← sn

Saṁyutta Nikāya 41.5 1. Cittavagga

id: sn41.5 VRI: vol 26 สยามรัฐ: vol 18 39 segments
Saṁyutta Nikāya 41.5 1. Cittavagga Paṭhamakāmabhūsutta
Ekaṁ samayaṁ āyasmā kāmabhū macchikāsaṇḍe viharati ambāṭakavane. Atha kho citto gahapati yenāyasmā kāmabhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ kāmabhuṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cittaṁ gahapatiṁ āyasmā kāmabhū etadavoca:
“Vuttamidaṁ, gahapati:
‘Nelaṅgo setapacchādo, ekāro vattatī ratho; Anīghaṁ passa āyantaṁ, chinnasotaṁ abandhanan’ti.
Imassa nu kho, gahapati, saṅkhittena bhāsitassa kathaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti? “Kiṁ nu kho etaṁ, bhante, bhagavatā bhāsitan”ti? “Evaṁ, gahapatī”ti. “Tena hi, bhante, muhuttaṁ āgamehi yāvassa atthaṁ pekkhāmī”ti. Atha kho citto gahapati muhuttaṁ tuṇhī hutvā āyasmantaṁ kāmabhuṁ etadavoca:
“‘Nelaṅgan’ti kho, bhante, sīlānametaṁ adhivacanaṁ. ‘Setapacchādo’ti kho, bhante, vimuttiyā etaṁ adhivacanaṁ. ‘Ekāro’ti kho, bhante, satiyā etaṁ adhivacanaṁ. ‘Vattatī’ti kho, bhante, abhikkamapaṭikkamassetaṁ adhivacanaṁ. ‘Ratho’ti kho, bhante, imassetaṁ cātumahābhūtikassa kāyassa adhivacanaṁ mātāpettikasambhavassa odanakummāsūpacayassa aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammassa. Rāgo kho, bhante, nīgho, doso nīgho, moho nīgho. Te khīṇāsavassa bhikkhuno pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā. Tasmā khīṇāsavo bhikkhu ‘anīgho’ti vuccati. ‘Āyantan’ti kho, bhante, arahato etaṁ adhivacanaṁ. ‘Soto’ti kho, bhante, taṇhāyetaṁ adhivacanaṁ. Sā khīṇāsavassa bhikkhuno pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā. Tasmā khīṇāsavo bhikkhu ‘chinnasoto’ti vuccati. Rāgo kho, bhante, bandhanaṁ, doso bandhanaṁ, moho bandhanaṁ. Te khīṇāsavassa bhikkhuno pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā. Tasmā khīṇāsavo bhikkhu ‘abandhano’ti vuccati. Iti kho, bhante, yaṁ taṁ bhagavatā vuttaṁ:
‘Nelaṅgo setapacchādo, ekāro vattatī ratho; Anīghaṁ passa āyantaṁ, chinnasotaṁ abandhanan’ti.
Imassa kho, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti. “Lābhā te, gahapati, suladdhaṁ te, gahapati. Yassa te gambhīre buddhavacane paññācakkhu kamatī”ti. Pañcamaṁ.