← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-np22 VRI: vol 87 สยามรัฐ: vol 2 184 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Nissaggiyakaṇḍa Pattavagga 22. Ūnapañcabandhanasikkhāpada
Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena aññatarena kumbhakārena bhikkhū pavāritā honti— “yesaṁ ayyānaṁ pattena attho ahaṁ pattenā”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū na mattaṁ jānitvā bahū patte viññāpenti. Yesaṁ khuddakā pattā te mahante patte viññāpenti. Yesaṁ mahantā pattā te khuddake patte viññāpenti. Atha kho so kumbhakāro bhikkhūnaṁ bahū patte karonto na sakkoti aññaṁ vikkāyikaṁ bhaṇḍaṁ kātuṁ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṁ jānitvā bahū patte viññāpessanti. Ayaṁ imesaṁ bahū patte karonto na sakkoti aññaṁ vikkāyikaṁ bhaṇḍaṁ kātuṁ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamantī”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma bhikkhū na mattaṁ jānitvā bahū patte viññāpessantī”ti. Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū na mattaṁ jānitvā bahū patte viññāpentīti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā na mattaṁ jānitvā bahū patte viññāpessanti. Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “na, bhikkhave, patto viññāpetabbo. Yo viññāpeyya, āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno patto bhinno hoti. Atha kho so bhikkhu—“bhagavatā paṭikkhittaṁ pattaṁ viññāpetun”ti kukkuccāyanto na viññāpeti. Hatthesu piṇḍāya carati. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā hatthesu piṇḍāya carissanti, seyyathāpi titthiyā”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, naṭṭhapattassa vā bhinnapattassa vā pattaṁ viññāpetun”ti. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū—“bhagavatā anuññātaṁ naṭṭhapattassa vā bhinnapattassa vā pattaṁ viññāpetun”ti appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpenti. Atha kho so kumbhakāro bhikkhūnaṁ tatheva bahū patte karonto na sakkoti aññaṁ vikkāyikaṁ bhaṇḍaṁ kātuṁ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamanti. Manussā tatheva ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṁ jānitvā bahū patte viññāpessanti. Ayaṁ imesaṁ bahū patte karonto na sakkoti aññaṁ vikkāyikaṁ bhaṇḍaṁ kātuṁ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamantī”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpessantī”ti. Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… “saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpethā”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpessatha. Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu ūnapañcabandhanena pattena aññaṁ navaṁ pattaṁ cetāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Tena bhikkhunā so patto bhikkhuparisāya nissajjitabbo. Yo ca tassā bhikkhuparisāya pattapariyanto so tassa bhikkhuno padātabbo— ‘ayaṁ te, bhikkhu, patto yāva bhedanāya dhāretabbo’ti. Ayaṁ tattha sāmīcī”ti.
Yo panāti yo yādiso …pe… bhikkhūti …pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Ūnapañcabandhano nāma patto abandhano vā ekabandhano vā dvibandhano vā tibandhano vā catubandhano vā. Abandhanokāso nāma patto yassa dvaṅgulā rāji na hoti. Bandhanokāso nāma patto yassa dvaṅgulā rāji hoti. Navo nāma patto viññattiṁ upādāya vuccati. Cetāpeyyāti viññāpeti, payoge dukkaṭaṁ. Paṭilābhena nissaggiyo hoti. Saṅghamajjhe nissajjitabbo. Sabbeheva adhiṭṭhitapattaṁ gahetvā sannipatitabbaṁ. Na lāmako patto adhiṭṭhātabbo— “mahagghaṁ pattaṁ gahessāmī”ti. Sace lāmakaṁ pattaṁ adhiṭṭheti— “mahagghaṁ pattaṁ gahessāmī”ti, āpatti dukkaṭassa. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbo. Tena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo— “ayaṁ me, bhante, patto ūnapañcabandhanena pattena cetāpito nissaggiyo. Imāhaṁ saṅghassa nissajjāmī”ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu pattaggāhāpako sammannitabbo— yo na chandāgatiṁ gaccheyya, na dosāgatiṁ gaccheyya, na mohāgatiṁ gaccheyya, na bhayāgatiṁ gaccheyya, gāhitāgāhitañca jāneyya. “Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo. Paṭhamaṁ bhikkhu yācitabbo. Yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ pattaggāhāpakaṁ sammanneyya. Esā ñatti. Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ pattaggāhāpakaṁ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno pattaggāhāpakassa sammuti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu pattaggāhāpako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti. Tena sammatena bhikkhunā patto gāhetabbo. Thero vattabbo— “gaṇhātu, bhante, thero pattan”ti. Sace thero gaṇhāti, therassa patto dutiyassa gāhetabbo. Na ca tassa anuddayatāya na gahetabbo. Yo na gaṇheyya, āpatti dukkaṭassa. Apattakassa na gāhetabbo. Eteneva upāyena yāva saṅghanavakā gāhetabbo. Yo ca tassā bhikkhuparisāya pattapariyanto, so tassa bhikkhuno padātabbo— “ayaṁ te, bhikkhu, patto yāva bhedanāya dhāretabbo”ti. Tena bhikkhunā so patto na adese nikkhipitabbo, na abhogena bhuñjitabbo, na vissajjetabbo— “kathāyaṁ patto nasseyya vā vinasseyya vā bhijjeyya vā”ti? Sace adese vā nikkhipati abhogena vā bhuñjati vissajjeti vā, āpatti dukkaṭassa. Ayaṁ tattha sāmīcīti ayaṁ tattha anudhammatā. Abandhanena pattena abandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanena pattena ekabandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanena pattena dvibandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanena pattena tibandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanena pattena catubandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Ekabandhanena pattena abandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Ekabandhanena pattena ekabandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Ekabandhanena pattena dvibandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Ekabandhanena pattena tibandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Ekabandhanena pattena catubandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Dvibandhanena pattena abandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Dvibandhanena pattena ekabandhanaṁ pattaṁ …pe… dvibandhanaṁ pattaṁ … tibandhanaṁ pattaṁ … catubandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Tibandhanena pattena abandhanaṁ pattaṁ …pe… ekabandhanaṁ pattaṁ dvibandhanaṁ pattaṁ … tibandhanaṁ pattaṁ … catubandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Catubandhanena pattena abandhanaṁ pattaṁ …pe… ekabandhanaṁ pattaṁ … dvibandhanaṁ pattaṁ … tibandhanaṁ pattaṁ … catubandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanena pattena abandhanokāsaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanena pattena ekabandhanokāsaṁ pattaṁ …pe… dvibandhanokāsaṁ pattaṁ … tibandhanokāsaṁ pattaṁ … catubandhanokāsaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Ekabandhanena pattena abandhanokāsaṁ pattaṁ …pe… ekabandhanokāsaṁ pattaṁ … dvibandhanokāsaṁ pattaṁ … tibandhanokāsaṁ pattaṁ … catubandhanokāsaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Dvibandhanena pattena abandhanokāsaṁ pattaṁ …pe… catubandhanokāsaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Tibandhanena pattena abandhanokāsaṁ pattaṁ …pe… catubandhanokāsaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Catubandhanena pattena abandhanokāsaṁ pattaṁ …pe… ekabandhanokāsaṁ pattaṁ … dvibandhanokāsaṁ pattaṁ … tibandhanokāsaṁ pattaṁ … catubandhanokāsaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanokāsena pattena abandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanokāsena pattena ekabandhanaṁ pattaṁ …pe… dvibandhanaṁ pattaṁ … tibandhanaṁ pattaṁ … catubandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Catubandhanokāsena pattena abandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Catubandhanokāsena pattena ekabandhanaṁ pattaṁ …pe… dvibandhanaṁ pattaṁ … tibandhanaṁ pattaṁ … catubandhanaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Abandhanokāsena pattena abandhanokāsaṁ pattaṁ …pe… ekabandhanokāsaṁ pattaṁ … dvibandhanokāsaṁ pattaṁ … tibandhanokāsaṁ pattaṁ … catubandhanokāsaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Catubandhanokāsena pattena abandhanokāsaṁ pattaṁ …pe… ekabandhanokāsaṁ pattaṁ … dvibandhanokāsaṁ pattaṁ … tibandhanokāsaṁ pattaṁ … catubandhanokāsaṁ pattaṁ cetāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Anāpatti— naṭṭhapattassa, bhinnapattassa, ñātakānaṁ pavāritānaṁ, aññassatthāya, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassāti. Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.