← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-pc1 VRI: vol 88 สยามรัฐ: vol 2 140 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Pācittiyakaṇḍa Musāvādavagga 1. Musāvādasikkhāpada
Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. Ime kho panāyasmanto dvenavuti pācittiyā dhammā uddesaṁ āgacchanti. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena hatthako sakyaputto vādakkhitto hoti. So titthiyehi saddhiṁ sallapanto avajānitvā paṭijānāti, paṭijānitvā avajānāti, aññenaññaṁ paṭicarati, sampajānamusā bhāsati, saṅketaṁ katvā visaṁvādeti. Titthiyā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—“kathañhi nāma hatthako sakyaputto amhehi saddhiṁ sallapanto avajānitvā paṭijānissati, paṭijānitvā avajānissati, aññenaññaṁ paṭicarissati, sampajānamusā bhāsissati, saṅketaṁ katvā visaṁvādessatī”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ titthiyānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Atha kho te bhikkhū yena hatthako sakyaputto tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā hatthakaṁ sakyaputtaṁ etadavocuṁ— “saccaṁ kira tvaṁ, āvuso hatthaka, titthiyehi saddhiṁ sallapanto avajānitvā paṭijānāsi, paṭijānitvā avajānāsi, aññenaññaṁ paṭicarasi, sampajānamusā bhāsasi, saṅketaṁ katvā visaṁvādesī”ti? “Ete kho, āvuso, titthiyā nāma yena kenaci jetabbā; neva tesaṁ jayo dātabbo”ti. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma hatthako sakyaputto titthiyehi saddhiṁ sallapanto avajānitvā paṭijānissati, paṭijānitvā avajānissati, aññenaññaṁ paṭicarissati, sampajānamusā bhāsissati, saṅketaṁ katvā visaṁvādessatī”ti. Atha kho te bhikkhū hatthakaṁ sakyaputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā hatthakaṁ sakyaputtaṁ paṭipucchi— “saccaṁ kira tvaṁ, hatthaka, titthiyehi saddhiṁ sallapanto avajānitvā paṭijānāsi, paṭijānitvā avajānāsi, aññenaññaṁ paṭicarasi, sampajānamusā bhāsasi, saṅketaṁ katvā visaṁvādesī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, titthiyehi saddhiṁ sallapanto avajānitvā paṭijānissasi, paṭijānitvā avajānissasi, aññenaññaṁ paṭicarissasi, sampajānamusā bhāsissasi, saṅketaṁ katvā visaṁvādessasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Sampajānamusāvāde pācittiyan”ti.
Sampajānamusāvādo nāma visaṁvādanapurekkhārassa vācā, girā, byappatho, vacībhedo, vācasikā viññatti, aṭṭha anariyavohārā—adiṭṭhaṁ diṭṭhaṁ meti, assutaṁ sutaṁ meti, amutaṁ mutaṁ meti, aviññātaṁ viññātaṁ meti, diṭṭhaṁ adiṭṭhaṁ meti, sutaṁ assutaṁ meti, mutaṁ amutaṁ meti, viññātaṁ aviññātaṁ meti. Adiṭṭhaṁ nāma na cakkhunā diṭṭhaṁ. Assutaṁ nāma na sotena sutaṁ. Amutaṁ nāma na ghānena ghāyitaṁ, na jivhāya sāyitaṁ, na kāyena phuṭṭhaṁ. Aviññātaṁ nāma na manasā viññātaṁ. Diṭṭhaṁ nāma cakkhunā diṭṭhaṁ. Sutaṁ nāma sotena sutaṁ. Mutaṁ nāma ghānena ghāyitaṁ, jivhāya sāyitaṁ, kāyena phuṭṭhaṁ. Viññātaṁ nāma manasā viññātaṁ. Tīhākārehi “adiṭṭhaṁ diṭṭhaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa— pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti. Catūhākārehi “adiṭṭhaṁ diṭṭhaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa— pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ. Pañcahākārehi “adiṭṭhaṁ diṭṭhaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa— pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ, vinidhāya khantiṁ. Chahākārehi “adiṭṭhaṁ diṭṭhaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa— pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ, vinidhāya khantiṁ, vinidhāya ruciṁ. Sattahākārehi “adiṭṭhaṁ diṭṭhaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa— pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ, vinidhāya khantiṁ, vinidhāya ruciṁ, vinidhāya bhāvaṁ. Tīhākārehi “assutaṁ sutaṁ me”ti …pe… amutaṁ mutaṁ meti …pe… aviññātaṁ viññātaṁ meti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa— pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti. Catūhākārehi …pe… pañcahākārehi …pe… chahākārehi …pe… sattahākārehi “aviññātaṁ viññātaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa— pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ, vinidhāya khantiṁ, vinidhāya ruciṁ, vinidhāya bhāvaṁ. Tīhākārehi “adiṭṭhaṁ diṭṭhañca me sutañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi “adiṭṭhaṁ diṭṭhañca me mutañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi “adiṭṭhaṁ diṭṭhañca me viññātañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi adiṭṭhaṁ “diṭṭhañca me sutañca mutañcā”ti …pe… tīhākārehi adiṭṭhaṁ “diṭṭhañca me sutañca viññātañcā”ti …pe… tīhākārehi adiṭṭhaṁ “diṭṭhañca me sutañca mutañca viññātañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe…. Tīhākārehi assutaṁ “sutañca me mutañcā”ti …pe… tīhākārehi assutaṁ “sutañca me viññātañcā”ti …pe… tīhākārehi assutaṁ “sutañca me diṭṭhañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi assutaṁ “sutañca me mutañca viññātañcā”ti …pe… tīhākārehi assutaṁ “sutañca me mutañca diṭṭhañcā”ti …pe… tīhākārehi assutaṁ “sutañca me mutañca viññātañca diṭṭhañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… Tīhākārehi amutaṁ “mutañca me viññātañcā”ti …pe… tīhākārehi amutaṁ “mutañca me diṭṭhañcā”ti …pe… tīhākārehi amutaṁ “mutañca me sutañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi amutaṁ “mutañca me viññātañca diṭṭhañcā”ti …pe… tīhākārehi amutaṁ “mutañca me viññātañca sutañcā”ti …pe… tīhākārehi amutaṁ “mutañca me viññātañca diṭṭhañca sutañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… Tīhākārehi aviññātaṁ “viññātañca me diṭṭhañcā”ti …pe… tīhākārehi aviññātaṁ “viññātañca me sutañcā”ti …pe… tīhākārehi aviññātaṁ “viññātañca me mutañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi aviññātaṁ “viññātañca me diṭṭhañca sutañcā”ti …pe… tīhākārehi aviññātaṁ “viññātañca me diṭṭhañca mutañcā”ti …pe… tīhākārehi aviññātaṁ “viññātañca me diṭṭhañca sutañca mutañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… Tīhākārehi diṭṭhaṁ “adiṭṭhaṁ me”ti …pe… sutaṁ “assutaṁ me”ti …pe… mutaṁ “amutaṁ me”ti …pe… viññātaṁ “aviññātaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… Tīhākārehi diṭṭhaṁ “sutaṁ me”ti …pe… tīhākārehi diṭṭhaṁ “mutaṁ me”ti …pe… tīhākārehi diṭṭhaṁ “viññātaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi diṭṭhaṁ “sutañca me mutañcā”ti …pe… tīhākārehi diṭṭhaṁ “sutañca me viññātañcā”ti …pe… tīhākārehi diṭṭhaṁ “sutañca me mutañca viññātañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… Tīhākārehi sutaṁ “mutaṁ me”ti …pe… tīhākārehi sutaṁ “viññātaṁ me”ti …pe… tīhākārehi sutaṁ “diṭṭhaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi sutaṁ “mutañca me viññātañcā”ti …pe… tīhākārehi sutaṁ “mutañca me diṭṭhañcā”ti …pe… tīhākārehi sutaṁ “mutañca me viññātañca diṭṭhañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe…. Tīhākārehi mutaṁ “viññātaṁ me”ti …pe… tīhākārehi mutaṁ “diṭṭhaṁ me”ti …pe… tīhākārehi mutaṁ “sutaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi mutaṁ “viññātañca me diṭṭhañcā”ti …pe… tīhākārehi mutaṁ “viññātañca me sutañcā”ti …pe… tīhākārehi mutaṁ “viññātañca me diṭṭhañca sutañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe…. Tīhākārehi viññātaṁ “diṭṭhaṁ me”ti …pe… tīhākārehi viññātaṁ “sutaṁ me”ti …pe… tīhākārehi viññātaṁ “mutaṁ me”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe… tīhākārehi viññātaṁ “diṭṭhañca me sutañcā”ti …pe… tīhākārehi viññātaṁ “diṭṭhañca me mutañcā”ti …pe… tīhākārehi viññātaṁ “diṭṭhañca me sutañca mutañcā”ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa …pe…. Tīhākārehi diṭṭhe vematiko diṭṭhaṁ nokappeti, diṭṭhaṁ nassarati, diṭṭhaṁ pamuṭṭho hoti …pe… sute vematiko sutaṁ nokappeti, sutaṁ nassarati, sutaṁ pamuṭṭho hoti …pe… mute vematiko mutaṁ nokappeti, mutaṁ nassarati, mutaṁ pamuṭṭho hoti …pe… viññāte vematiko viññātaṁ nokappeti, viññātaṁ nassarati, viññātaṁ pamuṭṭho hoti … viññātañca me diṭṭhañcāti …pe… viññātaṁ pamuṭṭho hoti … viññātañca me sutañcāti …pe… viññātaṁ pamuṭṭho hoti; viññātañca me mutañcāti …pe… viññātaṁ pamuṭṭho hoti; viññātañca me diṭṭhañca sutañcāti …pe… viññātaṁ pamuṭṭho hoti; viññātañca me diṭṭhañca mutañcāti …pe… viññātaṁ pamuṭṭho hoti; viññātañca me diṭṭhañca sutañca mutañcāti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. Catūhākārehi …pe… pañcahākārehi …pe… chahākārehi …pe… sattahākārehi …pe… viññātaṁ pamuṭṭho hoti, viññātañca me diṭṭhañca sutañca mutañcāti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa— pubbevassa hoti “musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti “musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti “musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ, vinidhāya khantiṁ, vinidhāya ruciṁ, vinidhāya bhāvaṁ. Anāpatti— davā bhaṇati, ravā bhaṇati. “Davā bhaṇati nāma sahasā bhaṇati. Ravā bhaṇati nāma ‘aññaṁ bhaṇissāmī’ti aññaṁ bhaṇati”. Ummattakassa, ādikammikassāti. Musāvādasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.