← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-np5 VRI: vol 87 สยามรัฐ: vol 2 102 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Nissaggiyakaṇḍa Cīvaravagga 5. Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpada
Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena uppalavaṇṇā bhikkhunī sāvatthiyaṁ viharati. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṁ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi. Tena kho pana samayena corā katakammā gāviṁ vadhitvā maṁsaṁ gahetvā andhavanaṁ pavisiṁsu. Addasā kho coragāmaṇiko uppalavaṇṇaṁ bhikkhuniṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisinnaṁ. Disvānassa etadahosi— “sace me puttabhātukā passissanti viheṭhissanti imaṁ bhikkhunin”ti aññena maggena agamāsi. Atha kho so coragāmaṇiko maṁse pakke varamaṁsāni gahetvā paṇṇapuṭaṁ bandhitvā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā avidūre rukkhe ālaggetvā— “yo passati samaṇo vā brāhmaṇo vā dinnaṁyeva haratū”ti, vatvā pakkāmi. Assosi kho uppalavaṇṇā bhikkhunī samādhimhā vuṭṭhahitvā tassa coragāmaṇikassa imaṁ vācaṁ bhāsamānassa. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī taṁ maṁsaṁ gahetvā upassayaṁ agamāsi. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī tassā rattiyā accayena taṁ maṁsaṁ sampādetvā uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṁ bandhitvā vehāsaṁ abbhuggantvā veḷuvane paccuṭṭhāsi. Tena kho pana samayena bhagavā gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭho hoti. Āyasmā udāyī ohiyyako hoti vihārapālo. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca— “kahaṁ, bhante, bhagavā”ti? “Paviṭṭho, bhagini, bhagavā gāmaṁ piṇḍāyā”ti. “Imaṁ, bhante, maṁsaṁ bhagavato dehī”ti. “Santappito tayā, bhagini, bhagavā maṁsena. Sace me tvaṁ antaravāsakaṁ dadeyyāsi, evaṁ ahampi santappito bhaveyyaṁ antaravāsakenā”ti. “Mayaṁ kho, bhante, mātugāmā nāma kicchalābhā. Idañca me antimaṁ pañcamaṁ cīvaraṁ. Nāhaṁ dassāmī”ti. “Seyyathāpi, bhagini, puriso hatthiṁ datvā kacche sajjeyya; evameva kho tvaṁ, bhagini, bhagavato maṁsaṁ datvā mayi antaravāsake sajjasī”ti. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī āyasmatā udāyinā nippīḷiyamānā antaravāsakaṁ datvā upassayaṁ agamāsi. Bhikkhuniyo uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā pattacīvaraṁ paṭiggaṇhantiyo uppalavaṇṇaṁ bhikkhuniṁ etadavocuṁ— “kahaṁ te, ayye, antaravāsako”ti? Uppalavaṇṇā bhikkhunī bhikkhunīnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhuniyo ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma ayyo udāyī bhikkhuniyā cīvaraṁ paṭiggahessati kicchalābho mātugāmo”ti. Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā udāyī bhikkhuniyā cīvaraṁ paṭiggahessatī”ti. Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ udāyiṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… “saccaṁ kira tvaṁ, udāyi, bhikkhuniyā cīvaraṁ paṭiggahesī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. “Ñātikā te, udāyi, aññātikā”ti? “Aññātikā, bhagavā”ti. “Aññātako, moghapurisa, aññātikāya na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā santaṁ vā asantaṁ vā. Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṁ paṭiggahessasi. Netaṁ moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṁ paṭiggaṇheyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena bhikkhū kukkuccāyantā bhikkhunīnaṁ pārivattakacīvaraṁ na paṭiggaṇhanti. Bhikkhuniyo ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma ayyā amhākaṁ pārivattakacīvaraṁ na paṭiggahessantī”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tāsaṁ bhikkhunīnaṁ ujjhāyantīnaṁ khiyyantīnaṁ vipācentīnaṁ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, pañcannaṁ pārivattakaṁ paṭiggahetuṁ— bhikkhussa, bhikkhuniyā, sikkhamānāya, sāmaṇerassa, sāmaṇeriyā. Anujānāmi, bhikkhave, imesaṁ pañcannaṁ pārivattakaṁ paṭiggahetuṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṁ paṭiggaṇheyya, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.
Yo panāti yo yādiso …pe… bhikkhūti …pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā. Bhikkhunī nāma ubhatosaṅghe upasampannā. Cīvaraṁ nāma channaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ vikappanupagaṁ pacchimaṁ. Aññatra pārivattakāti ṭhapetvā pārivattakaṁ. Paṭiggaṇhāti, payoge dukkaṭaṁ. Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ. …pe… idaṁ me, bhante, cīvaraṁ aññātikāya bhikkhuniyā hatthato paṭiggahitaṁ, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ. Imāhaṁ saṅghassa nissajjāmīti …pe… dadeyyāti …pe… dadeyyunti …pe… āyasmato dammīti. Aññātikāya aññātikasaññī cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātikāya vematiko cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātikāya ñātikasaññī cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Ekatoupasampannāya hatthato cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, aññatra pārivattakā, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī, anāpatti. Anāpatti— ñātikāya, pārivattakaṁ parittena vā vipulaṁ, vipulena vā parittaṁ, bhikkhu vissāsaṁ gaṇhāti, tāvakālikaṁ gaṇhāti, cīvaraṁ ṭhapetvā aññaṁ parikkhāraṁ gaṇhāti, sikkhamānāya, sāmaṇeriyā, ummattakassa, ādikammikassāti. Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.