← an

Aṅguttara Nikāya 8.22 3. Gahapativagga

id: an8.22 VRI: vol 39 76 segments
Aṅguttara Nikāya 8.22 3. Gahapativagga Dutiyauggasutta
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vajjīsu viharati hatthigāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “aṭṭhahi, bhikkhave, acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ hatthigāmakaṁ dhārethā”ti. Idamavoca bhagavā. Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
Atha kho aññataro bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggassa gahapatino hatthigāmakassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho uggo gahapati hatthigāmako yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uggaṁ gahapatiṁ hatthigāmakaṁ so bhikkhu etadavoca: “aṭṭhahi kho tvaṁ, gahapati, acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato. Katame te, gahapati, aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā, yehi tvaṁ samannāgato bhagavatā byākato”ti?
“Na kho ahaṁ, bhante, jānāmi: ‘katamehi aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato’ti. Api ca, bhante, ye me aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā saṁvijjanti, taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti. “Evaṁ, gahapatī”ti kho so bhikkhu uggassa gahapatino hatthigāmakassa paccassosi. Uggo gahapati hatthigāmako etadavoca: “yadāhaṁ, bhante, nāgavane paricaranto bhagavantaṁ paṭhamaṁ dūratova addasaṁ; saha dassaneneva me, bhante, bhagavato cittaṁ pasīdi, surāmado ca pahīyi. Ayaṁ kho me, bhante, paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
So kho ahaṁ, bhante, pasannacitto bhagavantaṁ payirupāsiṁ. Tassa me bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ— dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ; kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi. Yadā maṁ bhagavā aññāsi kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi— dukkhaṁ, samudayaṁ, nirodhaṁ, maggaṁ. Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya; evamevaṁ kho me tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi: ‘yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman’ti. So kho ahaṁ, bhante, diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane tattheva buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṁ agamāsiṁ, brahmacariyapañcamāni ca sikkhāpadāni samādiyiṁ. Ayaṁ kho me, bhante, dutiyo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
Tassa mayhaṁ, bhante, catasso komāriyo pajāpatiyo ahesuṁ. Atha khvāhaṁ, bhante, yena tā pajāpatiyo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā tā pajāpatiyo etadavacaṁ: ‘mayā kho, bhaginiyo, brahmacariyapañcamāni sikkhāpadāni samādinnāni. Yā icchati sā idheva bhoge ca bhuñjatu puññāni ca karotu, sakāni vā ñātikulāni gacchatu. Hoti vā pana purisādhippāyo, kassa vo dammī’ti? Evaṁ vutte, sā, bhante, jeṭṭhā pajāpati maṁ etadavoca: ‘itthannāmassa maṁ, ayyaputta, purisassa dehī’ti. Atha kho ahaṁ, bhante, taṁ purisaṁ pakkosāpetvā vāmena hatthena pajāpatiṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena bhiṅgāraṁ gahetvā tassa purisassa oṇojesiṁ. Komāriṁ kho panāhaṁ, bhante, dāraṁ pariccajanto nābhijānāmi cittassa aññathattaṁ. Ayaṁ kho me, bhante, tatiyo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
Saṁvijjanti kho pana me, bhante, kule bhogā. Te ca kho appaṭivibhattā sīlavantehi kalyāṇadhammehi. Ayaṁ kho me, bhante, catuttho acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
Yaṁ kho panāhaṁ, bhante, bhikkhuṁ payirupāsāmi; sakkaccaṁyeva payirupāsāmi, no asakkaccaṁ. So ce me āyasmā dhammaṁ deseti; sakkaccaṁyeva suṇomi, no asakkaccaṁ. No ce me so āyasmā dhammaṁ deseti, ahamassa dhammaṁ desemi. Ayaṁ kho me, bhante, pañcamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
Anacchariyaṁ kho pana, bhante, saṅghe nimantite devatā upasaṅkamitvā ārocenti: ‘asuko, gahapati, bhikkhu ubhatobhāgavimutto asuko paññāvimutto asuko kāyasakkhī asuko diṭṭhippatto asuko saddhāvimutto asuko dhammānusārī asuko saddhānusārī asuko sīlavā kalyāṇadhammo asuko dussīlo pāpadhammo’ti. Saṅghaṁ kho panāhaṁ, bhante, parivisanto nābhijānāmi evaṁ cittaṁ uppādento: ‘imassa vā thokaṁ demi imassa vā bahukan’ti. Atha khvāhaṁ, bhante, samacittova demi. Ayaṁ kho me, bhante, chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
Anacchariyaṁ kho pana maṁ, bhante, devatā upasaṅkamitvā ārocenti: ‘svākkhāto, gahapati, bhagavatā dhammo’ti. Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, tā devatā evaṁ vademi: ‘vadeyyātha vā evaṁ kho tumhe devatā no vā vadeyyātha, atha kho svākkhāto bhagavatā dhammo’ti. Na kho panāhaṁ, bhante, abhijānāmi tatonidānaṁ cittassa unnatiṁ: ‘maṁ tā devatā upasaṅkamanti, ahaṁ vā devatāhi saddhiṁ sallapāmī’ti. Ayaṁ kho me, bhante, sattamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
Sace kho panāhaṁ, bhante, bhagavato paṭhamataraṁ kālaṁ kareyyaṁ, anacchariyaṁ kho panetaṁ yaṁ maṁ bhagavā evaṁ byākareyya: ‘natthi taṁ saṁyojanaṁ yena saṁyutto uggo gahapati hatthigāmako puna imaṁ lokaṁ āgaccheyyā’ti. Ayaṁ kho me, bhante, aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
Ime kho me, bhante, aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā saṁvijjanti. Na ca kho ahaṁ jānāmi: ‘katamehi cāhaṁ aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato’”ti.
Atha kho so bhikkhu uggassa gahapatino hatthigāmakassa nivesane piṇḍapātaṁ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho so bhikkhu pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu yāvatako ahosi uggena gahapatinā hatthigāmakena saddhiṁ kathāsallāpo, taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.
“Sādhu sādhu, bhikkhu. Yathā taṁ uggo gahapati hatthigāmako sammā byākaramāno byākareyya, imeheva kho, bhikkhu, aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato uggo gahapati hatthigāmako mayā byākato. Imehi ca pana, bhikkhu, aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ hatthigāmakaṁ dhārehī”ti. Dutiyaṁ.