sabbo jano pacchā,


pli: pakuṭṭhāyi mayi mate”.


pli: “Aññātametaṁ avisayhasāhi,


pli: Attānamambañca dadāmi te taṁ;


pli: So duccaje kāmaguṇe pahāya,


pli: Santiñca dhammañca adhiṭṭhitosi.


pli: Yo hitvā pubbasaññogaṁ,


pli: pacchā saṁyojane ṭhito;


pli: Adhammañceva carati,


pli: pāpañcassa pavaḍḍhati.


pli: Ehi taṁ pāpayissāmi,


pli: kāmaṁ appossuko bhava;


pli: Upānayāmi sītasmiṁ,


pli: viharāhi anussuko.


pli: Taṁ puppharasamattebhi,


pli: vakkaṅgehi arindama;


pli: Koñcā mayūrā diviyā,


pli: kolaṭṭhimadhusāḷikā;


pli: Kūjitā haṁsapūgehi,


pli: kokilettha pabodhare.


pli: Ambettha vippasākhaggā,


pli: palālakhalasannibhā;


pli: Kosambasaḷalā nīpā,


pli: pakkatālavilambino”.


pli: “Mālī tiriṭī kāyūrī,


pli: aṅgadī candanussado;


pli: Rattiṁ tvaṁ paricāresi,


pli: divā vedesi vedanaṁ.


pli: Soḷasitthisahassāni,


pli: yā temā paricārikā;


pli: Evaṁ mahānubhāvosi,


pli: abbhuto lomahaṁsano.


pli: Kiṁ kammamakarī pubbe,


pli: pāpaṁ attadukhāvahaṁ;


pli: Yaṁ karitvā manussesu,


pli: piṭṭhimaṁsāni khādasi”.


pli: “Ajjhenāni paṭiggayha,


pli: kāmesu gadhito ahaṁ;


pli: Acariṁ dīghamaddhānaṁ,


pli: paresaṁ ahitāyahaṁ.


pli: Yo piṭṭhimaṁsiko hoti,


pli: evaṁ ukkacca khādati;


pli: Yathāhaṁ ajja khādāmi,


pli: piṭṭhimaṁsāni attano”ti.


pli: Kiṁchandajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: “Ko pāturāsī tidivā nabhamhi,


pli: Obhāsayaṁ saṁvariṁ candimāva;


pli: Gattehi te rasmiyo niccharanti,


pli: Sateratā vijjurivantalikkhe.


pli: So chinnavātaṁ kamasī aghamhi,


pli: Vehāyasaṁ gacchasi tiṭṭhasī ca;


pli: Iddhī nu te vatthukatā subhāvitā,


pli: Anaddhagūnaṁ api devatānaṁ.


pli: Vehāyasaṁ gammamāgamma tiṭṭhasi,


pli: Kumbhaṁ kiṇāthāti yametamatthaṁ;


pli: Ko vā tuvaṁ kissa vā tāya kumbho,


pli: Akkhāhi me brāhmaṇa etamatthaṁ”.


pli: “Na sappikumbho napi telakumbho,


pli: Na phāṇitassa na madhussa kumbho;


pli: Kumbhassa vajjāni anappakāni,


pli: Dose bahū kumbhagate suṇātha.


pli: Gaḷeyya yaṁ pitvā pate papātaṁ,


pli: Sobbhaṁ guhaṁ candaniyoḷigallaṁ;


pli: Bahumpi bhuñjeyya abhojaneyyaṁ,


pli: Tassā puṇṇaṁ kumbhamimaṁ kiṇātha.


pli: Yaṁ pitva cittasmimanesamāno,


pli: Āhiṇḍatī goriva bhakkhasādī;


pli: Anāthamāno upagāyati naccati ca,


pli: Yaṁ ve pivitvā acelova naggo,


pli: Careyya gāme visikhantarāni;


pli: Sammūḷhacitto ativelasāyī,


pli: Yaṁ pitva uṭṭhāya pavedhamāno,


pli: Sīsañca bāhuñca pacālayanto;


pli: So naccatī dārukaṭallakova,


pli: Yaṁ ve pivitvā aggidaḍḍhā sayanti,


pli: Atho sigālehipi khāditāse;


pli: Bandhaṁ vadhaṁ bhogajāniñcupenti,


pli: Yaṁ pitva bhāseyya abhāsaneyyaṁ,


pli: Sabhāyamāsīno apetavattho;


pli: Sammakkhito vantagato byasanno,


pli: Yaṁ ve pivitvā ukkaṭṭho āvilakkho,


pli: Mameva sabbā pathavīti maññe;


pli: Na me samo cāturantopi rājā,


pli: Tassā puṇṇaṁ kumbhamimaṁ kiṇātha.


pli: Mānātimānā kalahāni pesuṇī,


pli: Dubbaṇṇinī naggayinī palāyinī;


pli: Corāna dhuttāna gatī niketo,


pli: Iddhāni phītāni kulāni assu,


pli: Anekasāhassadhanāni loke;


pli: Ucchinnadāyajjakatānimāya,


pli: Dhaññaṁ dhanaṁ rajataṁ jātarūpaṁ,


pli: Khettaṁ gavaṁ yattha vināsayanti;


pli: Ucchedanī vittavataṁ kulānaṁ,


pli: Yaṁ ve pitvā dittarūpova poso,


pli: Akkosati mātaraṁ pitarañca;


pli: Sassumpi gaṇheyya athopi suṇhaṁ,


pli: Yaṁ ve pitvā dittarūpāva nārī,


pli: Akkosatī sasuraṁ sāmikañca;


pli: Dāsampi gaṇhe paricārakampi,


pli: Yaṁ ve pivitvāna haneyya poso,


pli: Dhamme ṭhitaṁ samaṇaṁ brāhmaṇaṁ vā;


pli: Gacche apāyampi tatonidānaṁ,


pli: Tassā puṇṇaṁ kumbhamimaṁ kiṇātha.


pli: Yaṁ ve pivitvā duccaritaṁ caranti,


pli: Kāyena vācāya ca cetasā ca;


pli: Nirayaṁ vajanti duccaritaṁ caritvā,


pli: Yaṁ yācamānā na labhanti pubbe,


pli: Bahuṁ hiraññampi pariccajantā;


pli: So taṁ pivitvā alikaṁ bhaṇāti,


pli: Yaṁ ve pitvā pesane pesiyanto,


pli: Accāyike karaṇīyamhi jāte;


pli: Atthampi so nappajānāti vutto,


pli: Hirīmanāpi ahirīkabhāvaṁ,


pli: Pātuṁ karonti madanāya mattā;


pli: Dhīrāpi santā bahukaṁ bhaṇanti,


pli: Yaṁ ve pitvā ekathūpā sayanti,


pli: Anāsakā thaṇḍiladukkhaseyyaṁ;


pli: Dubbaṇṇiyaṁ āyasakyañcupenti,


pli: Yaṁ ve pitvā pattakhandhā sayanti,


pli: Gāvo kuṭahatāva na hi vāruṇiyā;


pli: Vego narena susahoriva,


pli: Tassā puṇṇaṁ kumbhamimaṁ kiṇātha.


pli: Yaṁ manussā vivajjenti,


pli: sappaṁ ghoravisamiva;


pli: Taṁ loke visasamānaṁ,


pli: ko naro pātumarahati.


pli: Yaṁ ve pitvā andhakaveṇḍaputtā,


pli: Samuddatīre paricārayantā;


pli: Upakkamuṁ musalehaññamaññaṁ,


pli: Yaṁ ve pitvā pubbadevā pamattā,


pli: Tidivā cutā sassatiyā samāya;


pli: Taṁ tādisaṁ majjamimaṁ niratthakaṁ,


pli: Jānaṁ mahārāja kathaṁ piveyya.


pli: Nayimasmiṁ kumbhasmiṁ dadhi vā madhu vā,


pli: Evaṁ abhiññāya kiṇāhi rāja;


pli: Evañhimaṁ kumbhagatā mayā te,


pli: Akkhātarūpaṁ tava sabbamitta”.


pli: “Na me pitā vā athavāpi mātā,


pli: Etādisā yādisako tuvaṁsi;


pli: Hitānukampī paramatthakāmo,


pli: Sohaṁ karissaṁ vacanaṁ tavajja.


pli: Dadāmi te gāmavarāni pañca,


pli: Dāsīsataṁ satta gavaṁsatāni;


pli: Ājaññayutte ca rathe dasa ime,


pli: Ācariyo hosi mamatthakāmo”.


pli: “Taveva dāsīsatamatthu rāja,


pli: Gāmā ca gāvo ca taveva hontu;


pli: Ājaññayuttā ca rathā taveva,


pli: Sakkohamasmī tidasānamindo.


pli: Maṁsodanaṁ sappipāyāsaṁ bhuñja,


pli: Khādassu ca tvaṁ madhumāsapūve;


pli: Evaṁ tuvaṁ dhammarato janinda,


pli: Anindito saggamupehi ṭhānan”ti.


pli: Kumbhajātakaṁ dutiyaṁ.


pli: 3. Jayaddisajātaka


pli: “Cirassaṁ vata me udapādi ajja,


pli: Bhakkho mahā sattamibhattakāle;


pli: Kutosi ko vāsi tadiṅgha brūhi,


pli: Ācikkha jātiṁ vidito yathāsi”.


pli: “Pañcālarājā migavaṁ paviṭṭho,


pli: Jayaddiso nāma yadissuto te;


pli: Carāmi kacchāni vanāni cāhaṁ,


pli: Pasadaṁ imaṁ khāda mamajja muñca”.


pli: “Seneva tvaṁ paṇasi sassamāno,


pli: Mamesa bhakkho pasado yaṁ vadesi;


pli: Taṁ khādiyāna pasadaṁ jighaññaṁ,


pli: Khādissaṁ pacchā na vilāpakālo”.


pli: “Na catthi mokkho mama nikkayena,


pli: Gantvāna paccāgamanāya paṇhe;


pli: Taṁ saṅgaraṁ brāhmaṇassappadāya,


pli: Saccānurakkhī punarāvajissaṁ”.


pli: “Kiṁ kammajātaṁ anutappate tvaṁ,


pli: Pattaṁ samīpaṁ maraṇassa rāja;


pli: Ācikkha me taṁ api sakkuṇemu,


pli: Anujānituṁ āgamanāya paṇhe”.


pli: “Katā mayā brāhmaṇassa dhanāsā,


pli: Taṁ saṅgaraṁ paṭimukkaṁ na muttaṁ;


pli: “Yā te katā brāhmaṇassa dhanāsā,


pli: Saccānurakkhī punarāvajassu”.


pli: Mutto ca so porisādassa hatthā,


pli: Gantvā sakaṁ mandiraṁ kāmakāmī;


pli: Āmantayī puttamalīnasattaṁ.


pli: “Ajjeva rajjaṁ abhisiñcayassu,


pli: Dhammaṁ cara sesu paresu cāpi;


pli: Adhammakāro ca te māhu raṭṭhe,


pli: Gacchāmahaṁ porisādassa ñatte”.


pli: “Kiṁ kamma kubbaṁ tava deva pāva,


pli: Nārādhayī taṁ tadicchāmi sotuṁ;


pli: Yamajja rajjamhi udassaye tuvaṁ,


pli: Rajjampi niccheyyaṁ tayā vināhaṁ”.


pli: “Na kammunā vā vacasā va tāta,


pli: Aparādhitohaṁ tuviyaṁ sarāmi;


pli: Sandhiñca katvā purisādakena,


pli: Saccānurakkhī punāhaṁ gamissaṁ”.


pli: “Ahaṁ gamissāmi idheva hohi,


pli: Natthi tato jīvato vippamokkho;


pli: Sace tuvaṁ gacchasiyeva rāja,


pli: Ahampi gacchāmi ubho na homa”.


pli: “Addhā hi tāta satānesa dhammo,


pli: Maraṇā ca me dukkhataraṁ tadassa;


pli: Kammāsapādo taṁ yadā pacitvā,


pli: Pasayha khāde bhidā rukkhasūle”.


pli: “Pāṇena te pāṇamahaṁ nimissaṁ,


pli: Mā tvaṁ agā porisādassa ñatte;


pli: Etañca te pāṇamahaṁ nimissaṁ,


pli: Tasmā mataṁ jīvitassa vaṇṇemi”.


pli: Tato have dhitimā rājaputto,


pli: Vanditvā mātu ca pitu ca pāde;


pli: Dukhinissa mātā nipatā pathabyā,


pli: Pitāssa paggayha bhujāni kandati.


pli: Taṁ gacchantaṁ tāva pitā viditvā,


pli: Parammukho vandati pañjalīko;


pli: “Somo ca rājā varuṇo ca rājā,


pli: Pajāpatī candimā sūriyo ca;


pli: Etehi gutto purisādakamhā,


pli: Anuññāto sotthi paccehi tāta”.


pli: “Yaṁ daṇḍakirañño gatassa mātā,


pli: Rāmassakāsi sotthānaṁ suguttā;


pli: Taṁ te ahaṁ sotthānaṁ karomi,


pli: Etena saccena sarantu devā;


pli: Anuññāto sotthi paccehi putta”.


pli: “Āvī raho vāpi manopadosaṁ,


pli: Nāhaṁ sare jātu malīnasatte;


pli: Etena saccena sarantu devā,


pli: Anuññāto sotthi paccehi bhātika”.


pli: “Yasmā ca me anadhimanosi sāmi,


pli: Na cāpi me manasā appiyosi;


pli: Anuññāto sotthi paccehi sāmi”.


pli: “Brahā ujū cārumukho kutosi,


pli: Na maṁ pajānāsi vane vasantaṁ;


pli: Luddaṁ maṁ ñatvā ‘purisādako’ti,


pli: Ko sotthimājānamidhāvajeyya”.


pli: “Jānāmi ludda purisādako tvaṁ,


pli: Na taṁ na jānāmi vane vasantaṁ;


pli: Ahañca puttosmi jayaddisassa,


pli: Mamajja khāda pituno pamokkhā”.


pli: “Jānāmi puttoti jayaddisassa,


pli: Tathā hi vo mukhavaṇṇo ubhinnaṁ;


pli: Sudukkaraññeva kataṁ tavedaṁ,


pli: Yo mattumicche pituno pamokkhā”.


pli: “Na dukkaraṁ kiñci mahettha maññe,


pli: Yo mattumicche pituno pamokkhā;


pli: Mātu ca hetu paraloka gantvā,


pli: Sukhena saggena ca sampayutto”.


pli: “Ahañca kho attano pāpakiriyaṁ,


pli: Āvī raho vāpi sare na jātu;


pli: Saṅkhātajātīmaraṇohamasmi,


pli: Yatheva me idha tathā parattha.


pli: Khādajja maṁ dāni mahānubhāva,


pli: Karassu kiccāni imaṁ sarīraṁ;


pli: Rukkhassa vā te papatāmi aggā,


pli: Chādayamāno mayhaṁ tvamadesi maṁsaṁ”.


pli: “Idañca te ruccati rājaputta,


pli: Cajesi pāṇaṁ pituno pamokkhā;


pli: Tasmā hi so tvaṁ taramānarūpo,


pli: Sambhañja kaṭṭhāni jalehi aggiṁ”.


pli: Tato have dhitimā rājaputto,


pli: Dāruṁ samāhatvā mahantamaggiṁ;


pli: Sandīpayitvā paṭivedayittha,


pli: “Ādīpito dāni mahāyamaggi”.


pli: “Khādajja maṁ dāni pasayhakāri,


pli: Kiṁ maṁ muhuṁ pekkhasi haṭṭhalomo;


pli: Tathā tathā tuyhamahaṁ karomi,


pli: Yathā yathā maṁ chādayamāno adesi”.


pli: “Ko tādisaṁ arahati khāditāye,


pli: Dhamme ṭhitaṁ saccavādiṁ vadaññuṁ;


pli: Muddhāpi tassa viphaleyya sattadhā,


pli: Yo tādisaṁ saccavādiṁ adeyya”.


pli: “Idañhi so brāhmaṇaṁ maññamāno,


pli: Saso avāsesi sake sarīre;


pli: Teneva so candimā devaputto,


pli: Sasatthuto kāmaduhajja yakkha”.


pli: “Cando yathā rāhumukhā pamutto,


pli: Virocate pannaraseva bhāṇumā;


pli: Evaṁ tuvaṁ porisādā pamutto,


pli: Viroca kapile mahānubhāva;


pli: Āmodayaṁ pitaraṁ mātarañca,


pli: Sabbo ca te nandatu ñātipakkho”.


pli: Tato have dhitimā rājaputto,


pli: Katañjalī pariyāya porisādaṁ;


pli: Anuññāto sotthi sukhī arogo,


pli: Paccāgamā kapilamalīnasatto.


pli: Taṁ negamā jānapadā ca sabbe,


pli: Hatthārohā rathikā pattikā ca;


pli: Namassamānā pañjalikā upāgamuṁ,


pli: “Namatthu te dukkarakārakosī”ti.


pli: Jayaddisajātakaṁ tatiyaṁ.


pli: 4. Chaddantajātaka


pli: “Kiṁ nu socasinuccaṅgi,


pli: paṇḍūsi varavaṇṇini;


pli: Milāyasi visālakkhi,


pli: mālāva parimadditā”.


pli: “Dohaḷo me mahārāja,


pli: supinantenupajjhagā;


pli: Na so sulabharūpova,


pli: yādiso mama dohaḷo”.


pli: “Ye keci mānusā kāmā,


pli: idha lokasmi nandane;


pli: Sabbe te pacurā mayhaṁ,


pli: ahaṁ te dammi dohaḷaṁ”.


pli: “Luddā deva samāyantu,


pli: ye keci vijite tava;


pli: Etesaṁ ahamakkhissaṁ,


pli: “Ime te luddakā devi,


pli: katahatthā visāradā;


pli: Vanaññū ca migaññū ca,


pli: mamatthe cattajīvitā”.


pli: “Luddaputtā nisāmetha,


pli: yāvantettha samāgatā;


pli: Chabbisāṇaṁ gajaṁ setaṁ,


pli: addasaṁ supine ahaṁ;


pli: Tassa dantehi me attho,


pli: alābhe natthi jīvitaṁ”.


pli: “Na no pitūnaṁ na pitāmahānaṁ,


pli: Diṭṭho suto kuñjaro chabbisāṇo;


pli: Yamaddasā supine rājaputtī,


pli: Akkhāhi no yādiso hatthināgo”.


pli: “Disā catasso vidisā catasso,


pli: Uddhaṁ adho dasa disā imāyo;


pli: Katamaṁ disaṁ tiṭṭhati nāgarājā,


pli: Yamaddasā supine chabbisāṇaṁ”.


pli: “Ito ujuṁ uttariyaṁ disāyaṁ,


pli: Atikkamma so sattagirī brahante;


pli: Suvaṇṇapasso nāma girī uḷāro,


pli: Supupphito kimpurisānuciṇṇo.


pli: Āruyha selaṁ bhavanaṁ kinnarānaṁ,


pli: Olokaya pabbatapādamūlaṁ;


pli: Atha dakkhasī meghasamānavaṇṇaṁ,


pli: Nigrodharājaṁ aṭṭhasahassapādaṁ.


pli: Tatthacchatī kuñjaro chabbisāṇo,


pli: Sabbaseto duppasaho parebhi;


pli: Rakkhanti naṁ aṭṭhasahassanāgā,


pli: Īsādantā vātajavappahārino.


pli: Tiṭṭhanti te tumūlaṁ passasantā,


pli: Kuppanti vātassapi eritassa;


pli: Manussabhūtaṁ pana tattha disvā,


pli: Bhasmaṁ kareyyuṁ nāssa rajopi tassa”.


pli: “Bahū hime rājakulamhi santi,


pli: Piḷandhanā jātarūpassa devī;


pli: Muttā maṇī veḷuriyāmayā ca,


pli: Kiṁ kāhasi dantapiḷandhanena;


pli: Māretukāmā kuñjaraṁ chabbisāṇaṁ,


pli: Udāhu ghātessasi luddaputte”.


pli: “Sā issitā dukkhitā casmi ludda,


pli: Uddhañca sussāmi anussarantī;


pli: Karohi me luddaka etamatthaṁ,


pli: Dassāmi te gāmavarāni pañca”.


pli: “Katthacchatī kattha mupeti ṭhānaṁ,


pli: Vīthissa kā nhāna gatassa hoti;


pli: Kathañhi so nhāyati nāgarājā,


pli: Kathaṁ vijānemu gatiṁ gajassa”.


pli: “Tattheva sā pokkharaṇī adūre,


pli: Rammā sutitthā ca mahodikā ca;


pli: Sampupphitā bhamaragaṇānuciṇṇā,


pli: Ettha hi so nhāyati nāgarājā.


pli: Sīsaṁ nahātuppalamālabhārī,


pli: Sabbaseto puṇḍarīkattacaṅgī;


pli: Āmodamāno gacchati sanniketaṁ,


pli: Purakkhatvā mahesiṁ sabbabhaddaṁ”.


pli: Tattheva so uggahetvāna vākyaṁ,


pli: Ādāya tūṇiñca dhanuñca luddo;


pli: Vituriyati sattagirī brahante,


pli: Suvaṇṇapassaṁ nāma giriṁ uḷāraṁ.


pli: Āruyha selaṁ bhavanaṁ kinnarānaṁ,


pli: Olokayī pabbatapādamūlaṁ;


pli: Tatthaddasā meghasamānavaṇṇaṁ,


pli: Nigrodharājaṁ aṭṭhasahassapādaṁ.


pli: Tatthaddasā kuñjaraṁ chabbisāṇaṁ,


pli: Sabbasetaṁ duppasahaṁ parebhi;


pli: Rakkhanti naṁ aṭṭhasahassanāgā,


pli: Īsādantā vātajavappahārino.


pli: Tatthaddasā pokkharaṇiṁ adūre,


pli: Rammaṁ sutitthañca mahodikañca;


pli: Sampupphitaṁ bhamaragaṇānuciṇṇaṁ,


pli: Yattha hi so nhāyati nāgarājā.


pli: Disvāna nāgassa gatiṁ ṭhitiñca,


pli: Vīthissa yā nhānagatassa hoti;


pli: Opātamāgacchi anariyarūpo,


pli: Payojito cittavasānugāya.


pli: Khaṇitvāna kāsuṁ phalakehi chādayi,


pli: Attānamodhāya dhanuñca luddo;


pli: Passāgataṁ puthusallena nāgaṁ,


pli: Samappayī dukkaṭakammakārī.


pli: Viddho ca nāgo koñcamanādi ghoraṁ,


pli: Sabbe ca nāgā ninnaduṁ ghorarūpaṁ;


pli: Tiṇañca kaṭṭhañca raṇaṁ karontā,


pli: Dhāviṁsu te aṭṭha disā samantato.


pli: Vadhissametanti parāmasanto,


pli: Kāsāvamaddakkhi dhajaṁ isīnaṁ;


pli: Dukkhena phuṭṭhassudapādi saññā,


pli: Arahaddhajo sabbhi avajjharūpo.


pli: “Anikkasāvo kāsāvaṁ,


pli: yo vatthaṁ paridahissati;


pli: Apeto damasaccena,


pli: na so kāsāvamarahati.


pli: Yo ca vantakasāvassa,


pli: sīlesu susamāhito;


pli: Upeto damasaccena,


pli: sa ve kāsāvamarahati”.


pli: Samappito puthusallena nāgo,


pli: Aduṭṭhacitto luddakamajjhabhāsi;


pli: “Kimatthayaṁ kissa vā samma hetu,


pli: Mamaṁ vadhī kassa vāyaṁ payogo”.


pli: “Kāsissa rañño mahesī bhadante,


pli: Sā pūjitā rājakule subhaddā;


pli: Taṁ addasā sā ca mamaṁ asaṁsi,


pli: Dantehi atthoti ca maṁ avoca”.


pli: “Bahū hi me dantayugā uḷārā,


pli: Ye me pitūnañca pitāmahānaṁ;


pli: Jānāti sā kodhanā rājaputtī,


pli: Vadhatthikā veramakāsi bālā.


pli: Uṭṭhehi tvaṁ ludda kharaṁ gahetvā,


pli: Dante ime chinda purā marāmi;


pli: Vajjāsi taṁ kodhanaṁ rājaputtiṁ,


pli: ‘Nāgo hato handa imassa dantā’”.


pli: Uṭṭhāya so luddo kharaṁ gahetvā,


pli: Chetvāna dantāni gajuttamassa;


pli: Vaggū subhe appaṭime pathabyā,


pli: Ādāya pakkāmi tato hi khippaṁ.


pli: Bhayaṭṭitā nāgavadhena aṭṭā,


pli: Ye te nāgā aṭṭha disā vidhāvuṁ;


pli: Adisvāna posaṁ gajapaccamittaṁ,


pli: Paccāgamuṁ yena so nāgarājā.


pli: Te tattha kanditvā roditvāna nāgā,


pli: Sīse sake paṁsukaṁ okiritvā;


pli: Agamaṁsu te sabbe sakaṁ niketaṁ,


pli: Purakkhatvā mahesiṁ sabbabhaddaṁ.


pli: Ādāya dantāni gajuttamassa,


pli: Vaggū subhe appaṭime pathabyā;


pli: Suvaṇṇarājīhi samantamodare,


pli: So luddako kāsipuraṁ upāgami;


pli: Upanesi so rājakaññāya dante,


pli: Nāgo hato handa imassa dantā.


pli: Disvāna dantāni gajuttamassa,


pli: Bhattuppiyassa purimāya jātiyā;


pli: Tattheva tassā hadayaṁ aphāli,


pli: Teneva sā kālamakāsi bālā.


pli: Sambodhipatto sa mahānubhāvo,


pli: Sitaṁ akāsi parisāya majjhe;


pli: Pucchiṁsu bhikkhū suvimuttacittā,


pli: “Nākāraṇe pātukaronti buddhā.


pli: Yamaddasātha dahariṁ kumāriṁ,


pli: Kāsāyavatthaṁ anagāriyaṁ carantiṁ;


pli: Sā kho tadā rājakaññā ahosi,


pli: Ahaṁ tadā nāgarājā ahosiṁ.


pli: Ādāya dantāni gajuttamassa,


pli: Vaggū subhe appaṭime pathabyā;


pli: Yo luddako kāsipuraṁ upāgami,


pli: So kho tadā devadatto ahosi”.


pli: Anāvasūraṁ cirarattasaṁsitaṁ,


pli: Uccāvacaṁ caritamidaṁ purāṇaṁ;


pli: Vītaddaro vītasoko visallo,


pli: Sayaṁ abhiññāya abhāsi buddho.


pli: “Ahaṁ vo tena kālena,


pli: ahosiṁ tattha bhikkhavo;


pli: Nāgarājā tadā homi,


pli: evaṁ dhāretha jātakan”ti.


pli: Chaddantajātakaṁ catutthaṁ.


pli: 5. Sambhavajātaka


pli: “Rajjañca paṭipannāsma,


pli: ādhipaccaṁ sucīrata;


pli: Mahattaṁ pattumicchāmi,


pli: vijetuṁ pathaviṁ imaṁ.


pli: Dhammena no adhammena,


pli: adhammo me na ruccati;


pli: Kiccova dhammo carito,


pli: rañño hoti sucīrata.


pli: Idha cevāninditā yena,


pli: pecca yena aninditā;


pli: Yasaṁ devamanussesu,


pli: yena pappomu brāhmaṇa.


pli: Yohaṁ atthañca dhammañca,


pli: kattumicchāmi brāhmaṇa;


pli: Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,


pli: brāhmaṇakkhāhi pucchito”.


pli: “Nāññatra vidhurā rāja,


pli: etadakkhātumarahati;


pli: Yaṁ tvaṁ atthañca dhammañca,


pli: kattumicchasi khattiya”.


pli: “Ehi kho pahito gaccha,


pli: vidhurassa upantikaṁ;


pli: Nikkhañcimaṁ suvaṇṇassa,


pli: haraṁ gaccha sucīrata;


pli: Abhihāraṁ imaṁ dajjā,


pli: atthadhammānusiṭṭhiyā”.


pli: Svādhippāgā bhāradvājo,


pli: Tamaddasa mahābrahmā,


pli: asamānaṁ sake ghare.


pli: “Raññohaṁ pahito dūto,


pli: korabyassa yasassino;


pli: ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’,


pli: iccabravi yudhiṭṭhilo;


pli: Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,


pli: vidhurakkhāhi pucchito”.


pli: “Gaṅgaṁ me pidahissanti,


pli: na taṁ sakkomi brāhmaṇa;


pli: Apidhetuṁ mahāsindhuṁ,


pli: taṁ kathaṁ so bhavissati;


pli: Na te sakkomi akkhātuṁ,


pli: atthaṁ dhammañca pucchito.


pli: Bhadrakāro ca me putto,


pli: oraso mama atrajo;


pli: gantvā pucchassu brāhmaṇa”.


pli: Svādhippāgā bhāradvājo,


pli: bhadrakārassupantikaṁ;


pli: Tamaddasa mahābrahmā,


pli: nisinnaṁ samhi vesmani.


pli: “Raññohaṁ pahito dūto,


pli: korabyassa yasassino;


pli: ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’,


pli: iccabravi yudhiṭṭhilo;


pli: Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,


pli: bhadrakāra pabrūhi me”.


pli: “Maṁsakājaṁ avahāya,


pli: godhaṁ anupatāmahaṁ;


pli: Na te sakkomi akkhātuṁ,


pli: atthaṁ dhammañca pucchito.


pli: Sañcayo nāma me bhātā,


pli: kaniṭṭho me sucīrata;


pli: gantvā pucchassu brāhmaṇa”.


pli: Svādhippāgā bhāradvājo,


pli: sañcayassa upantikaṁ;


pli: Tamaddasa mahābrahmā,


pli: nisinnaṁ samhi vesmani.


pli: “Raññohaṁ pahito dūto,


pli: korabyassa yasassino;


pli: ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’,


pli: iccabravi yudhiṭṭhilo;


pli: Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,


pli: sañcayakkhāhi pucchito”.


pli: “Sadā maṁ gilate maccu,


pli: sāyaṁ pāto sucīrata;


pli: Na te sakkomi akkhātuṁ,


pli: atthaṁ dhammañca pucchito.


pli: Sambhavo nāma me bhātā,


pli: kaniṭṭho me sucīrata;


pli: gantvā pucchassu brāhmaṇa”.


pli: “Abbhuto vata bho dhammo,


pli: nāyaṁ asmāka ruccati;


pli: Tayo janā pitāputtā,


pli: te su paññāya no vidū.


pli: Na taṁ sakkotha akkhātuṁ,


pli: atthaṁ dhammañca pucchitā;


pli: Kathaṁ nu daharo jaññā,


pli: atthaṁ dhammañca pucchito”.


pli: “Mā naṁ daharoti uññāsi,


pli: apucchitvāna sambhavaṁ;


pli: Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,


pli: atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.


pli: Yathāpi cando vimalo,


pli: gacchaṁ ākāsadhātuyā;


pli: Sabbe tārāgaṇe loke,


pli: ābhāya atirocati.


pli: Evampi daharūpeto,


pli: paññāyogena sambhavo;


pli: Mā naṁ daharoti uññāsi,


pli: Yathāpi rammako māso,


pli: gimhānaṁ hoti brāhmaṇa;


pli: Atevaññehi māsehi,


pli: dumapupphehi sobhati.


pli: Yathāpi himavā brahme,


pli: pabbato gandhamādano;


pli: Nānārukkhehi sañchanno,


pli: mahābhūtagaṇālayo;


pli: Osadhehi ca dibbehi,


pli: disā bhāti pavāti ca.


pli: apucchitvāna sambhavaṁ;


pli: Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,


pli: atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.


pli: Yathāpi pāvako brahme,


pli: accimālī yasassimā;


pli: Jalamāno vane gacche,


pli: analo kaṇhavattanī.


pli: Ghatāsano dhūmaketu,


pli: uttamāhevanandaho;


pli: Nisīthe pabbataggasmiṁ,


pli: pahūtedho virocati.


pli: Evampi daharūpeto,


pli: paññāyogena sambhavo;


pli: Mā naṁ daharoti uññāsi,


pli: Javena bhadraṁ jānanti,


pli: balībaddañca vāhiye;


pli: Dohena dhenuṁ jānanti,


pli: bhāsamānañca paṇḍitaṁ.


pli: apucchitvāna sambhavaṁ;


pli: Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,


pli: atthaṁ dhammañca brāhmaṇa”.


pli: Svādhippāgā bhāradvājo,


pli: sambhavassa upantikaṁ;


pli: Tamaddasa mahābrahmā,


pli: kīḷamānaṁ bahīpure.


pli: “Raññohaṁ pahito dūto,


pli: korabyassa yasassino;


pli: ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’,


pli: iccabravi yudhiṭṭhilo;


pli: Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,


pli: sambhavakkhāhi pucchito”.


pli: “Taggha te ahamakkhissaṁ,


pli: yathāpi kusalo tathā;


pli: Rājā ca kho taṁ jānāti,


pli: yadi kāhati vā na vā.


pli: ‘Ajja suve’ti saṁseyya,


pli: raññā puṭṭho sucīrata;


pli: Mā katvā avasī rājā,


pli: atthe jāte yudhiṭṭhilo.


pli: Ajjhattaññeva saṁseyya,


pli: Kummaggaṁ na niveseyya,


pli: yathā mūḷho acetaso.


pli: Attānaṁ nātivatteyya,


pli: adhammaṁ na samācare;


pli: Atitthe nappatāreyya,


pli: anatthe na yuto siyā.


pli: Yo ca etāni ṭhānāni,


pli: kattuṁ jānāti khattiyo;


pli: Sadā so vaḍḍhate rājā,


pli: sukkapakkheva candimā.


pli: Ñātīnañca piyo hoti,


pli: mittesu ca virocati;


pli: Kāyassa bhedā sappañño,


pli: saggaṁ so upapajjatī”ti.


pli: Sambhavajātakaṁ pañcamaṁ.


pli: 6. Mahākapijātaka


pli: Bārāṇasyaṁ ahū rājā,


pli: kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;


pli: Mittāmaccaparibyūḷho,


pli: agamāsi migājinaṁ.


pli: Tattha brāhmaṇamaddakkhi,


pli: setaṁ citraṁ kilāsinaṁ;


pli: Viddhastaṁ koviḷāraṁva,


pli: kisaṁ dhamanisanthataṁ.


pli: Paramakāruññataṁ pattaṁ,


pli: disvā kicchagataṁ naraṁ;


pli: Avaca byamhito rājā,


pli: “yakkhānaṁ katamo nusi.


pli: Hatthapādā ca te setā,


pli: tato setataraṁ siro;


pli: Gattaṁ kammāsavaṇṇaṁ te,


pli: kilāsabahulo casi.


pli: Vaṭṭanāvaḷi saṅkāsā,


pli: piṭṭhi te ninnatunnatā;


pli: Kāḷapabbāva te aṅgā,


pli: nāññaṁ passāmi edisaṁ.


pli: Ugghaṭṭapādo tasito,


pli: kiso dhamanisanthato;


pli: Chāto ātattarūposi,


pli: kutosi kattha gacchasi.


pli: Duddasī appakārosi,


pli: dubbaṇṇo bhīmadassano;


pli: Janetti yāpi te mātā,


pli: na taṁ iccheyya passituṁ.


pli: Kiṁ kammamakaraṁ pubbe,


pli: Kaṁ avajjhaṁ aghātayi;


pli: Kibbisaṁ yaṁ karitvāna,


pli: Idaṁ dukkhaṁ upāgami”.


pli: “Taggha te ahamakkhissaṁ,


pli: yathāpi kusalo tathā;


pli: Saccavādiñhi lokasmiṁ,


pli: pasaṁsantīdha paṇḍitā.


pli: Eko caraṁ gogaveso,


pli: mūḷho accasariṁ vane;


pli: Araññe irīṇe vivane,


pli: nānākuñjarasevite.


pli: Vāḷamigānucarite,


pli: vippanaṭṭhosmi kānane;


pli: Acariṁ tattha sattāhaṁ,


pli: khuppipāsasamappito.


pli: Tattha tindukamaddakkhiṁ,


pli: visamaṭṭhaṁ bubhukkhito;


pli: Papātamabhilambantaṁ,


pli: sampannaphaladhārinaṁ.


pli: Vātassitāni bhakkhesiṁ,


pli: tāni rucciṁsu me bhusaṁ;


pli: Atitto rukkhamārūhiṁ,


pli: tattha hessāmi āsito.


pli: Ekaṁ me bhakkhitaṁ āsi,


pli: dutiyaṁ abhipatthitaṁ;


pli: Tato sā bhañjatha sākhā,


pli: chinnā pharasunā viya.


pli: Sohaṁ sahāva sākhāhi,


pli: uddhampādo avaṁsiro;


pli: Appatiṭṭhe anālambe,


pli: giriduggasmi pāpataṁ.


pli: Yasmā ca vāri gambhīraṁ,


pli: tasmā na samapajjisaṁ;


pli: Tattha sesiṁ nirānando,


pli: anūnā dasa rattiyo.


pli: Athettha kapi māgañchi,


pli: gonaṅgulo darīcaro;


pli: Sākhāhi sākhaṁ vicaranto,


pli: khādamāno dumapphalaṁ.


pli: So maṁ disvā kisaṁ paṇḍuṁ,


pli: kāruññamakaraṁ mayi;


pli: Ambho ko nāma so ettha,


pli: evaṁ dukkhena aṭṭito.


pli: Manusso amanusso vā,


pli: attānaṁ me pavedaya;


pli: Tassañjaliṁ paṇāmetvā,


pli: idaṁ vacanamabraviṁ.


pli: Manussohaṁ byasampatto,


pli: sā me natthi ito gati;


pli: Taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo,


pli: tvañca me saraṇaṁ bhava.


pli: Garuṁ silaṁ gahetvāna,


pli: vicarī pabbate kapi;


pli: Silāya yoggaṁ katvāna,


pli: nisabho etadabravi.


pli: Ehi me piṭṭhimāruyha,


pli: gīvaṁ gaṇhāhi bāhubhi;


pli: Ahaṁ taṁ uddharissāmi,


pli: giriduggata vegasā.


pli: Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,


pli: vānarindassa sirīmato;


pli: Piṭṭhimāruyha dhīrassa,


pli: gīvaṁ bāhāhi aggahiṁ.


pli: So maṁ tato samuṭṭhāsi,


pli: tejassī balavā kapi;


pli: Vihaññamāno kicchena,


pli: Uddharitvāna maṁ santo,


pli: nisabho etadabravi;


pli: Iṅgha maṁ samma rakkhassu,


pli: pasupissaṁ muhuttakaṁ.


pli: Sīhā byagghā ca dīpī ca,


pli: acchakokataracchayo;


pli: Te maṁ pamattaṁ hiṁseyyuṁ,


pli: te tvaṁ disvā nivāraya.


pli: Evaṁ me parittātūna,


pli: pasupī so muhuttakaṁ;


pli: Tadāhaṁ pāpikaṁ diṭṭhiṁ,


pli: paṭilacchiṁ ayoniso.


pli: Bhakkho ayaṁ manussānaṁ,


pli: yathā caññe vane migā;


pli: Yaṁ nūnimaṁ vadhitvāna,


pli: chāto khādeyya vānaraṁ.


pli: Asito ca gamissāmi,


pli: maṁsamādāya sambalaṁ;


pli: Kantāraṁ nittharissāmi,


pli: pātheyyaṁ me bhavissati.


pli: Tato silaṁ gahetvāna,


pli: matthakaṁ sannitāḷayiṁ;


pli: Mama gattakilantassa,


pli: pahāro dubbalo ahu.


pli: So ca vegenudappatto,


pli: kapi ruhira makkhito;


pli: Assupuṇṇehi nettehi,


pli: rodanto maṁ udikkhati.


pli: ‘Māyyomaṁ kari bhaddante,


pli: tvañca nāmedisaṁ kari;


pli: Tvañca kho nāma dīghāvu,


pli: aññe vāretumarahasi.


pli: Aho vata re purisa,


pli: tāvadukkarakāraka;


pli: Edisā visamā duggā,


pli: papātā uddhato mayā.


pli: Ānīto paralokāva,


pli: dubbheyyaṁ maṁ amaññatha;


pli: Taṁ tena pāpadhammena,


pli: pāpaṁ pāpena cintitaṁ.


pli: Mā heva tvaṁ adhammaṭṭha,


pli: vedanaṁ kaṭukaṁ phusi;


pli: Mā heva pāpakammaṁ taṁ,


pli: phalaṁ veḷuṁva taṁ vadhi.


pli: Tayime natthi vissāso,


pli: pāpadhamma asaññata;


pli: Ehi me piṭṭhito gaccha,


pli: dissamānova santike.


pli: Muttosi hatthā vāḷānaṁ,


pli: pattosi mānusiṁ padaṁ;


pli: Esa maggo adhammaṭṭha,


pli: tena gaccha yathāsukhaṁ’.


pli: Idaṁ vatvā giricaro,


pli: rahade pakkhalya matthakaṁ;


pli: Assūni sampamajjitvā,


pli: tato pabbatamāruhi.


pli: Sohaṁ tenābhisattosmi,


pli: pariḷāhena aṭṭito;


pli: Ḍayhamānena gattena,


pli: vāriṁ pātuṁ upāgamiṁ.


pli: Agginā viya santatto,


pli: rahado ruhiramakkhito;


pli: Pubbalohitasaṅkāso,


pli: sabbo me samapajjatha.


pli: Yāvanto udabindūni,


pli: kāyasmiṁ nipatiṁsu me;


pli: Tāvanto gaṇḍa jāyetha,


pli: addhabeluvasādisā.


pli: Pabhinnā pagghariṁsu me,


pli: kuṇapā pubbalohitā;


pli: Yena yeneva gacchāmi,


pli: gāmesu nigamesu ca.


pli: Daṇḍahatthā nivārenti,


pli: itthiyo purisā ca maṁ;


pli: Okkitā pūtigandhena,


pli: māssu orena āgamā.


pli: Etādisaṁ idaṁ dukkhaṁ,


pli: satta vassāni dāni me;


pli: Anubhomi sakaṁ kammaṁ,


pli: pubbe dukkaṭamattano.


pli: Taṁ vo vadāmi bhaddante,


pli: yāvantettha samāgatā;


pli: Māssu mittāna dubbhittho,


pli: mittadubbho hi pāpako.


pli: Kuṭṭhī kilāsī bhavati,


pli: yo mittānidha dubbhati;


pli: Kāyassa bhedā mittaddu,


pli: nirayaṁ sopapajjatī”ti.


pli: Mahākapijātakaṁ chaṭṭhaṁ.


pli: 7. Dakarakkhasajātaka


pli: “Sace vo vuyhamānānaṁ,


pli: sattannaṁ udakaṇṇave;


pli: Manussabalimesāno,


pli: nāvaṁ gaṇheyya rakkhaso;


pli: Anupubbaṁ kathaṁ datvā,


pli: muñcesi dakarakkhasā”.


pli: “Mātaraṁ paṭhamaṁ dajjaṁ,


pli: Bhariyaṁ datvāna bhātaraṁ;


pli: Tato sahāyaṁ datvāna,


pli: Pañcamaṁ dajjaṁ brāhmaṇaṁ;


pli: Chaṭṭhāhaṁ dajjamattānaṁ,


pli: Neva dajjaṁ mahosadhaṁ”.


pli: “Posetā te janettī ca,


pli: dīgharattānukampikā;


pli: Chabbhī tayi padussati,


pli: paṇḍitā atthadassinī;


pli: Aññaṁ upanisaṁ katvā,


pli: vadhā taṁ parimocayi.


pli: Taṁ tādisiṁ pāṇadadiṁ,


pli: orasaṁ gabbhadhāriniṁ;


pli: Mātaraṁ kena dosena,


pli: dajjāsi dakarakkhino”.


pli: “Daharā viyalaṅkāraṁ,


pli: dhāreti apiḷandhanaṁ;


pli: Dovārike anīkaṭṭhe,


pli: ativelaṁ pajagghati.


pli: Athopi paṭirājūnaṁ,


pli: sayaṁ dūtāni sāsati;


pli: Mātaraṁ tena dosena,


pli: dajjāhaṁ dakarakkhino”.


pli: “Itthigumbassa pavarā,


pli: accantaṁ piyabhāṇinī;


pli: Anuggatā sīlavatī,


pli: chāyāva anapāyinī.


pli: Akkodhanā puññavatī,


pli: paṇḍitā atthadassinī;


pli: Ubbariṁ kena dosena,


pli: “Khiḍḍāratisamāpannaṁ,


pli: anatthavasamāgataṁ;


pli: Sā maṁ sakāna puttānaṁ,


pli: ayācaṁ yācate dhanaṁ.


pli: Sohaṁ dadāmi sāratto,


pli: bahuṁ uccāvacaṁ dhanaṁ;


pli: Suduccajaṁ cajitvāna,


pli: pacchā socāmi dummano;


pli: Ubbariṁ tena dosena,


pli: dajjāhaṁ dakarakkhino”.


pli: “Yenocitā janapadā,


pli: ānītā ca paṭiggahaṁ;


pli: Ābhataṁ pararajjebhi,


pli: abhiṭṭhāya bahuṁ dhanaṁ.


pli: Dhanuggahānaṁ pavaraṁ,


pli: sūraṁ tikhiṇamantinaṁ;


pli: Bhātaraṁ kena dosena,


pli: dajjāsi dakarakkhino”.


pli: Dhanuggahānaṁ pavaro,


pli: sūro tikhiṇamanti ca;


pli: Mayāyaṁ sukhito rājā,


pli: atimaññati dārako.


pli: Upaṭṭhānampi me ayye,


pli: na so eti yathā pure;


pli: Bhātaraṁ tena dosena,


pli: “Ekarattena ubhayo,


pli: tvañceva dhanusekha ca;


pli: Ubho jātettha pañcālā,


pli: sahāyā susamāvayā.


pli: Cariyā taṁ anubandhittho,


pli: ekadukkhasukho tava;


pli: Ussukko te divārattiṁ,


pli: sabbakiccesu byāvaṭo;


pli: Sahāyaṁ kena dosena,


pli: dajjāsi dakarakkhino”.


pli: “Cariyā maṁ ayaṁ ayye,


pli: pajagghittho mayā saha;


pli: Ajjāpi tena vaṇṇena,


pli: ativelaṁ pajagghati.


pli: Ubbariyāpihaṁ ayye,


pli: mantayāmi rahogato;


pli: Anāmanto pavisati,


pli: pubbe appaṭivedito.


pli: Laddhadvāro katokāso,


pli: ahirikaṁ anādaraṁ;


pli: Sahāyaṁ tena dosena,


pli: dajjāhaṁ dakarakkhino”.


pli: “Kusalo sabbanimittānaṁ,


pli: rutaññū āgatāgamo;


pli: Uppāte supine yutto,


pli: niyyāne ca pavesane.


pli: Paṭṭho bhūmantalikkhasmiṁ,


pli: Nakkhattapadakovido;


pli: Brāhmaṇaṁ kena dosena,


pli: Dajjāsi dakarakkhino”.


pli: “Parisāyampi me ayye,


pli: ummīlitvā udikkhati;


pli: Tasmā accabhamuṁ luddaṁ,


pli: “Sasamuddapariyāyaṁ,


pli: mahiṁ sāgarakuṇḍalaṁ;


pli: Vasundharaṁ āvasasi,


pli: amaccaparivārito.


pli: Cāturanto mahāraṭṭho,


pli: vijitāvī mahabbalo;


pli: Pathabyā ekarājāsi,


pli: yaso te vipulaṁ gato.


pli: Soḷasitthisahassāni,


pli: āmuttamaṇikuṇḍalā;


pli: Nānājanapadā nārī,


pli: devakaññūpamā subhā.


pli: Evaṁ sabbaṅgasampannaṁ,


pli: sabbakāmasamiddhinaṁ;


pli: Sukhitānaṁ piyaṁ dīghaṁ,


pli: jīvitaṁ āhu khattiya.


pli: Atha tvaṁ kena vaṇṇena,


pli: kena vā pana hetunā;


pli: Paṇḍitaṁ anurakkhanto,


pli: pāṇaṁ cajasi duccajaṁ”.


pli: “Yatopi āgato ayye,


pli: mama hatthaṁ mahosadho;


pli: Nābhijānāmi dhīrassa,


pli: anumattampi dukkaṭaṁ.


pli: Sace ca kismici kāle,


pli: maraṇaṁ me pure siyā;


pli: So me putte paputte ca,


pli: sukhāpeyya mahosadho.


pli: Anāgataṁ paccuppannaṁ,


pli: sabbamatthampi passati;


pli: Anāparādhakammantaṁ,


pli: na dajjaṁ dakarakkhino”.


pli: “Idaṁ suṇātha pañcālā,


pli: cūḷaneyyassa bhāsitaṁ;


pli: pāṇaṁ cajati duccajaṁ.


pli: Mātu bhariyāya bhātucca,


pli: sakhino brāhmaṇassa ca;


pli: Attano cāpi pañcālo,


pli: channaṁ cajati jīvitaṁ.


pli: Evaṁ mahatthikā paññā,


pli: nipuṇā sādhucintinī;


pli: Diṭṭhadhammahitatthāya,


pli: samparāyasukhāya cā”ti.


pli: Dakarakkhasajātakaṁ sattamaṁ.


pli: 8. Paṇḍaranāgarājajātaka


pli: “Vikiṇṇavācaṁ aniguyha mantaṁ,


pli: Asaññataṁ aparicakkhitāraṁ;


pli: Bhayaṁ tamanveti sayaṁ abodhaṁ,


pli: Nāgaṁ yathā paṇḍarakaṁ supaṇṇo.


pli: Yo guyhamantaṁ parirakkhaṇeyyaṁ,


pli: Mohā naro saṁsati hāsamāno;


pli: Taṁ bhinnamantaṁ bhayamanveti khippaṁ,


pli: Nānumitto garuṁ atthaṁ,


pli: guyhaṁ veditumarahati;


pli: Sumitto ca asambuddhaṁ,


pli: sambuddhaṁ vā anatthavā.


pli: Vissāsamāpajjimahaṁ acelaṁ,


pli: Samaṇo ayaṁ sammato bhāvitatto;


pli: Tassāhamakkhiṁ vivariṁ guyhamatthaṁ,


pli: Atītamattho kapaṇaṁ rudāmi.


pli: Tassāhaṁ paramaṁ brahme guyhaṁ,


pli: Vācañhi maṁ nāsakkhiṁ saṁyametuṁ;


pli: Tappakkhato hi bhayamāgataṁ mamaṁ,


pli: Yo ve naro suhadaṁ maññamāno,


pli: Guyhamatthaṁ saṁsati dukkulīne;


pli: Dosā bhayā athavā rāgarattā,


pli: Pallatthito bālo asaṁsayaṁ so.


pli: Tirokkhavāco asataṁ paviṭṭho,


pli: Yo saṅgatīsu mudīreti vākyaṁ;


pli: Āsīviso dummukhotyāhu taṁ naraṁ,


pli: Ārā ārā saṁyame tādisamhā.


pli: Annaṁ pānaṁ kāsikacandanañca,


pli: Manāpitthiyo mālamucchādanañca;


pli: Ohāya gacchāmase sabbakāme,


pli: Supaṇṇa pāṇūpagatāva tyamhā”.


pli: “Ko nīdha tiṇṇaṁ garahaṁ upeti,


pli: Asmiṁdhaloke pāṇabhū nāgarāja;


pli: Samaṇo supaṇṇo athavā tvameva,


pli: Kiṁ kāraṇā paṇḍarakaggahīto”.


pli: “Samaṇoti me sammatatto ahosi,


pli: Piyo ca me manasā bhāvitatto;


pli: Tassāhamakkhiṁ vivariṁ guyhamatthaṁ,


pli: Atītamattho kapaṇaṁ rudāmi”.


pli: “Na catthi satto amaro pathabyā,


pli: Paññāvidhā natthi na ninditabbā;


pli: Saccena dhammena dhitiyā damena,


pli: Alabbhamabyāharatī naro idha.


pli: Mātāpitā paramā bandhavānaṁ,


pli: Nāssa tatiyo anukampakatthi;


pli: Tesampi guyhaṁ paramaṁ na saṁse,


pli: Mantassa bhedaṁ parisaṅkamāno.


pli: Mātāpitā bhaginī bhātaro ca,


pli: Sahāyā vā yassa honti sapakkhā;


pli: Bhariyā ce purisaṁ vajjā,


pli: Komārī piyabhāṇinī;


pli: Puttarūpayasūpetā,


pli: Ñātisaṅghapurakkhatā;


pli: Tassāpi guyhaṁ paramaṁ na saṁse,


pli: Na guyhamatthaṁ vivareyya,


pli: Rakkheyya naṁ yathā nidhiṁ;


pli: Na hi pātukato sādhu,


pli: Guyho attho pajānatā.


pli: Thiyā guyhaṁ na saṁseyya,


pli: amittassa ca paṇḍito;


pli: Yo cāmisena saṁhīro,


pli: hadayattheno ca yo naro.


pli: Guyhamatthaṁ asambuddhaṁ,


pli: sambodhayati yo naro;


pli: Mantabhedabhayā tassa,


pli: dāsabhūto titikkhati.


pli: Yāvanto purisassatthaṁ,


pli: guyhaṁ jānanti mantinaṁ;


pli: Tāvanto tassa ubbegā,


pli: tasmā guyhaṁ na vissaje.


pli: Vivicca bhāseyya divā rahassaṁ,


pli: Rattiṁ giraṁ nātivelaṁ pamuñce;


pli: Upassutikā hi suṇanti mantaṁ,


pli: Tasmā manto khippamupeti bhedaṁ.


pli: Yathāpi assa nagaraṁ mahantaṁ,


pli: Advārakaṁ āyasaṁ bhaddasālaṁ;


pli: Samantakhātāparikhāupetaṁ,


pli: Evampi me te idha guyhamantā.


pli: Ye guyhamantā avikiṇṇavācā,


pli: Daḷhā sadatthesu narā dujivha;


pli: Ārā amittā byavajanti tehi,


pli: Āsīvisā vā riva sattusaṅghā”.


pli: “Hitvā gharaṁ pabbajito acelo,


pli: Naggo muṇḍo carati ghāsahetu;


pli: Tamhi nu kho vivariṁ guyhamatthaṁ,


pli: Atthā ca dhammā ca apaggatamhā.


pli: Kathaṅkaro hoti supaṇṇarāja,


pli: Kiṁsīlo kena vatena vattaṁ;


pli: Samaṇo caraṁ hitvā mamāyitāni,


pli: Kathaṅkaro saggamupeti ṭhānaṁ”.


pli: “Hiriyā titikkhāya damenupeto,


pli: Akkodhano pesuṇiyaṁ pahāya;


pli: Evaṅkaro saggamupeti ṭhānaṁ”.


pli: “Mātāva puttaṁ taruṇaṁ tanujjaṁ,


pli: Samphassatā sabbagattaṁ phareti;


pli: Evampi me tvaṁ pāturahu dijinda,


pli: Mātāva puttaṁ anukampamāno”.


pli: “Handajja tvaṁ muñca vadhā dujivha,


pli: Tayo hi puttā na hi añño atthi;


pli: Antevāsī dinnako atrajo ca,


pli: Rajjassu puttaññataro me ahosi”.


pli: Icceva vākyaṁ visajjī supaṇṇo,


pli: Bhumyaṁ patiṭṭhāya dijo dujivhaṁ;


pli: “Muttajja tvaṁ sabbabhayātivatto,


pli: Thalūdake hohi mayābhigutto.


pli: Ātaṅkinaṁ yathā kusalo bhisakko,


pli: Pipāsitānaṁ rahadova sīto;


pli: Vesmaṁ yathā himasītaṭṭitānaṁ,


pli: Evampi te saraṇamahaṁ bhavāmi”.


pli: “Sandhiṁ katvā amittena,


pli: aṇḍajena jalābuja;


pli: Vivariya dāṭhaṁ sesi,


pli: kuto taṁ bhayamāgataṁ”.


pli: “Saṅketheva amittasmiṁ,


pli: mittasmimpi na vissase;


pli: Abhayā bhayamuppannaṁ,


pli: api mūlāni kantati.


pli: Kathaṁ nu vissase tyamhi,


pli: yenāsi kalaho kato;


pli: Niccayattena ṭhātabbaṁ,


pli: so disabbhi na rajjati.


pli: Vissāsaye na ca taṁ vissayeyya,


pli: Asaṅkito saṅkito ca bhaveyya;


pli: Tathā tathā viññū parakkameyya,


pli: Yathā yathā bhāvaṁ paro na jaññā”.


pli: Te devavaṇṇā sukhumālarūpā,


pli: Ubho samā sujayā puññakhandhā;


pli: Upāgamuṁ karampiyaṁ acelaṁ,


pli: Missībhūtā assavāhāva nāgā.


pli: Tato have paṇḍarako acelaṁ,


pli: Sayamevupāgamma idaṁ avoca;


pli: “Muttajjahaṁ sabbabhayātivatto,


pli: Na hi nūna tuyhaṁ manaso piyamhā”.


pli: “Piyo hi me āsi supaṇṇarājā,


pli: Asaṁsayaṁ paṇḍarakena saccaṁ;


pli: So rāgarattova akāsimetaṁ,


pli: Pāpakammaṁ sampajāno na mohā”.


pli: “Na me piyaṁ appiyaṁ vāpi hoti,


pli: Sampassato lokamimaṁ parañca;


pli: Susaññatānañhi viyañjanena,


pli: Asaññato lokamimaṁ carāsi.


pli: Ariyāvakāsosi anariyovāsi,


pli: Asaññato saññatasannikāso;


pli: Kaṇhābhijātikosi anariyarūpo,


pli: Pāpaṁ bahuṁ duccaritaṁ acāri.


pli: Aduṭṭhassa tuvaṁ dubbhi,


pli: dubbhī ca pisuṇo casi;


pli: Etena saccavajjena,


pli: muddhā te phalatu sattadhā”.


pli: “Tasmā hi mittānaṁ na dubbhitabbaṁ,


pli: Mittadubbhā pāpiyo natthi añño;


pli: Āsittasatto nihato pathabyā,


pli: Indassa vākyena hi saṁvaro hato”ti.


pli: Paṇḍaranāgarājajātakaṁ aṭṭhamaṁ.


pli: 9. Sambulājātaka


pli: “Kā vedhamānā girikandarāyaṁ,


pli: Ekā tuvaṁ tiṭṭhasi saṁhitūru;


pli: Puṭṭhāsi me pāṇipameyyamajjhe,


pli: Akkhāhi me nāmañca bandhave ca.


pli: Obhāsayaṁ vanaṁ rammaṁ,


pli: sīhabyagghanisevitaṁ;


pli: Kā vā tvamasi kalyāṇi,


pli: kassa vā tvaṁ sumajjhime;


pli: Abhivādemi taṁ bhadde,


pli: dānavāhaṁ namatthu te”.


pli: “Yo putto kāsirājassa,


pli: sotthisenoti taṁ vidū;


pli: Tassāhaṁ sambulā bhariyā,


pli: evaṁ jānāhi dānava;


pli: Abhivādemi taṁ bhante,


pli: sambulāhaṁ namatthu te.


pli: Vedehaputto bhaddante,


pli: vane vasati āturo;


pli: Tamahaṁ rogasammattaṁ,


pli: ekā ekaṁ upaṭṭhahaṁ.


pli: Ahañca vanamuñchāya,


pli: Madhumaṁsaṁ migābilaṁ;


pli: Yadāharāmi taṁ bhakkho,


pli: Tassa nūnajja nādhati”.


pli: “Kiṁ vane rājaputtena,


pli: āturena karissasi;


pli: Sambule pariciṇṇena,


pli: ahaṁ bhattā bhavāmi te”.


pli: “Sokaṭṭāya durattāya,


pli: kiṁ rūpaṁ vijjate mama;


pli: Aññaṁ pariyesa bhaddante,


pli: abhirūpataraṁ mayā”.


pli: “Ehimaṁ girimāruyha,


pli: bhariyā me catussatā;


pli: Tāsaṁ tvaṁ pavarā hohi,


pli: sabbakāmasamiddhinī.


pli: Nūna tārakavaṇṇābhe,


pli: yaṁ kiñci manasicchasi;


pli: Sabbaṁ taṁ pacuraṁ mayhaṁ,


pli: ramassvajja mayā saha.


pli: No ce tuvaṁ maheseyyaṁ,


pli: Sambule kārayissasi;


pli: Alaṁ tvaṁ pātarāsāya,


pli: Paṇhe bhakkhā bhavissasi”.


pli: Tañca sattajaṭo luddo,


pli: kaḷāro purisādako;


pli: Vane nāthaṁ apassantiṁ,


pli: sambulaṁ aggahī bhuje.


pli: Adhipannā pisācena,


pli: luddenāmisacakkhunā;


pli: Sā ca sattuvasaṁ pattā,


pli: patimevānusocati.


pli: “Na me idaṁ tathā dukkhaṁ,


pli: yaṁ maṁ khādeyya rakkhaso;


pli: Yañca me ayyaputtassa,


pli: mano hessati aññathā.


pli: Na santi devā pavasanti nūna,


pli: Na hi nūna santi idha lokapālā;


pli: Sahasā karontānamasaññatānaṁ,


pli: Na hi nūna santi paṭisedhitāro”.


pli: “Itthīnamesā pavarā yasassinī,


pli: Santā samā aggirivuggatejā;


pli: Tañce tuvaṁ rakkhasādesi kaññaṁ,


pli: Muddhā ca hi sattadhā te phaleyya;


pli: Mā tvaṁ dahī muñca patibbatāya”.


pli: Sā ca assamamāgacchi,


pli: pamuttā purisādakā;


pli: Nīḷaṁ paḷinaṁ sakuṇīva,


pli: gatasiṅgaṁva ālayaṁ.


pli: Sā tattha paridevesi,


pli: rājaputtī yasassinī;


pli: Sambulā utumattakkhā,


pli: vane nāthaṁ apassantī.


pli: Samaṇe brāhmaṇe vande,


pli: sampannacaraṇe ise;


pli: Rājaputtaṁ apassantī,


pli: “tumhaṁmhi saraṇaṁ gatā”.


pli: Vande sīhe ca byagghe ca,


pli: ye ca aññe vane migā;


pli: Tiṇā latāni osadhyo,


pli: pabbatāni vanāni ca;


pli: Vande indīvarīsāmaṁ,


pli: rattiṁ nakkhattamāliniṁ;


pli: Vande bhāgīrathiṁ gaṅgaṁ,


pli: savantīnaṁ paṭiggahaṁ;


pli: Vande ahaṁ pabbatarājaseṭṭhaṁ,


pli: Himavantaṁ siluccayaṁ;


pli: “Tumhaṁmhi saraṇaṁ gatā”.


pli: “Atisāyaṁ vatāgacchi,


pli: rājaputti yasassini;


pli: Kena nujja samāgacchi,


pli: ko te piyataro mayā”.


pli: “Idaṁ khohaṁ tadāvocaṁ,


pli: gahitā tena sattunā;


pli: Na me idaṁ tathā dukkhaṁ,


pli: yaṁ maṁ khādeyya rakkhaso;


pli: Yañca me ayyaputtassa,


pli: mano hessati aññathā”.


pli: “Corīnaṁ bahubuddhīnaṁ,


pli: yāsu saccaṁ sudullabhaṁ;


pli: Thīnaṁ bhāvo durājāno,


pli: macchassevodake gataṁ”.


pli: “Tathā maṁ saccaṁ pāletu,


pli: pālayissati ce mamaṁ;


pli: Yathāhaṁ nābhijānāmi,


pli: aññaṁ piyataraṁ tayā;


pli: Etena saccavajjena,


pli: byādhi te vūpasammatu”.


pli: “Ye kuñjarā sattasatā uḷārā,


pli: Rakkhanti rattindivamuyyutāvudhā;


pli: Dhanuggahānañca satāni soḷasa,


pli: Kathaṁvidhe passasi bhadde sattavo”.


pli: “Alaṅkatāyo padumuttarattacā,


pli: Virāgitā passati haṁsagaggarā;


pli: Tāsaṁ suṇitvā mitagītavāditaṁ,


pli: Na dāni me tāta tathā yathā pure.


pli: Suvaṇṇasaṅkaccadharā suviggahā,


pli: Alaṅkatā mānusiyaccharūpamā;


pli: Senopiyā tāta aninditaṅgiyo,


pli: Khattiyakaññā paṭilobhayanti naṁ.


pli: Sace ahaṁ tāta tathā yathā pure,


pli: Patiṁ tamuñchāya punā vane bhare;


pli: Sammānaye maṁ na ca maṁ vimānaye,


pli: Itopi me tāta tato varaṁ siyā.


pli: Yamannapāne vipulasmi ohite,


pli: Nārī vimaṭṭhābharaṇā alaṅkatā;


pli: Sabbaṅgupetā patino ca appiyā,


pli: Abajjha tassā maraṇaṁ tato varaṁ.


pli: Api ce daliddā kapaṇā anāḷhiyā,


pli: Kaṭādutīyā patino ca sā piyā;


pli: Sabbaṅgupetāyapi appiyāya,


pli: Ayameva seyyā kapaṇāpi yā piyā”.


pli: “Sudullabhitthī purisassa yā hitā,


pli: Bhattitthiyā dullabho yo hito ca;


pli: Hitā ca te sīlavatī ca bhariyā,


pli: Janinda dhammaṁ cara sambulāya”.


pli: “Sace tuvaṁ vipule laddhabhoge,


pli: Issāvatiṇṇā maraṇaṁ upesi;


pli: Ahañca te bhadde imā rājakaññā,


pli: Sabbe te vacanakarā bhavāmā”ti.


pli: Sambulājātakaṁ navamaṁ.


pli: 2. Cūḷajanakajātaka


pli: “Vāyametheva puriso,


pli: na nibbindeyya paṇḍito;


pli: Passāmi vohaṁ attānaṁ,


pli: udakā thalamubbhatan”ti.


pli: Cūḷajanakajātakaṁ dutiyaṁ.


pli: 10. Gandhatindukajātaka


pli: “Appamādo amataṁ padaṁ,


pli: Pamādo maccuno padaṁ;


pli: Appamattā na mīyanti,


pli: Ye pamattā yathā matā.


pli: Madā pamādo jāyetha,


pli: pamādā jāyate khayo;


pli: Khayā padosā jāyanti,


pli: mā pamādo bharatūsabha.


pli: Bahū hi khattiyā jīnā,


pli: atthaṁ raṭṭhaṁ pamādino;


pli: Athopi gāmino gāmā,


pli: anagārā agārino.


pli: Khattiyassa pamattassa,


pli: raṭṭhasmiṁ raṭṭhavaḍḍhana;


pli: Sabbe bhogā vinassanti,


pli: rañño taṁ vuccate aghaṁ.


pli: Nesa dhammo mahārāja,


pli: ativelaṁ pamajjasi;


pli: Iddhaṁ phītaṁ janapadaṁ,


pli: corā viddhaṁsayanti naṁ.


pli: Na te puttā bhavissanti,


pli: na hiraññaṁ na dhāniyaṁ;


pli: Raṭṭhe viluppamānamhi,


pli: sabbabhogehi jiyyasi.


pli: Sabbabhogā parijiṇṇaṁ,


pli: rājānaṁ vāpi khattiyaṁ;


pli: Ñātimittā suhajjā ca,


pli: na taṁ maññanti māniyaṁ.


pli: Hatthārohā anikaṭṭhā,


pli: rathikā pattikārakā;


pli: Tamevamupajīvantā,


pli: Asaṁvihitakammantaṁ,


pli: bālaṁ dummantimantinaṁ;


pli: Sirī jahati dummedhaṁ,


pli: jiṇṇaṁva urago tacaṁ.


pli: Susaṁvihitakammantaṁ,


pli: kāluṭṭhāyiṁ atanditaṁ;


pli: Sabbe bhogābhivaḍḍhanti,


pli: gāvo sausabhāmiva.


pli: Upassutiṁ mahārāja,


pli: raṭṭhe janapade cara;


pli: Tattha disvā ca sutvā ca,


pli: tato taṁ paṭipajjasi”.


pli: “Evaṁ vedetu pañcālo,


pli: saṅgāme saramappito;


pli: Yathāhamajja vedemi,


pli: kaṇṭakena samappito”.


pli: “Jiṇṇo dubbalacakkhūsi,


pli: na rūpaṁ sādhu passasi;


pli: Kiṁ tattha brahmadattassa,


pli: yaṁ taṁ maggeyya kaṇṭako”.


pli: “Bahvettha brahmadattassa,


pli: Sohaṁ maggasmi brāhmaṇa;


pli: Arakkhitā jānapadā,


pli: Adhammabalinā hatā.


pli: Rattiñhi corā khādanti,


pli: divā khādanti tuṇḍiyā;


pli: Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,


pli: bahu adhammiko jano.


pli: Etādise bhaye jāte,


pli: bhayaṭṭā tāta māṇavā;


pli: Nillenakāni kubbanti,


pli: vane āhatva kaṇṭakaṁ”.


pli: “Kadāssu nāmayaṁ rājā,


pli: brahmadatto marissati;


pli: Yassa raṭṭhamhi jiyyanti,


pli: appatikā kumārikā”.


pli: “Dubbhāsitañhi te jammi,


pli: anatthapadakovide;


pli: Kuhiṁ rājā kumārīnaṁ,


pli: bhattāraṁ pariyesati”.


pli: “Na me dubbhāsitaṁ brahme,


pli: kovidatthapadā ahaṁ;


pli: Arakkhitā jānapadā,


pli: adhammabalinā hatā.


pli: Rattiñhi corā khādanti,


pli: divā khādanti tuṇḍiyā;


pli: Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,


pli: bahu adhammiko jano;


pli: Dujjīve dubbhare dāre,


pli: kuto bhattā kumāriyo”.


pli: “Evaṁ sayatu pañcālo,


pli: saṅgāme sattiyā hato;


pli: Yathāyaṁ kapaṇo seti,


pli: hato phālena sāliyo”.


pli: “Adhammena tuvaṁ jamma,


pli: brahmadattassa kujjhasi;


pli: Yo tvaṁ sapasi rājānaṁ,


pli: aparajjhitvāna attano”.


pli: “Dhammena brahmadattassa,


pli: ahaṁ kujjhāmi brāhmaṇa;


pli: Arakkhitā jānapadā,


pli: adhammabalinā hatā.


pli: Rattiñhi corā khādanti,


pli: divā khādanti tuṇḍiyā;


pli: Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,


pli: bahu adhammiko jano.


pli: Sā nūna puna re pakkā,


pli: vikāle bhattamāhari;


pli: Bhattahāriṁ apekkhanto,


pli: “Evaṁ haññatu pañcālo,


pli: saṅgāme asinā hato;


pli: Yathāhamajja pahato,


pli: khīrañca me pavaṭṭitaṁ”.


pli: “Yaṁ pasu khīraṁ chaḍḍeti,


pli: pasupālaṁ vihiṁsati;


pli: Kiṁ tattha brahmadattassa,


pli: yaṁ no garahate bhavaṁ”.


pli: “Gārayho brahme pañcālo,


pli: brahmadattassa rājino;


pli: Arakkhitā jānapadā,


pli: adhammabalinā hatā.


pli: Rattiñhi corā khādanti,


pli: divā khādanti tuṇḍiyā;


pli: Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,


pli: bahu adhammiko jano.


pli: Caṇḍā aṭanakā gāvī,


pli: yaṁ pure na duhāmase;


pli: Taṁ dāni ajja dohāma,


pli: khīrakāmehupaddutā”.


pli: “Evaṁ kandatu pañcālo,


pli: viputto vippasukkhatu;


pli: Yathāyaṁ kapaṇā gāvī,


pli: viputtā paridhāvati”.


pli: “Yaṁ pasu pasupālassa,


pli: sambhameyya raveyya vā;


pli: Ko nīdha aparādhatthi,


pli: brahmadattassa rājino”.


pli: “Aparādho mahābrahme,


pli: brahmadattassa rājino;


pli: Arakkhitā jānapadā,


pli: adhammabalinā hatā.


pli: Rattiñhi corā khādanti,


pli: divā khādanti tuṇḍiyā;


pli: Raṭṭhasmiṁ kūṭarājassa,


pli: bahu adhammiko jano;


pli: Kathaṁ no asikosatthā,


pli: khīrapā haññate pajā”.


pli: “Evaṁ khajjatu pañcālo,


pli: hato yuddhe saputtako;


pli: Yathāhamajja khajjāmi,


pli: gāmikehi araññajo”.


pli: “Na sabbabhūtesu vidhenti rakkhaṁ,


pli: Rājāno maṇḍūka manussaloke;


pli: Nettāvatā rājā adhammacārī,


pli: Yaṁ tādisaṁ jīvamadeyyu dhaṅkā”.


pli: “Adhammarūpo vata brahmacārī,


pli: Anuppiyaṁ bhāsasi khattiyassa;


pli: Viluppamānāya puthuppajāya,


pli: Pūjesi rājaṁ paramappamādaṁ.


pli: Sace idaṁ brahme surajjakaṁ siyā,


pli: Phītaṁ raṭṭhaṁ muditaṁ vippasannaṁ;


pli: Bhutvā baliṁ aggapiṇḍañca kākā,


pli: Na mādisaṁ jīvamadeyyu dhaṅkā”ti.


pli: Gandhatindukajātakaṁ dasamaṁ.


pli: Tiṁsanipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Kiṁchanda kumbha jayaddisa chaddanta,


pli: Atha paṇḍitasambhava sirakapi;


pli: Dakarakkhasa paṇḍaranāgavaro,


pli: Atha sambula tindukadevasutoti.


pli: Jātakapāḷiyā paṭhamo bhāgo niṭṭhito.


title_pli: Jātaka Cattālīsanipāta

pli: Cattālīsanipāta


pli: Tesakuṇavagga


pli: 1. Tesakuṇajātaka


pli: Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.


pli: “Vessantaraṁ taṁ pucchāmi,


pli: sakuṇa bhaddamatthu te;


pli: Rajjaṁ kāretukāmena,


pli: kiṁ su kiccaṁ kataṁ varaṁ”.


pli: “Cirassaṁ vata maṁ tāto,


pli: kaṁso bārāṇasiggaho;


pli: Pamatto appamattaṁ maṁ,


pli: pitā puttaṁ acodayi.


pli: Paṭhameneva vitathaṁ,


pli: kodhaṁ hāsaṁ nivāraye;


pli: Tato kiccāni kāreyya,


pli: taṁ vataṁ āhu khattiya.


pli: Yaṁ tvaṁ tāta tapokammaṁ,


pli: Pubbe katamasaṁsayaṁ;


pli: Ratto duṭṭho ca yaṁ kayirā,


pli: Na taṁ kayirā tato puna.


pli: Khattiyassa pamattassa,


pli: raṭṭhasmiṁ raṭṭhavaḍḍhana;


pli: Sabbe bhogā vinassanti,


pli: rañño taṁ vuccate aghaṁ.


pli: Sirī tāta alakkhī ca,


pli: pucchitā etadabravuṁ;


pli: Uṭṭhānavīriye pose,


pli: ramāhaṁ anusūyake.


pli: Usūyake duhadaye,


pli: purise kammadussake;


pli: Kāḷakaṇṇī mahārāja,


pli: ramati cakkabhañjanī.


pli: So tvaṁ sabbesu suhadayo,


pli: sabbesaṁ rakkhito bhava;


pli: Alakkhiṁ nuda mahārāja,


pli: lakkhyā bhava nivesanaṁ.


pli: Sa lakkhīdhitisampanno,


pli: puriso hi mahaggato;


pli: Amittānaṁ kāsipati,


pli: mūlaṁ aggañca chindati.


pli: Sakkopi hi bhūtapati,


pli: uṭṭhāne nappamajjati;


pli: Sa kalyāṇe dhitiṁ katvā,


pli: uṭṭhāne kurute mano.


pli: Gandhabbā pitaro devā,


pli: sājīvā honti tādino;


pli: Uṭṭhāhato appamajjato,


pli: anutiṭṭhanti devatā.


pli: So appamatto akkuddho,


pli: tāta kiccāni kāraya;


pli: Vāyamassu ca kiccesu,


pli: nālaso vindate sukhaṁ.


pli: Tattheva te vattapadā,


pli: esāva anusāsanī;


pli: Alaṁ mitte sukhāpetuṁ,


pli: amittānaṁ dukhāya ca”.


pli: “Sakkhisi tvaṁ kuṇḍalini,


pli: maññasi khattabandhuni;


pli: Rajjaṁ kāretukāmena,


pli: kiṁ su kiccaṁ kataṁ varaṁ”.


pli: “Dveva tāta padakāni,


pli: yattha sabbaṁ patiṭṭhitaṁ;


pli: Aladdhassa ca yo lābho,


pli: laddhassa cānurakkhaṇā.


pli: Amacce tāta jānāhi,


pli: dhīre atthassa kovide;


pli: Anakkhākitave tāta,


pli: asoṇḍe avināsake.


pli: Yo ca taṁ tāta rakkheyya,


pli: dhanaṁ yañceva te siyā;


pli: Sūtova rathaṁ saṅgaṇhe,


pli: so te kiccāni kāraye.


pli: Susaṅgahitantajano,


pli: sayaṁ vittaṁ avekkhiya;


pli: Nidhiñca iṇadānañca,


pli: na kare parapattiyā.


pli: Sayaṁ āyaṁ vayaṁ jaññā,


pli: sayaṁ jaññā katākataṁ;


pli: Niggaṇhe niggahārahaṁ,


pli: paggaṇhe paggahārahaṁ.


pli: Sayaṁ jānapadaṁ atthaṁ,


pli: anusāsa rathesabha;


pli: Mā te adhammikā yuttā,


pli: dhanaṁ raṭṭhañca nāsayuṁ.


pli: Mā ca vegena kiccāni,


pli: karosi kārayesi vā;


pli: Vegasā hi kataṁ kammaṁ,


pli: mando pacchānutappati.


pli: Mā te adhisare muñca,


pli: subāḷhamadhikopitaṁ;


pli: Kodhasā hi bahū phītā,


pli: kulā akulataṁ gatā.


pli: Mā tāta issaromhīti,


pli: anatthāya patārayi;


pli: Itthīnaṁ purisānañca,


pli: mā te āsi dukhudrayo.


pli: Apetalomahaṁsassa,


pli: rañño kāmānusārino;


pli: Sabbe bhogā vinassanti,


pli: rañño taṁ vuccate aghaṁ.


pli: Tattheva te vattapadā,


pli: esāva anusāsanī;


pli: Dakkhassudāni puññakaro,


pli: asoṇḍo avināsako;


pli: Sīlavāssu mahārāja,


pli: dussīlo vinipātiko”.


pli: “Apucchimha kosiyagottaṁ,


pli: kuṇḍaliniṁ tatheva ca;


pli: Tvaṁ dāni vadehi jambuka,


pli: balānaṁ balamuttamaṁ”.


pli: “Balaṁ pañcavidhaṁ loke,


pli: purisasmiṁ mahaggate;


pli: Tattha bāhubalaṁ nāma,


pli: carimaṁ vuccate balaṁ.


pli: Bhogabalañca dīghāvu,


pli: dutiyaṁ vuccate balaṁ;


pli: Amaccabalañca dīghāvu,


pli: tatiyaṁ vuccate balaṁ.


pli: Abhijaccabalaṁ ceva,


pli: taṁ catutthaṁ asaṁsayaṁ;


pli: Yāni cetāni sabbāni,


pli: adhigaṇhāti paṇḍito.


pli: Taṁ balānaṁ balaṁ seṭṭhaṁ,


pli: aggaṁ paññābalaṁ balaṁ;


pli: Paññābalenupatthaddho,


pli: atthaṁ vindati paṇḍito.


pli: Api ce labhati mando,


pli: phītaṁ dharaṇimuttamaṁ;


pli: Akāmassa pasayhaṁ vā,


pli: añño taṁ paṭipajjati.


pli: Abhijātopi ce hoti,


pli: rajjaṁ laddhāna khattiyo;


pli: Duppañño hi kāsipati,


pli: sabbenapi na jīvati.


pli: Paññāva sutaṁ vinicchinī,


pli: Paññā kitti silokavaḍḍhanī;


pli: Paññāsahito naro idha,


pli: Api dukkhe sukhāni vindati.


pli: Paññañca kho asussūsaṁ,


pli: na koci adhigacchati;


pli: Bahussutaṁ anāgamma,


pli: dhammaṭṭhaṁ avinibbhujaṁ.


pli: Yo ca dhammavibhaṅgaññū,


pli: kāluṭṭhāyī matandito;


pli: Anuṭṭhahati kālena,


pli: kammaphalaṁ tassijjhati.


pli: Anāyatanasīlassa,


pli: anāyatanasevino;


pli: Na nibbindiyakārissa,


pli: sammadattho vipaccati.


pli: Ajjhattañca payuttassa,


pli: tathāyatanasevino;


pli: Anibbindiyakārissa,


pli: Yogappayogasaṅkhātaṁ,


pli: sambhatassānurakkhaṇaṁ;


pli: Tāni tvaṁ tāta sevassu,


pli: mā akammāya randhayi;


pli: Akammunā hi dummedho,


pli: naḷāgāraṁva sīdati”.


pli: “Dhammaṁ cara mahārāja,


pli: mātāpitūsu khattiya;


pli: Idha dhammaṁ caritvāna,


pli: rāja saggaṁ gamissasi.


pli: Dhammaṁ cara mahārāja,


pli: puttadāresu khattiya;


pli: mittāmaccesu khattiya;


pli: vāhanesu balesu ca;


pli: gāmesu nigamesu ca;


pli: raṭṭhesu janapadesu ca;


pli: samaṇabrāhmaṇesu ca;


pli: migapakkhīsu khattiya;


pli: dhammo ciṇṇo sukhāvaho;


pli: Saindā devā sabrahmakā;


pli: Suciṇṇena divaṁ pattā,


pli: Mā dhammaṁ rāja pāmado.


pli: Tattheva te vattapadā,


pli: Esāva anusāsanī;


pli: Sappaññasevī kalyāṇī,


pli: Samattaṁ sāma taṁ vidū”ti.


pli: Tesakuṇajātakaṁ paṭhamaṁ.


pli: Cattālīsanipāta


pli: Tesakuṇavagga


pli: 2. Sarabhaṅgajātaka


pli: “Alaṅkatā kuṇḍalino suvatthā,


pli: Veḷuriyamuttātharukhaggabandhā;


pli: Rathesabhā tiṭṭhatha ke nu tumhe,


pli: Kathaṁ vo jānanti manussaloke”.


pli: “Ahamaṭṭhako bhīmaratho panāyaṁ,


pli: Kāliṅgarājā pana uggatoyaṁ;


pli: Susaññatānaṁ isīnaṁ dassanāya,


pli: Idhāgatā pucchitāyemha pañhe”.


pli: “Vehāyasaṁ tiṭṭhasi antalikkhe,


pli: Pathaddhuno pannaraseva cando;


pli: Pucchāmi taṁ yakkha mahānubhāva,


pli: Kathaṁ taṁ jānanti manussaloke”.


pli: “Yamāhu devesu sujampatīti,


pli: Maghavāti taṁ āhu manussaloke;


pli: Sa devarājā idamajja patto,


pli: Susaññatānaṁ isīnaṁ dassanāya”.


pli: “Dūre sutā no isayo samāgatā,


pli: Mahiddhikā iddhiguṇūpapannā;


pli: Vandāmi te ayire pasannacitto,


pli: Ye jīvalokettha manussaseṭṭhā”.


pli: “Gandho isīnaṁ ciradikkhitānaṁ,


pli: Kāyā cuto gacchati mālutena;


pli: Ito paṭikkamma sahassanetta,


pli: Gandho isīnaṁ asuci devarāja”.


pli: Kāyā cuto gacchatu mālutena;


pli: Vicitrapupphaṁ surabhiṁva mālaṁ,


pli: Gandhañca etaṁ pāṭikaṅkhāma bhante;


pli: Na hettha devā paṭikkūlasaññino”.


pli: “Purindado bhūtapatī yasassī,


pli: Devānamindo sakko maghavā sujampati;


pli: Sa devarājā asuragaṇappamaddano,


pli: Okāsamākaṅkhati pañha pucchituṁ.


pli: Ko nevimesaṁ idha paṇḍitānaṁ,


pli: Pañhe puṭṭho nipuṇe byākarissati;


pli: Tiṇṇañca raññaṁ manujādhipānaṁ,


pli: Devānamindassa ca vāsavassa”.


pli: “Ayaṁ isi sarabhaṅgo tapassī,


pli: Yato jāto virato methunasmā;


pli: Āceraputto suvinītarūpo,


pli: So nesaṁ pañhāni viyākarissati”.


pli: “Koṇḍañña pañhāni viyākarohi,


pli: Yācanti taṁ isayo sādhurūpā;


pli: Koṇḍañña eso manujesu dhammo,


pli: Yaṁ vuddhamāgacchati esa bhāro”.


pli: “Katāvakāsā pucchantu bhonto,


pli: Yaṁ kiñci pañhaṁ manasābhipatthitaṁ;


pli: Ahañhi taṁ taṁ vo viyākarissaṁ,


pli: Ñatvā sayaṁ lokamimaṁ parañca”.


pli: Tato ca maghavā sakko,


pli: atthadassī purindado;


pli: Apucchi paṭhamaṁ pañhaṁ,


pli: yañcāsi abhipatthitaṁ.


pli: “Kiṁ sū vadhitvā na kadāci socati,


pli: Kissappahānaṁ isayo vaṇṇayanti;


pli: Kassīdha vuttaṁ pharusaṁ khametha,


pli: Akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṁ”.


pli: “Kodhaṁ vadhitvā na kadāci socati,


pli: Makkhappahānaṁ isayo vaṇṇayanti;


pli: Sabbesaṁ vuttaṁ pharusaṁ khametha,


pli: Etaṁ khantiṁ uttamamāhu santo”.


pli: “Sakkā ubhinnaṁ vacanaṁ titikkhituṁ,


pli: Sadisassa vā seṭṭhatarassa vāpi;


pli: Kathaṁ nu hīnassa vaco khametha,


pli: “Bhayā hi seṭṭhassa vaco khametha,


pli: Sārambhahetū pana sādisassa;


pli: Yo cīdha hīnassa vaco khametha,


pli: “Kathaṁ vijaññā catupattharūpaṁ,


pli: Seṭṭhaṁ sarikkhaṁ athavāpi hīnaṁ;


pli: Virūparūpena caranti santo,


pli: Tasmā hi sabbesaṁ vaco khametha”.


pli: “Na hetamatthaṁ mahatīpi senā,


pli: Sarājikā yujjhamānā labhetha;


pli: Yaṁ khantimā sappuriso labhetha,


pli: Khantī balassūpasamanti verā”.


pli: “Subhāsitaṁ te anumodiyāna,


pli: Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;


pli: Yathā ahuṁ daṇḍakī nāḷikero,


pli: Athajjuno kalābu cāpi rājā;


pli: Tesaṁ gatiṁ brūhi supāpakamminaṁ,


pli: Katthūpapannā isinaṁ viheṭhakā”.


pli: “Kisañhi vacchaṁ avakiriya daṇḍakī,


pli: Ucchinnamūlo sajano saraṭṭho;


pli: Kukkuḷanāme nirayamhi paccati,


pli: Tassa phuliṅgāni patanti kāye.


pli: Yo saññate pabbajite aheṭhayi,


pli: Dhammaṁ bhaṇante samaṇe adūsake;


pli: Taṁ nāḷikeraṁ sunakhā parattha,


pli: Saṅgamma khādanti viphandamānaṁ.


pli: Athajjuno niraye sattisūle,


pli: Avaṁsiro patito uddhampādo;


pli: Aṅgīrasaṁ gotamaṁ heṭhayitvā,


pli: Khantiṁ tapassiṁ cirabrahmacāriṁ.


pli: Yo khaṇḍaso pabbajitaṁ achedayi,


pli: Khantiṁ vadantaṁ samaṇaṁ adūsakaṁ;


pli: Kalābuvīciṁ upapajja paccati,


pli: Mahāpatāpaṁ kaṭukaṁ bhayānakaṁ.


pli: Etāni sutvā nirayāni paṇḍito,


pli: Aññāni pāpiṭṭhatarāni cettha;


pli: Dhammaṁ care samaṇabrāhmaṇesu,


pli: Evaṅkaro saggamupeti ṭhānaṁ”.


pli: “Subhāsitaṁ te anumodiyāna,


pli: Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;


pli: Kathaṁvidhaṁ sīlavantaṁ vadanti,


pli: Kathaṁvidhaṁ paññavantaṁ vadanti;


pli: Kathaṁvidhaṁ sappurisaṁ vadanti,


pli: Kathaṁvidhaṁ no siri no jahāti”.


pli: “Kāyena vācāya ca yodha saññato,


pli: Manasā ca kiñci na karoti pāpaṁ;


pli: Na attahetū alikaṁ bhaṇeti,


pli: Tathāvidhaṁ sīlavantaṁ vadanti.


pli: Gambhīrapañhaṁ manasābhicintayaṁ,


pli: Nāccāhitaṁ kamma karoti luddaṁ;


pli: Kālāgataṁ atthapadaṁ na riñcati,


pli: Tathāvidhaṁ paññavantaṁ vadanti.


pli: Yo ve kataññū katavedi dhīro,


pli: Kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti;


pli: Dukhitassa sakkacca karoti kiccaṁ,


pli: Tathāvidhaṁ sappurisaṁ vadanti.


pli: Etehi sabbehi guṇehupeto,


pli: Saddho mudū saṁvibhāgī vadaññū;


pli: Saṅgāhakaṁ sakhilaṁ saṇhavācaṁ,


pli: Tathāvidhaṁ no siri no jahāti”.


pli: “Subhāsitaṁ te anumodiyāna,


pli: Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;


pli: Sīlaṁ siriñcāpi satañca dhammaṁ,


pli: Paññañca kaṁ seṭṭhataraṁ vadanti”.


pli: “Paññā hi seṭṭhā kusalā vadanti,


pli: Nakkhattarājāriva tārakānaṁ;


pli: Sīlaṁ sīrī cāpi satañca dhammo,


pli: Anvāyikā paññavato bhavanti”.


pli: Kathaṅkaro kintikaro kimācaraṁ,


pli: Kiṁ sevamāno labhatīdha paññaṁ;


pli: Paññāya dāni paṭipadaṁ vadehi,


pli: Kathaṅkaro paññavā hoti macco”.


pli: “Sevetha vuddhe nipuṇe bahussute,


pli: Uggāhako ca paripucchako siyā;


pli: Suṇeyya sakkacca subhāsitāni,


pli: Evaṅkaro paññavā hoti macco.


pli: Sa paññavā kāmaguṇe avekkhati,


pli: Aniccato dukkhato rogato ca;


pli: Evaṁ vipassī pajahāti chandaṁ,


pli: Dukkhesu kāmesu mahabbhayesu.


pli: Sa vītarāgo pavineyya dosaṁ,


pli: Mettaṁ cittaṁ bhāvaye appamāṇaṁ;


pli: Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,


pli: Anindito brahmamupeti ṭhānaṁ”.


pli: “Mahatthiyaṁ āgamanaṁ ahosi,


pli: Tavamaṭṭhakā bhīmarathassa cāpi;


pli: Kāliṅgarājassa ca uggatassa,


pli: Sabbesa vo kāmarāgo pahīno”.


pli: “Evametaṁ paracittavedi,


pli: Sabbesa no kāmarāgo pahīno;


pli: Karohi okāsamanuggahāya,


pli: Yathā gatiṁ te abhisambhavema”.


pli: “Karomi okāsamanuggahāya,


pli: Tathā hi vo kāmarāgo pahīno;


pli: Pharātha kāyaṁ vipulāya pītiyā,


pli: Yathā gatiṁ me abhisambhavetha”.


pli: “Sabbaṁ karissāma tavānusāsaniṁ,


pli: Yaṁ yaṁ tuvaṁ vakkhasi bhūripañña;


pli: Pharāma kāyaṁ vipulāya pītiyā,


pli: “Katāya vacchassa kisassa pūjā,


pli: Gacchantu bhonto isayo sādhurūpā;


pli: Jhāne ratā hotha sadā samāhitā,


pli: Esā ratī pabbajitassa seṭṭhā”.


pli: Sutvāna gāthā paramatthasaṁhitā,


pli: Subhāsitā isinā paṇḍitena;


pli: Te vedajātā anumodamānā,


pli: Pakkāmu devā devapuraṁ yasassino.


pli: Gāthā imā atthavatī subyañjanā,


pli: Yo kocimā aṭṭhikatvā suṇeyya,


pli: Labhetha pubbāpariyaṁ visesaṁ;


pli: Laddhāna pubbāpariyaṁ visesaṁ,


pli: Adassanaṁ maccurājassa gacche.


pli: “Sālissaro sāriputto,


pli: meṇḍissaro ca kassapo;


pli: Pabbato anuruddho ca,


pli: kaccāyano ca devalo.


pli: Anusisso ca ānando,


pli: kisavaccho ca kolito;


pli: Nārado udāyitthero,


pli: parisā buddhaparisā;


pli: Sarabhaṅgo lokanātho,


pli: evaṁ dhāretha jātakan”ti.


pli: Sarabhaṅgajātakaṁ dutiyaṁ.


pli: Cattālīsanipāta


pli: Tesakuṇavagga


pli: 3. Alambusājātaka


pli: Atha bravi brahā indo,


pli: vatrabhū jayataṁ pitā;


pli: Devakaññaṁ parābhetvā,


pli: sudhammāyaṁ alambusaṁ.


pli: “Misse devā taṁ yācanti,


pli: tāvatiṁsā saindakā;


pli: Isippalobhane gaccha,


pli: isisiṅgaṁ alambuse.


pli: Purāyaṁ amhe acceti,


pli: vattavā brahmacariyavā;


pli: Nibbānābhirato vuddho,


pli: tassa maggāni āvara”.


pli: “Devarāja kimeva tvaṁ,


pli: mameva tuvaṁ sikkhasi;


pli: santi aññāpi accharā.


pli: Mādisiyo pavarā ceva,


pli: asoke nandane vane;


pli: Tāsampi hotu pariyāyo,


pli: tāpi yantu palobhanā”.


pli: “Addhā hi saccaṁ bhaṇasi,


pli: santi aññāpi accharā;


pli: Tādisiyo pavarā ceva,


pli: asoke nandane vane.


pli: Na tā evaṁ pajānanti,


pli: pāricariyaṁ pumaṁ gatā;


pli: Yādisaṁ tvaṁ pajānāsi,


pli: nāri sabbaṅgasobhane.


pli: Tvameva gaccha kalyāṇi,


pli: itthīnaṁ pavarā casi;


pli: Taveva vaṇṇarūpena,


pli: savasamānayissasi”.


pli: “Na vāhaṁ na gamissāmi,


pli: devarājena pesitā;


pli: Vibhemi cetaṁ āsāduṁ,


pli: uggatejo hi brāhmaṇo.


pli: Aneke nirayaṁ pattā,


pli: isimāsādiyā janā;


pli: Āpannā mohasaṁsāraṁ,


pli: tasmā lomāni haṁsaye”.


pli: Idaṁ vatvāna pakkāmi,


pli: accharā kāmavaṇṇinī;


pli: Missā missitumicchantī,


pli: isisiṅgaṁ alambusā.


pli: Sā ca taṁ vanamogayha,


pli: isisiṅgena rakkhitaṁ;


pli: Bimbajālakasañchannaṁ,


pli: samantā addhayojanaṁ.


pli: Pātova pātarāsamhi,


pli: udaṇhasamayaṁ pati;


pli: Aggiṭṭhaṁ parimajjantaṁ,


pli: isisiṅgaṁ upāgami.


pli: “Kā nu vijjurivābhāsi,


pli: osadhī viya tārakā;


pli: Vicittahatthābharaṇā,


pli: āmuttamaṇikuṇḍalā.


pli: Ādiccavaṇṇasaṅkāsā,


pli: hemacandanagandhinī;


pli: Saññatūrū mahāmāyā,


pli: kumārī cārudassanā.


pli: Vilaggā mudukā suddhā,


pli: pādā te suppatiṭṭhitā;


pli: Gamanā kāmanīyā te,


pli: harantiyeva me mano.


pli: Anupubbāva te ūrū,


pli: nāganāsasamūpamā;


pli: Vimaṭṭhā tuyhaṁ sussoṇī,


pli: akkhassa phalakaṁ yathā.


pli: Uppalasseva kiñjakkhā,


pli: nābhi te sādhu saṇṭhitā;


pli: Pūrā kaṇhañjanasseva,


pli: dūrato paṭidissati.


pli: Duvidhā jātā urajā,


pli: avaṇṭā sādhupaccudā;


pli: Payodharā apatitā,


pli: aḍḍhalābusamā thanā.


pli: Dīghā kambutalābhāsā,


pli: gīvā eṇeyyakā yathā;


pli: Paṇḍarāvaraṇā vaggu,


pli: catutthamanasannibhā.


pli: Uddhaggā ca adhaggā ca,


pli: dumaggaparimajjitā;


pli: Duvijā nelasambhūtā,


pli: dantā tava sudassanā.


pli: Apaṇḍarā lohitantā,


pli: jiñjūkaphalasannibhā;


pli: Āyatā ca visālā ca,


pli: nettā tava sudassanā.


pli: Nātidīghā susammaṭṭhā,


pli: kanakabyā samocitā;


pli: Uttamaṅgaruhā tuyhaṁ,


pli: kesā candanagandhikā.


pli: Yāvatā kasigorakkhā,


pli: vāṇijānaṁ ca yā gati;


pli: Isīnañca parakkantaṁ,


pli: saññatānaṁ tapassinaṁ.


pli: Na te samasamaṁ passe,


pli: asmiṁ pathavimaṇḍale;


pli: Ko vā tvaṁ kassa vā putto,


pli: kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.


pli: “Na pañhakālo bhaddante,


pli: kassapevaṁ gate sati;


pli: Ehi samma ramissāma,


pli: ubho asmākamassame;


pli: Ehi taṁ upagūhissaṁ,


pli: ratīnaṁ kusalo bhava”.


pli: Idaṁ vatvāna pakkāmi,


pli: accharā kāmavaṇṇinī;


pli: Missā missitumicchantī,


pli: isisiṅgaṁ alambusā.


pli: So ca vegena nikkhamma,


pli: Chetvā dandhaparakkamaṁ;


pli: Tamuttamāsu veṇīsu,


pli: Ajjhappatto parāmasi.


pli: Tamudāvatta kalyāṇī,


pli: palissaji susobhanā;


pli: Cavitamhi brahmacariyā,


pli: yathā taṁ atha tositā.


pli: Manasā agamā indaṁ,


pli: vasantaṁ nandane vane;


pli: Tassā saṅkappamaññāya,


pli: maghavā devakuñjaro.


pli: Pallaṅkaṁ pahiṇī khippaṁ,


pli: sovaṇṇaṁ sopavāhanaṁ;


pli: Sauttaracchadapaññāsaṁ,


pli: sahassapaṭiyatthataṁ.


pli: Tamenaṁ tattha dhāresi,


pli: ure katvāna sobhanā;


pli: Yathā ekamuhuttaṁva,


pli: tīṇi vassāni dhārayi.


pli: Vimado tīhi vassehi,


pli: pabujjhitvāna brāhmaṇo;


pli: Addasāsi haritarukkhe,


pli: samantā aggiyāyanaṁ.


pli: Navapattavanaṁ phullaṁ,


pli: kokilaggaṇaghositaṁ;


pli: Samantā paviloketvā,


pli: rudaṁ assūni vattayi.


pli: “Na juhe na jape mante,


pli: aggihuttaṁ pahāpitaṁ;


pli: Ko nu me pāricariyāya,


pli: pubbe cittaṁ palobhayi.


pli: Araññe me viharato,


pli: yo me tejā ha sambhutaṁ;


pli: Nānāratnaparipūraṁ,


pli: nāvaṁva gaṇhi aṇṇave”.


pli: “Ahaṁ te pāricariyāya,


pli: devarājena pesitā;


pli: Avadhiṁ cittaṁ cittena,


pli: pamādo tvaṁ na bujjhasi”.


pli: “Imāni kira maṁ tāto,


pli: kassapo anusāsati;


pli: Kamalāsadisitthiyo,


pli: tāyo bujjhesi māṇava.


pli: Uregaṇḍāyo bujjhesi,


pli: tāyo bujjhesi māṇava;


pli: Iccānusāsi maṁ tāto,


pli: yathā maṁ anukampako.


pli: Tassāhaṁ vacanaṁ nākaṁ,


pli: pitu vuddhassa sāsanaṁ;


pli: Araññe nimmanussamhi,


pli: svajja jhāyāmi ekako.


pli: Sohaṁ tathā karissāmi,


pli: dhiratthu jīvitena me;


pli: Puna vā tādiso hessaṁ,


pli: maraṇaṁ me bhavissati”.


pli: Tassa tejaṁ vīriyañca,


pli: Dhitiṁ ñatvā avaṭṭhitaṁ;


pli: Sirasā aggahī pāde,


pli: Isisiṅgaṁ alambusā.


pli: “Mā me kujjha mahāvīra,


pli: mā me kujjha mahāise;


pli: Mahā attho mayā ciṇṇo,


pli: tidasānaṁ yasassinaṁ;


pli: Tayā saṅkampitaṁ āsi,


pli: sabbaṁ devapuraṁ tadā”.


pli: “Tāvatiṁsā ca ye devā,


pli: tidasānañca vāsavo;


pli: Tvañca bhadde sukhī hohi,


pli: gaccha kaññe yathāsukhaṁ”.


pli: Tassa pāde gahetvāna,


pli: katvā ca naṁ padakkhiṇaṁ;


pli: Añjaliṁ paggahetvāna,


pli: tamhā ṭhānā apakkami.


pli: Yo ca tassāsi pallaṅko,


pli: sovaṇṇo sopavāhano;


pli: Sauttaracchadapaññāso,


pli: sahassapaṭiyatthato;


pli: Tameva pallaṅkamāruyha,


pli: agā devāna santike.


pli: Tamokkamiva āyantiṁ,


pli: jalantiṁ vijjutaṁ yathā;


pli: Patīto sumano vitto,


pli: devindo adadā varaṁ.


pli: “Varañce me ado sakka,


pli: sabbabhūtānamissara;


pli: Nisippalobhikā gacche,


pli: etaṁ sakka varaṁ vare”ti.


pli: Alambusājātakaṁ tatiyaṁ.


pli: Cattālīsanipāta


pli: Tesakuṇavagga


pli: 4. Saṅkhapālajātaka


pli: “Ariyāvakāsosi pasannanetto,


pli: Maññe bhavaṁ pabbajito kulamhā;


pli: Kathaṁ nu vittāni pahāya bhoge,


pli: Pabbaji nikkhamma gharā sapañña”.


pli: “Sayaṁ vimānaṁ naradeva disvā,


pli: Mahānubhāvassa mahoragassa;


pli: Disvāna puññāna mahāvipākaṁ,


pli: Saddhāyahaṁ pabbajitomhi rāja”.


pli: “Na kāmakāmā na bhayā na dosā,


pli: Vācaṁ musā pabbajitā bhaṇanti;


pli: Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ,


pli: Sutvāna me jāyihitippasādo”.


pli: “Vāṇijja raṭṭhādhipa gacchamāno,


pli: Pathe addasāsimhi bhojaputte;


pli: Pavaddhakāyaṁ uragaṁ mahantaṁ,


pli: Ādāya gacchante pamodamāne.


pli: Sohaṁ samāgamma janinda tehi,


pli: Pahaṭṭhalomo avacamhi bhīto;


pli: ‘Kuhiṁ ayaṁ nīyati bhīmakāyo,


pli: Nāgena kiṁ kāhatha bhojaputtā’.


pli: ‘Nāgo ayaṁ nīyati bhojanatthā,


pli: Pavaddhakāyo urago mahanto;


pli: Sāduñca thūlañca muduñca maṁsaṁ,


pli: Na tvaṁ rasaññāsi videhaputta.


pli: Ito mayaṁ gantvā sakaṁ niketaṁ,


pli: Ādāya satthāni vikopayitvā;


pli: Maṁsāni bhokkhāma pamodamānā,


pli: Mayañhi ve sattavo pannagānaṁ’.


pli: ‘Sace ayaṁ nīyati bhojanatthā,


pli: Dadāmi vo balibaddāni soḷasa,


pli: Nāgaṁ imaṁ muñcatha bandhanasmā’.


pli: ‘Addhā hi no bhakkho ayaṁ manāpo,


pli: Bahū ca no uragā bhuttapubbā;


pli: Karoma te taṁ vacanaṁ aḷāra,


pli: Mittañca no hohi videhaputta’.


pli: Tadāssu te bandhanā mocayiṁsu,


pli: Yaṁ natthuto paṭimokkassa pāse;


pli: Mutto ca so bandhanā nāgarājā,


pli: Pakkāmi pācīnamukho muhuttaṁ.


pli: Gantvāna pācīnamukho muhuttaṁ,


pli: Puṇṇehi nettehi palokayī maṁ;


pli: Tadāssahaṁ piṭṭhito anvagacchiṁ,


pli: Dasaṅguliṁ añjaliṁ paggahetvā.


pli: ‘Gaccheva kho tvaṁ taramānarūpo,


pli: Mā taṁ amittā punaraggahesuṁ;


pli: Dukkho hi luddehi punā samāgamo,


pli: Adassanaṁ bhojaputtāna gaccha’.


pli: Agamāsi so rahadaṁ vippasannaṁ,


pli: Nīlobhāsaṁ ramaṇīyaṁ sutitthaṁ;


pli: Samotataṁ jambuhi vetasāhi,


pli: Pāvekkhi nittiṇṇabhayo patīto.


pli: So taṁ pavissa na cirassa nāgo,


pli: Dibbena me pāturahuṁ janinda;


pli: Upaṭṭhahī maṁ pitaraṁva putto,


pli: Hadayaṅgamaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇanto.


pli: ‘Tvaṁ mesi mātā ca pitā aḷāra,


pli: Abbhantaro pāṇadado sahāyo;


pli: Sakañca iddhiṁ paṭilābhakosmi,


pli: Aḷāra passa me nivesanāni;


pli: Pahūtabhakkhaṁ bahuannapānaṁ,


pli: Masakkasāraṁ viya vāsavassa.


pli: Taṁ bhūmibhāgehi upetarūpaṁ,


pli: Asakkharā ceva mudū subhā ca;


pli: Nīcattiṇā apparajā ca bhūmi,


pli: Pāsādikā yattha jahanti sokaṁ.


pli: Anāvakulā veḷuriyūpanīlā,


pli: Catuddisaṁ ambavanaṁ surammaṁ;


pli: Pakkā ca pesī ca phalā suphullā,


pli: Niccotukā dhārayantī phalāni’.


pli: Tesaṁ vanānaṁ naradeva majjhe,


pli: Nivesanaṁ bhassarasannikāsaṁ;


pli: Rajataggaḷaṁ sovaṇṇamayaṁ uḷāraṁ,


pli: Obhāsatī vijjurivantalikkhe.


pli: Maṇīmayā soṇṇamayā uḷārā,


pli: Anekacittā satataṁ sunimmitā;


pli: Paripūrā kaññāhi alaṅkatābhi,


pli: Suvaṇṇakāyūradharāhi rāja.


pli: So saṅkhapālo taramānarūpo,


pli: Pāsādamāruyha anomavaṇṇo;


pli: Sahassathambhaṁ atulānubhāvaṁ,


pli: Yatthassa bhariyā mahesī ahosi.


pli: Ekā ca nārī taramānarūpā,


pli: Ādāya veḷuriyamayaṁ mahagghaṁ;


pli: Subhaṁ maṇiṁ jātimantūpapannaṁ,


pli: Acoditā āsanamabbhihāsi.


pli: Tato maṁ urago hatthe gahetvā,


pli: Nisīdayī pāmukhaāsanasmiṁ;


pli: ‘Idamāsanaṁ atra bhavaṁ nisīdatu,


pli: Bhavañhi me aññataro garūnaṁ’.


pli: Aññā ca nārī taramānarūpā,


pli: Ādāya vāriṁ upasaṅkamitvā;


pli: Pādāni pakkhālayī me janinda,


pli: Bhariyāva bhattū patino piyassa.


pli: Aparā ca nārī taramānarūpā,


pli: Paggayha sovaṇṇamayāya pātiyā;


pli: Anekasūpaṁ vividhaṁ viyañjanaṁ,


pli: Upanāmayī bhatta manuññarūpaṁ.


pli: Turiyehi maṁ bhārata bhuttavantaṁ,


pli: Upaṭṭhahuṁ bhattu mano viditvā;


pli: Tatuttariṁ maṁ nipatī mahantaṁ,


pli: Dibbehi kāmehi anappakehi.


pli: ‘Bhariyā mametā tisatā aḷāra,


pli: Sabbattamajjhā padumuttarābhā;


pli: Aḷāra etāssu te kāmakārā,


pli: Dadāmi te tā paricārayassu’.


pli: Saṁvaccharaṁ dibbarasānubhutvā,


pli: Tadāssuhaṁ uttarimajjhabhāsiṁ;


pli: ‘Nāgassidaṁ kinti kathañca laddhaṁ,


pli: Kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṁ.


pli: Adhiccaladdhaṁ pariṇāmajaṁ te,


pli: Sayaṅkataṁ udāhu devehi dinnaṁ;


pli: Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ,


pli: Kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṁ’.


pli: ‘Nādhiccaladdhaṁ na pariṇāmajaṁ me,


pli: Na sayaṅkataṁ nāpi devehi dinnaṁ;


pli: Sakehi kammehi apāpakehi,


pli: Puññehi me laddhamidaṁ vimānaṁ’.


pli: ‘Kiṁ te vataṁ kiṁ pana brahmacariyaṁ,


pli: Kissa suciṇṇassa ayaṁ vipāko;


pli: Akkhāhi me nāgarājetamatthaṁ,


pli: Kathaṁ nu te laddhamidaṁ vimānaṁ’.


pli: ‘Rājā ahosiṁ magadhānamissaro,


pli: Duyyodhano nāma mahānubhāvo;


pli: So ittaraṁ jīvitaṁ saṁviditvā,


pli: Asassataṁ vipariṇāmadhammaṁ.


pli: Annañca pānañca pasannacitto,


pli: Sakkacca dānaṁ vipulaṁ adāsiṁ;


pli: Opānabhūtaṁ me gharaṁ tadāsi,


pli: Santappitā samaṇabrāhmaṇā ca.


pli: Mālañca gandhañca vilepanañca,


pli: Padīpiyaṁ yānamupassayañca;


pli: Acchādanaṁ seyyamathannapānaṁ,


pli: Sakkacca dānāni adamha tattha.


pli: Taṁ me vataṁ taṁ pana brahmacariyaṁ,


pli: Tassa suciṇṇassa ayaṁ vipāko;


pli: Teneva me laddhamidaṁ vimānaṁ,


pli: Pahūtabhakkhaṁ bahuannapānaṁ;


pli: Naccehi gītehi cupetarūpaṁ,


pli: Ciraṭṭhitikaṁ na ca sassatāyaṁ’.


pli: ‘Appānubhāvā taṁ mahānubhāvaṁ,


pli: Tejassinaṁ hanti atejavanto;


pli: Kimeva dāṭhāvudha kiṁ paṭicca,


pli: Hatthattamāgacchi vanibbakānaṁ.


pli: Bhayaṁ nu te anvagataṁ mahantaṁ,


pli: Tejo nu te nānvagaṁ dantamūlaṁ;


pli: Kilesamāpajji vanibbakānaṁ’.


pli: ‘Na me bhayaṁ anvagataṁ mahantaṁ,


pli: Tejo na sakkā mama tehi hantuṁ;


pli: Satañca dhammāni sukittitāni,


pli: Samuddavelāva duraccayāni.


pli: Cātuddasiṁ pañcadasiṁ aḷāra,


pli: Uposathaṁ niccamupāvasāmi;


pli: Athāgamuṁ soḷasa bhojaputtā,


pli: Rajjuṁ gahetvāna daḷhañca pāsaṁ.


pli: Bhetvāna nāsaṁ atikassa rajjuṁ,


pli: Nayiṁsu maṁ samparigayha luddā;


pli: Etādisaṁ dukkhamahaṁ titikkhaṁ,


pli: Uposathaṁ appaṭikopayanto’.


pli: ‘Ekāyane taṁ pathe addasaṁsu,


pli: Balena vaṇṇena cupetarūpaṁ;


pli: Siriyā paññāya ca bhāvitosi,


pli: Kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi’.


pli: ‘Na puttahetū na dhanassa hetu,


pli: Na āyuno cāpi aḷāra hetu;


pli: Manussayoniṁ abhipatthayāno,


pli: Tasmā parakkamma tapo karomi’.


pli: ‘Tvaṁ lohitakkho vihatantaraṁso,


pli: Alaṅkato kappitakesamassu;


pli: Surosito lohitacandanena,


pli: Gandhabbarājāva disā pabhāsasi.


pli: Deviddhipattosi mahānubhāvo,


pli: Sabbehi kāmehi samaṅgibhūto;


pli: Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ,


pli: Seyyo ito kena manussaloko’.


pli: ‘Aḷāra nāññatra manussalokā,


pli: Suddhī va saṁvijjati saṁyamo vā;


pli: Ahañca laddhāna manussayoniṁ,


pli: Kāhāmi jātimaraṇassa antaṁ’.


pli: ‘Saṁvaccharo me vasato tavantike,


pli: Annena pānena upaṭṭhitosmi;


pli: Āmantayitvāna palemi nāga,


pli: Cirappavutthosmi ahaṁ janinda’.


pli: ‘Puttā ca dārā anujīvino ca,


pli: Niccānusiṭṭhā upatiṭṭhathetaṁ;


pli: Kaccinnu taṁ nābhisapittha koci,


pli: Piyañhi me dassanaṁ tuyhaṁ aḷāra’.


pli: ‘Yathāpi mātū ca pitū agāre,


pli: Putto piyo paṭivihito vaseyya;


pli: Tatopi mayhaṁ idhameva seyyo,


pli: Cittañhi te nāga mayī pasannaṁ’.


pli: ‘Maṇī mamaṁ vijjati lohitaṅko,


pli: Dhanāharo maṇiratanaṁ uḷāraṁ;


pli: Ādāya tvaṁ gaccha sakaṁ niketaṁ,


pli: Laddhā dhanaṁ taṁ maṇimossajassu’.


pli: Diṭṭhā mayā mānusakāpi kāmā,


pli: Asassatā vipariṇāmadhammā;


pli: Ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvā,


pli: Saddhāyahaṁ pabbajitomhi rāja.


pli: Dumapphalānīva patanti māṇavā,


pli: Daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā;


pli: Etampi disvā pabbajitomhi rāja,


pli: Apaṇṇakaṁ sāmaññameva seyyo”.


pli: “Addhā have sevitabbā sapaññā,


pli: Bahussutā ye bahuṭhānacintino;


pli: Nāgañca sutvāna tavañcaḷāra,


pli: Kāhāmi puññāni anappakāni”.


pli: Nāgañca sutvāna mamañca rāja,


pli: Karohi puññāni anappakānī”ti.


pli: Saṅkhapālajātakaṁ catutthaṁ.


pli: Cattālīsanipāta


pli: Tesakuṇavagga


pli: 5 Cūḷasutasomajātaka


pli: “Āmantayāmi nigamaṁ,


pli: mittāmacce parissaje;


pli: Sirasmiṁ palitaṁ jātaṁ,


pli: pabbajjaṁ dāni rocahaṁ”.


pli: “Abhumme kathaṁ nu bhaṇasi,


pli: Sallaṁ me deva urasi kappesi;


pli: Sattasatā te bhariyā,


pli: Kathaṁ nu te tā bhavissanti”.


pli: “Paññāyihinti etā,


pli: Daharā aññampi tā gamissanti;


pli: Saggañcassa patthayāno,


pli: Tena ahaṁ pabbajissāmi”.


pli: “Dulladdhaṁ me āsi sutasoma,


pli: Yassa te homahaṁ mātā;


pli: Yaṁ me vilapantiyā,


pli: Anapekkho pabbajasi deva.


pli: Dulladdhaṁ me āsi sutasoma,


pli: Yaṁ taṁ ahaṁ vijāyissaṁ;


pli: Anapekkho pabbajasi deva”.


pli: “Ko nāmeso dhammo,


pli: Sutasoma kā ca nāma pabbajjā;


pli: Yaṁ no amhe jiṇṇe,


pli: Puttāpi tuyhaṁ bahavo,


pli: daharā appattayobbanā;


pli: Mañjū tepi taṁ apassantā,


pli: maññe dukkhaṁ nigacchanti”.


pli: “Puttehi ca me etehi,


pli: Daharehi appattayobbanehi;


pli: Mañjūhi sabbehipi tumhehi,


pli: Cirampi ṭhatvā vināsabhāvo”.


pli: “Chinnaṁ nu tuyhaṁ hadayaṁ,


pli: Adu te karuṇā ca natthi amhesu;


pli: Yaṁ no vikandantiyo,


pli: “Na ca mayhaṁ chinnaṁ hadayaṁ,


pli: Atthi karuṇāpi mayhaṁ tumhesu;


pli: Saggañca patthayāno,


pli: Tena ahaṁ pabbajissāmi”.


pli: “Dulladdhaṁ me āsi,


pli: Sutasoma yassa te ahaṁ bhariyā;


pli: Yaṁ me vilapantiyā,


pli: Anapekkho pabbajasi deva.


pli: Dulladdhaṁ me āsi,


pli: Yaṁ me kucchipaṭisandhiṁ,


pli: Paripakko me gabbho,


pli: Kucchigato yāva naṁ vijāyāmi;


pli: Māhaṁ ekā vidhavā,


pli: Pacchā dukkhāni addakkhiṁ”.


pli: “Paripakko te gabbho,


pli: Kucchigato iṅgha tvaṁ vijāyassu;


pli: Puttaṁ anomavaṇṇaṁ,


pli: Taṁ hitvā pabbajissāmi”.


pli: “Mā tvaṁ cande rudi,


pli: Mā soci vanatimiramattakkhi;


pli: Āroha varapāsādaṁ,


pli: Anapekkho ahaṁ gamissāmi”.


pli: “Ko taṁ amma kopesi,


pli: Kiṁ rodasi pekkhasi ca maṁ bāḷhaṁ;


pli: Kaṁ avajjhaṁ ghātemi,


pli: Ñātīnaṁ udikkhamānānaṁ”.


pli: “Na hi so sakkā hantuṁ,


pli: Vijitāvī yo maṁ tāta kopesi;


pli: Pitā te maṁ tāta avaca,


pli: “Yohaṁ pubbe niyyāmi,


pli: Uyyānaṁ mattakuñjare ca yodhemi;


pli: Sutasome pabbajite,


pli: Kathaṁ nu dāni karissāmi”.


pli: “Mātucca me rudantyā,


pli: Jeṭṭhassa ca bhātuno akāmassa;


pli: Hatthepi te gahessaṁ,


pli: Na hi gacchasi no akāmānaṁ”.


pli: “Uṭṭhehi tvaṁ dhāti,


pli: Imaṁ kumāraṁ ramehi aññattha;


pli: Mā me paripanthamakāsi,


pli: Saggaṁ mama patthayānassa”.


pli: “Yaṁnūnimaṁ dadeyyaṁ pabhaṅkaraṁ,


pli: Ko nu me imināttho;


pli: Kiṁ nu menaṁ karissāmi”.


pli: “Koso ca tuyhaṁ vipulo,


pli: Koṭṭhāgārañca tuyhaṁ paripūraṁ;


pli: Pathavī ca tuyhaṁ vijitā,


pli: Ramassu mā pabbaji deva”.


pli: “Koso ca mayhaṁ vipulo,


pli: Koṭṭhāgārañca mayhaṁ paripūraṁ;


pli: Pathavī ca mayhaṁ vijitā,


pli: Taṁ hitvā pabbajissāmi”.


pli: “Mayhampi dhanaṁ pahūtaṁ,


pli: Saṅkhātuṁ nopi deva sakkomi;


pli: Taṁ te dadāmi sabbampi,


pli: “Jānāmi dhanaṁ pahūtaṁ,


pli: Kulavaddhana pūjito tayā casmi;


pli: Saggañca patthayāno,


pli: Tena ahaṁ pabbajissāmi.


pli: Ukkaṇṭhitosmi bāḷhaṁ,


pli: Arati maṁ somadatta āvisati;


pli: Bahukāpi me antarāyā,


pli: Ajjevāhaṁ pabbajissāmi”.


pli: “Idañca tuyhaṁ rucitaṁ,


pli: Sutasoma ajjeva dāni tvaṁ pabbaja;


pli: Ahampi pabbajissāmi,


pli: Na ussahe tayā vinā ahaṁ ṭhātuṁ”.


pli: “Na hi sakkā pabbajituṁ,


pli: Nagare na hi paccati janapade ca;


pli: Sutasome pabbajite,


pli: Kathaṁ nu dāni karissāma.


pli: Upanīyatidaṁ maññe,


pli: Parittaṁ udakaṁva caṅkavāramhi;


pli: Evaṁ suparittake jīvite,


pli: Na ca pamajjituṁ kālo.


pli: Andhabālā pamajjanti.


pli: Te vaḍḍhayanti nirayaṁ,


pli: Tiracchānayoniñca pettivisayañca;


pli: Taṇhāya bandhanabaddhā,


pli: Vaḍḍhenti asurakāyaṁ”.


pli: “Ūhaññate rajaggaṁ,


pli: Avidūre pubbakamhi ca pāsāde;


pli: Maññe no kesā chinnā,


pli: Yasassino dhammarājassa”.


pli: “Ayamassa pāsādo,


pli: Sovaṇṇapupphamālyavītikiṇṇo;


pli: Yahimanuvicari rājā,


pli: Parikiṇṇo itthāgārehi.


pli: Ayamassa pāsādo,


pli: Parikiṇṇo ñātisaṅghena.


pli: Idamassa kūṭāgāraṁ,


pli: Sovaṇṇapupphamālyavītikiṇṇaṁ;


pli: Ayamassa asokavanikā,


pli: Supupphitā sabbakālikā rammā;


pli: Idamassa uyyānaṁ,


pli: Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;


pli: Idamassa kaṇikāravanaṁ,


pli: Idamassa pāṭalivanaṁ,


pli: Idamassa ambavanaṁ,


pli: Ayamassa pokkharaṇī,


pli: Sañchannā aṇḍajehi vītikiṇṇā;


pli: Rājā vo kho pabbajito,


pli: Sutasomo rajjaṁ imaṁ pahatvāna;


pli: Kāsāyavatthavasano,


pli: Nāgova ekako carati”.


pli: “Māssu pubbe ratikīḷitāni,


pli: Hasitāni ca anussarittha;


pli: Mā vo kāmā haniṁsu,


pli: Rammaṁ hi sudassanaṁ nagaraṁ.


pli: Mettacittañca bhāvetha,


pli: Appamāṇaṁ divā ca ratto ca;


pli: Agacchittha devapuraṁ,


pli: Āvāsaṁ puññakamminan”ti.


pli: Cūḷasutasomajātakaṁ pañcamaṁ.


pli: Cattālīsanipātaṁ niṭṭhitaṁ.


pli: Suvapaṇḍitajambukakuṇḍalino,


pli: Varakaññamalambusajātakañca;


pli: Pavaruttamasaṅkhasirīvhayako,


pli: Sutasomaarindhamarājavaro.


title_pli: Jātaka Paṇṇāsanipāta

pli: 1 Niḷinikājātaka


pli: “Uddayhate janapado,


pli: raṭṭhañcāpi vinassati;


pli: Ehi niḷinike gaccha,


pli: taṁ me brāhmaṇamānaya”.


pli: “Nāhaṁ dukkhakkhamā rāja,


pli: nāhaṁ addhānakovidā;


pli: Kathaṁ ahaṁ gamissāmi,


pli: vanaṁ kuñjarasevitaṁ”.


pli: “Phītaṁ janapadaṁ gantvā,


pli: hatthinā ca rathena ca;


pli: Dārusaṅghāṭayānena,


pli: evaṁ gaccha niḷinike.


pli: Hatthiassarathe pattī,


pli: gacchevādāya khattiye;


pli: Taveva vaṇṇarūpena,


pli: vasaṁ tamānayissasi”.


pli: “Kadalīdhajapaññāṇo,


pli: ābhujīparivārito;


pli: Eso padissati rammo,


pli: isisiṅgassa assamo.


pli: Eso aggissa saṅkhāto,


pli: eso dhūmo padissati;


pli: Maññe no aggiṁ hāpeti,


pli: isisiṅgo mahiddhiko”.


pli: “Tañca disvāna āyantiṁ,


pli: āmuttamaṇikuṇḍalaṁ;


pli: Isisiṅgo pāvisi bhīto,


pli: assamaṁ paṇṇachādanaṁ.


pli: Assamassa ca sā dvāre,


pli: geṇḍukenassa kīḷati;


pli: Vidaṁsayantī aṅgāni,


pli: guyhaṁ pakāsitāni ca.


pli: Tañca disvāna kīḷantiṁ,


pli: paṇṇasālagato jaṭī;


pli: Assamā nikkhamitvāna,


pli: idaṁ vacanamabravi.


pli: Ambho ko nāma so rukkho,


pli: yassa tevaṅgataṁ phalaṁ;


pli: Dūrepi khittaṁ pacceti,


pli: na taṁ ohāya gacchati”.


pli: “Assamassa mama brahme,


pli: samīpe gandhamādane;


pli: Bahavo tādisā rukkhā,


pli: na maṁ ohāya gacchati”.


pli: “Etū bhavaṁ assamimaṁ adetu,


pli: Pajjañca bhakkhañca paṭiccha dammi;


pli: Idamāsanaṁ atra bhavaṁ nisīdatu,


pli: Ito bhavaṁ mūlaphalāni bhuñjatu.


pli: Kiṁ te idaṁ ūrūnamantarasmiṁ,


pli: Supicchitaṁ kaṇharivappakāsati;


pli: Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ,


pli: Kose nu te uttamaṅgaṁ paviṭṭhaṁ”.


pli: “Ahaṁ vane mūlaphalesanaṁ caraṁ,


pli: Āsādayiṁ acchaṁ sughorarūpaṁ;


pli: So maṁ patitvā sahasājjhapatto,


pli: Panujja maṁ abbahi uttamaṅgaṁ.


pli: Svāyaṁ vaṇo khajjati kaṇḍuvāyati,


pli: Sabbañca kālaṁ na labhāmi sātaṁ;


pli: Paho bhavaṁ kaṇḍumimaṁ vinetuṁ,


pli: Kurutaṁ bhavaṁ yācito brāhmaṇatthaṁ”.


pli: “Gambhīrarūpo te vaṇo salohito,


pli: Apūtiko vaṇagandho mahā ca;


pli: Karomi te kiñci kasāyayogaṁ,


pli: Yathā bhavaṁ paramasukhī bhaveyya”.


pli: “Na mantayogā na kasāyayogā,


pli: Na osadhā brahmacāri kamanti;


pli: Yaṁ te mudu tena vinehi kaṇḍuṁ,


pli: Yathā ahaṁ paramasukhī bhaveyyaṁ”.


pli: “Ito nu bhoto katamena assamo,


pli: Kacci bhavaṁ abhiramasi araññe;


pli: Kacci nu te mūlaphalaṁ pahūtaṁ,


pli: Kacci bhavantaṁ na vihiṁsanti vāḷā”.


pli: “Ito ujuṁ uttarāyaṁ disāyaṁ,


pli: Khemānadī himavatā pabhāvī;


pli: Tassā tīre assamo mayha rammo,


pli: Aho bhavaṁ assamaṁ mayhaṁ passe.


pli: Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo,


pli: Uddālakā pāṭaliyo ca phullā;


pli: Samantato kimpurisābhigītaṁ,


pli: Tālā ca mūlā ca phalā ca mettha,


pli: Vaṇṇena gandhena upetarūpaṁ;


pli: Taṁ bhūmibhāgehi upetarūpaṁ,


pli: Phalā ca mūlā ca pahūtamettha,


pli: Vaṇṇena gandhena rasenupetā;


pli: Āyanti ca luddakā taṁ padesaṁ,


pli: Mā me tato mūlaphalaṁ ahāsuṁ”.


pli: “Pitā mamaṁ mūlaphalesanaṁ gato,


pli: Idāni āgacchati sāyakāle;


pli: Ubhova gacchāmase assamaṁ taṁ,


pli: Yāva pitā mūlaphalato etu”.


pli: “Aññe bahū isayo sādhurūpā,


pli: Rājīsayo anumagge vasanti;


pli: Teyeva pucchesi mamassamaṁ taṁ,


pli: Te taṁ nayissanti mamaṁ sakāse”.


pli: “Na te kaṭṭhāni bhinnāni,


pli: na te udakamābhataṁ;


pli: Aggīpi te na hāpito,


pli: kiṁ nu mandova jhāyasi.


pli: Bhinnāni kaṭṭhāni huto ca aggi,


pli: Tapanīpi te samitā brahmacārī;


pli: Pīṭhañca mayhaṁ udakañca hoti,


pli: Ramasi tuvaṁ brahmabhūto puratthā.


pli: Abhinnakaṭṭhosi anābhatodako,


pli: Ahāpitaggīsi asiddhabhojano;


pli: Na me tuvaṁ ālapasī mamajja,


pli: Naṭṭhaṁ nu kiṁ cetasikañca dukkhaṁ”.


pli: “Idhāgamā jaṭilo brahmacārī,


pli: Sudassaneyyo sutanū vineti;


pli: Nevātidīgho na panātirasso,


pli: Sukaṇhakaṇhacchadanehi bhoto.


pli: Amassujāto apurāṇavaṇṇī,


pli: Ādhārarūpañca panassa kaṇṭhe;


pli: Dve yamā gaṇḍā ure sujātā,


pli: Suvaṇṇatindukanibhā pabhassarā.


pli: Mukhañca tassa bhusadassaneyyaṁ,


pli: Kaṇṇesu lambanti ca kuñcitaggā;


pli: Te jotare carato māṇavassa,


pli: Suttañca yaṁ saṁyamanaṁ jaṭānaṁ.


pli: Aññā ca tassa saṁyamāni catasso,


pli: Nīlā pītā lohitikā ca setā;


pli: Tā piṁsare carato māṇavassa,


pli: Tiriṭisaṅghāriva pāvusamhi.


pli: Na mikhalaṁ muñjamayaṁ dhāreti,


pli: Na santhare no pana pabbajassa;


pli: Tā jotare jaghanantare vilaggā,


pli: Sateratā vijjurivantalikkhe.


pli: Akhīlakāni ca avaṇṭakāni,


pli: Heṭṭhā nabhyā kaṭisamohitāni;


pli: Aghaṭṭitā niccakīḷaṁ karonti,


pli: Haṁ tāta kiṁrukkhaphalāni tāni.


pli: Jaṭā ca tassa bhusadassaneyyā,


pli: Parosataṁ vellitaggā sugandhā;


pli: Dvedhā siro sādhu vibhattarūpo,


pli: Aho nu kho mayha tathā jaṭāssu.


pli: Yadā ca so pakirati tā jaṭāyo,


pli: Vaṇṇena gandhena upetarūpā;


pli: Nīluppalaṁ vātasameritaṁva,


pli: Tatheva saṁvāti panassamo ayaṁ.


pli: Paṅko ca tassa bhusadassaneyyo,


pli: Netādiso yādiso mayhaṁ kāye;


pli: So vāyatī erito mālutena,


pli: Vanaṁ yathā aggagimhe suphullaṁ.


pli: Nihanti so rukkhaphalaṁ pathabyā,


pli: Sucittarūpaṁ ruciraṁ dassaneyyaṁ;