← _

Parivāra 13. Codanākaṇḍa

id: pli-tv-pvr13 VRI: vol 91 สยามรัฐ: vol 8 179 segments
Parivāra 13. Codanākaṇḍa 1. Anuvijjakaanuyoga
Anuvijjakena codako pucchitabbo— “yaṁ kho tvaṁ, āvuso, imaṁ bhikkhuṁ codesi, kimhi naṁ codesi, sīlavipattiyā vā codesi, ācāravipattiyā vā codesi, diṭṭhivipattiyā vā codesī”ti? So ce evaṁ vadeyya— “sīlavipattiyā vā codemi, ācāravipattiyā vā codemi, diṭṭhivipattiyā vā codemī”ti, so evamassa vacanīyo— “jānāsi panāyasmā sīlavipattiṁ, jānāsi ācāravipattiṁ, jānāsi diṭṭhivipattin”ti? So ce evaṁ vadeyya— “jānāmi kho ahaṁ, āvuso, sīlavipattiṁ, jānāmi ācāravipattiṁ, jānāmi diṭṭhivipattin”ti, so evamassa vacanīyo— “katamā panāvuso, sīlavipatti? Katamā ācāravipatti? Katamā diṭṭhivipattī”ti? So ce evaṁ vadeyya— “cattāri ca pārājikāni, terasa ca saṅghādisesā, ayaṁ sīlavipatti. Thullaccayaṁ, pācittiyaṁ, pāṭidesanīyaṁ, dukkaṭaṁ, dubbhāsitaṁ, ayaṁ ācāravipatti. Micchādiṭṭhi, antaggāhikā diṭṭhi, ayaṁ diṭṭhivipattī”ti, so evamassa vacanīyo— “yaṁ kho tvaṁ, āvuso, imaṁ bhikkhuṁ codesi, diṭṭhena vā codesi sutena vā codesi parisaṅkāya vā codesī”ti? So ce evaṁ vadeyya— “diṭṭhena vā codemi sutena vā codemi parisaṅkāya vā codemī”ti, so evamassa vacanīyo— “yaṁ kho tvaṁ, āvuso, imaṁ bhikkhuṁ diṭṭhena codesi, kiṁ te diṭṭhaṁ kinti te diṭṭhaṁ, kadā te diṭṭhaṁ, kattha te diṭṭhaṁ pārājikaṁ ajjhāpajjanto diṭṭho, saṅghādisesaṁ ajjhāpajjanto diṭṭho, thullaccayaṁ … pācittiyaṁ … pāṭidesanīyaṁ … dukkaṭaṁ … dubbhāsitaṁ ajjhāpajjanto diṭṭho, kattha ca tvaṁ ahosi, kattha cāyaṁ bhikkhu ahosi, kiñca tvaṁ karosi, kiṁ cāyaṁ bhikkhu karotī”ti? So ce evaṁ vadeyya— “na kho ahaṁ, āvuso, imaṁ bhikkhuṁ diṭṭhena codemi, api ca sutena codemī”ti, so evamassa vacanīyo— “yaṁ kho tvaṁ, āvuso, imaṁ bhikkhuṁ sutena codesi, kiṁ te sutaṁ, kinti te sutaṁ, kadā te sutaṁ, kattha te sutaṁ, pārājikaṁ ajjhāpannoti sutaṁ, saṅghādisesaṁ … thullaccayaṁ … pācittiyaṁ … pāṭidesanīyaṁ … dukkaṭaṁ … dubbhāsitaṁ ajjhāpannoti sutaṁ, bhikkhussa sutaṁ, bhikkhuniyā sutaṁ, sikkhamānāya sutaṁ, sāmaṇerassa sutaṁ, sāmaṇeriyā sutaṁ, upāsakassa sutaṁ, upāsikāya sutaṁ, rājūnaṁ sutaṁ, rājamahāmattānaṁ sutaṁ, titthiyānaṁ sutaṁ, titthiyasāvakānaṁ sutan”ti? So ce evaṁ vadeyya— “na kho ahaṁ, āvuso, imaṁ bhikkhuṁ sutena codemi, api ca parisaṅkāya codemī”ti, so evamassa vacanīyo— “yaṁ kho tvaṁ, āvuso, imaṁ bhikkhuṁ parisaṅkāya codesi, kiṁ parisaṅkasi, kinti parisaṅkasi, kadā parisaṅkasi, kattha parisaṅkasi, pārājikaṁ ajjhāpannoti parisaṅkasi, saṅghādisesaṁ ajjhāpannoti parisaṅkasi, thullaccayaṁ … pācittiyaṁ … pāṭidesanīyaṁ … dukkaṭaṁ … dubbhāsitaṁ ajjhāpannoti parisaṅkasi, bhikkhussa sutvā parisaṅkasi, bhikkhuniyā sutvā parisaṅkasi, sikkhamānāya sutvā parisaṅkasi, sāmaṇerassa sutvā parisaṅkasi, sāmaṇeriyā sutvā parisaṅkasi, upāsakassa sutvā parisaṅkasi, upāsikāya sutvā parisaṅkasi, rājūnaṁ sutvā parisaṅkasi, rājamahāmattānaṁ sutvā parisaṅkasi, titthiyānaṁ sutvā parisaṅkasi, titthiyasāvakānaṁ sutvā parisaṅkasī”ti?
Diṭṭhaṁ diṭṭhena sameti, diṭṭhena saṁsandate diṭṭhaṁ; Diṭṭhaṁ paṭicca na upeti, asuddhaparisaṅkito; So puggalo paṭiññāya, kātabbo tenuposatho.
Sutaṁ sutena sameti, sutena saṁsandate sutaṁ; Sutaṁ paṭicca na upeti, asuddhaparisaṅkito; So puggalo paṭiññāya, kātabbo tenuposatho.
Mutaṁ mutena sameti, mutena saṁsandate mutaṁ; Mutaṁ paṭicca na upeti, asuddhaparisaṅkito; So puggalo paṭiññāya, kātabbo tenuposatho.
Codanāya ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ? Codanāya okāsakammaṁ ādi, kiriyā majjhe, samatho pariyosānaṁ. Codanāya kati mūlāni, kati vatthūni, kati bhūmiyo, katihākārehi codeti? Codanāya dve mūlāni, tīṇi vatthūni, pañca bhūmiyo, dvīhākārehi codeti. Codanāya katamāni dve mūlāni? Samūlikā vā amūlikā vā— codanāya imāni dve mūlāni. Codanāya katamāni tīṇi vatthūni? Diṭṭhena sutena parisaṅkāya— codanāya imāni tīṇi vatthūni. Codanāya katamā pañca bhūmiyo? Kālena vakkhāmi no akālena, bhūtena vakkhāmi no abhūtena, saṇhena vakkhāmi no pharusena, atthasaṁhitena vakkhāmi no anatthasaṁhitena, mettācitto vakkhāmi no dosantaroti— codanāya imā pañca bhūmiyo.
Katamehi dvīhākārehi codeti? Kāyena vā codeti vācāya vā codeti— imehi dvīhākārehi codeti.
2. Codakādipaṭipatti Codakena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ? Cuditakena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ? Saṅghena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ? Anuvijjakena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ? Codakena kathaṁ paṭipajjitabbanti? Codakena pañcasu dhammesu patiṭṭhāya paro codetabbo. Kālena vakkhāmi no akālena, bhūtena vakkhāmi no abhūtena, saṇhena vakkhāmi no pharusena, atthasaṁhitena vakkhāmi no anatthasaṁhitena, mettācitto vakkhāmi no dosantaroti— codakena evaṁ paṭipajjitabbaṁ. Cuditakena kathaṁ paṭipajjitabbanti? Cuditakena dvīsu dhammesu paṭipajjitabbaṁ. Sacce ca akuppe ca— cuditakena evaṁ paṭipajjitabbaṁ. Saṅghena kathaṁ paṭipajjitabbanti? Saṅghena otiṇṇānotiṇṇaṁ jānitabbaṁ. Saṅghena evaṁ paṭipajjitabbaṁ. Anuvijjakena kathaṁ paṭipajjitabbanti? Anuvijjakena yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṁ adhikaraṇaṁ vūpasammati tathā taṁ adhikaraṇaṁ vūpasametabbaṁ. Anuvijjakena evaṁ paṭipajjitabbaṁ.
Uposatho kimatthāya, Pavāraṇā kissa kāraṇā; Parivāso kimatthāya, Mūlāyapaṭikassanā kissa kāraṇā; Mānattaṁ kimatthāya, Abbhānaṁ kissa kāraṇā.
Uposatho sāmaggatthāya, Visuddhatthāya pavāraṇā; Parivāso mānattatthāya, Mūlāyapaṭikassanā niggahatthāya; Mānattaṁ abbhānatthāya, Visuddhatthāya abbhānaṁ.
Chandā dosā bhayā mohā, there ca paribhāsati; Kāyassa bhedā duppañño, khato upahatindriyo; Nirayaṁ gacchati dummedho, na ca sikkhāya gāravo.
Na ca āmisaṁ nissāya, na ca nissāya puggalaṁ; Ubho ete vivajjetvā, yathādhammo tathā kare.
3. Codakassaattajhāpana Kodhano upanāhī ca, Caṇḍo ca paribhāsako; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Upakaṇṇakaṁ jappati jimhaṁ pekkhati, Vītiharati kummaggaṁ paṭisevati; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Akālena codeti abhūtena, Pharusena anatthasaṁhitena; Dosantaro codeti no mettācitto, Anāpattiyā āpattīti ropeti; Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Dhammādhammaṁ na jānāti, Dhammādhammassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Vinayāvinayaṁ na jānāti, Vinayāvinayassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Bhāsitābhāsitaṁ na jānāti, Bhāsitābhāsitassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Āciṇṇānāciṇṇaṁ na jānāti, Āciṇṇānāciṇṇassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Paññattāpaññattaṁ na jānāti, Paññattāpaññattassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Āpattānāpattiṁ na jānāti, Āpattānāpattiyā akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Lahukagarukaṁ na jānāti, Lahukagarukassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Sāvasesānavasesaṁ na jānāti, Sāvasesānavasesassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Duṭṭhullāduṭṭhullaṁ na jānāti, Duṭṭhullāduṭṭhullassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Pubbāparaṁ na jānāti, Pubbāparassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānaṁ.
Anusandhivacanapathaṁ na jānāti, Anusandhivacanapathassa akovido; Anāpattiyā āpattīti ropeti, Tādiso codako jhāpeti attānanti.
Codanākaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ.
Tassuddānaṁ
Codanā anuvijjā ca, ādi mūlenuposatho; Gati codanakaṇḍamhi, sāsanaṁ patiṭṭhāpayanti.