← _

Parivāra 4. Antarapeyyāla

id: pli-tv-pvr4 VRI: vol 91 สยามรัฐ: vol 8 583 segments
Parivāra 4. Antarapeyyāla
Katipucchāvāra Kati āpattiyo? Kati āpattikkhandhā? Kati vinītavatthūni? Kati agāravā? Kati gāravā? Kati vinītavatthūni? Kati vipattiyo? Kati āpattisamuṭṭhānā? Kati vivādamūlāni? Kati anuvādamūlāni? Kati sāraṇīyā dhammā? Kati bhedakaravatthūni? Kati adhikaraṇāni? Kati samathā?
Pañca āpattiyo. Pañca āpattikkhandhā. Pañca vinītavatthūni. Satta āpattiyo. Satta āpattikkhandhā. Satta vinītavatthūni. Cha agāravā. Cha gāravā. Cha vinītavatthūni. Catasso vipattiyo. Cha āpattisamuṭṭhānā. Cha vivādamūlāni. Cha anuvādamūlāni. Cha sāraṇīyā dhammā. Aṭṭhārasa bhedakaravatthūni. Cattāri adhikaraṇāni. Satta samathā.
Tattha katamā pañca āpattiyo? Pārājikāpatti, saṅghādisesāpatti, pācittiyāpatti, pāṭidesanīyāpatti, dukkaṭāpatti— imā pañca āpattiyo.
Tattha katame pañca āpattikkhandhā? Pārājikāpattikkhandho, saṅghādisesāpattikkhandho, pācittiyāpattikkhandho, pāṭidesanīyāpattikkhandho, dukkaṭāpattikkhandho— ime pañca āpattikkhandhā.
Tattha katamāni pañca vinītavatthūni? Pañcahi āpattikkhandhehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto— imāni pañca vinītavatthūni.
Tattha katamā satta āpattiyo? Pārājikāpatti, saṅghādisesāpatti, thullaccayāpatti, pācittiyāpatti, pāṭidesanīyāpatti, dukkaṭāpatti, dubbhāsitāpatti— imā satta āpattiyo.
Tattha katame satta āpattikkhandhā? Pārājikāpattikkhandho, saṅghādisesāpattikkhandho, thullaccayāpattikkhandho, pācittiyāpattikkhandho, pāṭidesanīyāpattikkhandho, dukkaṭāpattikkhandho, dubbhāsitāpattikkhandho— ime satta āpattikkhandhā.
Tattha katamāni satta vinītavatthūni? Sattahi āpattikkhandhehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto— imāni satta vinītavatthūni.
Tattha katame cha agāravā? Buddhe agāravo, dhamme agāravo, saṅghe agāravo, sikkhāya agāravo, appamāde agāravo, paṭisandhāre agāravo— ime cha agāravā.
Tattha katame cha gāravā? Buddhe gāravo, dhamme gāravo, saṅghe gāravo, sikkhāya gāravo, appamāde gāravo, paṭisandhāre gāravo— ime cha gāravā.
Tattha katamāni cha vinītavatthūni? Chahi agāravehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto— imāni cha vinītavatthūni.
Tattha katamā catasso vipattiyo? Sīlavipatti, ācāravipatti, diṭṭhivipatti, ājīvavipatti— imā catasso vipattiyo.
Tattha katame cha āpattisamuṭṭhānā? Atthāpatti kāyato samuṭṭhāti, na vācato na cittato; atthāpatti vācato samuṭṭhāti, na kāyato na cittato; atthāpatti kāyato ca vācato ca samuṭṭhāti, na cittato; atthāpatti kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato; atthāpatti vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, na kāyato; atthāpatti kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti— ime cha āpattisamuṭṭhānā.
Tattha katamāni cha vivādamūlāni? Idha bhikkhu kodhano hoti upanāhī. Yo so bhikkhu kodhano hoti upanāhī so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso, dhamme …pe… saṅghe …pe… sikkhāya na paripūrakārī, so saṅghe vivādaṁ janeti. Yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ. Evarūpañce tumhe vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha tatra tumhe tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpañce tumhe vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha tatra tumhe tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṁ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavo hoti.
Puna caparaṁ bhikkhu makkhī hoti paḷāsī …pe… issukī hoti maccharī, saṭho hoti māyāvī, pāpiccho hoti micchādiṭṭhi, sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Yo so bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso dhamme …pe… saṅghe …pe… sikkhāya na paripūrakārī, so saṅghe vivādaṁ janeti. Yo so hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ. Evarūpañce tumhe vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha tatra tumhe tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpañce tumhe vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha tatra tumhe tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṁ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavo hoti. Imāni cha vivādamūlāni.
Tattha katamāni cha anuvādamūlāni? Idha bhikkhu kodhano hoti upanāhī. Yo so bhikkhu kodhano hoti upanāhī so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso dhamme …pe… saṅghe …pe… sikkhāya na paripūrakārī so saṅghe anuvādaṁ janeti. Yo hoti anuvādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ. Evarūpañce tumhe anuvādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha tatra tumhe tasseva pāpakassa anuvādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpañce tumhe anuvādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha tatra tumhe tasseva pāpakassa anuvādamūlassa āyatiṁ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa anuvādamūlassa pahānaṁ hoti. Evametassa pāpakassa anuvādamūlassa āyatiṁ anavassavo hoti.
Puna caparaṁ bhikkhu makkhī hoti palāsī …pe… issukī hoti maccharī, saṭho hoti māyāvī, pāpiccho hoti micchādiṭṭhi, sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Yo so bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso dhamme …pe… saṅghe …pe… sikkhāya na paripūrakārī so saṅghe anuvādaṁ janeti. Yo hoti anuvādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ. Evarūpañce tumhe anuvādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha tatra tumhe tasseva pāpakassa anuvādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpañce tumhe anuvādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha tatra tumhe tasseva pāpakassa anuvādamūlassa āyatiṁ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa anuvādamūlassa pahānaṁ hoti. Evametassa pāpakassa anuvādamūlassa āyatiṁ anavassavo hoti. Imāni cha anuvādamūlāni.
Tattha katame cha sāraṇīyā dhammā? Idha bhikkhuno mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca. Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
Puna caparaṁ bhikkhuno mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca. Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
Puna caparaṁ bhikkhuno mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca. Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
Puna caparaṁ bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī. Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
Puna caparaṁ bhikkhu yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññupasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni, tathārūpesu sīlesu sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca. Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
Puna caparaṁ bhikkhu yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca. Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati. Ime cha sāraṇīyā dhammā.
Tattha katamāni aṭṭhārasa bhedakaravatthūni? Idha bhikkhu adhammaṁ “dhammo”ti dīpeti, dhammaṁ “adhammo”ti dīpeti, avinayaṁ “vinayo”ti dīpeti, vinayaṁ “avinayo”ti dīpeti, abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena “bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenā”ti dīpeti, bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena “abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenā”ti dīpeti, anāciṇṇaṁ tathāgatena “āciṇṇaṁ tathāgatenā”ti dīpeti, āciṇṇaṁ tathāgatena “anāciṇṇaṁ tathāgatenā”ti dīpeti, apaññattaṁ tathāgatena “paññattaṁ tathāgatenā”ti dīpeti, paññattaṁ tathāgatena “apaññattaṁ tathāgatenā”ti dīpeti, āpattiṁ “anāpattī”ti dīpeti, anāpattiṁ “āpattī”ti dīpeti, lahukaṁ āpattiṁ “garukā āpattī”ti dīpeti, garukaṁ āpattiṁ “lahukā āpattī”ti dīpeti, sāvasesaṁ āpattiṁ “anavasesā āpattī”ti dīpeti, anavasesaṁ āpattiṁ “sāvasesā āpattī”ti dīpeti, duṭṭhullaṁ āpattiṁ “aduṭṭhullā āpattī”ti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ “duṭṭhullā āpattī”ti dīpeti. Imāni aṭṭhārasa bhedakaravatthūni.
Tattha katamāni cattāri adhikaraṇāni? Vivādādhikaraṇaṁ, anuvādādhikaraṇaṁ, āpattādhikaraṇaṁ, kiccādhikaraṇaṁ— imāni cattāri adhikaraṇāni.
Tattha katame satta samathā? Sammukhāvinayo, sativinayo, amūḷhavinayo, paṭiññātakaraṇaṁ, yebhuyyasikā, tassapāpiyasikā, tiṇavatthārako— ime satta samathā.
Katipucchāvāro niṭṭhito.
Tassuddānaṁ
Āpatti āpattikkhandhā, vinītā sattadhā puna; Vinītāgāravā ceva, gāravā mūlameva ca.
Puna vinītā vipatti, samuṭṭhānā vivādanā; Anuvādā sāraṇīyaṁ, bhedādhikaraṇena ca; Satteva samathā vuttā, padā sattarasā imeti.
4.1. Chaāpattisamuṭṭhānavāra Paṭhamena āpattisamuṭṭhānena pārājikaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ. Saṅghādisesaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Thullaccayaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pācittiyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pāṭidesanīyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dukkaṭaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dubbhāsitaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ.
Dutiyena āpattisamuṭṭhānena pārājikaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ. Saṅghādisesaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Thullaccayaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pācittiyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pāṭidesanīyaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ. Dukkaṭaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dubbhāsitaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ.
Tatiyena āpattisamuṭṭhānena pārājikaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ. Saṅghādisesaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Thullaccayaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pācittiyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pāṭidesanīyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dukkaṭaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dubbhāsitaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ.
Catutthena āpattisamuṭṭhānena pārājikaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Saṅghādisesaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Thullaccayaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pācittiyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pāṭidesanīyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dukkaṭaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dubbhāsitaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ.
Pañcamena āpattisamuṭṭhānena pārājikaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Saṅghādisesaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Thullaccayaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pācittiyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pāṭidesanīyaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ. Dukkaṭaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dubbhāsitaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ.
Chaṭṭhena āpattisamuṭṭhānena pārājikaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Saṅghādisesaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Thullaccayaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pācittiyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Pāṭidesanīyaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dukkaṭaṁ āpajjeyyāti? Siyāti vattabbaṁ. Dubbhāsitaṁ āpajjeyyāti? Na hīti vattabbaṁ.
Chaāpattisamuṭṭhānavāro niṭṭhito paṭhamo.
4.2. Katāpattivāra Paṭhamena āpattisamuṭṭhānena kati āpattiyo āpajjati? Paṭhamena āpattisamuṭṭhānena pañca āpattiyo āpajjati. Bhikkhu kappiyasaññī saññācikāya kuṭiṁ karoti adesitavatthukaṁ pamāṇātikkantaṁ sārambhaṁ aparikkamanaṁ, payoge dukkaṭaṁ; ekaṁ piṇḍaṁ anāgate āpatti thullaccayassa; tasmiṁ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassa; bhikkhu kappiyasaññī vikāle bhojanaṁ bhuñjati, āpatti pācittiyassa; bhikkhu kappiyasaññī aññātikāya bhikkhuniyā antaragharaṁ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā bhuñjati, āpatti pāṭidesanīyassa— paṭhamena āpattisamuṭṭhānena imā pañca āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti? Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katihi āpattikkhandhehi saṅgahitā? Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti? Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ? Sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ pañcahi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā pāṭidesanīyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— kāyato samuṭṭhanti, na vācato na cittato. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Dutiyena āpattisamuṭṭhānena kati āpattiyo āpajjati? Dutiyena āpattisamuṭṭhānena catasso āpattiyo āpajjati— bhikkhu kappiyasaññī samādisati—“kuṭiṁ me karothā”ti. Tassa kuṭiṁ karonti adesitavatthukaṁ pamāṇātikkantaṁ sārambhaṁ aparikkamanaṁ. Payoge dukkaṭaṁ; ekaṁ piṇḍaṁ anāgate āpatti thullaccayassa; tasmiṁ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassa. Bhikkhu kappiyasaññī anupasampannaṁ padaso dhammaṁ vāceti, āpatti pācittiyassa— dutiyena āpattisamuṭṭhānena imā catasso āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ catūhi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— vācato samuṭṭhanti, na kāyato na cittato. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Tatiyena āpattisamuṭṭhānena kati āpattiyo āpajjati? Tatiyena āpattisamuṭṭhānena pañca āpattiyo āpajjati. Bhikkhu kappiyasaññī saṁvidahitvā kuṭiṁ karoti adesitavatthukaṁ pamāṇātikkantaṁ sārambhaṁ aparikkamanaṁ. Payoge dukkaṭaṁ; ekaṁ piṇḍaṁ anāgate āpatti thullaccayassa; tasmiṁ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassa. Bhikkhu kappiyasaññī paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu kappiyasaññī bhikkhuniyā vosāsantiyā na nivāretvā bhuñjati, āpatti pāṭidesanīyassa— tatiyena āpattisamuṭṭhānena imā pañca āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ pañcahi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā pāṭidesanīyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— kāyato ca vācato ca samuṭṭhanti, na cittato. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Catutthena āpattisamuṭṭhānena kati āpattiyo āpajjati? Catutthena āpattisamuṭṭhānena cha āpattiyo āpajjati— bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevati, āpatti pārājikassa; bhikkhu akappiyasaññī saññācikāya kuṭiṁ karoti adesitavatthukaṁ pamāṇātikkantaṁ sārambhaṁ aparikkamanaṁ, payoge dukkaṭaṁ; ekaṁ piṇḍaṁ anāgate āpatti thullaccayassa; tasmiṁ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassa. Bhikkhu akappiyasaññī vikāle bhojanaṁ bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu akappiyasaññī aññātikāya bhikkhuniyā antaragharaṁ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā bhuñjati, āpatti pāṭidesanīyassa. Catutthena āpattisamuṭṭhānena imā cha āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ chahi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā pāṭidesanīyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— kāyato ca cittato ca samuṭṭhanti, na vācato. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Pañcamena āpattisamuṭṭhānena kati āpattiyo āpajjati? Pañcamena āpattisamuṭṭhānena cha āpattiyo āpajjati. Bhikkhu pāpiccho icchāpakato asantaṁ abhūtaṁ uttarimanussadhammaṁ ullapati, āpatti pārājikassa; bhikkhu akappiyasaññī samādisati—“kuṭiṁ me karothā”ti. Tassa kuṭiṁ karonti adesitavatthukaṁ pamāṇātikkantaṁ sārambhaṁ aparikkamanaṁ. Payoge dukkaṭaṁ; ekaṁ piṇḍaṁ anāgate āpatti thullaccayassa; tasmiṁ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassa. Bhikkhu akappiyasaññī anupasampannaṁ padaso dhammaṁ vāceti, āpatti pācittiyassa. Na khuṁsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā hīnena hīnaṁ vadeti, āpatti dubbhāsitassa— pañcamena āpattisamuṭṭhānena imā cha āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ chahi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena, siyā dubbhāsitāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— vācato ca cittato ca samuṭṭhanti, na kāyato. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Chaṭṭhena āpattisamuṭṭhānena kati āpattiyo āpajjati? Chaṭṭhena āpattisamuṭṭhānena cha āpattiyo āpajjati— bhikkhu saṁvidahitvā bhaṇḍaṁ avaharati, āpatti pārājikassa; bhikkhu akappiyasaññī saṁvidahitvā kuṭiṁ karoti adesitavatthukaṁ pamāṇātikkantaṁ sārambhaṁ aparikkamanaṁ, payoge dukkaṭaṁ; ekaṁ piṇḍaṁ anāgate āpatti thullaccayassa; tasmiṁ piṇḍe āgate, āpatti saṅghādisesassa. Bhikkhu akappiyasaññī paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu akappiyasaññī bhikkhuniyā vosāsantiyā na nivāretvā bhuñjati, āpatti pāṭidesanīyassa— chaṭṭhena āpattisamuṭṭhānena imā cha āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti? Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katihi āpattikkhandhehi saṅgahitā? Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi āpattisamuṭṭhānehi samuṭṭhanti? Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ? Sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ chahi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā pāṭidesanīyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena cāti.
Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katāpattivāro niṭṭhito dutiyo.
4.3. Āpattisamuṭṭhānagāthā Samuṭṭhānā kāyikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā kati, Pucchāmi taṁ brūhi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā kāyikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā pañca, Etaṁ te akkhāmi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā vācasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā kati, Pucchāmi taṁ brūhi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā vācasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā catasso, Etaṁ te akkhāmi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā kāyikā vācasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā kati, Pucchāmi taṁ brūhi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā kāyikā vācasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā pañca, Etaṁ te akkhāmi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā kāyikā mānasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā kati, Pucchāmi taṁ brūhi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā kāyikā mānasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā cha, Etaṁ te akkhāmi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā vācasikā mānasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā kati, Pucchāmi taṁ brūhi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā vācasikā mānasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā cha, Etaṁ te akkhāmi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā kāyikā vācasikā mānasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā kati, Pucchāmi taṁ brūhi vibhaṅgakovida.
Samuṭṭhānā kāyikā vācasikā mānasikā anantadassinā, Akkhātā lokahitena vivekadassinā; Āpattiyo tena samuṭṭhitā cha, Etaṁ te akkhāmi vibhaṅgakovidāti.
Āpattisamuṭṭhānagāthā niṭṭhitā tatiyā.
4.4. Vipattipaccayavāra Sīlavipattipaccayā kati āpattiyo āpajjati? Sīlavipattipaccayā catasso āpattiyo āpajjati— bhikkhunī jānaṁ pārājikaṁ dhammaṁ paṭicchādeti, āpatti pārājikassa; vematikā paṭicchādeti, āpatti thullaccayassa; bhikkhu saṅghādisesaṁ paṭicchādeti, āpatti pācittiyassa; attano duṭṭhullaṁ āpattiṁ paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa— sīlavipattipaccayā imā catasso āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ catūhi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Ācāravipattipaccayā kati āpattiyo āpajjati? Ācāravipattipaccayā ekaṁ āpattiṁ āpajjati. Ācāravipattiṁ paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa— ācāravipattipaccayā imaṁ ekaṁ āpattiṁ āpajjati.
Sā āpatti catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajati …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammati? Sā āpatti catunnaṁ vipattīnaṁ ekaṁ vipattiṁ bhajati— ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ ekena āpattikkhandhena saṅgahitā— dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammati— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Diṭṭhivipattipaccayā kati āpattiyo āpajjati? Diṭṭhivipattipaccayā dve āpattiyo āpajjati. Pāpikāya diṭṭhiyā yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjati, ñattiyā dukkaṭaṁ; kammavācāpariyosāne āpatti pācittiyassa— diṭṭhivipattipaccayā imā dve āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ ekaṁ vipattiṁ bhajanti— ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ dvīhi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Ājīvavipattipaccayā kati āpattiyo āpajjati? Ājīvavipattipaccayā cha āpattiyo āpajjati— ājīvahetu ājīvakāraṇā pāpiccho icchāpakato asantaṁ abhūtaṁ uttarimanussadhammaṁ ullapati, āpatti pārājikassa; ājīvahetu ājīvakāraṇā sañcarittaṁ samāpajjati, āpatti saṅghādisesassa; ājīvahetu ājīvakāraṇā “yo te vihāre vasati, so bhikkhu arahā”ti bhaṇati, paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa; ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhu paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pācittiyassa; ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhunī paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pāṭidesanīyassa; ājīvahetu ājīvakāraṇā sūpaṁ vā odanaṁ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti dukkaṭassa— ājīvavipattipaccayā imā cha āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti. Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ chahi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā pāṭidesanīyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ chahi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti— siyā kāyato samuṭṭhanti, na vācato na cittato; siyā vācato samuṭṭhanti, na kāyato na cittato; siyā kāyato ca vācato ca samuṭṭhanti, na cittato; siyā kāyato ca cittato ca samuṭṭhanti, na vācato; siyā vācato ca cittato ca samuṭṭhanti, na kāyato; siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Vipattipaccayavāro niṭṭhito catuttho.
4.5. Adhikaraṇapaccayavāra Vivādādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati? Vivādādhikaraṇapaccayā dve āpattiyo āpajjati— upasampannaṁ omasati, āpatti pācittiyassa; anupasampannaṁ omasati, āpatti dukkaṭassa— vivādādhikaraṇapaccayā imā dve āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ ekaṁ vipattiṁ bhajanti— ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ dvīhi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti— siyā kāyato ca cittato ca samuṭṭhanti, na vācato; siyā vācato ca cittato ca samuṭṭhanti, na kāyato; siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Anuvādādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati? Anuvādādhikaraṇapaccayā tisso āpattiyo āpajjati. Bhikkhuṁ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁseti, āpatti saṅghādisesassa; amūlakena saṅghādisesena anuddhaṁseti, āpatti pācittiyassa; amūlikāya ācāravipattiyā anuddhaṁseti, āpatti dukkaṭassa— anuvādādhikaraṇapaccayā imā tisso āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ tīhi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti— siyā kāyato ca cittato ca samuṭṭhanti, na vācato; siyā vācato ca cittato ca samuṭṭhanti, na kāyato; siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Āpattādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati? Āpattādhikaraṇapaccayā catasso āpattiyo āpajjati. Bhikkhunī jānaṁ pārājikaṁ dhammaṁ paṭicchādeti, āpatti pārājikassa; vematikā paṭicchādeti, āpatti thullaccayassa; bhikkhu saṅghādisesaṁ paṭicchādeti, āpatti pācittiyassa; ācāravipattiṁ paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa— āpattādhikaraṇapaccayā imā catasso āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ catūhi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Kiccādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati? Kiccādhikaraṇapaccayā pañca āpattiyo āpajjati. Ukkhittānuvattikā bhikkhunī yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjati, ñattiyā dukkaṭaṁ; dvīhi kammavācāhi thullaccayā; kammavācāpariyosāne āpatti pārājikassa. Bhedakānuvattakā bhikkhū yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanti, āpatti saṅghādisesassa; pāpikāya diṭṭhiyā yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjati, āpatti pācittiyassa— kiccādhikaraṇapaccayā imā pañca āpattiyo āpajjati.
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe… sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ dve vipattiyo bhajanti— siyā sīlavipattiṁ, siyā ācāravipattiṁ. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ pañcahi āpattikkhandhehi saṅgahitā— siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti— siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
Ṭhapetvā satta āpattiyo satta āpattikkhandhe, avasesā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti? Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katihi āpattikkhandhehi saṅgahitā? Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti? Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ? Sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti? Ṭhapetvā satta āpattiyo satta āpattikkhandhe avasesā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ na katamaṁ vipattiṁ bhajanti? Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ na katamena āpattikkhandhena saṅgahitā. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ na katamena āpattisamuṭṭhānena samuṭṭhanti. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ na katamaṁ adhikaraṇaṁ. Sattannaṁ samathānaṁ na katamena samathena sammanti. Taṁ kissa hetu? Ṭhapetvā satta āpattiyo satta āpattikkhandhe, natthaññā āpattiyoti.
Adhikaraṇapaccayavāro niṭṭhito pañcamo.
Antarapeyyālaṁ niṭṭhitaṁ.
Tassuddānaṁ
Katipucchā samuṭṭhānā, katāpatti tatheva ca; Samuṭṭhānā vipatti ca, tathādhikaraṇena cāti.