← _

Parivāra 10. Gāthāsaṅgaṇika

id: pli-tv-pvr10 VRI: vol 91 สยามรัฐ: vol 8 374 segments
Parivāra 10. Gāthāsaṅgaṇika 1. Sattanagaresupaññattasikkhāpada
“Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā, paggaṇhitvāna añjaliṁ; Āsīsamānarūpova, kissa tvaṁ idha māgato”.
“Dvīsu vinayesu ye paññattā, Uddesaṁ āgacchanti uposathesu; Kati te sikkhāpadā honti, Katisu nagaresu paññattā”.
“Bhaddako te ummaṅgo, yoniso paripucchasi; Taggha te ahamakkhissaṁ, yathāsi kusalo tathā”.
“Dvīsu vinayesu ye paññattā, Uddesaṁ āgacchanti uposathesu; Aḍḍhuḍḍhasatāni te honti, Sattasu nagaresu paññattā”.
“Katamesu sattasu nagaresu paññattā, Iṅgha me tvaṁ byākara naṁ; Taṁ vacanapathaṁ nisāmayitvā, Paṭipajjema hitāya no siyā”.
“Vesāliyaṁ rājagahe, sāvatthiyañca āḷaviyaṁ; Kosambiyañca sakkesu, bhaggesu ceva paññattā”.
“Kati vesāliyaṁ paññattā, kati rājagahe katā; Sāvatthiyaṁ kati honti, kati āḷaviyaṁ katā”.
“Kati kosambiyaṁ paññattā, kati sakkesu vuccanti; Kati bhaggesu paññattā, taṁ me akkhāhi pucchito”.
“Dasa vesāliyaṁ paññattā, Ekavīsa rājagahe katā; Chaūna tīṇisatāni, Sabbe sāvatthiyaṁ katā.
Cha āḷaviyaṁ paññattā, aṭṭha kosambiyaṁ katā; Aṭṭha sakkesu vuccanti, tayo bhaggesu paññattā.
Ye vesāliyaṁ paññattā, te suṇohi yathātathaṁ; Methunaviggahuttari, atirekañca kāḷakaṁ.
Bhūtaṁ paramparabhattaṁ, dantaponena acelako; Bhikkhunīsu ca akkoso, dasete vesāliyaṁ katā.
Ye rājagahe paññattā, Te suṇohi yathātathaṁ; Adinnādānaṁ rājagahe, Dve anuddhaṁsanā dvepi ca bhedā.
Antaravāsakaṁ rūpiyaṁ suttaṁ, Ujjhāpanena ca pācitapiṇḍaṁ; Gaṇabhojanaṁ vikāle ca, Cārittaṁ nahānaṁ ūnavīsati.
Cīvaraṁ datvā vosāsanti, Ete rājagahe katā; Giraggacariyā tattheva, Chandadānena ekavīsati.
Ye sāvatthiyaṁ paññattā, Te suṇohi yathātathaṁ; Pārājikāni cattāri, Saṅghādisesā bhavanti soḷasa.
Aniyatā ca dve honti, nissaggiyā catuvīsati; Chapaññāsasatañceva, khuddakāni pavuccanti.
Dasayeva ca gārayhā, dvesattati ca sekhiyā; Chaūna tīṇisatāni, sabbe sāvatthiyaṁ katā.
Ye āḷaviyaṁ paññattā, te suṇohi yathātathaṁ; Kuṭikosiyaseyyā ca, khaṇane gaccha devate; Sappāṇakañca siñcanti, cha ete āḷaviyaṁ katā.
Ye kosambiyaṁ paññattā, te suṇohi yathātathaṁ; Mahāvihāro dovacassaṁ, aññaṁ dvāraṁ surāya ca; Anādariyaṁ sahadhammo, payopānena aṭṭhamaṁ.
Ye sakkesu paññattā, te suṇohi yathātathaṁ; Eḷakalomāni patto ca, ovādo ceva bhesajjaṁ.
Sūci āraññiko ceva, aṭṭhete kāpilavatthave; Udakasuddhiyā ovādo, bhikkhunīsu pavuccanti.
Ye bhaggesu paññattā, te suṇohi yathātathaṁ; Samādahitvā visibbenti, sāmisena sasitthakaṁ.
Pārājikāni cattāri, saṅghādisesāni bhavanti; Satta ca nissaggiyāni, aṭṭha dvattiṁsa khuddakā.
Dve gārayhā tayo sekkhā, chappaññāsa sikkhāpadā; Chasu nagaresu paññattā, buddhenādiccabandhunā.
Chaūna tīṇisatāni, sabbe sāvatthiyaṁ katā; Kāruṇikena buddhena, gotamena yasassinā”.
2. Catuvipatti “Yaṁ taṁ pucchimha akittayi no, Taṁ taṁ byākataṁ anaññathā; Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi, Garuka lahukañcāpi sāvasesaṁ; Anavasesaṁ duṭṭhullañca aduṭṭhullaṁ, Ye ca yāvatatiyakā.
Sādhāraṇaṁ asādhāraṇaṁ, Vibhattiyo ca yehi samathehi sammanti; Sabbānipetāni viyākarohi, Handa vākyaṁ suṇoma te”.
“Ekatiṁsā ye garukā, Aṭṭhettha anavasesā; Ye garukā te duṭṭhullā, Ye duṭṭhullā sā sīlavipatti; Pārājikaṁ saṅghādiseso, ‘Sīlavipattī’ti vuccati.
Thullaccayaṁ pācittiyā, Pāṭidesanīyaṁ dukkaṭaṁ; Dubbhāsitaṁ yo cāyaṁ, Akkosati hasādhippāyo; Ayaṁ sā ācāravipattisammatā.
Viparītadiṭṭhiṁ gaṇhanti, Asaddhammehi purakkhatā; Abbhācikkhanti sambuddhaṁ, Duppaññā mohapārutā; Ayaṁ sā diṭṭhivipattisammatā.
Ājīvahetu ājīvakāraṇā pāpiccho icchāpakato asantaṁ abhūtaṁ uttarimanussadhammaṁ ullapati, ājīvahetu ājīvakāraṇā sañcarittaṁ samāpajjati, ājīvahetu ājīvakāraṇā ‘yo te vihāre vasati, so bhikkhu arahā’ti bhaṇati, ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhu paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhunī paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, ājīvahetu ājīvakāraṇā sūpaṁ vā odanaṁ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati. Ayaṁ sā ājīvavipatti sammatā.
Ekādasa yāvatatiyakā, Te suṇohi yathātathaṁ; Ukkhittānuvattikā, Aṭṭha yāvatatiyakā; Ariṭṭho caṇḍakāḷī ca, Ime te yāvatatiyakā”.
3. Chedanakādi “Kati chedanakāni? Kati bhedanakāni? Kati uddālanakāni? Kati anaññapācittiyāni? Kati bhikkhusammutiyo? Kati sāmīciyo? Kati paramāni?
Kati jānanti paññattā, buddhenādiccabandhunā”.
“Cha chedanakāni. Ekaṁ bhedanakaṁ. Ekaṁ uddālanakaṁ. Cattāri anaññapācittiyāni. Catasso bhikkhusammutiyo. Satta sāmīciyo. Cuddasa paramāni.
Sodasa jānanti paññattā, buddhenādiccabandhunā”.
4. Asādhāraṇādi “Vīsaṁ dve satāni, Bhikkhūnaṁ sikkhāpadāni; Uddesaṁ āgacchanti uposathesu, Tīṇi satāni cattāri; Bhikkhunīnaṁ sikkhāpadāni, Uddesaṁ āgacchanti uposathesu.
Chacattārīsā bhikkhūnaṁ, bhikkhunīhi asādhāraṇā; Sataṁ tiṁsā ca bhikkhunīnaṁ, bhikkhūhi asādhāraṇā.
Sataṁ sattati chacceva, ubhinnaṁ asādhāraṇā; Sataṁ sattati cattāri, ubhinnaṁ samasikkhatā.
Vīsaṁ dve satāni, Bhikkhūnaṁ sikkhāpadāni; Uddesaṁ āgacchanti uposathesu, Te suṇohi yathātathaṁ.
Pārājikāni cattāri, Saṅghādisesāni bhavanti terasa; Aniyatā dve honti.
Nissaggiyāni tiṁseva, dvenavuti ca khuddakā; Cattāro pāṭidesanīyā, pañcasattati sekhiyā.
Vīsaṁ dve satāni cime honti, Bhikkhūnaṁ sikkhāpadāni; Uddesaṁ āgacchanti uposathesu.
Tīṇi satāni cattāri, Bhikkhunīnaṁ sikkhāpadāni; Uddesaṁ āgacchanti uposathesu, Te suṇohi yathātathaṁ.
Pārājikāni aṭṭha, Saṅghādisesāni bhavanti sattarasa; Nissaggiyāni tiṁseva, Sataṁ saṭṭhi cha ceva; Khuddakāni pavuccanti.
Aṭṭha pāṭidesanīyā, Pañcasattati sekhiyā; Tīṇi satāni cattāri cime honti, Bhikkhunīnaṁ sikkhāpadāni; Uddesaṁ āgacchanti uposathesu.
Chacattārīsā bhikkhūnaṁ, bhikkhunīhi asādhāraṇā; Te suṇohi yathātathaṁ.
Cha saṅghādisesā, dve aniyatehi aṭṭha; Nissaggiyāni dvādasa, tehi te honti vīsati.
Dvevīsati khuddakā, Caturo pāṭidesanīyā; Chacattārīsā cime honti, Bhikkhūnaṁ bhikkhunīhi asādhāraṇā.
Sataṁ tiṁsā ca bhikkhunīnaṁ, bhikkhūhi asādhāraṇā; Te suṇohi yathātathaṁ.
Pārājikāni cattāri, saṅghamhā dasa nissare; Nissaggiyāni dvādasa, channavuti ca khuddakā; Aṭṭha pāṭidesanīyā.
Sataṁ tiṁsā cime honti, Bhikkhunīnaṁ bhikkhūhi asādhāraṇā; Sataṁ sattati chacceva, Ubhinnaṁ asādhāraṇā; Te suṇohi yathātathaṁ.
Pārājikāni cattāri, Saṅghādisesāni bhavanti soḷasa; Aniyatā dve honti, Nissaggiyāni catuvīsati; Sataṁ aṭṭhārasā ceva, Khuddakāni pavuccanti; Dvādasa pāṭidesanīyā.
Sataṁ sattati chaccevime honti, Ubhinnaṁ asādhāraṇā; Sataṁ sattati cattāri, Ubhinnaṁ samasikkhatā; Te suṇohi yathātathaṁ.
Pārājikāni cattāri, Saṅghādisesāni bhavanti satta; Nissaggiyāni aṭṭhārasa, Samasattati khuddakā; Pañcasattati sekhiyāni.
Sataṁ sattati cattāri cime honti, Ubhinnaṁ samasikkhatā; Aṭṭheva pārājikā ye durāsadā, Tālavatthusamūpamā.
Paṇḍupalāso puthusilā, sīsacchinnova so naro; Tālova matthakacchinno, aviruḷhī bhavanti te.
Tevīsati saṅghādisesā, Dve aniyatā; Dve cattārīsa nissaggiyā, Aṭṭhāsītisataṁ pācittiyā; Dvādasa pāṭidesanīyā.
Pañcasattati sekhiyā, tīhi samathehi sammanti; Sammukhā ca paṭiññāya, tiṇavatthārakena ca.
Dve uposathā dve pavāraṇā, Cattāri kammāni jinena desitā; Pañceva uddesā caturo bhavanti, Anaññathā āpattikkhandhā ca bhavanti satta.
Adhikaraṇāni cattāri, Sattahi samathehi sammanti; Dvīhi catūhi tīhi, Kiccaṁ ekena sammati”.
5. Pārājikādiāpatti “Pārājikan”ti yaṁ vuttaṁ, taṁ suṇohi yathātathaṁ; Cuto paraddho bhaṭṭho ca, saddhammā hi niraṅkato; Saṁvāsopi tahiṁ natthi, tenetaṁ iti vuccati.
“Saṅghādiseso”ti yaṁ vuttaṁ, taṁ suṇohi yathātathaṁ; Saṅghova deti parivāsaṁ, mūlāya paṭikassati; Mānattaṁ deti abbheti, tenetaṁ iti vuccati.
“Aniyato”ti yaṁ vuttaṁ, taṁ suṇohi yathātathaṁ; Aniyato na niyato, anekaṁsikataṁ padaṁ; Tiṇṇamaññataraṁ ṭhānaṁ, “aniyato”ti pavuccati.
“Thullaccayan”ti yaṁ vuttaṁ, taṁ suṇohi yathātathaṁ; Ekassa mūle yo deseti, yo ca taṁ paṭigaṇhati; Accayo tena samo natthi, tenetaṁ iti vuccati.
“Nissaggiyan”ti yaṁ vuttaṁ, taṁ suṇohi yathātathaṁ; Saṅghamajjhe gaṇamajjhe, ekasseva ca ekato; Nissajjitvāna deseti, tenetaṁ iti vuccati.
“Pācittiyan”ti yaṁ vuttaṁ, Taṁ suṇohi yathātathaṁ; Pāteti kusalaṁ dhammaṁ, Ariyamaggaṁ aparajjhati; Cittasammohanaṭṭhānaṁ, Tenetaṁ iti vuccati.
“Pāṭidesanīyan”ti yaṁ vuttaṁ, Taṁ suṇohi yathātathaṁ; Bhikkhu aññātako santo, Kicchā laddhāya bhojanaṁ; Sāmaṁ gahetvā bhuñjeyya, “Gārayhan”ti pavuccati.
Nimantanāsu bhuñjantā chandāya, Vosāsati tattha bhikkhuniṁ; Anivāretvā tahiṁ bhuñje, “Gārayhan”ti pavuccati.
Saddhācittaṁ kulaṁ gantvā, appabhogaṁ anāḷiyaṁ; Agilāno tahiṁ bhuñje, “gārayhan”ti pavuccati.
Yo ce araññe viharanto, sāsaṅke sabhayānake; Aviditaṁ tahiṁ bhuñje, “gārayhan”ti pavuccati.
Bhikkhunī aññātikā santā, Yaṁ paresaṁ mamāyitaṁ; Sappi telaṁ madhuṁ phāṇitaṁ, Macchamaṁsaṁ atho khīraṁ; Dadhiṁ sayaṁ viññāpeyya bhikkhunī, Gārayhapattā sugatassa sāsane.
“Dukkaṭan”ti yaṁ vuttaṁ, taṁ suṇohi yathātathaṁ; Aparaddhaṁ viraddhañca, khalitaṁ yañca dukkaṭaṁ.
Yaṁ manusso kare pāpaṁ, āvi vā yadi vā raho; “Dukkaṭan”ti pavedenti, tenetaṁ iti vuccati.
“Dubbhāsitan”ti yaṁ vuttaṁ, taṁ suṇohi yathātathaṁ; Dubbhāsitaṁ durābhaṭṭhaṁ, saṅkiliṭṭhañca yaṁ padaṁ; Yañca viññū garahanti, tenetaṁ iti vuccati.
“Sekhiyan”ti yaṁ vuttaṁ, taṁ suṇohi yathātathaṁ; Sekkhassa sikkhamānassa, ujumaggānusārino.
Ādi cetaṁ caraṇañca, mukhaṁ saññamasaṁvaro; Sikkhā etādisī natthi, tenetaṁ iti vuccati.
Channamativassati, vivaṭaṁ nātivassati; Tasmā channaṁ vivaretha, evaṁ taṁ nātivassati.
Gati migānaṁ pavanaṁ, Ākāso pakkhinaṁ gati; Vibhavo gati dhammānaṁ, Nibbānaṁ arahato gatīti.
Gāthāsaṅgaṇikaṁ niṭṭhitaṁ.
Tassuddānaṁ
Sattanagaresu paññattā, vipatti caturopi ca; Bhikkhūnaṁ bhikkhunīnañca, sādhāraṇā asādhāraṇā; Sāsanaṁ anuggahāya, gāthāsaṅgaṇikaṁ idanti.
Gāthāsaṅgaṇikaṁ niṭṭhitaṁ.