Jātaka Sattatinipāta
id: ja531 VRI: vol 69 สยามรัฐ: vol 28 377 segments
Jātaka Sattatinipāta Kusavagga 1. Kusajātaka
“Idaṁ te raṭṭhaṁ sadhanaṁ sayoggaṁ, vri:69.45 · sya:28.47 Sakāyuraṁ sabbakāmūpapannaṁ; Idaṁ te rajjaṁ anusāsa amma, Gacchāmahaṁ yattha piyā pabhāvatī”.
“Anujjubhūtena haraṁ mahantaṁ, Divā ca ratto ca nisīthakāle; Paṭigaccha tvaṁ khippaṁ kusāvatiṁ kusa, Nicchāmi dubbaṇṇamahaṁ vasantaṁ”.
“Nāhaṁ gamissāmi ito kusāvatiṁ, Pabhāvatī vaṇṇapalobhito tava; Ramāmi maddassa niketaramme, Hitvāna raṭṭhaṁ tava dassane rato.
Pabhāvatī vaṇṇapalobhito tava, Sammūḷharūpo vicarāmi mediniṁ; Disaṁ na jānāmi kutomhi āgato, Tayamhi matto migamandalocane.
Suvaṇṇacīravasane, sya:28.48 jātarūpasumekhale; Sussoṇi tava kāmā hi, nāhaṁ rajjena matthiko”.
“Abbhūti tassa bho hoti, yo anicchantamicchati; Akāmaṁ rāja kāmesi, akantaṁ kantumicchasi”.
“Akāmaṁ vā sakāmaṁ vā, yo naro labhate piyaṁ; Lābhamettha pasaṁsāma, alābho tattha pāpako”.
“Pāsāṇasāraṁ khaṇasi, kaṇikārassa dārunā; Vātaṁ jālena bādhesi, yo anicchantamicchasi”.
“Pāsāṇo nūna te hadaye, ohito mudulakkhaṇe; Yo te sātaṁ na vindāmi, tirojanapadāgato.
Yadā maṁ bhakuṭiṁ katvā, rājaputtī udikkhati; Āḷāriko tadā homi, rañño maddassantepure.
Yadā umhayamānā maṁ, rājaputtī udikkhati; Nāḷāriko tadā homi, rājā homi tadā kuso”.
“Sace hi vacanaṁ saccaṁ, vri:69.46 nemittānaṁ bhavissati; Neva me tvaṁ patī assa, kāmaṁ chindantu sattadhā”.
“Sace hi vacanaṁ saccaṁ, aññesaṁ yadi vā mamaṁ; Neva tuyhaṁ patī atthi, añño sīhassarā kusā”.
“Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, olokeyya pabhāvatī.
Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, sya:28.49 patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, ālapeyya pabhāvatī.
Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, umhāyeyya pabhāvatī.
Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, pamhāyeyya pabhāvatī.
Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ, patvā khujje kusāvatiṁ; Sace maṁ nāganāsūrū, pāṇīhi upasamphuse”.
“Na hi nūnāyaṁ rājaputtī, kuse sātampi vindati; Āḷārike bhate pose, vetanena anatthike”.
“Na hi nūnāyaṁ sā khujjā, labhati jivhāya chedanaṁ; Sunisitena satthena, evaṁ dubbhāsitaṁ bhaṇaṁ”.
“Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahāyasoti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahaddhanoti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahabbaloti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mahāraṭṭhoti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, sya:28.50 ārohena pabhāvati; Mahārājāti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Sīhassaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, vri:69.47 ārohena pabhāvati; Vaggussaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Bindussaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Mañjussaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Madhussaroti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Satasippoti katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Khattiyotipi katvāna, karassu rucire piyaṁ.
Mā naṁ rūpena pāmesi, ārohena pabhāvati; Kusarājāti katvāna, karassu rucire piyaṁ”.
“Ete nāgā upatthaddhā, sabbe tiṭṭhanti vammitā; Purā maddanti pākāraṁ, ānentetaṁ pabhāvatiṁ”.
“Satta bile karitvāna, sya:28.51 ahametaṁ pabhāvatiṁ; Khattiyānaṁ padassāmi, ye maṁ hantuṁ idhāgatā”.
“Avuṭṭhahi rājaputtī, sāmā koseyyavāsinī; Assupuṇṇehi nettehi, dāsīgaṇapurakkhatā”.
“Taṁ nūna kakkūpanisevitaṁ mukhaṁ, Ādāsadantātharupaccavekkhitaṁ; Subhaṁ sunettaṁ virajaṁ anaṅgaṇaṁ, Chuddhaṁ vane ṭhassati khattiyehi.
Te nūna me asite vellitagge, Kese mudū candanasāralitte; Samākule sīvathikāya majjhe, Pādehi gijjhā parikaḍḍhissanti.
Tā nūna me tambanakhā sulomā, Bāhā mudū candanasāralittā; Chinnā vane ujjhitā khattiyehi, Gayha dhaṅko gacchati yenakāmaṁ.
Te nūna tālūpanibhe alambe, Nisevite kāsikacandanena; Thanesu me lambissati siṅgālo, Mātūva putto taruṇo tanūjo.
Taṁ nūna soṇiṁ puthulaṁ sukoṭṭitaṁ, sya:28.52 Nisevitaṁ kañcanamekhalāhi; Chinnaṁ vane khattiyehī avatthaṁ, Siṅgālasaṅghā parikaḍḍhissanti.
Soṇā dhaṅkā siṅgālā ca, vri:69.48 ye caññe santi dāṭhino; Ajarā nūna hessanti, bhakkhayitvā pabhāvatiṁ.
Sace maṁsāni hariṁsu, khattiyā dūragāmino; Aṭṭhīni amma yācitvā, anupathe dahātha naṁ.
Khettāni amma kāretvā, kaṇikārettha ropaya; Yadā te pupphitā assu, hemantānaṁ himaccaye; Sareyyātha mamaṁ amma, evaṁvaṇṇā pabhāvatī”.
“Tassā mātā udaṭṭhāsi, khattiyā devavaṇṇinī; Disvā asiñca sūnañca, rañño maddassantepure”.
“Iminā nūna asinā, susaññaṁ tanumajjhimaṁ; Dhītaraṁ madda hantvāna, khattiyānaṁ padassasi.
Na me akāsi vacanaṁ, atthakāmāya puttike; Sājja lohitasañchannā, gacchasi yamasādhanaṁ.
Evamāpajjatī poso, pāpiyañca nigacchati; Yo ve hitānaṁ vacanaṁ, na karoti atthadassinaṁ.
Sace ca ajja dhāresi, sya:28.53 kumāraṁ cārudassanaṁ; Kusena jātaṁ khattiyaṁ, suvaṇṇamaṇimekhalaṁ; Pūjitaṁ ñātisaṅghehi, na gacchasi yamakkhayaṁ.
Yatthassu bherī nadati, kuñjaro ca nikūjati; Khattiyānaṁ kule bhadde, kiṁ nu sukhataraṁ tato.
Asso ca sisati dvāre, kumāro uparodati; Khattiyānaṁ kule bhadde, kiṁ nu sukhataraṁ tato.
Mayūrakoñcābhirude, kokilābhinikūjite; Khattiyānaṁ kule bhadde, kiṁ nu sukhataraṁ tato”.
“Kahaṁ nu so sattumaddano, pararaṭṭhappamaddano; Kuso soḷārapaññāṇo, yo no dukkhā pamocaye”.
“Idheva so sattumaddano, pararaṭṭhappamaddano; Kuso soḷārapaññāṇo, yo te sabbe vadhissati”.
“Ummattikā nu bhaṇasi, Andhabālā pabhāsasi; Kuso ce āgato assa, Kiṁ na jānemu taṁ mayaṁ”.
“Eso āḷāriko poso, vri:69.49 kumārīpuramantare; Daḷhaṁ katvāna saṁvelliṁ, kumbhiṁ dhovati oṇato”.
“Veṇī tvamasi caṇḍālī, adūsi kulagandhinī; Kathaṁ maddakule jātā, dāsaṁ kayirāsi kāmukaṁ”.
“Namhi veṇī na caṇḍālī, na camhi kulagandhinī; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi”.
“Yo brāhmaṇasahassāni, sya:28.54 sadā bhojeti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.
Yassa nāgasahassāni, sadā yojenti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.
Yassa assasahassāni, sadā yojenti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.
Yassa rathasahassāni, sadā yojenti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.
Yassa usabhasahassāni, sadā yojenti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi.
Yassa dhenusahassāni, sadā duhanti vīsatiṁ; Okkākaputto bhaddante, tvaṁ nu dāsoti maññasi”.
“Taggha te dukkaṭaṁ bāle, yaṁ khattiyaṁ mahabbalaṁ; Nāgaṁ maṇḍūkavaṇṇena, na naṁ akkhāsidhāgataṁ”.
“Aparādhaṁ mahārāja, tvaṁ no khama rathesabha; Yaṁ taṁ aññātavesena, nāññāsimhā idhāgataṁ”.
“Mādisassa na taṁ channaṁ, yohaṁ āḷāriko bhave; Tvaññeva me pasīdassu, natthi te deva dukkaṭaṁ”.
“Gaccha bāle khamāpehi, kusarājaṁ mahabbalaṁ; Khamāpito kuso rājā, so te dassati jīvitaṁ”.
“Pitussa vacanaṁ sutvā, devavaṇṇī pabhāvatī; Sirasā aggahī pāde, kusarājaṁ mahabbalaṁ”.
“Yāmā ratyo atikkantā, sya:28.55 tāmā deva tayā vinā; Vande te sirasā pāde, mā me kujjha rathesabha.
Sabbaṁ te paṭijānāmi, vri:69.50 mahārāja suṇohi me; Na cāpi appiyaṁ tuyhaṁ, kareyyāmi ahaṁ puna.
Evañce yācamānāya, vacanaṁ me na kāhasi; Idāni maṁ tāto hantvā, khattiyānaṁ padassati”.
“Evaṁ te yācamānāya, kiṁ na kāhāmi te vaco; Vikuddho tyasmi kalyāṇi, mā tvaṁ bhāyi pabhāvati.
Sabbaṁ te paṭijānāmi, rājaputti suṇohi me; Na cāpi appiyaṁ tuyhaṁ, kareyyāmi ahaṁ puna.
Tava kāmā hi sussoṇi, pahu dukkhaṁ titikkhisaṁ; Bahuṁ maddakulaṁ hantvā, nayituṁ taṁ pabhāvati”.
“Yojayantu rathe asse, nānācitte samāhite; Atha dakkhatha me vegaṁ, vidhamantassa sattavo”.
“Tañca tattha udikkhiṁsu, rañño maddassantepure; Vijambhamānaṁ sīhaṁva, phoṭentaṁ diguṇaṁ bhujaṁ.
Hatthikkhandhañca āruyha, āropetvā pabhāvatiṁ; Saṅgāmaṁ otaritvāna, sīhanādaṁ nadī kuso.
Tassa taṁ nadato sutvā, sya:28.56 sīhassevitare migā; Khattiyā vipalāyiṁsu, kusasaddabhayaṭṭitā.
Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā; Aññamaññassa chindanti, kusasaddabhayaṭṭitā.
Tasmiṁ saṅgāmasīsasmiṁ, passitvā haṭṭhamānaso; Kusassa rañño devindo, adā verocanaṁ maṇiṁ.
So taṁ vijitvā saṅgāmaṁ, laddhā verocanaṁ maṇiṁ; Hatthikkhandhagato rājā, pāvekkhi nagaraṁ puraṁ.
Jīvaggāhaṁ gahetvāna, bandhitvā satta khattiye; Sasurassupanāmesi, ime te deva sattavo.
Sabbeva te vasaṁ gatā, amittā vihatā tava; Kāmaṁ karohi te tayā, muñca vā te hanassu vā”.
“Tuyheva sattavo ete, na hi te mayha sattavo; Tvaññeva no mahārāja, muñca vā te hanassu vā”.
“Imā te dhītaro satta, vri:69.51 devakaññūpamā subhā; Dadāhi nesaṁ ekekaṁ, hontu jāmātaro tava”.
“Amhākañceva tāsañca, tvaṁ no sabbesamissaro; Tvaññeva no mahārāja, dehi nesaṁ yadicchasi”.
Ekamekassa ekekaṁ, adā sīhassaro kuso; Khattiyānaṁ tadā tesaṁ, rañño maddassa dhītaro.
Pīṇitā tena lābhena, sya:28.57 tuṭṭhā sīhassare kuse; Sakaraṭṭhāni pāyiṁsu, khattiyā satta tāvade.
Pabhāvatiñca ādāya, maṇiṁ verocanaṁ subhaṁ; Kusāvatiṁ kuso rājā, agamāsi mahabbalo.
Tyassu ekarathe yantā, pavisantā kusāvatiṁ; Samānā vaṇṇarūpena, nāññamaññātirocisuṁ.
Mātā puttena saṅgacchi, ubhayo ca jayampatī; Samaggā te tadā āsuṁ, phītaṁ dharaṇimāvasunti.
Kusajātakaṁ paṭhamaṁ.