← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-ay2 VRI: vol 87 สยามรัฐ: vol 1 150 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Aniyatakaṇḍa 2. Dutiyaaniyatasikkhāpada
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī—“bhagavatā paṭikkhittaṁ mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṅkammaniye nisajjaṁ kappetun”ti tassāyeva kumārikāya saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappesi kālayuttaṁ samullapanto kālayuttaṁ dhammaṁ bhaṇanto. Dutiyampi kho visākhā migāramātā nimantitā taṁ kulaṁ agamāsi. Addasā kho visākhā migāramātā āyasmantaṁ udāyiṁ tassāyeva kumārikāya saddhiṁ ekaṁ ekāya raho nisinnaṁ. Disvāna āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca— “idaṁ, bhante, nacchannaṁ nappatirūpaṁ yaṁ ayyo mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappeti. Kiñcāpi, bhante, ayyo anatthiko tena dhammena, api ca dussaddhāpayā appasannā manussā”ti. Evampi kho āyasmā udāyī visākhāya migāramātuyā vuccamāno nādiyi. Atha kho visākhā migāramātā nikkhamitvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā udāyī mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappessatī”ti. Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ udāyiṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… “saccaṁ kira tvaṁ, udāyi, mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappesī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappessasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Na heva kho pana paṭicchannaṁ āsanaṁ hoti nālaṅkammaniyaṁ, alañca kho hoti mātugāmaṁ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsituṁ. Yo pana bhikkhu tathārūpe āsane mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappeyya, tamenaṁ saddheyyavacasā upāsikā disvā dvinnaṁ dhammānaṁ aññatarena vadeyya—saṅghādisesena vā pācittiyena vā. Nisajjaṁ bhikkhu paṭijānamāno dvinnaṁ dhammānaṁ aññatarena kāretabbo— saṅghādisesena vā pācittiyena vā. Yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya tena so bhikkhu kāretabbo. Ayampi dhammo aniyato”ti.
Na heva kho pana paṭicchannaṁ āsanaṁ hotīti appaṭicchannaṁ hoti kuṭṭena vā kavāṭena vā kilañjena vā sāṇipākārena vā rukkhena vā thambhena vā kotthaḷiyā vā yena kenaci appaṭicchannaṁ hoti. Nālaṅkammaniyanti na sakkā hoti methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ. Alañca kho hoti mātugāmaṁ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsitunti sakkā hoti mātugāmaṁ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsituṁ. Yo panāti yo yādiso …pe… bhikkhūti …pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Tathārūpe āsaneti evarūpe āsane. Mātugāmo nāma manussitthī, na yakkhī na petī na tiracchānagatā, viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṁ duṭṭhullāduṭṭhullaṁ ājānituṁ. Saddhinti ekato. Eko ekāyāti bhikkhu ceva hoti mātugāmo ca. Raho nāma cakkhussa raho, sotassa raho. Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti akkhiṁ vā nikhaṇīyamāne bhamukaṁ vā ukkhipīyamāne sīsaṁ vā ukkhipīyamāne passituṁ. Sotassa raho nāma na sakkā hoti pakatikathā sotuṁ. Nisajjaṁ kappeyyāti mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā. Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā. Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā. Saddheyyavacasā nāma āgataphalā abhisametāvinī viññātasāsanā. Upāsikā nāma buddhaṁ saraṇaṁ gatā, dhammaṁ saraṇaṁ gatā, saṅghaṁ saraṇaṁ gatā. Disvāti passitvā. Dvinnaṁ dhammānaṁ aññatarena vadeyya saṅghādisesena vā pācittiyena vā. Nisajjaṁ bhikkhu paṭijānamāno dvinnaṁ dhammānaṁ aññatarena kāretabbo— saṅghādisesena vā pācittiyena vā. Yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya, tena so bhikkhu kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya— “ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjanto”ti, so ca taṁ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya— “ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjanto”ti, so ce evaṁ vadeyya— “saccāhaṁ nisinno, no ca kho kāyasaṁsaggaṁ samāpajjin”ti, nisajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nisinno, api ca kho nipanno”ti, nipajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nisinno, api ca kho ṭhito”ti, na kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya— “ayyo mayā diṭṭho nipanno mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjanto”ti, so ca taṁ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo …pe… “saccāhaṁ nipanno, no ca kho kāyasaṁsaggaṁ samāpajjin”ti, nipajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nipanno, api ca kho nisinno”ti, nisajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nipanno, api ca kho ṭhito”ti, na kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya— “ayyassa mayā sutaṁ nisinnassa mātugāmaṁ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsantassā”ti, so ca taṁ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya— “ayyassa mayā sutaṁ nisinnassa mātugāmaṁ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsantassā”ti, so ce evaṁ vadeyya— “saccāhaṁ nisinno, no ca kho duṭṭhullāhi vācāhi obhāsin”ti, nisajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nisinno, api ca kho nipanno”ti, nipajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nisinno, api ca kho ṭhito”ti, na kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya— “ayyassa mayā sutaṁ nipannassa mātugāmaṁ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsantassā”ti, so ca taṁ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo …pe… saccāhaṁ nipanno, no ca kho duṭṭhullāhi vācāhi obhāsinti, nipajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nipanno, api ca kho nisinno”ti, nisajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nipanno, api ca kho ṭhito”ti, na kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya— “ayyo mayā diṭṭho mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisinno”ti, so ca taṁ paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nisinno, api ca kho nipanno”ti, nipajjāya kāretabbo …pe… “nāhaṁ nisinno, api ca kho ṭhito”ti, na kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya— “ayyo mayā diṭṭho mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nipanno”ti, so ca taṁ paṭijānāti, nipajjāya kāretabbo …pe… nāhaṁ nipanno, api ca kho nisinnoti, nisajjāya kāretabbo …pe… nāhaṁ nipanno, api ca kho ṭhitoti, na kāretabbo. Ayampīti purimaṁ upādāya vuccati. Aniyatoti na niyato, saṅghādiseso vā pācittiyaṁ vā.
Gamanaṁ paṭijānāti nisajjaṁ paṭijānāti āpattiṁ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṁ paṭijānāti nisajjaṁ na paṭijānāti āpattiṁ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṁ paṭijānāti nisajjaṁ paṭijānāti āpattiṁ na paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo. Gamanaṁ paṭijānāti nisajjaṁ na paṭijānāti āpattiṁ na paṭijānāti, na kāretabbo. Gamanaṁ na paṭijānāti nisajjaṁ paṭijānāti āpattiṁ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṁ na paṭijānāti nisajjaṁ na paṭijānāti āpattiṁ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṁ na paṭijānāti nisajjaṁ paṭijānāti āpattiṁ na paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo. Gamanaṁ na paṭijānāti nisajjaṁ na paṭijānāti āpattiṁ na paṭijānāti, na kāretabboti. Dutiyo aniyato niṭṭhito. Uddiṭṭhā kho āyasmanto dve aniyatā dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi— “kaccittha parisuddhā”? Dutiyampi pucchāmi— “kaccittha parisuddhā”? Tatiyampi pucchāmi— “kaccittha parisuddhā”? Parisuddhetthāyasmanto; tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmīti. Tassuddānaṁ Alaṁ kammaniyañceva, tatheva ca naheva kho; Aniyatā supaññattā, buddhaseṭṭhena tādināti. Aniyatakaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ.