← _

Parivāra 3. Samuṭṭhānasīsasaṅkhepa

id: pli-tv-pvr3 VRI: vol 91 สยามรัฐ: vol 8 295 segments
Parivāra 3. Samuṭṭhānasīsasaṅkhepa 1. Samuṭṭhānassuddāna
Aniccā sabbe saṅkhārā, dukkhānattā ca saṅkhatā; Nibbānañceva paññatti, anattā iti nicchayā.
Buddhacande anuppanne, buddhādicce anuggate; Tesaṁ sabhāgadhammānaṁ, nāmamattaṁ na nāyati.
Dukkaraṁ vividhaṁ katvā, pūrayitvāna pāramī; Uppajjanti mahāvīrā, cakkhubhūtā sabrahmake.
Te desayanti saddhammaṁ, dukkhahāniṁ sukhāvahaṁ; Aṅgīraso sakyamuni, sabbabhūtānukampako.
Sabbasattuttamo sīho, piṭake tīṇi desayi; Suttantamabhidhammañca, vinayañca mahāguṇaṁ.
Evaṁ nīyati saddhammo, vinayo yadi tiṭṭhati; Ubhato ca vibhaṅgāni, khandhakā yā ca mātikā.
Mālā suttaguṇeneva, parivārena ganthitā; Tasseva parivārassa, samuṭṭhānaṁ niyato kataṁ.
Sambhedaṁ nidānañcaññaṁ, sutte dissanti upari; Tasmā sikkhe parivāraṁ, dhammakāmo supesaloti.
2. Terasasamuṭṭhāna Vibhaṅge dvīsu paññattaṁ, uddisanti uposathe; Pavakkhāmi samuṭṭhānaṁ, yathāñāyaṁ suṇātha me.
Pārājikaṁ yaṁ paṭhamaṁ, dutiyañca tato paraṁ; Sañcarittānubhāsanañca, atirekañca cīvaraṁ.
Lomāni padasodhammo, bhūtaṁ saṁvidhānena ca; Theyyadesanacorī ca, ananuññātāya terasa.
Terasete samuṭṭhāna- nayā viññūhi cintitā; Ekekasmiṁ samuṭṭhāne, sadisā idha dissare.
2.1. Paṭhamapārājikasamuṭṭhāna Methunaṁ sukkasaṁsaggo, aniyatā paṭhamikā; Pubbūpaparipācitā, raho bhikkhuniyā saha.
Sabhojane raho dve ca, aṅguli udake hasaṁ; Pahāre uggire ceva, tepaññāsā ca sekhiyā.
Adhakkhagāmāvassutā, talamaṭṭhañca suddhikā; Vassaṁvuṭṭhā ca ovādaṁ, nānubandhe pavattiniṁ.
Chasattati ime sikkhā, kāyamānasikā katā; Sabbe ekasamuṭṭhānā, paṭhamaṁ pārājikaṁ yathā.
Paṭhamapārājikasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.2. Dutiyapārājikasamuṭṭhāna Adinnaṁ viggahuttari, duṭṭhullā attakāminaṁ; Amūlā aññabhāgiyā, aniyatā dutiyikā.
Acchinde pariṇāmane, musā omasapesuṇā; Duṭṭhullā pathavīkhaṇe, bhūtaṁ aññāya ujjhāpe.
Nikkaḍḍhanaṁ siñcanañca, āmisahetu bhuttāvī; Ehi anādari bhiṁsā, apanidhe ca jīvitaṁ.
Jānaṁ sappāṇakaṁ kammaṁ, ūnasaṁvāsanāsanā; Sahadhammikavilekhā, moho amūlakena ca.
Kukkuccaṁ dhammikaṁ cīvaraṁ datvā, Pariṇāmeyya puggale; Kiṁ te akālaṁ acchinde, Duggahī nirayena ca.
Gaṇaṁ vibhaṅgaṁ dubbalaṁ, kathināphāsupassayaṁ; Akkosacaṇḍī maccharī, gabbhinī ca pāyantiyā.
Dvevassaṁ sikkhā saṅghena, tayo ceva gihīgatā; Kumāribhūtā tisso ca, ūnadvādasasammatā.
Alaṁ tāva sokāvāsaṁ, chandā anuvassā ca dve; Sikkhāpadā sattatime, samuṭṭhānā tikā katā.
Kāyacittena na vācā, vācācittaṁ na kāyikaṁ; Tīhi dvārehi jāyanti, pārājikaṁ dutiyaṁ yathā.
Dutiyapārājikasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.3. Sañcarittasamuṭṭhāna Sañcarī kuṭi vihāro, dhovanañca paṭiggaho; Viññattuttari abhihaṭṭhuṁ, ubhinnaṁ dūtakena ca.
Kosiyā suddhadvebhāgā, chabbassāni nisīdanaṁ; Riñcanti rūpikā ceva, ubho nānappakārakā.
Ūnabandhanavassikā, suttaṁ vikappanena ca; Dvāradānasibbāni ca, pūvapaccayajoti ca.
Ratanaṁ sūci mañco ca, tūlaṁ nisīdanakaṇḍu ca; Vassikā ca sugatena, viññatti aññaṁ cetāpanā.
Dve saṅghikā mahājanikā dve, Puggalalahukā garu; Dve vighāsā sāṭikā ca, Samaṇacīvarena ca.
Samapaññāsime dhammā, chahi ṭhānehi jāyare; Kāyato na vācācittā, vācato na kāyamanā.
Kāyavācā na ca cittā, kāyacittā na vācikā; Vācācittā na kāyena, tīhi dvārehi jāyare; Chasamuṭṭhānikā ete, sañcarittena sādisā.
Sañcarittasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.4. Samanubhāsanāsamuṭṭhāna Bhedānuvattadubbaca- dūsaduṭṭhulladiṭṭhi ca; Chandaṁ ujjagghikā dve ca, dve ca saddā na byāhare.
Chamā nīcāsane ṭhānaṁ, pacchato uppathena ca; Vajjānuvattigahaṇā, osāre paccācikkhanā.
Kismiṁ saṁsaṭṭhā dve vadhi, Visibbe dukkhitāya ca; Puna saṁsaṭṭhā na vūpasame, Ārāmañca pavāraṇā.
Anvaddhaṁ saha jīviniṁ dve, Cīvaraṁ anubandhanā; Sattatiṁsa ime dhammā, Kāyavācāya cittato; Sabbe ekasamuṭṭhānā, Samanubhāsanā yathā.
Samanubhāsanāsamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.5. Kathinasamuṭṭhāna Ubbhataṁ kathinaṁ tīṇi, paṭhamaṁ pattabhesajjaṁ; Accekaṁ cāpi sāsaṅkaṁ, pakkamantena vā duve.
Upassayaṁ paramparā, anatirittaṁ nimantanā; Vikappaṁ rañño vikāle, vosāsāraññakena ca.
Ussayāsannicayañca, pure pacchā vikāle ca; Pañcāhikā saṅkamanī, dvepi āvasathena ca.
Pasākhe āsane ceva, tiṁsa ekūnakā ime; Kāyavācā na ca cittā, tīhi dvārehi jāyare; Dvisamuṭṭhānikā sabbe, kathinena sahā samā.
Kathinasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.6. Eḷakalomasamuṭṭhāna Eḷakalomā dve seyyā, āhacca piṇḍabhojanaṁ; Gaṇavikālasannidhi, dantaponena celakā.
Uyyuttaṁ senaṁ uyyodhi, surā orena nhāyanā; Dubbaṇṇe dve desanikā, lasuṇupatiṭṭhe naccanā.
Nhānamattharaṇaṁ seyyā, antoraṭṭhe tathā bahi; Antovassaṁ cittāgāraṁ, āsandi suttakantanā.
Veyyāvaccaṁ sahatthā ca, abhikkhukāvāsena ca; Chattaṁ yānañca saṅghāṇiṁ, alaṅkāraṁ gandhavāsitaṁ.
Bhikkhunī sikkhamānā ca, sāmaṇerī gihiniyā; Asaṅkaccikā āpatti, cattārīsā catuttari.
Kāyena na vācācittena, kāyacittena na vācato; Dvisamuṭṭhānikā sabbe, samā eḷakalomikāti.
Eḷakalomasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.7. Padasodhammasamuṭṭhāna Padaññatra asammatā, tathā atthaṅgatena ca; Tiracchānavijjā dve vuttā, anokāso ca pucchanā.
Satta sikkhāpadā ete, vācā na kāyacittato; Vācācittena jāyanti, na tu kāyena jāyare; Dvisamuṭṭhānikā sabbe, padasodhammasadisā.
Padasodhammasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.8. Addhānasamuṭṭhāna Addhānanāvaṁ paṇītaṁ, mātugāmena saṁhare; Dhaññaṁ nimantitā ceva, aṭṭha ca pāṭidesanī.
Sikkhā pannarasa ete, kāyā na vācā na manā; Kāyavācāhi jāyanti, na te cittena jāyare.
Kāyacittena jāyanti, na te jāyanti vācato; Kāyavācāhi cittena, samuṭṭhānā catubbidhā; Paññattā buddhañāṇena, addhānena sahā samā.
Addhānasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.9. Theyyasatthasamuṭṭhāna Theyyasatthaṁ upassuti, sūpaviññāpanena ca; Rattichannañca okāsaṁ, ete byūhena sattamā.
Kāyacittena jāyanti, na te jāyanti vācato; Tīhi dvārehi jāyanti, dvisamuṭṭhānikā ime; Theyyasatthasamuṭṭhānā, desitādiccabandhunā.
Theyyasatthasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.10. Dhammadesanāsamuṭṭhāna Chattapāṇissa saddhammaṁ, na desenti tathāgatā; Evameva daṇḍapāṇissa, satthaāvudhapāṇinaṁ.
Pādukupāhanā yānaṁ, seyyapallatthikāya ca; Veṭhitoguṇṭhito ceva, ekādasamanūnakā.
Vācācittena jāyanti, na te jāyanti kāyato; Sabbe ekasamuṭṭhānā, samakā dhammadesane.
Dhammadesanāsamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.11. Bhūtārocanasamuṭṭhāna Bhūtaṁ kāyena jāyati, na vācā na ca cittato; Vācato ca samuṭṭhāti, na kāyā na ca cittato.
Kāyavācāya jāyati, na tu jāyati cittato; Bhūtārocanakā nāma, tīhi ṭhānehi jāyati.
Bhūtārocanasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.12. Corivuṭṭhāpanasamuṭṭhāna Corī vācāya cittena, na taṁ jāyati kāyato; Jāyati tīhi dvārehi, corivuṭṭhāpanaṁ idaṁ; Akataṁ dvisamuṭṭhānaṁ, dhammarājena bhāsitaṁ.
Corivuṭṭhāpanasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
2.13. Ananuññātasamuṭṭhāna Ananuññātaṁ vācāya, na kāyā na ca cittato; Jāyati kāyavācāya, na taṁ jāyati cittato.
Jāyati vācācittena, na taṁ jāyati kāyato; Jāyati tīhi dvārehi, akataṁ catuṭhānikaṁ.
Ananuññātasamuṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.
Samuṭṭhānañhi saṅkhepaṁ, dasa tīṇi sudesitaṁ; Asammohakaraṁ ṭhānaṁ, nettidhammānulomikaṁ; Dhārayanto imaṁ viññū, samuṭṭhāne na muyhatīti.
Samuṭṭhānasīsasaṅkhepo niṭṭhito.