๔๐ อานิสงส์

ทายกย่อมเป็นที่รักของคนเป็นอันมาก · สัตบุรุษคบ · ชื่อเสียงดีงามขจรไป · กล้าหาญเข้าหมู่ไม่เก้อเขิน · ตายแล้วไปสุคติโลกสวรรค์

ทายกได้รับผลทันตา ๔ ประการ — ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก · เกียรติยศแผ่ไป · เข้าสมาคมไม่ครั่นคร้าม · จิตเป็นสุข

ผู้ให้อภัยเป็นทาน ย่อมเป็นที่รักทั้งของมนุษย์และเทวดา ดับเวร เกิดเมตตาในใจ

การบูชาด้วยอามิสบูชาและปฏิบัติบูชา — ปฏิบัติบูชาเลิศกว่า เพราะนำสู่ความหลุดพ้น

ผู้รักษาศีลย่อมได้รับ — ทรัพย์มาก · เกียรติยศแผ่ไป · เข้าหมู่ไม่ครั่นคร้าม · ตายไม่หลงใหล · ตายแล้วไปสุคติ

ผู้รักษาอุโบสถศีลย่อมได้อานิสงส์เสมอด้วยการรักษาในเทวโลก ๖ ชั้น (ตั้งแต่จาตุมหาราชิกาถึงปรนิมมิตวสวัตดี)

หิริและโอตตัปปะ — ธรรมขาวที่คุ้มครองโลก ทำให้ไม่ปะปนกับสัตว์เดรัจฉาน

หลับเป็นสุข · ตื่นเป็นสุข · ไม่ฝันร้าย · เป็นที่รักมนุษย์ · เป็นที่รักอมนุษย์ · เทวดารักษา · ไฟ ยาพิษ ศัสตรา ทำอันตรายไม่ได้ · จิตเป็นสมาธิเร็ว · สีหน้าผ่องใส · ไม่หลงทำกาละ · ไปสู่พรหมโลก

เมตตา-กรุณา-มุทิตา-อุเบกขา ที่เจริญดีแล้ว นำสู่พรหมโลก ดับโทสะ ลดราคะ ลดอิจฉา

ผู้เจริญกรุณา จิตอ่อนโยน เห็นใจสรรพสัตว์ ลดความเบียดเบียน

ทำสติปัฏฐาน ๔ ให้บริบูรณ์ → ทำโพชฌงค์ ๗ ให้บริบูรณ์ → ทำวิชชา-วิมุตติให้บริบูรณ์ · เป็นทางตรงสู่นิพพาน

ผู้เจริญกายคตาสติ ยึดเย็น ไม่ตื่นกาย ดูจิตได้ ละราคะได้ บรรลุอภิญญา ๖ ได้

ทางเอกแห่งความบริสุทธิ์ ดับทุกข์โทมนัส บรรลุญายธรรม กระทำให้แจ้งซึ่งนิพพาน

ผู้เจริญมรณสติย่อมไม่ประมาท เร่งทำกุศล ไม่ติดในกาม สามารถบรรลุนิพพานในชีวิตนี้

สมถะดับราคะ · วิปัสสนาดับอวิชชา · ทั้งสองพร้อมกันนำสู่ความหลุดพ้น

เกิดปีติ จิตผ่องใส ไม่ลังเล ก้าวหน้าในธรรม นำสู่นิพพาน

ระลึกถึงคุณของพระธรรม จิตเลื่อมใส มีปีติ ก้าวหน้าในศรัทธา

ระลึกถึงคุณของพระสงฆ์ จิตยินดี ทำให้กล้าหาญในธรรม

ระลึกถึงศีล + ทาน ของตนที่ทำดี จิตเป็นสมาธิ ลดวิจิกิจฉา

ระลึกถึงคุณธรรมที่ทำให้เกิดเป็นเทวดา → ตนก็มีธรรมเช่นนั้น เกิดความปีติยินดี

เจริญสติ-ธัมมวิจัย-วิริยะ-ปีติ-ปัสสัทธิ-สมาธิ-อุเบกขาสัมโพชฌงค์ → ทำให้แจ้งวิชชาและวิมุตติ

ศรัทธา-วิริยะ-สติ-สมาธิ-ปัญญา ที่เจริญให้แก่กล้า → บรรลุพระโสดาฯ จนถึงพระอรหันต์

ทางสายกลางที่นำสู่ความดับทุกข์ — สัมมาทิฏฐิจนถึงสัมมาสมาธิ

ได้ฟังในสิ่งไม่เคยฟัง · ทำที่ฟังแล้วให้ชัดขึ้น · ขจัดความสงสัย · ทำความเห็นให้ถูกตรง · จิตของผู้ฟังย่อมเลื่อมใส

คบสัตบุรุษ → ฟังสัทธรรม → ตั้งใจฟัง → จดจำ → พิจารณาเนื้อความ → ปฏิบัติธรรมตามธรรม

กัลยาณมิตรเป็นพรหมจรรย์ทั้งหมด — เป็นเหตุของอริยมรรค

ทาน · ปิยวาจา · อัตถจริยา · สมานัตตตา → ยึดเหนี่ยวคนไว้ในโลกได้ เหมือนล้อรถ

ผู้กตัญญูรู้คุณคนเป็นอสาธารณะธรรมของผู้ดี — เป็นที่ยกย่องของบัณฑิต

ขันติเป็นตบะอย่างยิ่ง · เป็นกำลังของผู้บำเพ็ญเพียร · ป้องกันความเสียหาย ๕ ประการ

เป็นที่รักของสัตบุรุษ · เป็นที่ขวนขวายของท่าน · ได้ฟังสัทธรรม · ได้ตอบปัญหา · ตายไปเกิดสุคติ

วิริยารัมภะ ๕ ประการ — ทำให้ไม่ประมาท ก้าวหน้าในธรรม ไม่ตกจากที่สูง

อยู่เป็นสุขในปัจจุบัน · ได้ญาณทัสสนะ · ได้สติสัมปชัญญะ · สิ้นอาสวะ

ปัญญาเป็นเลิศกว่าทรัพย์ — ดับทุกข์ตามที่เป็นจริง · เป็นแสงสว่างในโลก

ผู้ออกบวชย่อมได้คุณ ๘ ประการ — ปลอดจากความวุ่นวาย ปฏิบัติพรหมจรรย์ได้บริบูรณ์

ผู้ประพฤติพรหมจรรย์ — ดับราคะ บรรลุนิพพาน หรืออย่างน้อยเป็นอนาคามี

ธรรมที่สวด-สาธยาย → จำได้แม่น · ได้ปีติ · จิตเป็นสมาธิ · เป็นเทศนาแก่ผู้อื่น · ผู้ฟังก็ได้ประโยชน์

ปิดประตูอบาย · มีคติแน่นอนสู่สัมโพธิ · เกิดอีกไม่เกิน ๗ ชาติ

เบาบางในกาม-โทสะ · กลับมาเกิดในโลกนี้อีกครั้งเดียว · บรรลุนิพพาน

ละราคะ-โทสะหมดสิ้น · ไม่กลับมาเกิดในกามภพ · บรรลุนิพพานในพรหมโลก

สิ้นอาสวะ · ภพชาติสิ้นสุด · พรหมจรรย์อยู่จบ · ทำกิจที่ควรทำเสร็จ · ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีก — บรมสุข