← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-np14 VRI: vol 87 สยามรัฐ: vol 2 110 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Nissaggiyakaṇḍa Kosiyavagga 14. Chabbassasikkhāpada
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhū anuvassaṁ santhataṁ kārāpenti. Te yācanabahulā viññattibahulā viharanti— “eḷakalomāni detha. Eḷakalomehi attho”ti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā anuvassaṁ santhataṁ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’ti. Amhākaṁ pana sakiṁ katāni santhatāni pañcapi chapi vassāni honti, yesaṁ no dārakā uhadantipi ummihantipi undūrehipi khajjanti. Ime pana samaṇā sakyaputtiyā anuvassaṁ santhataṁ kārāpenti, yācanabahulā viññattibahulā viharanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma bhikkhū anuvassaṁ santhataṁ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’”ti. Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… “saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū anuvassaṁ santhataṁ kārāpenti, yācanabahulā viññattibahulā viharanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā anuvassaṁ santhataṁ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’ti. Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Navaṁ pana bhikkhunā santhataṁ kārāpetvā chabbassāni dhāretabbaṁ. Orena ce channaṁ vassānaṁ taṁ santhataṁ vissajjetvā vā avissajjetvā vā aññaṁ navaṁ santhataṁ kārāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosambiyaṁ gilāno hoti. Ñātakā tassa bhikkhuno santike dūtaṁ pāhesuṁ— “āgacchatu bhadanto mayaṁ upaṭṭhahissāmā”ti. Bhikkhūpi evamāhaṁsu— “gacchāvuso, ñātakā taṁ upaṭṭhahissantī”ti. So evamāha— “bhagavatā, āvuso, sikkhāpadaṁ paññattaṁ— ‘navaṁ pana bhikkhunā santhataṁ kārāpetvā chabbassāni dhāretabban’ti. Ahañcamhi gilāno, na sakkomi santhataṁ ādāya pakkamituṁ. Mayhañca vinā santhatā na phāsu hoti. Nāhaṁ gamissāmī”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, gilānassa bhikkhuno santhatasammutiṁ dātuṁ. Evañca pana, bhikkhave, dātabbā. Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo— ‘ahaṁ, bhante, gilāno na sakkomi santhataṁ ādāya pakkamituṁ. Sohaṁ, bhante, saṅghaṁ santhatasammutiṁ yācāmī’ti. Dutiyampi yācitabbā. Tatiyampi yācitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti santhataṁ ādāya pakkamituṁ. So saṅghaṁ santhatasammutiṁ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiṁ dadeyya. Esā ñatti. Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti santhataṁ ādāya pakkamituṁ. So saṅghaṁ santhatasammutiṁ yācati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiṁ deti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiyā dānaṁ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno santhatasammuti. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’ti. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Navaṁ pana bhikkhunā santhataṁ kārāpetvā chabbassāni dhāretabbaṁ. Orena ce channaṁ vassānaṁ taṁ santhataṁ vissajjetvā vā avissajjetvā vā aññaṁ navaṁ santhataṁ kārāpeyya, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.
Navaṁ nāma karaṇaṁ upādāya vuccati. Santhataṁ nāma santharitvā kataṁ hoti avāyimaṁ. Kārāpetvāti karitvā vā kārāpetvā vā. Chabbassāni dhāretabbanti chabbassaparamatā dhāretabbaṁ. Orena ce channaṁ vassānanti ūnakachabbassāni. Taṁ santhataṁ vissajjetvāti aññesaṁ datvā. Avissajjetvāti na kassaci datvā. Aññatra bhikkhusammutiyāti ṭhapetvā bhikkhusammutiṁ aññaṁ navaṁ santhataṁ karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṁ. Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ. …pe… “idaṁ me, bhante, santhataṁ ūnakachabbassāni kārāpitaṁ, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ. Imāhaṁ saṅghassa nissajjāmī”ti …pe… dadeyyāti …pe… dadeyyunti …pe… āyasmato dammīti. Attanā vippakataṁ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Attanā vippakataṁ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Parehi vippakataṁ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Parehi vippakataṁ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Anāpatti— chabbassāni karoti, atirekachabbassāni karoti, aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, aññena kataṁ paṭilabhitvā paribhuñjati, vitānaṁ vā bhūmattharaṇaṁ vā sāṇipākāraṁ vā bhisiṁ vā bibbohanaṁ vā karoti, bhikkhusammutiyā, ummattakassa, ādikammikassāti. Chabbassasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.