← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-np1 VRI: vol 87 สยามรัฐ: vol 2 99 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Nissaggiyakaṇḍa Cīvaravagga 1. Kathinasikkhāpada Ime kho panāyasmanto tiṁsa nissaggiyā pācittiyā dhammā uddesaṁ āgacchanti.
Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṁ viharati gotamake cetiye. Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṁ ticīvaraṁ anuññātaṁ hoti. Chabbaggiyā bhikkhū—“bhagavatā ticīvaraṁ anuññātan”ti aññeneva ticīvarena gāmaṁ pavisanti, aññena ticīvarena ārāme acchanti, aññena ticīvarena nahānaṁ otaranti. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekacīvaraṁ dhāressantī”ti. Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… “saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, atirekacīvaraṁ dhārethā”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, atirekacīvaraṁ dhāressatha. Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu atirekacīvaraṁ dhāreyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa atirekacīvaraṁ uppannaṁ hoti. Āyasmā ca ānando taṁ cīvaraṁ āyasmato sāriputtassa dātukāmo hoti. Āyasmā ca sāriputto sākete viharati. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi— “bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ— ‘na atirekacīvaraṁ dhāretabban’ti. Idañca me atirekacīvaraṁ uppannaṁ. Ahañcimaṁ cīvaraṁ āyasmato sāriputtassa dātukāmo. Āyasmā ca sāriputto sākete viharati. Kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabban”ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ ārocesi. “Kīvaciraṁ panānanda, sāriputto āgacchissatī”ti? “Navamaṁ vā, bhagavā, divasaṁ dasamaṁ vā”ti. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, dasāhaparamaṁ atirekacīvaraṁ dhāretuṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Niṭṭhitacīvarasmiṁ bhikkhunā ubbhatasmiṁ kathine dasāhaparamaṁ atirekacīvaraṁ dhāretabbaṁ. Taṁ atikkāmayato nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.
Niṭṭhitacīvarasminti bhikkhuno cīvaraṁ kataṁ vā hoti naṭṭhaṁ vā vinaṭṭhaṁ vā daḍḍhaṁ vā cīvarāsā vā upacchinnā. Ubbhatasmiṁ kathineti aṭṭhannaṁ mātikānaṁ aññatarāya mātikāya ubbhataṁ hoti, saṅghena vā antarā ubbhataṁ hoti. Dasāhaparamanti dasāhaparamatā dhāretabbaṁ. Atirekacīvaraṁ nāma anadhiṭṭhitaṁ avikappitaṁ. Cīvaraṁ nāma channaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ, vikappanupagaṁ pacchimaṁ. Taṁ atikkāmayato nissaggiyaṁ hotīti ekādase aruṇuggamane nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ. Tena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo— “idaṁ me, bhante, cīvaraṁ dasāhātikkantaṁ nissaggiyaṁ, imāhaṁ saṅghassa nissajjāmī”ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhacīvaraṁ dātabbaṁ— “Suṇātu me, bhante, saṅgho. Idaṁ cīvaraṁ itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyaṁ saṅghassa nissaṭṭhaṁ. Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho imaṁ cīvaraṁ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā”ti. Tena bhikkhunā sambahule bhikkhū upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassu vacanīyā— “idaṁ me, bhante, cīvaraṁ dasāhātikkantaṁ nissaggiyaṁ. Imāhaṁ āyasmantānaṁ nissajjāmī”ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhacīvaraṁ dātabbaṁ— “Suṇantu me āyasmantā. Idaṁ cīvaraṁ itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyaṁ āyasmantānaṁ nissaṭṭhaṁ. Yadāyasmantānaṁ pattakallaṁ, āyasmantā imaṁ cīvaraṁ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyun”ti. Tena bhikkhunā ekaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo— “idaṁ me, āvuso, cīvaraṁ dasāhātikkantaṁ nissaggiyaṁ. Imāhaṁ āyasmato nissajjāmī”ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Tena bhikkhunā āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhacīvaraṁ dātabbaṁ— “imaṁ cīvaraṁ āyasmato dammī”ti.
Dasāhātikkante atikkantasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Dasāhātikkante vematiko, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Dasāhātikkante anatikkantasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Avikappite vikappitasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Avissajjite vissajjitasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Anaṭṭhe naṭṭhasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Adaḍḍhe daḍḍhasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Avilutte viluttasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Nissaggiyaṁ cīvaraṁ anissajjitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante atikkantasaññī, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante vematiko, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante anatikkantasaññī, anāpatti. Anāpatti— antodasāhaṁ adhiṭṭheti, vikappeti, vissajjeti, nassati, vinassati, ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti, vissāsaṁ gaṇhanti, ummattakassa, ādikammikassāti.
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nissaṭṭhacīvaraṁ na denti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. (…) “Na, bhikkhave, nissaṭṭhacīvaraṁ na dātabbaṁ. Yo na dadeyya, āpatti dukkaṭassā”ti. Kathinasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.