← _

Theravāda Vinaya Bhikkhunivibhaṅga

id: pli-tv-bi-vb-pj5 VRI: vol 88 สยามรัฐ: vol 3 168 segments
Theravāda Vinaya Bhikkhunivibhaṅga Pārājikakaṇḍa 5. Ubbhajāṇumaṇḍalikāsikkhāpada
Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāḷho migāranattā bhikkhunisaṅghassa vihāraṁ kattukāmo hoti. Atha kho sāḷho migāranattā bhikkhuniyo upasaṅkamitvā etadavoca— “icchāmahaṁ, ayye, bhikkhunisaṅghassa vihāraṁ kātuṁ. Detha me navakammikaṁ bhikkhunin”ti. Tena kho pana samayena catasso bhaginiyo bhikkhunīsu pabbajitā honti— nandā, nandavatī, sundarīnandā, thullanandāti. Tāsu sundarīnandā bhikkhunī taruṇapabbajitā abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā paṇḍitā byattā medhāvinī dakkhā analasā, tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgatā, alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ. Atha kho bhikkhunisaṅgho sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ sammannitvā sāḷhassa migāranattuno navakammikaṁ adāsi. Tena kho pana samayena sundarīnandā bhikkhunī sāḷhassa migāranattuno nivesanaṁ abhikkhaṇaṁ gacchati— “vāsiṁ detha, parasuṁ detha, kuṭhāriṁ detha, kudālaṁ detha, nikhādanaṁ dethā”ti. Sāḷhopi migāranattā bhikkhunupassayaṁ abhikkhaṇaṁ gacchati katākataṁ jānituṁ. Te abhiṇhadassanena paṭibaddhacittā ahesuṁ. Atha kho sāḷho migāranattā sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ dūsetuṁ okāsaṁ alabhamāno etadevaatthāya bhikkhunisaṅghassa bhattaṁ akāsi. Atha kho sāḷho migāranattā bhattagge āsanaṁ paññapento “ettakā bhikkhuniyo ayyāya sundarīnandāya vuḍḍhatarā”ti—ekamantaṁ āsanaṁ paññapesi “ettakā navakatarā”ti—ekamantaṁ āsanaṁ paññapesi. Paṭicchanne okāse nikūṭe sundarīnandāya bhikkhuniyā āsanaṁ paññapesi, yathā therā bhikkhuniyo jāneyyuṁ—“navakānaṁ bhikkhunīnaṁ santike nisinnā”ti; navakāpi bhikkhuniyo jāneyyuṁ—“therānaṁ bhikkhunīnaṁ santike nisinnā”ti. Atha kho sāḷho migāranattā bhikkhunisaṅghassa kālaṁ ārocāpesi—“kālo, ayye, niṭṭhitaṁ bhattan”ti. Sundarīnandā bhikkhunī sallakkhetvā—“na bahukato sāḷho migāranattā bhikkhunisaṅghassa bhattaṁ akāsi; maṁ so dūsetukāmo. Sacāhaṁ gamissāmi vissaro me bhavissatī”ti, antevāsiniṁ bhikkhuniṁ āṇāpesi—“gaccha me piṇḍapātaṁ nīhara. Yo ce maṁ pucchati, ‘gilānā’ti paṭivedehī”ti. “Evaṁ, ayye”ti kho sā bhikkhunī sundarīnandāya bhikkhuniyā paccassosi. Tena kho pana samayena sāḷho migāranattā bahidvārakoṭṭhake ṭhito hoti sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ paṭipucchanto— “kahaṁ, ayye, ayyā sundarīnandā? Kahaṁ, ayye, ayyā sundarīnandā”ti? Evaṁ vutte, sundarīnandāya bhikkhuniyā antevāsinī bhikkhunī sāḷhaṁ migāranattāraṁ etadavoca—“gilānāvuso; piṇḍapātaṁ nīharissāmī”ti. Atha kho sāḷho migāranattā—“yampāhaṁ atthāya bhikkhunisaṅghassa bhattaṁ akāsiṁ ayyāya sundarīnandāya kāraṇā”ti manusse āṇāpetvā— “bhikkhunisaṅghaṁ bhattena parivisathā”ti vatvā yena bhikkhunupassayo tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena sundarīnandā bhikkhunī bahārāmakoṭṭhake ṭhitā hoti sāḷhaṁ migāranattāraṁ patimānentī. Addasā kho sundarīnandā bhikkhunī sāḷhaṁ migāranattāraṁ dūratova āgacchantaṁ. Disvāna upassayaṁ pavisitvā sasīsaṁ pārupitvā mañcake nipajji. Atha kho sāḷho migāranattā yena sundarīnandā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ etadavoca—“kiṁ te, ayye, aphāsu, kissa nipannāsī”ti? “Evañhetaṁ, āvuso, hoti yā anicchantaṁ icchatī”ti. “Kyāhaṁ taṁ, ayye, na icchissāmi? Api cāhaṁ okāsaṁ na labhāmi taṁ dūsetun”ti. Avassuto avassutāya sundarīnandāya bhikkhuniyā kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tena kho pana samayena aññatarā bhikkhunī jarādubbalā caraṇagilānā sundarīnandāya bhikkhuniyā avidūre nipannā hoti. Addasā kho sā bhikkhunī sāḷhaṁ migāranattāraṁ avassutaṁ avassutāya sundarīnandāya bhikkhuniyā kāyasaṁsaggaṁ samāpajjantaṁ. Disvāna ujjhāyati khiyyati vipāceti—“kathañhi nāma ayyā sundarīnandā avassutā avassutassa purisapuggalassa kāyasaṁsaggaṁ sādiyissatī”ti. Atha kho sā bhikkhunī bhikkhunīnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Yā tā bhikkhuniyo appicchā santuṭṭhā lajjiniyo kukkuccikā sikkhākāmā tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma ayyā sundarīnandā avassutā avassutassa purisapuggalassa kāyasaṁsaggaṁ sādiyissatī”ti. Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ. Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—“kathañhi nāma sundarīnandā bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa kāyasaṁsaggaṁ sādiyissatī”ti. Atha kho te bhikkhū sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi— “saccaṁ kira, bhikkhave, sundarīnandā bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa kāyasaṁsaggaṁ sādiyatī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, bhikkhave, sundarīnandāya bhikkhuniyā ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ. Kathañhi nāma, bhikkhave, sundarīnandā bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa kāyasaṁsaggaṁ sādiyissati. Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya. Atha khvetaṁ, bhikkhave, appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyā”ti. Atha kho bhagavā sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ anekapariyāyena vigarahitvā dubbharatāya dupposatāya mahicchatāya asantuṭṭhitāya saṅgaṇikāya kosajjassa avaṇṇaṁ bhāsitvā, anekapariyāyena subharatāya suposatāya appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa vīriyārambhassa vaṇṇaṁ bhāsitvā, bhikkhūnaṁ tadanucchavikaṁ tadanulomikaṁ dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “tena hi, bhikkhave, bhikkhunīnaṁ sikkhāpadaṁ paññapessāmi dasa atthavase paṭicca— saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya, dummaṅkūnaṁ bhikkhunīnaṁ niggahāya, pesalānaṁ bhikkhunīnaṁ phāsuvihārāya, diṭṭhadhammikānaṁ āsavānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ āsavānaṁ paṭighātāya, appasannānaṁ pasādāya, pasannānaṁ bhiyyobhāvāya, saddhammaṭṭhitiyā vinayānuggahāya. Evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṁ sikkhāpadaṁ uddisantu— “Yā pana bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa adhakkhakaṁ ubbhajāṇumaṇḍalaṁ āmasanaṁ vā parāmasanaṁ vā gahaṇaṁ vā chupanaṁ vā paṭipīḷanaṁ vā sādiyeyya, ayampi pārājikā hoti asaṁvāsā ubbhajāṇumaṇḍalikā”ti.
Yā panāti yā yādisā yathāyuttā yathājaccā yathānāmā yathāgottā yathāsīlā yathāvihārinī yathāgocarā therā vā navā vā majjhimā vā, esā vuccati yā panāti. Bhikkhunīti bhikkhikāti bhikkhunī; bhikkhācariyaṁ ajjhupagatāti bhikkhunī; bhinnapaṭadharāti bhikkhunī; samaññāya bhikkhunī; paṭiññāya bhikkhunī; ehi bhikkhunīti bhikkhunī; tīhi saraṇagamanehi upasampannāti bhikkhunī; bhadrā bhikkhunī; sārā bhikkhunī; sekhā bhikkhunī; asekhā bhikkhunī; samaggena ubhatosaṅghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampannāti bhikkhunī. Tatra yāyaṁ bhikkhunī samaggena ubhatosaṅghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampannā, ayaṁ imasmiṁ atthe adhippetā bhikkhunīti. Avassutā nāma sārattā apekkhavatī paṭibaddhacittā. Avassuto nāma sāratto apekkhavā paṭibaddhacitto. Purisapuggalo nāma manussapuriso na yakkho na peto na tiracchānagato viññū paṭibalo kāyasaṁsaggaṁ samāpajjituṁ. Adhakkhakanti heṭṭhakkhakaṁ. Ubbhajāṇumaṇḍalanti uparijāṇumaṇḍalaṁ. Āmasanaṁ nāma āmaṭṭhamattaṁ. Parāmasanaṁ nāma itocito ca sañcopanaṁ. Gahaṇaṁ nāma gahitamattaṁ. Chupanaṁ nāma phuṭṭhamattaṁ. Paṭipīḷanaṁ vā sādiyeyyāti aṅgaṁ gahetvā nippīḷanaṁ sādiyati. Ayampīti purimāyo upādāya vuccati. Pārājikā hotīti seyyathāpi nāma puriso sīsacchinno abhabbo tena sarīrabandhanena jīvituṁ; evameva bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa adhakkhakaṁ ubbhajāṇumaṇḍalaṁ āmasanaṁ vā parāmasanaṁ vā gahaṇaṁ vā chupanaṁ vā paṭipīḷanaṁ vā sādiyantī assamaṇī hoti asakyadhītā. Tena vuccati pārājikā hotīti. Asaṁvāsāti saṁvāso nāma ekakammaṁ ekuddeso samasikkhatā— eso saṁvāso nāma. So tāya saddhiṁ natthi, tena vuccati asaṁvāsāti. Ubhatoavassute adhakkhakaṁ ubbhajāṇumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati, āpatti pārājikassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti thullaccayassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati, āpatti thullaccayassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Ubbhakkhakaṁ adhojāṇumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati, āpatti thullaccayassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Ekatoavassute adhakkhakaṁ ubbhajāṇumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati, āpatti thullaccayassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Ubbhakkhakaṁ adhojāṇumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Ubhatoavassute yakkhassa vā petassa vā paṇḍakassa vā tiracchānagatamanussaviggahassa vā adhakkhakaṁ ubbhajāṇumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati, āpatti thullaccayassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Ubbhakkhakaṁ adhojāṇumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Ekatoavassute adhakkhakaṁ ubbhajāṇumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Ubbhakkhakaṁ adhojāṇumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Anāpatti— asañcicca, assatiyā, ajānantiyā, asādiyantiyā, ummattikāya, khittacittāya, vedanāṭṭāya, ādikammikāyāti. Paṭhamapārājikaṁ samattaṁ.