← _

Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga

id: pli-tv-bu-vb-ss2 VRI: vol 87 สยามรัฐ: vol 1 456 segments
Theravāda Vinaya Mahāvibhaṅga Saṅghādisesakaṇḍa 2. Kāyasaṁsaggasikkhāpada
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī araññe viharati. Tassāyasmato vihāro abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko, majjhegabbho, samantāpariyāgāro, supaññattaṁ mañcapīṭhaṁ bhisibibbohanaṁ, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ sūpaṭṭhitaṁ, pariveṇaṁ susammaṭṭhaṁ. Bahū manussā āyasmato udāyissa vihārapekkhakā āgacchanti. Aññataropi brāhmaṇo sapajāpatiko yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca— “icchāma mayaṁ bhoto udāyissa vihāraṁ pekkhitun”ti. “Tena hi, brāhmaṇa, pekkhassū”ti, avāpuraṇaṁ ādāya ghaṭikaṁ ugghāṭetvā kavāṭaṁ paṇāmetvā vihāraṁ pāvisi. Sopi kho brāhmaṇo āyasmato udāyissa piṭṭhito pāvisi. Sāpi kho brāhmaṇī tassa brāhmaṇassa piṭṭhito pāvisi. Atha kho āyasmā udāyī ekacce vātapāne vivaranto ekacce vātapāne thakento gabbhaṁ anuparigantvā piṭṭhito āgantvā tassā brāhmaṇiyā aṅgamaṅgāni parāmasi. Atha kho so brāhmaṇo āyasmatā udāyinā saddhiṁ paṭisammoditvā agamāsi. Atha kho so brāhmaṇo attamano attamanavācaṁ nicchāresi— “uḷārā ime samaṇā sakyaputtiyā ye ime evarūpe araññe viharanti. Bhavampi udāyī uḷāro yo evarūpe araññe viharatī”ti. Evaṁ vutte, sā brāhmaṇī taṁ brāhmaṇaṁ etadavoca— “kuto tassa uḷārattatā. Yatheva me tvaṁ aṅgamaṅgāni parāmasi evameva me samaṇo udāyī aṅgamaṅgāni parāmasī”ti. Atha kho so brāhmaṇo ujjhāyati khiyyati vipāceti— “alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṁ sāmaññaṁ natthi imesaṁ brahmaññaṁ, naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ, kuto imesaṁ sāmaññaṁ kuto imesaṁ brahmaññaṁ, apagatā ime sāmaññā apagatā ime brahmaññā. Kathañhi nāma samaṇo udāyī mama bhariyāya aṅgamaṅgāni parāmasissati. Na hi sakkā kulitthīhi kuladhītāhi kulakumārīhi kulasuṇhāhi kuladāsīhi ārāmaṁ vā vihāraṁ vā gantuṁ. Sace kulitthiyo kuladhītaro kulakumāriyo kulasuṇhāyo kuladāsiyo ārāmaṁ vā vihāraṁ vā gaccheyyuṁ, tāpi samaṇā sakyaputtiyā dūseyyun”ti. Assosuṁ kho bhikkhu tassa brāhmaṇassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā udāyī mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjissatī”ti. Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ udāyiṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ udāyiṁ paṭipucchi— “saccaṁ kira tvaṁ, udāyi, mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjasī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, moghapurisa, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ. Kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjissasi. Nanu mayā, moghapurisa, anekapariyāyena virāgāya dhammo desito no sarāgāya …pe… kāmapariḷāhānaṁ vūpasamo akkhāto. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— “Yo pana bhikkhu otiṇṇo vipariṇatena cittena mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjeyya hatthaggāhaṁ vā veṇiggāhaṁ vā aññatarassa vā aññatarassa vā aṅgassa parāmasanaṁ, saṅghādiseso”ti.
Yo panāti yo yādiso …pe… bhikkhūti …pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Otiṇṇo nāma sāratto apekkhavā paṭibaddhacitto. Vipariṇatanti rattampi cittaṁ vipariṇataṁ. Duṭṭhampi cittaṁ vipariṇataṁ. Mūḷhampi cittaṁ vipariṇataṁ. Api ca rattaṁ cittaṁ imasmiṁ atthe adhippetaṁ vipariṇatanti. Mātugāmo nāma manussitthī, na yakkhī na petī, na tiracchānagatā. Antamaso tadahujātāpi dārikā, pageva mahattarī. Saddhinti ekato. Kāyasaṁsaggaṁ samāpajjeyyāti ajjhācāro vuccati. Hattho nāma kapparaṁ upādāya yāva agganakhā. Veṇī nāma suddhakesā vā, suttamissā vā, mālāmissā vā, hiraññamissā vā, suvaṇṇamissā vā, muttāmissā vā, maṇimissā vā. Aṅgaṁ nāma hatthañca veṇiñca ṭhapetvā avasesaṁ aṅgaṁ nāma. Āmasanā, parāmasanā, omasanā, ummasanā, olaṅghanā, ullaṅghanā, ākaḍḍhanā, patikaḍḍhanā, abhiniggaṇhanā, abhinippīḷanā, gahaṇaṁ, chupanaṁ. Āmasanā nāma āmaṭṭhamattā. Parāmasanā nāma itocito ca sañcopanā. Omasanā nāma heṭṭhā oropanā. Ummasanā nāma uddhaṁ uccāraṇā. Olaṅghanā nāma heṭṭhā onamanā. Ullaṅghanā nāma uddhaṁ uccāraṇā. Ākaḍḍhanā nāma āviñchanā. Patikaḍḍhanā nāma patippaṇāmanā. Abhiniggaṇhanā nāma aṅgaṁ gahetvā nippīḷanā. Abhinippīḷanā nāma kenaci saha nippīḷanā. Gahaṇaṁ nāma gahitamattaṁ. Chupanaṁ nāma phuṭṭhamattaṁ. Saṅghādisesoti …pe… tenapi vuccati “saṅghādiseso”ti.
Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca bhikkhu ca. Naṁ itthiyā kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati omasati ummasati olaṅgheti ullaṅgheti ākaḍḍhati patikaḍḍhati abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti gaṇhāti chupati, āpatti saṅghādisesassa. Itthī ca hoti vematiko sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. Itthī ca hoti paṇḍakasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. Itthī ca hoti purisasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. Itthī ca hoti tiracchānagatasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. Paṇḍako ca hoti paṇḍakasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ paṇḍakassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. Paṇḍako ca hoti vematiko sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ paṇḍakassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Paṇḍako ca hoti purisasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ paṇḍakassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Paṇḍako ca hoti tiracchānagatasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ paṇḍakassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Paṇḍako ca hoti itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ paṇḍakassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Puriso ca hoti purisasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ purisassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Puriso ca hoti vematiko …pe… puriso ca hoti tiracchānagatasaññī … puriso ca hoti itthisaññī … puriso ca hoti paṇḍakasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ purisassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Tiracchānagato ca hoti tiracchānagatasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ tiracchānagatassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Tiracchānagato ca hoti vematiko …pe… tiracchānagato ca hoti itthisaññī … tiracchānagato ca hoti paṇḍakasaññī … tiracchānagato ca hoti. Purisasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ tiracchānagatassa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Ekamūlakaṁ niṭṭhitaṁ. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ saṅghādisesānaṁ. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ vematiko sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ thullaccayānaṁ. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ paṇḍakasaññī …pe… purisasaññī … tiracchānagatasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ thullaccayānaṁ. Dve paṇḍakā dvinnaṁ paṇḍakānaṁ paṇḍakasaññī sāratto ca bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ paṇḍakānaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ thullaccayānaṁ. Dve paṇḍakā dvinnaṁ paṇḍakānaṁ vematiko …pe… purisasaññī … tiracchānagatasaññī … itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ paṇḍakānaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Dve purisā dvinnaṁ purisānaṁ purisasaññī sāratto ca bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ purisānaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Dve purisā dvinnaṁ purisānaṁ vematiko …pe… tiracchānagatasaññī … itthisaññī … paṇḍakasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ purisānaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Dve tiracchānagatā dvinnaṁ tiracchānagatānaṁ tiracchānagatasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ tiracchānagatānaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Dve tiracchānagatā dvinnaṁ tiracchānagatānaṁ vematiko …pe… itthisaññī … paṇḍakasaññī … purisasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ tiracchānagatānaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ vematiko sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ paṇḍakasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ thullaccayānaṁ. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ purisasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ tiracchānagatasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. Itthī ca puriso ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Itthī ca puriso ca ubhinnaṁ vematiko …pe… paṇḍakasaññī … purisasaññī … tiracchānagatasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. Itthī ca tiracchānagato ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Itthī ca tiracchānagato ca ubhinnaṁ vematiko …pe… paṇḍakasaññī … purisasaññī … tiracchānagatasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. Paṇḍako ca puriso ca ubhinnaṁ paṇḍakasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. Paṇḍako ca puriso ca ubhinnaṁ vematiko …pe… purisasaññī … tiracchānagatasaññī … itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Paṇḍako ca tiracchānagato ca ubhinnaṁ paṇḍakasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. Paṇḍako ca tiracchānagato ca ubhinnaṁ vematiko …pe… purisasaññī … tiracchānagatasaññī … itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Puriso ca tiracchānagato ca ubhinnaṁ purisasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Puriso ca tiracchānagato ca ubhinnaṁ vematiko …pe… tiracchānagatasaññī … itthisaññī … paṇḍakasaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Dumūlakaṁ niṭṭhitaṁ. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ thullaccayānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ thullaccayānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā nissaggiyena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ nissaggiyena kāyaṁ āmasati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ itthiyā nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ dvinnaṁ itthīnaṁ nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Bhikkhu ca naṁ ubhinnaṁ nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Bhikkhupeyyālo niṭṭhito. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Itthī ca naṁ bhikkhussa kāyena kāyaṁ āmasati parāmasati omasati ummasati olaṅgheti ullaṅgheti ākaḍḍhati patikaḍḍhati abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti gaṇhāti chupati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti saṅghādisesassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Itthiyo ca naṁ bhikkhussa kāyena kāyaṁ āmasanti parāmasanti omasanti ummasanti olaṅghenti ullaṅghenti ākaḍḍhanti patikaḍḍhanti abhiniggaṇhanti abhinippīḷenti gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ saṅghādisesānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Ubho ca naṁ bhikkhussa kāyena kāyaṁ āmasanti parāmasanti …pe… gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Itthī ca naṁ bhikkhussa kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti thullaccayassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Itthiyo ca naṁ bhikkhussa kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasanti parāmasanti …pe… gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ thullaccayānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Ubho ca naṁ bhikkhussa kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasanti parāmasanti …pe… gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti thullaccayena dukkaṭassa …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Itthī ca naṁ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti thullaccayassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Itthiyo ca naṁ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasanti parāmasanti …pe… gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ thullaccayānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Ubho ca naṁ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasanti parāmasanti …pe… gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti thullaccayena dukkaṭassa …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Itthī ca naṁ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati parāmasati …pe… gaṇhāti chupati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Itthiyo ca naṁ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasanti parāmasanti …pe… gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Ubho ca naṁ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasanti parāmasanti …pe… gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Itthī ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena kāyaṁ āmasati. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Itthiyo ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena kāyaṁ āmasanti. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Ubho ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena kāyaṁ āmasanti. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Itthī ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Itthiyo ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasanti. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Ubho ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasanti. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca hoti itthisaññī sāratto ca. Itthī ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati, na ca phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa …pe…. Dve itthiyo dvinnaṁ itthīnaṁ itthisaññī sāratto ca. Itthiyo ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasanti. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati, na ca phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Itthī ca paṇḍako ca ubhinnaṁ itthisaññī sāratto ca. Ubho ca naṁ bhikkhussa nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasanti. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati, na ca phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ …pe…. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṁ paṭivijānāti, āpatti saṅghādisesassa. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati, na ca phassaṁ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa. Sevanādhippāyo na ca kāyena vāyamati, phassaṁ paṭivijānāti, anāpatti. Sevanādhippāyo na ca kāyena vāyamati, na ca phassaṁ paṭivijānāti, anāpatti. Mokkhādhippāyo kāyena vāyamati, phassaṁ paṭivijānāti, anāpatti. Mokkhādhippāyo kāyena vāyamati, na ca phassaṁ paṭivijānāti, anāpatti. Mokkhādhippāyo na ca kāyena vāyamati, phassaṁ paṭivijānāti, anāpatti. Mokkhādhippāyo na ca kāyena vāyamati, na ca phassaṁ paṭivijānāti, anāpatti. Anāpatti— asañcicca, asatiyā, ajānantassa, asādiyantassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanāṭṭassa, ādikammikassāti. 2.1. Vinītavatthuuddānagāthā Mātā dhītā bhaginī ca, jāyā yakkhī ca paṇḍako; Suttā matā tiracchānā, dārudhītalikāya ca. Sampīḷe saṅkamo maggo, rukkho nāvā ca rajju ca; Daṇḍo pattaṁ paṇāmesi, vande vāyami nacchupeti.
2.2. Vinītavatthu Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu mātuyā mātupemena āmasi. Tassa kukkuccaṁ ahosi— “bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ, kacci nu kho ahaṁ saṅghādisesaṁ āpattiṁ āpanno”ti? Bhagavato etamatthaṁ ārocesi. “Anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dhītuyā dhītupemena āmasi …pe… bhaginiyā bhaginipemena āmasi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu purāṇadutiyikāya kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno saṅghādisesan”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu yakkhiniyā kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti thullaccayassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu paṇḍakassa kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti thullaccayassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu suttitthiyā kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno saṅghādisesan”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu matitthiyā kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti thullaccayassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tiracchānagatitthiyā kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dārudhītalikāya kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena sambahulā itthiyo aññataraṁ bhikkhuṁ sampīḷetvā bāhāparamparāya ānesuṁ. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “sādiyi tvaṁ, bhikkhū”ti? “Nāhaṁ, bhagavā, sādiyin”ti. “Anāpatti, bhikkhu, asādiyantassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā abhirūḷhaṁ saṅkamaṁ sāratto sañcālesi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiṁ paṭipathe passitvā sāratto aṁsakūṭena pahāraṁ adāsi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno saṅghādisesan”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā abhirūḷhaṁ rukkhaṁ sāratto sañcālesi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā abhirūḷhaṁ nāvaṁ sāratto sañcālesi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā gahitaṁ rajjuṁ sāratto āviñchi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti thullaccayassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā gahitaṁ daṇḍaṁ sāratto āviñchi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti thullaccayassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāratto itthiṁ pattena paṇāmesi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti thullaccayassā”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā vandantiyā sāratto pādaṁ uccāresi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno saṅghādisesan”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiṁ gahessāmīti vāyamitvā na chupi. Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe… “anāpatti, bhikkhu, saṅghādisesassa; āpatti dukkaṭassā”ti. Kāyasaṁsaggasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.