← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-pc57 VRI: vol 88 สยามรัฐ: vol 2 105 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Pācittiyakaṇḍa Surāpānavagga 57. Nahānasikkhāpada
Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena bhikkhū tapode nahāyanti. Tena kho pana samayena rājā māgadho seniyo bimbisāro “sīsaṁ nahāyissāmī”ti tapodaṁ gantvā— “yāvāyyā nahāyantī”ti ekamantaṁ paṭimānesi. Bhikkhū yāva samandhakārā nahāyiṁsu. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro vikāle sīsaṁ nahāyitvā, nagaradvāre thakite bahinagare vasitvā, kālasseva asambhinnena vilepanena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ bhagavā etadavoca—“kissa tvaṁ, mahārāja, kālasseva āgato asambhinnena vilepanenā”ti? Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavato etamatthaṁ ārocesi. Atha kho bhagavā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi— “saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū rājānampi passitvā na mattaṁ jānitvā nahāyantī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā rājānampi passitvā na mattaṁ jānitvā nahāyissanti. Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṁ nahāyeyya, pācittiyan”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena bhikkhū uṇhasamaye pariḷāhasamaye kukkuccāyantā na nahāyanti, sedagatena gattena sayanti. Cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… anujānāmi, bhikkhave, uṇhasamaye pariḷāhasamaye orenaddhamāsaṁ nahāyituṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṁ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti. Gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṁ— “kaccāvuso, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyan”ti? “Pubbe mayaṁ, āvuso, orenaddhamāsaṁ nahāyāma, tena no phāsu hoti; idāni pana ‘bhagavatā paṭikkhittan’ti kukkuccāyantā na nahāyāma, tena no na phāsu hotī”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā orenaddhamāsaṁ nahāyituṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṁ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena bhikkhū navakammaṁ katvā kukkuccāyantā na nahāyanti. Te sedagatena gattena sayanti. Cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… anujānāmi, bhikkhave, kammasamaye orenaddhamāsaṁ nahāyituṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṁ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena bhikkhū addhānaṁ gantvā kukkuccāyantā na nahāyanti. Te sedagatena gattena sayanti. Cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… anujānāmi, bhikkhave, addhānagamanasamaye orenaddhamāsaṁ nahāyituṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṁ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo, addhānagamanasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū ajjhokāse cīvarakammaṁ karontā sarajena vātena okiṇṇā honti. Devo ca thokaṁ thokaṁ phusāyati. Bhikkhū kukkuccāyantā na nahāyanti, kilinnena gattena sayanti. Cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… anujānāmi, bhikkhave, vātavuṭṭhisamaye orenaddhamāsaṁ nahāyituṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṁ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo, addhānagamanasamayo, vātavuṭṭhisamayo—ayaṁ tattha samayo”ti.
Yo panāti yo yādiso …pe… bhikkhūti …pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Orenaddhamāsanti ūnakaddhamāsaṁ. Nahāyeyyāti cuṇṇena vā mattikāya vā nahāyati, payoge payoge dukkaṭaṁ. Nahānapariyosāne, āpatti pācittiyassa. Aññatra samayāti ṭhapetvā samayaṁ. Uṇhasamayo nāma diyaḍḍho māso seso gimhānaṁ. Pariḷāhasamayo nāma vassānassa paṭhamo māso “iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo”ti nahāyitabbaṁ. Gilānasamayo nāma yassa vinā nahānena na phāsu hoti. Gilānasamayoti nahāyitabbaṁ. Kammasamayo nāma antamaso pariveṇampi sammaṭṭhaṁ hoti. “Kammasamayo”ti nahāyitabbaṁ. Addhānagamanasamayo nāma “addhayojanaṁ gacchissāmī”ti nahāyitabbaṁ, gacchantena nahāyitabbaṁ, gatena nahāyitabbaṁ. Vātavuṭṭhisamayo nāma bhikkhū sarajena vātena okiṇṇā honti, dve vā tīṇi vā udakaphusitāni kāye patitāni honti. “Vātavuṭṭhisamayo”ti nahāyitabbaṁ. Ūnakaddhamāse ūnakasaññī, aññatra samayā, nahāyati, āpatti pācittiyassa. Ūnakaddhamāse vematiko, aññatra samayā, nahāyati, āpatti pācittiyassa. Ūnakaddhamāse atirekasaññī, aññatra samayā, nahāyati, āpatti pācittiyassa. Atirekaddhamāse ūnakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Atirekaddhamāse vematiko, āpatti dukkaṭassa. Atirekaddhamāse atirekasaññī, anāpatti. Anāpatti— samaye, addhamāsaṁ nahāyati, atirekaddhamāsaṁ nahāyati, pāraṁ gacchanto nahāyati, sabbapaccantimesu janapadesu, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti. Nahānasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.