← _

Parivāra 17. Upālipañcaka

id: pli-tv-pvr17 VRI: vol 91 สยามรัฐ: vol 8 1,109 segments
Parivāra 17. Upālipañcaka 1. Anissitavagga
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṁ etadavoca— “katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ nānissitena vatthabban”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ nānissitena vatthabbaṁ. Katamehi pañcahi? Uposathaṁ na jānāti, uposathakammaṁ na jānāti, pātimokkhaṁ na jānāti, pātimokkhuddesaṁ na jānāti, ūnapañcavasso hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ nānissitena vatthabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ anissitena vatthabbaṁ. Katamehi pañcahi? Uposathaṁ jānāti, uposathakammaṁ jānāti, pātimokkhaṁ jānāti, pātimokkhuddesaṁ jānāti, pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ anissitena vatthabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ nānissitena vatthabbaṁ. Katamehi pañcahi? Pavāraṇaṁ na jānāti, pavāraṇākammaṁ na jānāti, pātimokkhaṁ na jānāti, pātimokkhuddesaṁ na jānāti, ūnapañcavasso hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ nānissitena vatthabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ anissitena vatthabbaṁ. Katamehi pañcahi? Pavāraṇaṁ jānāti, pavāraṇākammaṁ jānāti, pātimokkhaṁ jānāti, pātimokkhuddesaṁ jānāti, pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ anissitena vatthabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ nānissitena vatthabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattānāpattiṁ na jānāti, lahukagarukaṁ āpattiṁ na jānāti, sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ na jānāti, duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ na jānāti, ūnapañcavasso hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ nānissitena vatthabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ anissitena vatthabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattānāpattiṁ jānāti, lahukagarukaṁ āpattiṁ jānāti, sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ jānāti, duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ jānāti, pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā yāvajīvaṁ anissitena vatthabbaṁ”.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṁ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṁ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Katamehi pañcahi? Na paṭibalo hoti antevāsiṁ vā saddhivihāriṁ vā gilānaṁ upaṭṭhātuṁ vā upaṭṭhāpetuṁ vā, anabhirataṁ vūpakāsetuṁ vā vūpakāsāpetuṁ vā, uppannaṁ kukkuccaṁ dhammato vinodetuṁ, abhidhamme vinetuṁ, abhivinaye vinetuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṁ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṁ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Katamehi pañcahi? Paṭibalo hoti antevāsiṁ vā saddhivihāriṁ vā gilānaṁ upaṭṭhātuṁ vā upaṭṭhāpetuṁ vā, anabhirataṁ vūpakāsetuṁ vā vūpakāsāpetuṁ vā, uppannaṁ kukkuccaṁ dhammato vinodetuṁ, abhidhamme vinetuṁ, abhivinaye vinetuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṁ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṁ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Katamehi pañcahi? Na paṭibalo hoti antevāsiṁ vā saddhivihāriṁ vā abhisamācārikāya sikkhāya sikkhāpetuṁ, ādibrahmacāriyakāya sikkhāya vinetuṁ, adhisīle vinetuṁ, adhicitte vinetuṁ, adhipaññāya vinetuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasampādetabbaṁ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṁ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Katamehi pañcahi? Paṭibalo hoti antevāsiṁ vā saddhivihāriṁ vā abhisamācārikāya sikkhāya sikkhāpetuṁ, ādibrahmacāriyakāya sikkhāya vinetuṁ, adhisīle vinetuṁ, adhicitte vinetuṁ, adhipaññāya vinetuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṁ, nissayo dātabbo, sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabban”ti?
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca, micchādiṭṭhiko ca hoti, ājīvavipanno ca— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ.
“Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Adhisīle sīlavipanno hoti, ajjhācāre ācāravipanno hoti, atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti, micchādiṭṭhiko ca hoti, ājīvavipanno ca— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Kāyikena davena samannāgato hoti, vācasikena davena samannāgato hoti, kāyikavācasikena davena samannāgato hoti, micchādiṭṭhiko ca hoti, ājīvavipanno ca— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Kāyikena anācārena samannāgato hoti, vācasikena anācārena samannāgato hoti, kāyikavācasikena anācārena samannāgato hoti, micchādiṭṭhiko ca hoti, ājīvavipanno ca— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Kāyikena upaghātikena samannāgato hoti, vācasikena upaghātikena samannāgato hoti, kāyikavācasikena upaghātikena samannāgato hoti, micchādiṭṭhiko ca hoti, ājīvavipanno ca— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Kāyikena micchājīvena samannāgato hoti, vācasikena micchājīvena samannāgato hoti, kāyikavācasikena micchājīvena samannāgato hoti, micchādiṭṭhiko ca hoti, ājīvavipanno ca— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ āpanno kammakato upasampādeti, nissayaṁ deti, sāmaṇeraṁ upaṭṭhāpeti, bhikkhunovādakasammutiṁ sādiyati, sammatopi bhikkhuniyo ovadati— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Yāya āpattiyā saṅghena kammaṁ kataṁ hoti taṁ āpattiṁ āpajjati, aññaṁ vā tādisikaṁ, tato vā pāpiṭṭhataraṁ, kammaṁ garahati, kammike garahati— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati, micchādiṭṭhiko ca hoti, ājīvavipanno ca— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ kātabban”ti.
Anissitavaggo niṭṭhito paṭhamo.
Tassuddānaṁ
Uposathaṁ pavāraṇaṁ, āpatti ca gilānakaṁ; Abhisamācāralajjī ca, adhisīle davena ca.
Anācāraṁ upaghāti, micchā āpattimeva ca; Yāyāpattiyā buddhassa, paṭhamo vaggasaṅgahoti.
2. Nappaṭippassambhanavagga “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabban”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ āpanno kammakato upasampādeti, nissayaṁ deti, sāmaṇeraṁ upaṭṭhāpeti, bhikkhunovādakasammutiṁ sādiyati, sammatopi bhikkhuniyo ovadati— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabbaṁ. Katamehi pañcahi? Yāya āpattiyā saṅghena kammaṁ kataṁ hoti taṁ āpattiṁ āpajjati, aññaṁ vā tādisikaṁ, tato vā pāpiṭṭhataraṁ, kammaṁ garahati, kammike garahati— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabbaṁ. Katamehi pañcahi? Buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati, micchādiṭṭhiko ca hoti, ājīvavipanno ca— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabbaṁ. Katamehi pañcahi? Alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca, omaddakārako ca hoti, vattesu sikkhāya ca na paripūrakārī— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṁ nappaṭippassambhetabban”ti.
“Saṅgāmāvacarena, bhante, bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamantena kati dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā saṅgho upasaṅkamitabbo”ti?
“Saṅgāmāvacarena, upāli, bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamantena pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā saṅgho upasaṅkamitabbo. Katame pañca? Saṅgāmāvacarena, upāli, bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamantena nīcacittena saṅgho upasaṅkamitabbo, rajoharaṇasamena cittena, āsanakusalena bhavitabbaṁ nissajjakusalena, there bhikkhū anupakhajjantena, nave bhikkhū āsanena appaṭibāhantena yathāpatirūpe āsane nisīditabbaṁ, anānākathikena bhavitabbaṁ atiracchānakathikena, sāmaṁ vā dhammo bhāsitabbo, paro vā ajjhesitabbo, ariyo vā tuṇhībhāvo nātimaññitabbo, sace, upāli, saṅgho samaggakaraṇīyāni kammāni karoti; tatra ce, upāli, bhikkhuno nakkhamati, api diṭṭhāvikammaṁ katvā ñāpetabbā sāmaggī. Taṁ kissahetu? Māhaṁ saṅghena nānatto assanti. Saṅgāmāvacarenupāli, bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamantena ime pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā saṅgho upasaṅkamitabbo”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanaakanto ca hoti bahujanaamanāpo ca bahujanaarucito cā”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanaakanto ca hoti bahujanaamanāpo ca bahujanarucito ca. Katamehi pañcahi? Ussitamantī ca hoti, nissitajappī ca, na ca bhāsānusandhikusalo hoti, na yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā codetā hoti, na yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā kāretā hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanaakanto ca hoti bahujanaamanāpo ca bahujanaarucito ca. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanakanto ca hoti bahujanamanāpo ca bahujanarucito ca. Katamehi pañcahi? Na ussitamantī ca hoti, na nissitajappī ca, bhāsānusandhikusalo ca hoti, yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā codetā hoti, yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā kāretā hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanakanto ca hoti bahujanamanāpo ca bahujanarucito ca.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanaakanto ca hoti bahujanaamanāpo ca bahujanaarucito ca. Katamehi pañcahi? Ussādetā ca hoti, apasādetā ca, adhammaṁ gaṇhāti, dhammaṁ paṭibāhati, samphañca bahuṁ bhāsati— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanaakanto ca hoti bahujanaamanāpo ca bahujanaarucito ca. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanakanto ca hoti bahujanamanāpo ca bahujanarucito ca. Katamehi pañcahi? Na ussādetā ca hoti, na apasādetā ca, dhammaṁ gaṇhāti, adhammaṁ paṭibāhati, samphañca na bahuṁ bhāsati— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanakanto ca hoti bahujanamanāpo ca bahujanarucito ca.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanaakanto ca hoti bahujanaamanāpo ca bahujanaarucito ca. Katamehi pañcahi? Pasayhapavattā hoti, anokāsakammaṁ kāretvā pavattā hoti, na yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā codetā hoti, na yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā kāretā hoti, na yathādiṭṭhiyā byākatā hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanaakanto ca hoti bahujanaamanāpo ca bahujanaarucito ca. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanakanto ca hoti bahujanamanāpo ca bahujanarucito ca. Katamehi pañcahi? Na pasayhapavattā hoti, okāsakammaṁ kāretvā pavattā hoti, yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā codetā hoti, yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā kāretā hoti, yathādiṭṭhiyā byākatā hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu saṅghe voharanto bahujanakanto ca hoti bahujanamanāpo ca bahujanarucito cā”ti.
“Kati nu kho, bhante, ānisaṁsā vinayapariyattiyā”ti?
“Pañcime, upāli, ānisaṁsā vinayapariyattiyā. Katame pañca? Attano sīlakkhandho sugutto hoti surakkhito, kukkuccapakatānaṁ paṭisaraṇaṁ hoti, visārado saṅghamajjhe voharati, paccatthike sahadhammena suniggahitaṁ niggaṇhāti, saddhammaṭṭhitiyā paṭipanno hoti— imehi kho, upāli, pañcānisaṁsā vinayapariyattiyā”.
Nappaṭippassambhanavaggo niṭṭhito dutiyo.
Tassuddānaṁ
Āpanno yāyavaṇṇañca, alajjī saṅgāmena ca; Ussitā ussādetā ca, pasayha pariyattiyāti.
Paṭhamayamakapaññatti.
3. Vohāravagga “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabban”ti
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ na jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ na jānāti, āpattiyā payogaṁ na jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ na jānāti, āpattiyā na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ jānāti, āpattiyā payogaṁ jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ jānāti, āpattiyā vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ na jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ na jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ na jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ na jānāti, adhikaraṇassa na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ jānāti, adhikaraṇassa vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Pasayhapavattā hoti, anokāsakammaṁ kāretvā pavattā hoti, na yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā codetā hoti, na yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā kāretā hoti, na yathādiṭṭhiyā byākatā hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Na pasayhapavattā hoti, okāsakammaṁ kāretvā pavattā hoti, yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā codetā hoti, yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā kāretā hoti, yathādiṭṭhiyā byākatā hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattānāpattiṁ na jānāti, lahukagarukaṁ āpattiṁ na jānāti, sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ na jānāti, duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ na jānāti, sappaṭikammaṁ appaṭikammaṁ āpattiṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattānāpattiṁ jānāti, lahukagarukaṁ āpattiṁ jānāti, sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ jānāti, duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ jānāti, sappaṭikammaṁ appaṭikammaṁ āpattiṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Kammaṁ na jānāti, kammassa karaṇaṁ na jānāti, kammassa vatthuṁ na jānāti, kammassa vattaṁ na jānāti, kammassa vūpasamaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Kammaṁ jānāti, kammassa karaṇaṁ jānāti, kammassa vatthuṁ jānāti, kammassa vattaṁ jānāti, kammassa vūpasamaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ na jānāti, nidānaṁ na jānāti, paññattiṁ na jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ na jānāti, anusandhivacanapathaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ jānāti, nidānaṁ jānāti, paññattiṁ jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ jānāti, anusandhivacanapathaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, alajjī ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, lajjī ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, akusalo ca hoti vinaye— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, kusalo ca hoti vinaye— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Ñattiṁ na jānāti, ñattiyā karaṇaṁ na jānāti, ñattiyā anussāvanaṁ na jānāti, ñattiyā samathaṁ na jānāti, ñattiyā vūpasamaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Ñattiṁ jānāti, ñattiyā karaṇaṁ jānāti, ñattiyā anussāvanaṁ jānāti, ñattiyā samathaṁ jānāti, ñattiyā vūpasamaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Suttaṁ na jānāti, suttānulomaṁ na jānāti, vinayaṁ na jānāti, vinayānulomaṁ na jānāti, na ca ṭhānāṭhānakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Suttaṁ jānāti, suttānulomaṁ jānāti, vinayaṁ jānāti, vinayānulomaṁ jānāti, ṭhānāṭhānakusalo ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Dhammaṁ na jānāti, dhammānulomaṁ na jānāti, vinayaṁ na jānāti, vinayānulomaṁ na jānāti, na ca pubbāparakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Dhammaṁ jānāti, dhammānulomaṁ jānāti, vinayaṁ jānāti, vinayānulomaṁ jānāti, pubbāparakusalo ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe voharitabban”ti.
Vohāravaggo niṭṭhito tatiyo.
Tassuddānaṁ
Āpatti adhikaraṇaṁ, pasayhāpatti jānanā; Kammaṁ vatthuṁ alajjī ca, akusalo ca ñattiyā; Suttaṁ na jānāti dhammaṁ, tatiyo vaggasaṅgahoti.
4. Diṭṭhāvikammavagga “Kati nu kho, bhante, adhammikā diṭṭhāvikammā”ti?
“Pañcime, upāli, adhammikā diṭṭhāvikammā. Katame pañca? Anāpattiyā diṭṭhiṁ āvi karoti, adesanāgāminiyā āpattiyā diṭṭhiṁ āvi karoti, desitāya āpattiyā diṭṭhiṁ āvi karoti, catūhi pañcahi diṭṭhiṁ āvi karoti, mano mānasena diṭṭhiṁ āvi karoti— ime kho, upāli, pañca adhammikā diṭṭhāvikammā.
Pañcime, upāli, dhammikā diṭṭhāvikammā. Katame pañca? Āpattiyā diṭṭhiṁ āvi karoti, desanāgāminiyā āpattiyā diṭṭhiṁ āvi karoti, adesitāya āpattiyā diṭṭhiṁ āvi karoti, na catūhi pañcahi diṭṭhiṁ āvi karoti, na mano mānasena diṭṭhiṁ āvi karoti— ime kho, upāli, pañca dhammikā diṭṭhāvikammā.
Aparepi, upāli, pañca adhammikā diṭṭhāvikammā. Katame pañca? Nānāsaṁvāsakassa santike diṭṭhiṁ āvi karoti, nānāsīmāya ṭhitassa santike diṭṭhiṁ āvi karoti, apakatattassa santike diṭṭhiṁ āvi karoti, catūhi pañcahi diṭṭhiṁ āvi karoti, mano mānasena diṭṭhiṁ āvi karoti— ime kho, upāli, pañca adhammikā diṭṭhāvikammā.
Pañcime, upāli, dhammikā diṭṭhāvikammā. Katame pañca? Samānasaṁvāsakassa santike diṭṭhiṁ āvi karoti, samānasīmāya ṭhitassa santike diṭṭhiṁ āvi karoti, pakatattassa santike diṭṭhiṁ āvi karoti, na catūhi pañcahi diṭṭhiṁ āvi karoti, na mano mānasena diṭṭhiṁ āvi karoti— ime kho, upāli, pañca dhammikā diṭṭhāvikammā”ti.
“Kati nu kho, bhante, adhammikā paṭiggahā”ti?
“Pañcime, upāli, adhammikā paṭiggahā. Katame pañca? Kāyena diyyamānaṁ kāyena appaṭiggahitaṁ, kāyena diyyamānaṁ kāyappaṭibaddhena appaṭiggahitaṁ, kāyappaṭibaddhena diyyamānaṁ kāyena appaṭiggahitaṁ, kāyappaṭibaddhena diyyamānaṁ kāyappaṭibaddhena appaṭiggahitaṁ, nissaggiyena diyyamānaṁ kāyena vā kāyappaṭibaddhena vā appaṭiggahitaṁ— ime kho, upāli, pañca adhammikā paṭiggahā.
Pañcime, upāli, dhammikā paṭiggahā. Katame pañca? Kāyena diyyamānaṁ kāyena paṭiggahitaṁ, kāyena diyyamānaṁ kāyappaṭibaddhena paṭiggahitaṁ, kāyappaṭibaddhena diyyamānaṁ kāyena paṭiggahitaṁ, kāyappaṭibaddhena diyyamānaṁ kāyappaṭibaddhena paṭiggahitaṁ, nissaggiyena diyyamānaṁ kāyena vā kāyappaṭibaddhena vā paṭiggahitaṁ— ime kho, upāli, pañca dhammikā paṭiggahā”ti.
“Kati nu kho, bhante, anatirittā”ti?
“Pañcime, upāli, anatirittā. Katame pañca? Akappiyakataṁ hoti, appaṭiggahitakataṁ hoti anuccāritakataṁ hoti, ahatthapāse kataṁ hoti, alametaṁ sabbanti avuttaṁ hoti— ime kho, upāli, pañca anatirittā.
Pañcime, upāli, atirittā. Katame pañca? Kappiyakataṁ hoti, paṭiggahitakataṁ hoti, uccāritakataṁ hoti, hatthapāse kataṁ hoti, alametaṁ sabbanti vuttaṁ hoti— ime kho, upāli, pañca atirittā”ti.
“Katihi nu kho, bhante, ākārehi pavāraṇā paññāyatī”ti?
“Pañcahupāli, ākārehi pavāraṇā paññāyati. Katamehi pañcahi? Asanaṁ paññāyati, bhojanaṁ paññāyati, hatthapāse ṭhito abhiharati, paṭikkhepo paññāyati— imehi kho, upāli, pañcahākārehi pavāraṇā paññāyatī”ti.
“Kati nu kho, bhante, adhammikā paṭiññātakaraṇā”ti?
“Pañcime, upāli, adhammikā paṭiññātakaraṇā. Katame pañca? Bhikkhu pārājikaṁ ajjhāpanno hoti, pārājikena codiyamāno saṅghādisesaṁ ajjhāpanno paṭijānāti, taṁ saṅgho saṅghādisesena kāreti, adhammikaṁ paṭiññātakaraṇaṁ. Bhikkhu pārājikaṁ ajjhāpanno hoti, pārājikena codiyamāno pācittiyaṁ …pe… pāṭidesanīyaṁ … dukkaṭaṁ ajjhāpanno paṭijānāti, taṁ saṅgho dukkaṭena kāreti, adhammikaṁ paṭiññātakaraṇaṁ. Bhikkhu saṅghādisesaṁ …pe… pācittiyaṁ … pāṭidesanīyaṁ … dukkaṭaṁ ajjhāpanno hoti. Dukkaṭena codiyamāno pārājikaṁ ajjhāpanno paṭijānāti, taṁ saṅgho pārājikena kāreti, adhammikaṁ paṭiññātakaraṇaṁ. Bhikkhu dukkaṭaṁ ajjhāpanno hoti, dukkaṭena codiyamāno saṅghādisesaṁ …pe… pācittiyaṁ … pāṭidesanīyaṁ ajjhāpanno paṭijānāti, taṁ saṅgho pāṭidesanīyena kāreti, adhammikaṁ paṭiññātakaraṇaṁ. Ime kho, upāli, pañca adhammikā paṭiññātakaraṇā.
Pañcime, upāli, dhammikā paṭiññātakaraṇā. Katame pañca? Bhikkhu pārājikaṁ ajjhāpanno hoti, pārājikena codiyamāno pārājikaṁ ajjhāpanno paṭijānāti, taṁ saṅgho pārājikena kāreti, dhammikaṁ paṭiññātakaraṇaṁ. Bhikkhu saṅghādisesaṁ …pe… pācittiyaṁ … pāṭidesanīyaṁ … dukkaṭaṁ ajjhāpanno hoti, dukkaṭena codiyamāno dukkaṭaṁ ajjhāpanno paṭijānāti, taṁ saṅgho dukkaṭena kāreti, dhammikaṁ paṭiññātakaraṇaṁ. Ime kho, upāli, pañca dhammikā paṭiññātakaraṇā”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa nālaṁ okāsakammaṁ kātun”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa nālaṁ okāsakammaṁ kātuṁ. Katamehi pañcahi? Alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca, cāvanādhippāyo vattā hoti, no vuṭṭhānādhippāyo— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa nālaṁ okāsakammaṁ kātuṁ.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa alaṁ okāsakammaṁ kātuṁ. Katamehi pañcahi? Lajjī ca hoti, paṇḍito ca, pakatatto ca, vuṭṭhānādhippāyo vattā hoti, no cāvanādhippāyo— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa alaṁ okāsakammaṁ kātun”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ vinayo na sākacchitabbo”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ vinayo na sākacchitabbo. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ na jānāti, nidānaṁ na jānāti, paññattiṁ na jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ na jānāti, anusandhivacanapathaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ vinayo na sākacchitabbo.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ vinayo sākacchitabbo. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ jānāti, nidānaṁ jānāti, paññattiṁ jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ jānāti, anusandhivacanapathaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ vinayo sākacchitabbo”ti.
“Kati nu kho, bhante, pañhāpucchā”ti?
“Pañcimā, upāli, pañhāpucchā. Katamā pañca? Mandattā momūhattā pañhaṁ pucchati, pāpiccho icchāpakato pañhaṁ pucchati, paribhavā pañhaṁ pucchati, aññātukāmo pañhaṁ pucchati, sace me pañhaṁ puṭṭho sammadeva byākarissati iccetaṁ kusalaṁ no ce pañhaṁ puṭṭho sammadeva byākarissati ahamassa sammadeva byākarissāmīti pañhaṁ pucchati— imā kho, upāli, pañca pañhāpucchā”ti.
“Kati nu kho, bhante, aññabyākaraṇā”ti?
“Pañcime, upāli, aññabyākaraṇā. Katame pañca? Mandattā momūhattā aññaṁ byākaroti, pāpiccho icchāpakato aññaṁ byākaroti, ummādā cittakkhepā aññaṁ byākaroti, adhimānena aññaṁ byākaroti, bhūtaṁ aññaṁ byākaroti— ime kho, upāli, pañca aññabyākaraṇā”ti.
“Kati nu kho, bhante, visuddhiyo”ti?
“Pañcimā, upāli, visuddhiyo. Katamā pañca? Nidānaṁ uddisitvā avasesaṁ sutena sāvetabbaṁ ayaṁ paṭhamā visuddhi, nidānaṁ uddisitvā cattāri pārājikāni uddisitvā avasesaṁ sutena sāvetabbaṁ ayaṁ dutiyā visuddhi, nidānaṁ uddisitvā cattāri pārājikāni uddisitvā terasa saṅghādisese uddisitvā avasesaṁ sutena sāvetabbaṁ ayaṁ tatiyā visuddhi, nidānaṁ uddisitvā cattāri pārājikāni uddisitvā terasa saṅghādisese uddisitvā dve aniyate uddisitvā avasesaṁ sutena sāvetabbaṁ ayaṁ catutthā visuddhi, vitthāreneva pañcamī— imā kho, upāli, pañca visuddhiyo”ti.
“Kati nu kho, bhante, bhojanā”ti?
“Pañcime, upāli, bhojanā. Katame pañca? Odano, kummāso, sattu, maccho, maṁsaṁ— ime kho, upāli, pañca bhojanā”ti.
Diṭṭhāvikammavaggo niṭṭhito catuttho.
Tassuddānaṁ
Diṭṭhāvikammā apare, paṭiggahānatirittā; Pavāraṇā paṭiññātaṁ, okāsaṁ sākacchena ca; Pañhaṁ aññabyākaraṇā, visuddhi cāpi bhojanāti.
5. Attādānavagga “Codakena, bhante, bhikkhunā paraṁ codetukāmena kati dhamme ajjhattaṁ paccavekkhitvā paro codetabbo”ti?
“Codakenupāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṁ paccavekkhitvā paro codetabbo. Katame pañca? Codakenupāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena evaṁ paccavekkhitabbaṁ—
‘Parisuddhakāyasamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi kāyasamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṁsena, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti. No ce, upāli, bhikkhu parisuddhakāyasamācāro hoti, parisuddhena kāyasamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṁsena, tassa bhavanti vattāro— ‘iṅgha tāva āyasmā kāyikaṁ sikkhassū’ti itissa bhavanti vattāro.
Puna caparaṁ, upāli, codakena bhikkhunā paraṁ codetukāmena evaṁ paccavekkhitabbaṁ— ‘parisuddhavacīsamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi vacīsamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṁsena, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti. No ce, upāli, bhikkhu parisuddhavacīsamācāro hoti, parisuddhena vacīsamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṁsena, tassa bhavanti vattāro— ‘iṅgha tāva āyasmā vācasikaṁ sikkhassū’ti itissa bhavanti vattāro.
Puna caparaṁ, upāli, codakena bhikkhunā paraṁ codetukāmena evaṁ paccavekkhitabbaṁ— ‘mettaṁ nu kho me cittaṁ paccupaṭṭhitaṁ sabrahmacārīsu anāghātaṁ, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti. No ce, upāli, bhikkhuno mettaṁ cittaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu anāghātaṁ, tassa bhavanti vattāro— ‘iṅgha tāva āyasmā sabrahmacārīsu mettaṁ cittaṁ upaṭṭhāpehī’ti itissa bhavanti vattāro.
Puna caparaṁ, upāli, codakena bhikkhunā paraṁ codetukāmena evaṁ paccavekkhitabbaṁ— ‘bahussuto nu khomhi sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpā me dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti. No ce, upāli, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpassa dhammā na bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, tassa bhavanti vattāro— ‘iṅgha tāva āyasmā āgamaṁ pariyāpuṇassū’ti itissa bhavanti vattāro.
Puna caparaṁ, upāli, codakena bhikkhunā paraṁ codetukāmena evaṁ paccavekkhitabbaṁ— ‘ubhayāni kho me pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti. No ce, upāli, bhikkhuno ubhayāni pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, ‘idaṁ panāvuso kattha vuttaṁ bhagavatā’ti iti puṭṭho na sampāyati, (…) tassa bhavanti vattāro— ‘iṅgha tāva āyasmā vinayaṁ pariyāpuṇassū’ti itissa bhavanti vattāro. Codakenupāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṁ paccavekkhitvā paro codetabbo”ti.
“Codakena, bhante, bhikkhunā paraṁ codetukāmena kati dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo”ti?
“Codakenupāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo. Katame pañca? Kālena vakkhāmi no akālena, bhūtena vakkhāmi no abhūtena, saṇhena vakkhāmi no pharusena, atthasaṁhitena vakkhāmi no anatthasaṁhitena, mettācitto vakkhāmi no dosantaroti— codakenupāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo”ti.
“Codakena, bhante, bhikkhunā paraṁ codetukāmena kati dhamme ajjhattaṁ manasi karitvā paro codetabbo”ti?
“Codakenupāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṁ manasi karitvā paro codetabbo. Katame pañca? Kāruññatā, hitesitā, anukampatā, āpattivuṭṭhānatā, vinayapurekkhāratā— codakenupāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṁ manasi karitvā paro codetabbo”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa nālaṁ okāsakammaṁ kātun”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa nālaṁ okāsakammaṁ kātuṁ. Katamehi pañcahi? Aparisuddhakāyasamācāro hoti, aparisuddhavacīsamācāro hoti, aparisuddhājīvo hoti, bālo hoti abyatto, na paṭibalo anuyuñjiyamāno anuyogaṁ dātuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa nālaṁ okāsakammaṁ kātuṁ.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa alaṁ okāsakammaṁ kātuṁ. Katamehi pañcahi? Parisuddhakāyasamācāro hoti, parisuddhavacīsamācāro hoti, parisuddhājīvo hoti, paṇḍito hoti byatto paṭibalo anuyuñjiyamāno anuyogaṁ dātuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṁ kārāpentassa alaṁ okāsakammaṁ kātun”ti.
“Attādānaṁ ādātukāmena, bhante, bhikkhunā katihaṅgehi samannāgataṁ attādānaṁ ādātabban”ti?
“Attādānaṁ ādātukāmenupāli, bhikkhunā pañcaṅgasamannāgataṁ attādānaṁ ādātabbaṁ. Katame pañca? Attādānaṁ ādātukāmena, upāli, bhikkhunā evaṁ paccavekkhitabbaṁ— ‘yaṁ kho ahaṁ imaṁ attādānaṁ ādātukāmo, kālo nu kho imaṁ attādānaṁ ādātuṁ udāhu no’ti. Sace, upāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘akālo imaṁ attādānaṁ ādātuṁ no kālo’ti, na taṁ, upāli, attādānaṁ ādātabbaṁ.
Sace panupāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘kālo imaṁ attādānaṁ ādātuṁ no akālo’ti, tenupāli, bhikkhunā uttari paccavekkhitabbaṁ— ‘yaṁ kho ahaṁ imaṁ attādānaṁ ādātukāmo bhūtaṁ nu kho idaṁ attādānaṁ udāhu no’ti. Sace, upāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘abhūtaṁ idaṁ attādānaṁ no bhūtan’ti, na taṁ, upāli, attādānaṁ ādātabbaṁ.
Sace panupāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘bhūtaṁ idaṁ attādānaṁ no abhūtan’ti, tenupāli, bhikkhunā uttari paccavekkhitabbaṁ— ‘yaṁ kho ahaṁ imaṁ attādānaṁ ādātukāmo, atthasaṁhitaṁ nu kho idaṁ attādānaṁ udāhu no’ti. Sace, upāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘anatthasaṁhitaṁ idaṁ attādānaṁ no atthasaṁhitan’ti, na taṁ, upāli, attādānaṁ ādātabbaṁ.
Sace panupāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘atthasaṁhitaṁ idaṁ attādānaṁ no anatthasaṁhitan’ti, tenupāli, bhikkhunā uttari paccavekkhitabbaṁ— ‘imaṁ kho ahaṁ attādānaṁ ādiyamāno labhissāmi sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū dhammato vinayato pakkhe udāhu no’ti. Sace, upāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘imaṁ kho ahaṁ attādānaṁ ādiyamāno na labhissāmi sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū dhammato vinayato pakkhe’ti, na taṁ, upāli, attādānaṁ ādātabbaṁ.
Sace panupāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘idaṁ kho ahaṁ attādānaṁ ādiyamāno labhissāmi sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū dhammato vinayato pakkhe’ti, tenupāli, bhikkhunā uttari paccavekkhitabbaṁ— ‘imaṁ kho me attādānaṁ ādiyato bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇaṁ udāhu no’ti. Sace, upāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘imaṁ kho me attādānaṁ ādiyato bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, na taṁ, upāli, attādānaṁ ādātabbaṁ.
Sace panupāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘imaṁ kho me attādānaṁ ādiyato na bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, taṁ ādātabbaṁ, upāli, attādānaṁ. Evaṁ pañcaṅgasamannāgataṁ kho, upāli, attādānaṁ ādinnaṁ pacchāpi avippaṭisārakaraṁ bhavissatī”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato bhikkhu adhikaraṇajātānaṁ bhikkhūnaṁ bahūpakāro hotī”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu adhikaraṇajātānaṁ bhikkhūnaṁ bahūpakāro hoti. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo; ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti tathārūpassa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso; vinaye kho pana ṭhito hoti asaṁhīro; paṭibalo hoti ubho atthapaccatthike assāsetuṁ saññāpetuṁ nijjhāpetuṁ pekkhetuṁ pasādetuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu adhikaraṇajātānaṁ bhikkhūnaṁ bahūpakāro hoti.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu adhikaraṇajātānaṁ bhikkhūnaṁ bahūpakāro hoti. Katamehi pañcahi? Parisuddhakāyasamācāro hoti, parisuddhavacīsamācāro hoti, parisuddhājīvo hoti, paṇḍito hoti byatto, paṭibalo anuyuñjiyamāno anuyogaṁ dātuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu adhikaraṇajātānaṁ bhikkhūnaṁ bahūpakāro hoti.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu adhikaraṇajātānaṁ bhikkhūnaṁ bahūpakāro hoti. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ jānāti, nidānaṁ jānāti, paññattiṁ jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ jānāti, anusandhivacanapathaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu adhikaraṇajātānaṁ bhikkhūnaṁ bahūpakāro hotī”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabban”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Suttaṁ na jānāti, suttānulomaṁ na jānāti, vinayaṁ na jānāti, vinayānulomaṁ na jānāti, na ca ṭhānāṭhānakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Suttaṁ jānāti, suttānulomaṁ jānāti, vinayaṁ jānāti, vinayānulomaṁ jānāti, ṭhānāṭhānakusalo ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Dhammaṁ na jānāti, dhammānulomaṁ na jānāti, vinayaṁ na jānāti, vinayānulomaṁ na jānāti, na ca pubbāparakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Dhammaṁ jānāti, dhammānulomaṁ jānāti, vinayaṁ jānāti, vinayānulomaṁ jānāti, pubbāparakusalo ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ na jānāti, nidānaṁ na jānāti, paññattiṁ na jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ na jānāti, anusandhivacanapathaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ jānāti, nidānaṁ jānāti, paññattiṁ jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ jānāti, anusandhivacanapathaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ na jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ na jānāti, āpattiyā payogaṁ na jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ na jānāti, āpattiyā na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ jānāti, āpattiyā payogaṁ jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ jānāti, āpattiyā vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ na jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ na jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ na jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ na jānāti, adhikaraṇassa na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānuyuñjitabbaṁ.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ jānāti, adhikaraṇassa vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anuyuñjitabban”ti.
Attādānavaggo niṭṭhito pañcamo.
Tassuddānaṁ
Parisuddhañca kālena, Kāruññaṁ okāsena ca; Attādānaṁ adhikaraṇaṁ, Aparehipi vatthuñca; Suttaṁ dhammaṁ puna vatthuñca, Āpatti adhikaraṇena cāti.
6. Dhutaṅgavagga “Kati nu kho, bhante, āraññikā”ti? “Pañcime, upāli, āraññikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā āraññiko hoti, pāpiccho icchāpakato āraññiko hoti, ummādā cittakkhepā āraññiko hoti, vaṇṇitaṁ buddhehi buddhasāvakehīti āraññiko hoti, api ca appicchaññeva nissāya santuṭṭhiññeva nissāya, sallekhaññeva nissāya pavivekaññeva nissāya idamatthitaññeva nissāya āraññiko hoti— ime kho, upāli, pañca āraññikā”ti.
“Kati nu kho, bhante, piṇḍapātikāti …pe… kati nu kho, bhante, paṁsukūlikāti …pe… kati nu kho, bhante, rukkhamūlikāti …pe… kati nu kho, bhante, sosānikāti …pe… kati nu kho, bhante, abbhokāsikāti …pe… kati nu kho, bhante, tecīvarikāti …pe… kati nu kho, bhante, sapadānacārikāti …pe… kati nu kho, bhante, nesajjikāti …pe… kati nu kho, bhante, yathāsanthatikāti …pe… kati nu kho, bhante, ekāsanikāti …pe… kati nu kho, bhante, khalupacchābhattikāti …pe… kati nu kho, bhante, pattapiṇḍikā”ti? “Pañcime, upāli, pattapiṇḍikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā pattapiṇḍiko hoti, pāpiccho icchāpakato pattapiṇḍiko hoti, ummādā cittakkhepā pattapiṇḍiko hoti, vaṇṇitaṁ buddhehi buddhasāvakehīti pattapiṇḍiko hoti, api ca appicchaññeva nissāya santuṭṭhiññeva nissāya sallekhaññeva nissāya pavivekaññeva nissāya idamatthitaññeva nissāya pattapiṇḍiko hoti— ime kho, upāli, pañca pattapiṇḍikā”ti.
Dhutaṅgavaggo niṭṭhito chaṭṭho.
Tassuddānaṁ
Āraññiko piṇḍipaṁsu, Rukkhasusānapañcamaṁ; Abbho tecīvarañceva, Sapadānanesajjikā; Santhatekāsanañceva, Khalupacchā pattapiṇḍikāti.
7. Musāvādavagga “Kati nu kho, bhante, musāvādā”ti? “Pañcime, upāli, musāvādā. Katame pañca? Atthi musāvādo pārājikagāmī, atthi musāvādo saṅghādisesagāmī, atthi musāvādo thullaccayagāmī, atthi musāvādo pācittiyagāmī, atthi musāvādo dukkaṭagāmī— ime kho, upāli, pañca musāvādā”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno saṅghamajjhe uposathaṁ vā pavāraṇaṁ vā ṭhapentassa—‘alaṁ, bhikkhu, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan’ti omadditvā saṅghena uposatho vā pavāraṇā vā kātabbā”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno saṅghamajjhe uposathaṁ vā pavāraṇaṁ vā ṭhapentassa—‘alaṁ, bhikkhu, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan’ti omadditvā saṅghena uposatho vā pavāraṇā vā kātabbā. Katamehi pañcahi? Alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca, cāvanādhippāyo vattā hoti, no vuṭṭhānādhippāyo— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno saṅghamajjhe uposathaṁ vā pavāraṇaṁ vā ṭhapentassa— ‘alaṁ, bhikkhu, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan’ti omadditvā saṅghena uposatho vā pavāraṇā vā kātabbā.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno saṅghamajjhe uposathaṁ vā pavāraṇaṁ vā ṭhapentassa—‘alaṁ, bhikkhu, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan’ti omadditvā saṅghena uposatho vā pavāraṇā vā kātabbā. Katamehi pañcahi? Aparisuddhakāyasamācāro hoti, aparisuddhavacīsamācāro hoti, aparisuddhājīvo hoti, bālo hoti abyatto, bhaṇḍanakārako hoti kalahakārako— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno saṅghamajjhe uposathaṁ vā pavāraṇaṁ vā ṭhapentassa—‘alaṁ, bhikkhu, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan’ti omadditvā saṅghena uposatho vā pavāraṇā vā kātabbā”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno anuyogo na dātabbo”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno anuyogo na dātabbo. Katamehi pañcahi? Āpattānāpattiṁ na jānāti, lahukagarukaṁ āpattiṁ na jānāti, sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ na jānāti, duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ na jānāti, sappaṭikammāpaṭikammaṁ āpattiṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno anuyogo na dātabbo.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno anuyogo dātabbo. Katamehi pañcahi? Āpattānāpattiṁ jānāti, lahukagarukaṁ āpattiṁ jānāti, sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ jānāti, duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ jānāti, sappaṭikammāpaṭikammaṁ āpattiṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno anuyogo dātabbo”ti.
“Katihi nu kho, bhante, ākārehi bhikkhu āpattiṁ āpajjatī”ti? “Pañcahupāli, ākārehi bhikkhu āpattiṁ āpajjati. Katamehi pañcahi? Alajjitā, aññāṇatā, kukkuccapakatatā, akappiye kappiyasaññitā, kappiye akappiyasaññitā— imehi kho, upāli, pañcahākārehi bhikkhu āpattiṁ āpajjati.
Aparehipi, upāli, pañcahākārehi bhikkhu āpattiṁ āpajjati. Katamehi pañcahi? Adassanena, assavanena, pasuttakatā, tathāsaññī, satisammosā— imehi kho, upāli, pañcahākārehi bhikkhu āpattiṁ āpajjatī”ti.
“Kati nu kho, bhante, verā”ti? “Pañcime, upāli, verā. Katame pañca? Pāṇātipāto, adinnādānaṁ, kāmesumicchācāro, musāvādo, surāmerayamajjappamādaṭṭhānaṁ— ime kho, upāli, pañca verā”ti.
“Kati nu kho, bhante, veramaṇiyo”ti? “Pañcimā, upāli, veramaṇiyo. Katamā pañca? Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇī— imā kho, upāli, pañca veramaṇiyo”ti.
“Kati nu kho, bhante, byasanānī”ti? “Pañcimāni, upāli, byasanāni. Katamāni pañca? Ñātibyasanaṁ, bhogabyasanaṁ, rogabyasanaṁ, sīlabyasanaṁ, diṭṭhibyasanaṁ— imāni kho, upāli, pañca byasanānī”ti.
“Kati nu kho, bhante, sampadā”ti? “Pañcimā, upāli, sampadā. Katamā pañca? Ñātisampadā, bhogasampadā, ārogyasampadā, sīlasampadā, diṭṭhisampadā— imā kho, upāli, pañca sampadā”ti.
Musāvādavaggo niṭṭhito sattamo.
Tassuddānaṁ
Musāvādo ca omaddi, aparehi anuyogo; Āpattiñca aparehi, verā veramaṇīpi ca; Byasanaṁ sampadā ceva, sattamo vaggasaṅgahoti.
8. Bhikkhunovādavagga “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno bhikkhunisaṅgheneva kammaṁ kātabban”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatassa bhikkhuno bhikkhunisaṅgheneva kammaṁ kātabbaṁ, avandiyo so bhikkhu bhikkhunisaṅghena. Katamehi pañcahi? Vivaritvā kāyaṁ bhikkhunīnaṁ dasseti, ūruṁ dasseti, aṅgajātaṁ dasseti, ubho aṁsakūṭe dasseti, obhāsati, gihī sampayojeti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno bhikkhunisaṅgheneva kammaṁ kātabbaṁ. Avandiyo so bhikkhu bhikkhunisaṅghena.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno bhikkhunisaṅgheneva kammaṁ kātabbaṁ, avandiyo so bhikkhu bhikkhunisaṅghena. Katamehi pañcahi? Bhikkhunīnaṁ alābhāya parisakkati, bhikkhunīnaṁ anatthāya parisakkati, bhikkhunīnaṁ avāsāya parisakkati, bhikkhuniyo akkosati paribhāsati, bhikkhū bhikkhunīhi bhedeti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno bhikkhunisaṅgheneva kammaṁ kātabbaṁ, avandiyo so bhikkhu bhikkhunisaṅghena.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno bhikkhunisaṅgheneva kammaṁ kātabbaṁ, avandiyo so bhikkhu bhikkhunisaṅghena. Katamehi pañcahi? Bhikkhunīnaṁ alābhāya parisakkati, bhikkhunīnaṁ anatthāya parisakkati, bhikkhunīnaṁ avāsāya parisakkati, bhikkhuniyo akkosati paribhāsati, bhikkhū bhikkhunīhi sampayojeti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno bhikkhunisaṅgheneva kammaṁ kātabbaṁ, avandiyo so bhikkhu bhikkhunisaṅghenā”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā kammaṁ kātabban”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Vivaritvā kāyaṁ bhikkhūnaṁ dasseti, ūruṁ dasseti, aṅgajātaṁ dasseti, ubho aṁsakūṭe dasseti, obhāsati, gihī sampayojeti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Bhikkhūnaṁ alābhāya parisakkati, bhikkhūnaṁ anatthāya parisakkati, bhikkhūnaṁ avāsāya parisakkati, bhikkhū akkosati paribhāsati, bhikkhuniyo bhikkhūhi bhedeti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā kammaṁ kātabbaṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā kammaṁ kātabbaṁ. Katamehi pañcahi? Bhikkhūnaṁ alābhāya parisakkati, bhikkhūnaṁ anatthāya parisakkati, bhikkhūnaṁ avāsāya parisakkati, bhikkhū akkosati paribhāsati, bhikkhuniyo bhikkhūhi sampayojeti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā kammaṁ kātabban”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo. Katamehi pañcahi? Alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca, cāvanādhippāyo vattā hoti, no vuṭṭhānādhippāyo— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo. Katamehi pañcahi? Aparisuddhakāyasamācāro hoti, aparisuddhavacīsamācāro hoti, aparisuddhājīvo hoti, bālo hoti, abyatto, na paṭibalo anuyuñjiyamāno anuyogaṁ dātuṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo. Katamehi pañcahi? Kāyikena anācārena samannāgato hoti, vācasikena anācārena samannāgato hoti, kāyikavācasikena anācārena samannāgato hoti, bhikkhunīnaṁ akkosakaparibhāsako hoti, bhikkhunīhi saddhiṁ saṁsaṭṭho viharati ananulomikena saṁsaggena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo. Katamehi pañcahi? Alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca, bhaṇḍanakārako ca hoti kalahakārako, sikkhāya ca na paripūrikārī— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na ṭhapetabbo”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na gahetabbo”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na gahetabbo. Katamehi pañcahi? Kāyikena anācārena samannāgato hoti, vācasikena anācārena samannāgato hoti, kāyikavācasikena anācārena samannāgato hoti, bhikkhunīnaṁ akkosakaparibhāsako hoti, bhikkhunīhi saddhiṁ saṁsaṭṭho viharati ananulomikena saṁsaggena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na gahetabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na gahetabbo. Katamehi pañcahi? Alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca, gamiko vā hoti, gilāno vā— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā bhikkhunīnaṁ ovādo na gahetabbo”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ na sākacchitabbo”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ na sākacchitabbo. Katamehi pañcahi? Na asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, na asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ na sākacchitabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ sākacchitabbo. Katamehi pañcahi? Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ sākacchitabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ na sākacchitabbo. Katamehi pañcahi? Na atthapaṭisambhidāpatto hoti, na dhammapaṭisambhidāpatto hoti, na niruttipaṭisambhidāpatto hoti, na paṭibhānapaṭisambhidāpatto hoti, yathāvimuttaṁ cittaṁ na paccavekkhitā— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ na sākacchitabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ sākacchitabbo. Katamehi pañcahi? Atthapaṭisambhidāpatto hoti, dhammapaṭisambhidāpatto hoti, niruttipaṭisambhidāpatto hoti, paṭibhānapaṭisambhidāpatto hoti, yathāvimuttaṁ cittaṁ paccavekkhitā— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ sākacchitabbo”ti.
Bhikkhunovādavaggo niṭṭhito aṭṭhamo.
Tassuddānaṁ
Bhikkhunīheva kātabbaṁ, aparehi tathā duve; Bhikkhunīnaṁ tayo kammā, na ṭhapetabbā dve dukā; Na gahetabbā dve vuttā, sākacchāsu ca dve dukāti.
9. Ubbāhikavagga “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Na atthakusalo hoti, na dhammakusalo hoti, na niruttikusalo hoti, na byañjanakusalo hoti, na pubbāparakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Atthakusalo hoti, dhammakusalo hoti, niruttikusalo hoti, byañjanakusalo hoti, pubbāparakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Kodhano hoti kodhābhibhūto, makkhī hoti makkhābhibhūto, paḷāsī hoti paḷāsābhibhūto, issukī hoti issābhibhūto, sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Na kodhano hoti na kodhābhibhūto, na makkhī hoti na makkhābhibhūto, na paḷāsī hoti na paḷāsābhibhūto, na issukī hoti na issābhibhūto, asandiṭṭhiparāmāsī hoti anādhānaggāhī suppaṭinissaggī— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Kuppati, byāpajjati, patiṭṭhiyati, kopaṁ janeti, akkhamo hoti apadakkhiṇaggāhī anusāsaniṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Na kuppati, na byāpajjati, na patiṭṭhiyati, na kopaṁ janeti, khamo hoti padakkhiṇaggāhī anusāsaniṁ— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Pasāretā hoti no sāretā, anokāsakammaṁ kāretvā pavattā hoti, na yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā codetā hoti, na yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā kāretā hoti, na yathādiṭṭhiyā byākatā hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Sāretā hoti no pasāretā, okāsakammaṁ kāretvā pavattā hoti, yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā codetā hoti, yathādhamme yathāvinaye yathāpattiyā kāretā hoti, yathādiṭṭhiyā byākatā hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, alajjī ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, lajjī ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, akusalo ca hoti vinaye— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya na sammannitabbo. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, kusalo ca hoti vinaye— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchatī”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Suttaṁ na jānāti, suttānulomaṁ na jānāti, vinayaṁ na jānāti, vinayānulomaṁ na jānāti, na ca ṭhānāṭhānakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Suttaṁ jānāti, suttānulomaṁ jānāti, vinayaṁ jānāti, vinayānulomaṁ jānāti, ṭhānāṭhānakusalo ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Dhammaṁ na jānāti, dhammānulomaṁ jānāti, vinayaṁ na jānāti, vinayānulomaṁ na jānāti, na ca pubbāparakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Dhammaṁ jānāti, dhammānulomaṁ jānāti, vinayaṁ jānāti, vinayānulomaṁ jānāti, pubbāparakusalo ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ na jānāti, nidānaṁ na jānāti, paññattiṁ na jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ na jānāti, anusandhivacanapathaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ jānāti, nidānaṁ jānāti, paññattiṁ jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ jānāti, anusandhivacanapathaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ na jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ na jānāti, āpattiyā payogaṁ na jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ na jānāti, āpattiyā na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ jānāti, āpattiyā payogaṁ jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ jānāti, āpattiyā vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ na jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ na jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ na jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ na jānāti, adhikaraṇassa na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu bālotveva saṅkhaṁ gacchati. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ jānāti, adhikaraṇassa vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchatī”ti.
Ubbāhikavaggo niṭṭhito navamo.
Tassuddānaṁ
Na atthakusalo ceva, kodhano kuppatī ca yo; Pasāretā chandāgatiṁ, akusalo tatheva ca.
Suttaṁ dhammañca vatthuñca, āpatti adhikaraṇaṁ; Dve dve pakāsitā sabbe, kaṇhasukkaṁ vijānathāti.
10. Adhikaraṇavūpasamavagga “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametun”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ na jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ na jānāti, āpattiyā payogaṁ na jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ na jānāti, āpattiyā na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ jānāti, āpattiyā payogaṁ jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ jānāti, āpattiyā vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ na jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ na jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ na jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ na jānāti, adhikaraṇassa na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ jānāti, adhikaraṇassa vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, alajjī ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, lajjī ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, appassuto ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, bahussuto ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ na jānāti, nidānaṁ na jānāti, paññattiṁ na jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ na jānāti, anusandhivacanapathaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ jānāti, nidānaṁ jānāti, paññattiṁ jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ jānāti, anusandhivacanapathaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, akusalo ca hoti vinaye— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, kusalo ca hoti vinaye— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, puggalagaru hoti no saṅghagaru— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, saṅghagaru hoti no puggalagaru— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, āmisagaru hoti no saddhammagaru— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, saddhammagaru hoti no āmisagaru— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametun”ti.
“Katihi nu kho, bhante, ākārehi saṅgho bhijjatī”ti? “Pañcahupāli, ākārehi saṅgho bhijjati. Katamehi pañcahi? Kammena, uddesena, voharanto, anussāvanena, salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahākārehi saṅgho bhijjatī”ti.
“Saṅgharāji saṅgharājīti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, saṅgharāji hoti no ca saṅghabhedo? Kittāvatā ca pana saṅgharāji ceva hoti saṅghabhedo cā”ti? “Paññattetaṁ, upāli, mayā āgantukānaṁ bhikkhūnaṁ āgantukavattaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade āgantukā bhikkhū āgantukavatte na vattanti. Evampi kho, upāli, saṅgharāji hoti no ca saṅghabhedo. Paññattetaṁ, upāli, mayā āvāsikānaṁ bhikkhūnaṁ āvāsikavattaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade āvāsikā bhikkhū āvāsikavatte na vattanti. Evampi kho, upāli, saṅgharāji hoti no ca saṅghabhedo. Paññattetaṁ, upāli, mayā bhikkhūnaṁ bhattagge bhattaggavattaṁ— yathāvuḍḍhaṁ yathārattaṁ yathāpatirūpaṁ aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade navā bhikkhū bhattagge therānaṁ bhikkhūnaṁ āsanaṁ paṭibāhanti. Evampi kho, upāli, saṅgharāji hoti no ca saṅghabhedo. Paññattetaṁ, upāli, mayā bhikkhūnaṁ senāsane senāsanavattaṁ— yathāvuḍḍhaṁ yathārattaṁ yathāpatirūpaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade navā bhikkhū therānaṁ bhikkhūnaṁ senāsanaṁ paṭibāhanti. Evampi kho, upāli, saṅgharāji hoti no ca saṅghabhedo. Paññattetaṁ, upāli, mayā bhikkhūnaṁ antosīmāya ekaṁ uposathaṁ ekaṁ pavāraṇaṁ ekaṁ saṅghakammaṁ ekaṁ kammākammaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade tattheva antosīmāya āvenibhāvaṁ karitvā gaṇaṁ bandhitvā āveniṁ uposathaṁ karonti āveniṁ pavāraṇaṁ karonti āveniṁ saṅghakammaṁ karonti āveniṁ kammākammāni karonti. Evaṁ kho, upāli, saṅgharāji ceva hoti saṅghabhedo cā”ti.
Adhikaraṇavūpasamavaggo niṭṭhito dasamo.
Tassuddānaṁ
Āpattiṁ adhikaraṇaṁ, chandā appassutena ca; Vatthuñca akusalo ca, puggalo āmisena ca; Bhijjati saṅgharāji ca, saṅghabhedo tatheva cāti.
11. Saṅghabhedakavagga “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, vinidhāya diṭṭhiṁ kammena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, vinidhāya diṭṭhiṁ uddesena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, vinidhāya diṭṭhi voharanto— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, vinidhāya diṭṭhiṁ anussāvanena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, vinidhāya diṭṭhiṁ salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, vinidhāya khantiṁ kammena …pe… vinidhāya khantiṁ uddesena …pe… vinidhāya khantiṁ voharanto …pe… vinidhāya khantiṁ anussāvanena …pe… vinidhāya khantiṁ salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, vinidhāya ruciṁ kammena …pe… vinidhāya ruciṁ uddesena …pe… vinidhāya ruciṁ voharanto …pe… vinidhāya ruciṁ anussāvanena …pe… vinidhāya ruciṁ salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, vinidhāya saññaṁ kammena …pe… vinidhāya saññaṁ uddesena …pe… vinidhāya saññaṁ voharanto …pe… vinidhāya saññaṁ anussāvanena …pe… vinidhāya saññaṁ salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho”ti.
Saṅghabhedakavaggo niṭṭhito ekādasamo.
Tassuddānaṁ
Vinidhāya diṭṭhiṁ kammena, uddese voharena ca; Anussāvane salākena, pañcete diṭṭhinissitā; Khantiṁ ruciñca saññañca, tayo te pañcadhā nayāti.
12. Dutiyasaṅghabhedakavagga “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, avinidhāya diṭṭhiṁ kammena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, avinidhāya diṭṭhiṁ uddesena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, avinidhāya diṭṭhiṁ voharanto. Imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, avinidhāya diṭṭhiṁ anussāvanena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, avinidhāya diṭṭhiṁ salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, avinidhāya khantiṁ kammena …pe… avinidhāya khantiṁ uddesena …pe… avinidhāya khantiṁ voharanto …pe… avinidhāya khantiṁ anussāvanena …pe… avinidhāya khantiṁ salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, avinidhāya ruciṁ kammena …pe… avinidhāya ruciṁ uddesena …pe… avinidhāya ruciṁ voharanto …pe… avinidhāya ruciṁ anussāvanena …pe… avinidhāya ruciṁ salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho.
Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho. Katamehi pañcahi? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, avinidhāya saññaṁ kammena …pe… avinidhāya saññaṁ uddesena …pe… avinidhāya saññaṁ voharanto …pe… avinidhāya saññaṁ anussāvanena …pe… avinidhāya saññaṁ salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho”ti.
Dutiyasaṅghabhedakavaggo niṭṭhito dvādasamo.
Tassuddānaṁ
Avinidhāya diṭṭhiṁ kammena, Uddese voharena ca; Anussāvane salākena, Pañcete diṭṭhinissitā; Khantiṁ ruciñca saññañca, Tayo te pañcadhā nayā.
Heṭṭhime kaṇhapakkhamhi, samavīsati vidhī yathā; Tatheva sukkapakkhamhi, samavīsati jānathāti.
13. Āvāsikavagga “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, saṅghikaṁ puggalikaparibhogena paribhuñjati— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, saṅghikaṁ na puggalikaparibhogena paribhuñjati— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge”ti.
“Kati nu kho, bhante, adhammikā vinayabyākaraṇā”ti?
“Pañcime, upāli, adhammikā vinayabyākaraṇā. Katame pañca? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti pariṇāmeti, dhammaṁ adhammoti pariṇāmeti, avinayaṁ vinayoti pariṇāmeti, vinayaṁ avinayoti pariṇāmeti, apaññattaṁ paññāpeti, paññattaṁ samucchindati— ime kho, upāli, pañca adhammikā vinayabyākaraṇā. Pañcime, upāli, dhammikā vinayabyākaraṇā. Katame pañca? Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ adhammoti pariṇāmeti, dhammaṁ dhammoti pariṇāmeti, avinayaṁ avinayoti pariṇāmeti, vinayaṁ vinayoti pariṇāmeti, apaññattaṁ na paññapeti, paññattaṁ na samucchindati— ime kho, upāli, pañca dhammikā vinayabyākaraṇā”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato bhattuddesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhattuddesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, uddiṭṭhānuddiṭṭhaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhattuddesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye.
Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhattuddesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, uddiṭṭhānuddiṭṭhaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhattuddesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge”ti.
“Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato senāsanapaññāpako …pe… bhaṇḍāgāriko …pe… cīvarapaṭiggāhako …pe… cīvarabhājako …pe… yāgubhājako …pe… phalabhājako …pe… khajjabhājako …pe… appamattakavissajjako …pe… sāṭiyaggāhāpako …pe… pattaggāhāpako …pe… ārāmikapesako …pe… sāmaṇerapesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye”ti?
“Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato sāmaṇerapesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, pesitāpesitaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato sāmaṇerapesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato sāmaṇerapesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, pesitāpesitaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato sāmaṇerapesako yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge”ti.
Āvāsikavaggo niṭṭhito terasamo.
Tassuddānaṁ
Āvāsikabyākaraṇā, bhattusenāsanāni ca; Bhaṇḍacīvaraggāho ca, cīvarassa ca bhājako.
Yāgu phalaṁ khajjakañca, appasāṭiyagāhako; Patto ārāmiko ceva, sāmaṇerena pesakoti.
14. Kathinatthāravagga “Kati nu kho, bhante, ānisaṁsā kathinatthāre”ti?
“Pañcime, upāli, ānisaṁsā kathinatthāre. Katame pañca? Anāmantacāro, asamādānacāro, gaṇabhojanaṁ, yāvadatthacīvaraṁ, yo ca tattha cīvaruppādo so nesaṁ bhavissati— ime kho, upāli, pañca ānisaṁsā kathinatthāre”ti.
“Kati nu kho, bhante, ādīnavā muṭṭhassatissa asampajānassa niddaṁ okkamato”ti?
“Pañcime, upāli, ādīnavā muṭṭhassatissa asampajānassa niddaṁ okkamato. Katame pañca? Dukkhaṁ supati, dukkhaṁ paṭibujjhati, pāpakaṁ supinaṁ passati, devatā na rakkhanti, asuci muccati— ime kho, upāli, pañca ādīnavā muṭṭhassatissa asampajānassa niddaṁ okkamato.
Pañcime, upāli, ānisaṁsā upaṭṭhitassatissa sampajānassa niddaṁ okkamato. Katame pañca? Sukhaṁ supati, sukhaṁ paṭibujjhati, na pāpakaṁ supinaṁ passati, devatā rakkhanti, asuci na muccati— ime kho, upāli, pañca ānisaṁsā upaṭṭhitassatissa sampajānassa niddaṁ okkamato”ti.
“Kati nu kho, bhante, avandiyā”ti?
“Pañcime, upāli, avandiyā. Katame pañca? Antaragharaṁ paviṭṭho avandiyo, racchagato avandiyo, otamasiko avandiyo, asamannāharanto avandiyo, sutto avandiyo— ime kho, upāli, pañca avandiyā.
Aparepi, upāli, pañca avandiyā. Katame pañca? Yāgupāne avandiyo, bhattagge avandiyo, ekāvatto avandiyo, aññavihito avandiyo, naggo avandiyo— ime kho, upāli, pañca avandiyā.
Aparepi, upāli, pañca avandiyā. Katame pañca? Khādanto avandiyo, bhuñjanto avandiyo, uccāraṁ karonto avandiyo, passāvaṁ karonto avandiyo, ukkhittako avandiyo— ime kho, upāli, pañca avandiyā.
Aparepi, upāli, pañca avandiyā. Katame pañca? Pure upasampannena pacchā upasampanno avandiyo, anupasampanno avandiyo, nānāsaṁvāsako vuḍḍhataro adhammavādī avandiyo, mātugāmo avandiyo, paṇḍako avandiyo— ime kho, upāli, pañca avandiyā.
Aparepi, upāli, pañca avandiyā. Katame pañca? Pārivāsiko avandiyo, mūlāyapaṭikassanāraho avandiyo, mānattāraho avandiyo, mānattacāriko avandiyo, abbhānāraho avandiyo— ime kho, upāli, pañca avandiyā”ti.
“Kati nu kho, bhante, vandiyā”ti?
“Pañcime, upāli, vandiyā. Katame pañca? Pacchā upasampannena pure upasampanno vandiyo, nānāsaṁvāsako vuḍḍhataro dhammavādī vandiyo, ācariyo vandiyo, upajjhāyo vandiyo, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato arahaṁ sammāsambuddho vandiyo— ime kho, upāli, pañca vandiyā”ti.
“Navakatarena, bhante, bhikkhunā vuḍḍhatarassa bhikkhuno pāde vandantena kati dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā pādā vanditabbā”ti?
“Navakatarenupāli, bhikkhunā vuḍḍhatarassa bhikkhuno pāde vandantena pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā pādā vanditabbā. Katame pañca? Navakatarenupāli, bhikkhunā vuḍḍhatarassa bhikkhuno pāde vandantena ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā, añjaliṁ paggahetvā, ubhohi pāṇitalehi pādāni parisambāhantena, pemañca gāravañca upaṭṭhāpetvā pādā vanditabbā— navakatarenupāli bhikkhunā vuḍḍhatarassa bhikkhuno pāde vandantena ime pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā pādā vanditabbā”ti.
Kathinatthāravaggo niṭṭhito cuddasamo.
Tassuddānaṁ
Kathinatthāraniddā ca, antarā yāgukhādane; Pure ca pārivāsi ca, vandiyo vanditabbakanti.
Upālipañcakaṁ niṭṭhitaṁ.
Tesaṁ vaggānaṁ uddānaṁ
Anissitena kammañca, vohārāvikammena ca; Codanā ca dhutaṅgā ca, musā bhikkhunimeva ca.
Ubbāhikādhikaraṇaṁ, bhedakā pañcamā pure; Āvāsikā kathinañca, cuddasā suppakāsitāti.