← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-pc33 VRI: vol 88 สยามรัฐ: vol 2 117 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Pācittiyakaṇḍa Bhojanavagga 33. Paramparabhojanasikkhāpada
Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. Tena kho pana samayena vesāliyaṁ paṇītānaṁ bhattānaṁ bhattapaṭipāṭi adhiṭṭhitā hoti. Atha kho aññatarassa daliddassa kammakārassa etadahosi—“na kho idaṁ orakaṁ bhavissati yathayime manussā sakkaccaṁ bhattaṁ karonti; yannūnāhampi bhattaṁ kareyyan”ti. Atha kho so daliddo kammakāro yena kirapatiko tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ kirapatikaṁ etadavoca—“icchāmahaṁ, ayyaputta, buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa bhattaṁ kātuṁ. Dehi me vetanan”ti. Sopi kho kirapatiko saddho hoti pasanno. Atha kho so kirapatiko tassa daliddassa kammakārassa abbhātirekaṁ vetanaṁ adāsi. Atha kho so daliddo kammakāro yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so daliddo kammakāro bhagavantaṁ etadavoca— “adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti. “Mahā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho, jānāhī”ti. “Hotu, bhante, mahā bhikkhusaṅgho. Bahū me badarā paṭiyattā badaramissena peyyā paripūrissantī”ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho so daliddo kammakāro bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Assosuṁ kho bhikkhū—“daliddena kira kammakārena svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito, badaramissena peyyā paripūrissantī”ti. Te kālasseva piṇḍāya caritvā bhuñjiṁsu. Assosuṁ kho manussā—“daliddena kira kammakārena buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito”ti. Te daliddassa kammakārassa pahūtaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ abhihariṁsu. Atha kho so daliddo kammakāro tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa daliddassa kammakārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena. Atha kho so daliddo kammakāro bhattagge bhikkhū parivisati. Bhikkhū evamāhaṁsu— “thokaṁ, āvuso, dehi. Thokaṁ, āvuso, dehī”ti. “Mā kho tumhe, bhante, ‘ayaṁ daliddo kammakāro’ti thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhittha. Pahūtaṁ me khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ. Paṭiggaṇhatha, bhante, yāvadatthan”ti. “Na kho mayaṁ, āvuso, etaṅkāraṇā thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhāma. Api ca, mayaṁ kālasseva piṇḍāya caritvā bhuñjimhā; tena mayaṁ thokaṁ thokaṁ paṭiggaṇhāmā”ti. Atha kho so daliddo kammakāro ujjhāyati khiyyati vipāceti— “kathañhi nāma bhadantā mayā nimantitā aññatra bhuñjissanti. Na cāhaṁ paṭibalo yāvadatthaṁ dātun”ti? Assosuṁ kho bhikkhū tassa daliddassa kammakārassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma bhikkhū aññatra nimantitā aññatra bhuñjissantī”ti …pe… “saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū aññatra nimantitā aññatra bhuñjantī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā aññatra nimantitā aññatra bhuñjissanti. Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Paramparabhojane pācittiyan”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Aññataro bhikkhu piṇḍapātaṁ ādāya yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca—“bhuñjāhi, āvuso”ti. “Alaṁ, āvuso, atthi me bhattapaccāsā”ti. Tassa bhikkhuno piṇḍapāto ussūre āharīyittha. So bhikkhu na cittarūpaṁ bhuñji. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā paramparabhojanaṁ bhuñjituṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Paramparabhojane, aññatra samayā, pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo. Gilānasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena manussā cīvaradānasamaye sacīvarabhattaṁ paṭiyādetvā bhikkhū nimantenti—“bhojetvā cīvarena acchādessāmā”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti—“paṭikkhittaṁ bhagavatā paramparabhojanan”ti. Cīvaraṁ parittaṁ uppajjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… anujānāmi, bhikkhave, cīvaradānasamaye paramparabhojanaṁ bhuñjituṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Paramparabhojane, aññatra samayā, pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo. Gilānasamayo, cīvaradānasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti. Tena kho pana samayena manussā cīvarakārake bhikkhū bhattena nimantenti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti—“paṭikkhittaṁ bhagavatā paramparabhojanan”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… anujānāmi, bhikkhave, cīvarakārasamaye paramparabhojanaṁ bhuñjituṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Paramparabhojane, aññatra samayā, pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo. Gilānasamayo, cīvaradānasamayo, cīvarakārasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena aññataraṁ kulaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho te manussā bhagavato ca āyasmato ca ānandassa bhojanaṁ adaṁsu. Āyasmā ānando kukkuccāyanto na paṭiggaṇhāti. “Gaṇhāhi, ānandā”ti. “Alaṁ, bhagavā, atthi me bhattapaccāsā”ti. “Tenahānanda, vikappetvā gaṇhāhī”ti. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—“ anujānāmi, bhikkhave, vikappetvā paramparabhojanaṁ bhuñjituṁ. Evañca pana, bhikkhave, vikappetabbaṁ—‘mayhaṁ bhattapaccāsaṁ itthannāmassa dammī’”ti.
Paramparabhojanaṁ nāma pañcannaṁ bhojanānaṁ aññatarena bhojanena nimantito, taṁ ṭhapetvā aññaṁ pañcannaṁ bhojanānaṁ aññataraṁ bhojanaṁ bhuñjati, etaṁ paramparabhojanaṁ nāma. Aññatra samayāti ṭhapetvā samayaṁ. Gilānasamayo nāma na sakkoti ekāsane nisinno yāvadatthaṁ bhuñjituṁ. “Gilānasamayo”ti bhuñjitabbaṁ. Cīvaradānasamayo nāma anatthate kathine vassānassa pacchimo māso, atthate kathine pañca māsā. “Cīvaradānasamayo”ti bhuñjitabbaṁ. Cīvarakārasamayo nāma cīvare kayiramāne. “Cīvarakārasamayo”ti bhuñjitabbaṁ. “Aññatra samayā bhuñjissāmī”ti paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa. Paramparabhojane paramparabhojanasaññī, aññatra samayā, bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Paramparabhojane vematiko, aññatra samayā, bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Paramparabhojane naparamparabhojanasaññī, aññatra samayā, bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Naparamparabhojane paramparabhojanasaññī, āpatti dukkaṭassa. Naparamparabhojane vematiko, āpatti dukkaṭassa. Naparamparabhojane naparamparabhojanasaññī, anāpatti. Anāpatti— samaye, vikappetvā bhuñjati, dve tayo nimantane ekato bhuñjati, nimantanapaṭipāṭiyā bhuñjati, sakalena gāmena nimantito tasmiṁ gāme yattha katthaci bhuñjati, sakalena pūgena nimantito tasmiṁ pūge yattha katthaci bhuñjati, nimantiyamāno bhikkhaṁ gahessāmīti bhaṇati, niccabhatte, salākabhatte, pakkhike, uposathike, pāṭipadike, pañca bhojanāni ṭhapetvā sabbattha anāpatti, ummattakassa, ādikammikassāti. Paramparabhojanasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.